ĐẠI CƯƠNG VỀ HOÁ HỌC PHÂN TÍCHI.Lý thuyết1.Phân loại các phương pháp phân tích định lượng. 2.So sánh ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng của phương pháp phân tích cổ điển và phương pháp phân tích hiện đại.3.Nêu các giai đoạn cơ bản của một quy trình phân tích. Mục đích, ý nghĩa của từng giai đoạn đối với quá trình phân tích?4.Phân biệt các loại nồng độ mol và nồng độ đương lượng. 5.Phát biểu nội dung của định luật đương lượng. Tại sao trong phân tích thể tích người ta thường sử dụng nồng độ đương lượng để tính kết quả thay vì dùng nồng độ mol?
Trang 1HOÀNG THỊ HUỆ AN
Bộ môn Hóa - Đại học Nha Trang
Câu hỏi và Bài tập
HÓA PHÂN TÍCH
NHA TRANG - 2011
Trang 2Chương I
ĐẠI CƯƠNG VỀ HOÁ HỌC PHÂN TÍCH
I Lý thuyết
1 Phân loại các phương pháp phân tích định lượng
2 So sánh ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng của phương pháp phân tích cổ điển vàphương pháp phân tích hiện đại
3 Nêu các giai đoạn cơ bản của một quy trình phân tích Mục đích, ý nghĩa của từnggiai đoạn đối với quá trình phân tích?
4 Phân biệt các loại nồng độ mol và nồng độ đương lượng
5 Phát biểu nội dung của định luật đương lượng Tại sao trong phân tích thể tích người
ta thường sử dụng nồng độ đương lượng để tính kết quả thay vì dùng nồng độ mol?
6 Phân biệt các loại nồng độ: P%(w/w), P% (w/v) và P% (v/v) Trong các loại nồng độtrên, loại nào không bị thay đổi theo nhiệt độ? (Giả thiết không có sự bay hơi củadung môi)
7 Chất gốc là gì? Các yêu cầu đối với chất gốc?
8 Các chất nào sau đây không phải chất gốc?
NaOH; Na2CO3.10H2O; H2C2O4.2H2O; KMnO4; AgNO3; K2Cr2O7; I2;Fe(NH4)2SO4.6H2O; Na2S2O3.5H2O; Na2B4O7.10H2O; NH4OH đặc; HCl đặc Giải thích
9 Định nghĩa về acid và baz theo quan điểm của Brönstedt
10 Định nghĩa dung dịch đệm (theo Brönstedt) Tính chất quan trọng và ứng dụng củadung dịch đệm
II Bài tập
Nồng độ dung dịch - Pha chế dung dịch
1 Tính đương lượng của các chất tham gia các phản ứng sau:
a) H 3PO4 + 2 KOH = K2HPO4 + 2 H2O
b) B 4O72- + 2 H+ + 5 H2O = 4 H3BO3
c) CaCl2 + Na2HPO4 = CaHPO4 + 2 NaCl
d) 3 Ca(NO3)2 + 2 Na3PO4 = Ca3(PO4)2 + 6 NaNO3
Trang 32 b) Pb2+ + CrO42 – = PbCrO4 ↓
2 PbCrO4 ↓ + 2 H+ = 2 Pb2+ + Cr2O7 2 – + H2O
Cr2O72 – + 6 Fe2+ + 14H+ = 2 Cr3+ + 6 Fe3+ + 7 H2O
Tính đương lượng của Pb và Pb(NO3)2
3 Hòa tan 0,9640 g KCl.MgCl2.6H2O (M = 278) vào 2 lít nước cất Hãy tính:
a) nồng độ mol của các ion K+, Mg2+ và Cl –
b) % (w/v) của KCl.MgCl2.6H2O
c) số mmol Cl - trong 25,0 ml dung dịch
d) ppm K+, ppm Mg2+, ppm Cl –
e) pK, pMg, pCl
4 Khối lượng riêng của dung dịch Fe(NO3)3 8% (w/w) là 1,062 g/ml Hãy tính:
a) Nồng độ mol của Fe(NO3)3, của Fe3+ và NO3- trong dung dịch
b) Số gam Fe(NO3)3 có trong 1 lít dung dịch
7 Nước biển chứa trung bình 1,08.103 ppm Na+ và 270 ppm SO42- Biểu diễn hàm lượng
Na+ và SO42- trong nước biển theo:
a) Nồng độ mol b) pNa và pSO4
8.
