hợp chất màu hữu cơ

nhuộm loại Đặc điểm 1.Thuốc nhuộm trực tiếp Ar-SO3Na Ar là gốc hữu cơ mang màu của thuốc nhuộm tự bắt màu, chúng là những hợp chất màu tự hòa tan trong nước và có khả năng tự bắt màu v

nhuộm

loại

Đặc điểm

1.Thuốc

nhuộm

trực tiếp

Ar-SO3Na

Ar là gốc hữu

cơ mang màu của thuốc nhuộm

tự bắt màu, chúng là những hợp chất màu tự hòa tan trong nước

và có khả năng tự bắt màu với các vật liệu một cách trực tiếp nhờ các lực hấp thụ trong môi trường trung tính hoặc kiềm

thuộc nhóm azo, một số ít là dẫn xuất của dioxazin

và ftaloxianin

có khả năng

tự bắt màu, công nghệ nhuộm đơn giản và rẻ, Một số phẩm màu trực tiếp

có độ bền màu cao

2.Thuốc

nhuộm

axít

Ar-SO3Na Trong đó:

Ar-SO3: là ion mang màu

hòa tan trong nước thường dùng để nhuộm lông thú hoặc nhuộm da

đa số phẩm màu thuộc về nhóm azo, số ít hơn là dẫn

xuất của antraquinon, triarylmetan, xanten, azin và quinophtalic; một

số có thể tạo phức với ion kim loại

đủ màu, màu tươi và thuần sắc

3.Thuốc

nhuộm

hoạt tính

S-R-T-X S: là nhóm làm cho thuốc nhuộm có tính tan

R: là phần mang màu, thường là các hợp chất Azo(-N=N), antraquynon, axit chứa kim loại hoặc ftaloxiamin

T: là gốc mang nhóm phản ứng

X: là nguyên

trong phân tử của chúng có chứa các nhóm nguyên tử có thể thực hiện mối liên kết cộng hóa trị với vật liệu nói chung nhờ vậy nên độ bền màu cao

Màu tươi, có

độ bền màu cao với gia công ướt

tử hay nhóm phản ứng

4.Thuốc

nhuộm

bazo-

cation

hầu hết chúng là các muối clorua, oxalate hoặc muối kép của bazơ hữu cơ

các dẫn xuất của

đi-triphenylmetan, mono và

diazo, polymetyl, azometyl,

antraquinon và ftaloxianin

có đủ gam màu, màu tươi, thuần sắc và cường

độ màu rất mạnh, nhưng cho màu kém bền với giặt và ánh sáng

5.Phẩm

màu hoàn

nguyên

R-C=O những hợp chất màu hữu cơ

không hòa tan trong nước, tuy

có cấu tạo hóa học và màu sắc khác nhau nhưng chúng có chung một tính chất

Phẩm màu indigoit gồm indigo và dẫn xuất của nó

- Phẩm màu hoàn nguyên đa vòng

có đủ màu, màu tươi ánh, giá thành cao

có độ bền cao

so với gia công ướt, với ánh sáng và khí

quyển

6 lưu

huỳnh

7.Phẩm

màu phân

tán

trong phân tử của phẩm màu phân tán

có chứa các nhóm amin tự

do hoặc đã bị ankyl hóa (-NH2, -NHR, -NR2…) đặc biệt

là có chứa nhóm amin

đã bị thế bằng gốc alkyl hydroxyl (- NH-CH2-CH2-OH)

những hợp chất màu không tan trong nước do trong phân tử không chứa nhóm tạo tính tan – SO3Na, -COONa, có kích thước phân tử nhỏ, khối lượng phân tử không lớn, cấu tạo không phức tạp

- Loại thông thường và có thể điazo hóa sau nhuộm

- Loại chứa trong phân tử, nguyên

tử kim loại

- Loại phân tán hoạt tính, có thể liên kết với xơ bằng liên kết hóa trị

Độ hòa tan của phẩm màu phân tán trong nước rất thấp

không tan azo trong phân tử nhưng không

chứa các nhóm có tính tan như:

-SO3Na, -COONa

bền màu cao với gia công ướt, còn độ bền màu với ánh sáng và

ma sát thì không cao lắmđược

sử dụng rộng rãi vì công nghệ nhuộm đơn giản, giá thành thấp, màu của phẩm màu tươi

9.Phẩm

màu

pigment

những hợp chất có cấu tạo hóa học khác nhau có đặc điểm chung

là không tan trong nước do trong phân tử không chứa các nhóm cho tính tan –SO3H, - COOH) hoặc các nhóm này bị chuyển về dạng muối bari, canxi không tan trong nước

có độ bền màu cao với ánh sáng và bền với nhiệt

độ cao có khả năng bao phủ cao và thuần sắc, tươi màu Nhưng màu kém bền với ma sát khô và ướt, vải ít nhiều bị cứng

10 thuốc

nhuộm

trong các

ngành

công

nghiệp

khác

• Nhuộm lông thú: dùng phẩm màu trực tiếp, phẩm màu axit (loại lông thường

và loại axit crom), phẩm màu hoạt tính và phẩm màu oxy hóa

• Nhuộm da: Dùng phẩm màu trực tiếp, phẩm màu axit, phẩm màu hoạt tính ,

phẩm màu bazơ, Dùng cách phủ màng màu

• Nhuộm cao su: Pigment bocđo B Pigment da cam Pigment xanh lam R.

• Nhuộm chất dẻo: từng loại chất dẻo và sản phẩm có thể dùng pigment các

loại, phẩm màu hòa tan trong chất béo, phẩm màu hòa tan trong dung môi hữu cơ, phẩm màu hoàn nguyên không tan và phẩm màu phân tán

Nhuộm giấy: dùng chủ yếu các loại pigment, đôi khi cũng dùng loại phẩm màu hòa

tan trong nước như phẩm màu bazơ, phẩm màu trực tiếp và phẩm màu axit