a) Từ KNO3 tinh thể, hãy pha chế 200 ml dung dịch KNO3 có nồng độ 15% (w/w)
và 15% (w/v)
b) Ước tính khối lượng riêng của các dung dịch trên
9 a) Tính nồng độ mol của dung dịch HCl 37,27% (w/w) (d =1,185 g/ml; M =36,461).
b) Từ dung dịch HCl đặc nói trên, hãy pha chế 250 ml các dung dịch sau:
HCl 4 N; HCl 10% (w/w); HCl 10% (w/v); HCl 1:4 (v/v)
10 Hãy pha chế:
a) 250 ml dung dịch H3PO4 6 M từ dung dịch acid phosphoric đặc H3PO4 85% (w/w)
có khối lượng riêng 1,85 g/ml
b) 500 ml AgNO3 0,01 M từ AgNO3 tinh thể
c) 250 ml Pb(NO3)2 20% (w/w) từ Pb(NO3)2 tinh thể
d) 750 ml HCl 2 M từ dung dịch HCl 6 M
e) 5,00 lít dung dịch chứa 60,0 ppm Na+ từ Na2SO4 tinh thể (M = 142)
Trang 411 Hãy pha chế:
a) 500 ml dung dịch nước chứa 12,0% (w/v) etanol
b) 500 g dung dịch nước chứa 12,0% (w/w) etanol
c) 500 ml dung dịch nước chứa 12,0% (v/v) etanol
Cho biết khối lượng riêng của etanol nguyên chất là 0,791 g/ml
12 Tính nồng độ dung dịch HNO3 thu được khi trộn:
a) 200 g HNO3 20 % (w/w) với 300 g HNO3 40% (w/w)
b) 200 ml HNO3 2 N với 300 ml HNO3 4 N
13 Hãy pha chế:
a) 250 ml dung dịch Na2CO3 0,1 N từ chất gốc Na2CO3.10H2O (M = 286,141) biếtrằng dung dịch này dùng để chuẩn độ dung dịch HCl theo phản ứng sau:
CO3 2 – + 2 H+ = CO2 + H2Ob) 500 ml dung dịch K2Cr2O7 0,1 N từ chất gốc K2Cr2O7 (M = 294,192) biết rằngdung dịch này dùng để chuẩn độ dung dịch Fe2+ theo phản ứng:
Cr2O72 – + 6 Fe2+ + 14 H+ = 2 Cr3+ + 6 Fe3+ + 7 H2O
14 a) Tính nồng độ đương lượng và nồng độ mol của dung dịch Ba(OH)2 biếtrằng đểtrung hòa 31,76 ml dung dịch này cần dùng 46,25 ml HCl 0,1280 N
b) Từ dung dịch Ba(OH)2 nói trên hãy pha chế 100 mL dung dịch Ba(OH)2 0,1 N
15 Cân 0,8040 g một mẫu quặng sắt rồi hòa tan hoàn toàn vào dung dịch H2SO4 loãng,
dư Sắt được khử về dạng Fe2+ rồi chuẩn độ bằng dung dịch KMnO4 0,1120 N thì tiêutốn 47,2 ml Hãy tính hàm lượng sắt trong mẫu quặng trên theo:
a) %Fe b) %Fe3O4
Cho: Fe = 55,85; Fe3O4 = 231,5
16 Cân 0,4750 g một mẫu muối (NH4)2SO4 không tinh khiết hòa tan vào nước cất rồikiềm hóa dung dịch bằng NaOH Khí ammoniac được chưng cất lôi cuốn hơi nướcrồi cho hấp thụ vào 50,0 ml dung dịch HCl 0,1000 N Lượng HCl còn dư được trunghòa vừa đủ bằng 11,10 ml NaOH 0,1210 N
Hãy tính kết quả phân tích theo:
a) %NH3 b) %(NH4)2SO4
Cho: (NH4)2SO4 = 132,1; NH3 = 17,03
Tính pH của các dung dịch acid –baz
1 Tính pH của các dung dịch sau:
a) HCl 2.10- 3 M; b) KOH 2.10- 5 M; c) Ba(OH)2 10– 2 M
2 Tính pH của dung dịch HCl 0,001 M ? Nếu thêm 950 ml nước cất vào 50 ml dung
dịch HCl nói trên, lắc kỹ và đo pH dung dịch Giá trị pH của dung dịch đo được sẽ bằng bao nhiêu?
Trang 54 Nồng độ ban đầu của acid acetic trong trong dịch phải bằng bao nhiêu để pH của
dung dịch bằng 3,40? Cho: pKCH3COOH = 4,75
5 Dung môi pyridin (C5H5N) là một baz yếu (đây là chất gây ung thư, có mùi hắc khó chịu)
a) Viết phương trình phân ly của pyridin trong nước
b) Tính nồng độ cân bằng của ion pyridinium (C5H5NH+) và pH của dung dịch nướcchứa 0,005 mol ammoniac và 0,005 mol pyridine trong 200 ml
Cho biết: Kb của ammoniac = 1,8.10- 5; Kb của pyridin là 1,5.10– 9
6.
a) Tính pH dung dịch CH3COOH 0,001 M
b) Nếu thêm 10 g CH3COONavào 1 lít dung dịch CH3COOH 0,001 M nói trên thì
pH dung dịch thu được sẽ bằng bao nhiêu? (Khi tính bỏ qua sự tăng thể tích dung
dịch)
Cho: pKCH3COOH = 4,75
7 Tính pH của dung dịch thréonine 0,01 M biết rằng:
8 Cần thêm bao nhiêu gam NH4Cl vào 250 ml dung dịch NH4OH 0,300 M để thu đượcdung dịch đệm có pH = 9? Cho biết pKNH4OH = 4,75
9.
a) Tính pH của dung dịch chứa 80 ml NaOH 0,04 M và 20 ml HCOOH 0,10 M.b) Cần thêm bao nhiêu ml NaOH 0,04 M vào 20 ml dung dịch HCOOH 0,10 M đểthu được dung dịch có pH = 3,74?
Biết rằng: pKHCOOH = 3,74
10 Chỉ thị Metyl đỏ sẽ có màu gì trong các dung dịch sau:
a) KCN 10– 4 M; b) NH4Cl 0,02 M; c) CH3COONH4 0,05 MBiết rằng:
Trang 6pKHCN = 9,21; pKCH3COOH = 4,75; pKNH4OH = 4,75
Khoảng pH chuyển màu của Metyl đỏ là 4,4 ÷ 6,2
(dạng acid có màu đỏ; dạng baz có màu vàng)
11 Tính pH của các dung dịch sau:
- Hằng số acid của H3PO4 là: pKa1= 2,12; pKa2 = 7,21; pKa3 = 12,36
12 Làm thế nào để phân biệt các dung dịch muối KH2PO4 và K2HPO4?
Chương II
PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
I Lý thuyết
Đại cương về phân tích thể tích
1 Nguyên tắc chung của phương pháp phân tích thể tích
2 Phân biệt các khái niệm: điểm tương đương và điểm cuối của phép chuẩn độ
3 Các phương pháp phát hiện điểm tương đương của phép chuẩn độ
4 Các yêu cầu đối với phản ứng chuẩn độ dùng trong phân tích thể tích
5 Nêu nguyên tắc và điều kiện áp dụng của các cách chuẩn độ trong phân tích thể tích
6 Đường chuẩn độ là gì? Thế nào là bước nhảy của đường chuẩn độ?
7 Sai số điểm cuối là gì? Công thức tổng quát tính sai số điểm cuối Tại sao cần kếtthúc chuẩn độ trong khoảng bước nhảy đường định phân?
8 Sai số chỉ thị là gì? Phân biệt sai số chỉ thị và sai số điểm cuối
Phương pháp chuẩn độ acid -baz
1 Khái niệm về chỉ thị acid – baz Khoảng pH chuyển màu và chỉ số định phân pT củachỉ thị acid- baz là gì?
Trang 72 Nguyên tắc chọn chỉ thị trong chuẩn độ acid – baz
Phương pháp chuẩn độ complexon
1 Complexon là gì? Phân biệt complexon II và complexon III
2 Tại sao việc chuẩn độ các ion kim loại bằng complexon III thường được tiến hànhtrong một khoảng pH thích hợp nào đó?
3 Chỉ thị màu kim loại là gì?
4 Viết các phương trình phản ứng xảy ra khi chuẩn độ trực tiếp ion kim loại M n+ bằngEDTA với sự có mặt của chỉ thị màu kim loại HInd Màu sắc dung dịch sẽ thay đổinhư thế nào ở điểm tương đương?
5 Cho biết sự thay đổi màu sắc của các chỉ thị Eriocrom-T-đen và Murexid theo pHdung dịch
6 Nguyên tắc của phương pháp chuẩn độ ion kim loại Mn+ bằng EDTA trong các trườnghợp sau: a) Chuẩn độ ngược; b) Chuẩn độ thay thế
Các cách chuẩn độ trên được áp dụng trong điều kiện nào?
7 Các ứng dụng quan trọng của phương pháp chuẩn độ complexon?
Phương pháp chuẩn độ kết tủa
1 Nguyên tắc của phép đo bạc bằng phương pháp Mohr Tại sao phương pháp này chỉtiến hành được trong môi trường trung tính hay kiềm yếu?
2 Nguyên tắc của phép đo bạc bằng phương pháp Fajans
3 Chỉ thị hấp phụ là gì? Tại sao cần thêm gelatin hay dextrin vào dung dịch chuẩn độ?
4 Nguyên tắc của phép đo bạc bằng phương pháp Volhard Tại sao cần tiến hành chuẩn
độ trong môi trường acid HNO3?
5 Những lưu ý khi áp dụng phương pháp Volhard khi chuẩn độ các ion Cl – và I –
Phương pháp chuẩn độ oxy hóa – khử
1 Chỉ thị oxy hóa – khử là gì? Nguyên tắc chọn chỉ thị oxy hóa khử?
2 Nguyên tắc và ứng dụng quan trọng của phép đo permananat
3 Nguyên tắc và ứng dụng quan trọng của phép chuẩn độ iod-thiosulfat
4 Nguyên tắc và ứng dụng quan trọng của phép đo dicromat
II Bài tập
Phương pháp chuẩn độ acid-baz
1 Chuẩn độ dung dịch HNO3 0,02 M bằng dung dịch NaOH có cùng nồng độ
a) Tính bước nhảy pH của đường chuẩn độ
Trang 87 b) Cần dùng chỉ thị có pT bằng bao nhiêu để sai số chỉ thị không quá 0,1 %?
2 Chuẩn độ HCOOH 0,1 M bằng dung dịch NaOH 0,1 M.
a) Tính pH tại điểm tương đương của phép chuẩn độ
b) Tính bước nhảy pH của đường định phân
c) Có nên dùng Metyl đỏ (pT = 5) làm chỉ thị cho phép chuẩn độ này không? Tạisao?
Cho: pKHCOOH = 3,74
3 Chuẩn độ dung dịch NH4OH 0,1 M bằng dung dịch HCl 0,1 M
a) Tính pH của dung dịch ở điểm tương đương
b) Tính bước nhảy pH của đường định phân Cần dùng chỉ thị có pT bằng bao nhiêu
để sai số chỉ thị không quá 0,1 %?
c) Có nên dùng Phénolphtaléine (pT = 9) làm chỉ thị trong phép chuẩn độ nàykhông? Giải thích
Cho: pKNH4OH = 4,75
4 Lấy 20 ml một mẫu dung dịch amoniac pha loãng thành 250 ml Chuẩn độ 50 ml dung
dịch này với chỉ thị Bromocresol lục thì hết 40,38 ml HCl 0,2506 M Tính %(w/v)của NH4OH trong mẫu amoniac ban đầu
5 Cân 0,4307 g một mẫu xút kỹ thuật (có lẫn Na2CO3 vàcác tạp chất khác) rồi đem hòatan thành dung dịch Chuẩn độ dung dịch này với chỉ thị Phénolphtaléine thì tiêu tốnhết 49,08 ml dung dịch HCl 0,1734 N Thêm vào dung dịch này vài giọt chỉ thị Metyl
da cam rồi chuẩn độ tiếp tục thì tiêu tốn hết 7,68 ml HCl
a) Viết các phương trình phản ứng xảy ra trong quá trình chuẩn độ
b) Tính % (w/w) của NaOH và Na2CO3 trong mẫu xút ban đầu
a) Viết các phương trình phản ứng xảy ra trong quá trình chuẩn độ
b) Tính % Nitơ tổng số và % protein trong mẫu sữa bột phân tích
Cho biết: hàm lượng proten trong sữa = hàm lượng Nitơ tổng số * 6,38
Phương pháp chuẩn độ phức chất
1. Cân 1,3370 g một mẫu magné oxyd (có chứa CaO và các tạp chất khác) hòa tan
trong HCl loãng rồi định mức bằng nước cất đến 500 ml
Trang 9- Hút ra 25,00 ml dung dịch, trung hòa bằng NaOH 2 N, điều chỉnh về pH = 9 ÷10bằng hỗn hợp đệm amoni, rồi chuẩn độ bằng dung dịch EDTA 0,05 N với chỉ thịEriocrom-T-đen thì tiêu tốn hết 28,75 ml
- Lấy 25,00 ml dung dịch khác, thêm dung dịch NaOH 2 N đến pH 12, thêmvài giọt chỉ thị Murexid rồi chuẩn độ bằng EDTA 0,05 N thì hết 5,17 ml
a) Viết các phương trình phản ứng xảy ra trong quá trình chuẩn độ Cho biết sự thayđổi màu sắc các dung dịch ở điểm tương đương
b) Tính % w/w của MgO và CaO trong mẫu phân tích ban đầu
Cho: MgO = 40; CaO = 56
2. Để xác định nồng độ SO42 – trong một mẫu nước khoáng, người ta lấy 10,00 mlmẫu nước này acid hóa bằng HCl loãng, rồi thêm 15,00 ml BaCl2 0,05 N Dungdịch được đun nóng đến 900C rồi để yên trong 30 phút Lọc, rửa kết tủa thu được.Tất cả dịch lọc được gộp vào một bình định mức 100 ml rồi cất đến vạch Hút ra20,00 ml dung dịch, thêm dung dịch đệm amoni để điều chỉnh môi trường về pH
9 ÷ 10 Tiếp đó, thêm một lượng nhỏ MgY2- rồi chuẩn độ bằng EDTA 0,05 N vớichỉ thị NET thì tiêu tốn hết 2,35 ml dung dịch EDTA
a) Viết các phương trình phản ứng xảy ra trong quá trình chuẩn độ Giải thích mụcđích của việc thêm MgY2 - vào dung dịch phân tích
b) Tính giá trị pSO4 của mẫu phân tích
3. Độ cứng của nước biểu thị tổng hàm lượng ion Mg2+ và Ca2+ trong 1 lít nước
Để xác định độ cứng của nước máy sinh hoạt, người ta lấy 100 ml mẫu nước này,thêm dung dịch đệm ammoni để điều chỉnh về pH 9 ÷ 10 Tiếp đó, thêm 5 ml KCN10% và một lượng nhỏ MgY2- rồi chuẩn độ bằng EDTA 0,05 N với chỉ thị NET thìtiêu tốn hết 3,25 ml EDTA
a) Viết các phương trình phản ứng xảy ra trong quá trình chuẩn độ
b) Giải thích vai trò của KCN
c) Màu sắc dung dịch thay đổi ra sao ở điểm tương đương?
d) Tính độ cứng của mẫu nước theo đơn vị Mỹ và Đức
Biết rằng: 10 Mỹ = 1ppm CaCO3; 10 Đức = 10 ppm CaO
Cho: CaCO3 = 100; CaO = 56
Phương pháp chuẩn độ kết tủa
1. Chuẩn độ 20,00 ml dung dịch NaBr 0,01 M bằng dung dịch AgNO3 0,01 M Hãy tính bước nhảy pAg và giá trị pAg ở điểm tương đương Cho: TAgBr = 10– 12
2. 0,7400 g một mẫu muối clorur (không chứa các tạp chất halogenur khác) đượchòa tan trong nước cất và định mức đến 250 ml Lấy 50,00 ml dung dịch thu được,thêm vào đó 2 ml HNO3 2 N và một ít chỉ thị phèn sắt (III) Tiếp đó, thêm 40,00 ml
Trang 109AgNO3 0,1000 N để kết tủa hoàn toàn ion Cl– Sau khi lọc bỏ kết tủa, chuẩn độ lượngAgNO3 còn lại bằng NH4SCN 0,0580 N thì tiêu tốn hết 19,35 ml để hỗn hợp chuyển
từ trắng đục sang hơi hồng cam
Tính % (w/w) Cl – trong mẫu phân tích
3. Một mẫu muối clorur natri chứa 20% độ ẩm và 5% tạp chất được hòa tan trongnước cất rồi chuẩn độ theo phương pháp Mohr
Tính lượng mẫu đã đem phân tích, biết rằng để chuẩn độ lượng mẫu này cần dùng35,21 ml dung dịch AgNO3 0,05 M
4. 1,7450 g một mẫu hợp kim bạc được hòa tan bằng acid nitric rồi định mức bằngnước cất đến 250 ml Lấy 10,00 ml dung dịch thu được đem chuẩn độ bằng NH4SCN0,0467 N thì hết 11,75 ml
Tính %Ag trong mẫu hợp kim phân tích
Phương pháp chuẩn độ oxy hóa-khử
1. Chuẩn độ 10,00 ml Sn2+ 0,0100 M bằng dung dịch Fe3+ 0,0100 M trong môitrường có pH = 0
a) Tính thể tích dung dịch Fe3+ cần dùng để đạt tới điểm tương đương
b) Muốn phép chuẩn độ không mắc sai số điểm cuối thì cần kết thúc chuẩn độ
2. Nung 0,9280 g một mẫu kem bôi tay để đốt cháy hoàn toàn những hợp chất hữu
cơ Bã còn lại sau khi nung có chứa oxyd kẽm được hòa tan trong HCl loãng, trunghòa, rồi kết tủa ion Zn2+ bằng một lượng dư dung (NH4)2C2O4 4% Lọc lấy kết tủa, hòatan bằng H2SO4 loãng, dư rồi chuẩn độ bằng KMnO4 0,0754 N thì tiêu tốn hết 37,80ml
Tính %ZnO trong mẫu kem phân tích
3.
a) Hãy pha chế 500 ml K2Cr2O7 0,0100 N từ chất gốc K2Cr2O7(MK2Cr2O7 = 294,2) biết rằng dung dịch này dùng để chuẩn độ Fe2+ trong môitrường acid
b) Lấy 10,00 ml dung dịch chuẩn K2Cr2O7 nói trên, thêm vào đó
5 ml H2SO4 4 N, rồi 10 ml KI 5% Lắc kỹ hỗn hợp, đậy kín, để yên trong tốikhoảng 10 phút rồi chuẩn độ lượng Iot thoát ra bằng một dung dịch Na2S2O3 (cầnxác định nồng độ) thì hết 9,80 ml
Trang 1110Viết các phương trình phản ứng xảy ra và tính nồng độ mol của dung dịch
Na2S2O3 đã sử dụng
4. Để pha chế một dung dịch chuẩn H2C2O4, người ta cân 0,7879 g H2C2O4.2H2O(M = 126,06) rồi hòa tan trong 250 ml nước cất Lấy 20,00 ml dung dịch này đemacid hóa bằng H2SO4 loãng, đun nóng đến 60÷700C rồi chuẩn độ thì hết 20,00 mldung dịch KMnO4
Tính nồng độ đương lượng và độ chuẩn TKMnO4/Fe của dung dịch KMnO4 nói trên
5. Lấy 5,00 ml một mẫu rượu etylic pha loãng và định mức bằng nước cất đến 1000
ml Hút 25,00 ml dung dịch etanol thu được đem chưng cất rồi cho ngưng tụ trở lạitrong một bình nón chứa sẵn 50 ml K2Cr2O7 0,1104 N trong HCl loãng Khi đó,etanol bị oxy hóa thành acid theo phản ứng:
3 C2H5OH+ 2 Cr2O7 2 – + 16 H+ 4 Cr3+ + 3 CH3COOH + 11 H2O
Để chuẩn độ lượng K2Cr2O7 còn dư cần dùng 10,92 ml Fe2+ 0,1081 N
Hãy tính % (w/v) của C2H5OH trong mẫu rượu đem phân tích
Chương III.
PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH KHỐI LƯỢNG
I Lý thuyết
1 Nguyên tắc chung của phương pháp phân tích khối lượng
2 Phân loại các phương pháp phân tích khối lượng
3 Các giai đoạn cơ bản của một quy trình phân tích khối lượng theo lối kết tủa
4 So sánh ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng của phương pháp phân tích khối lượng
và phân tích thể tích
II Bài tập
1 Kết quả phân tích hàm lượng nước trong một mẫu rau xanh bằng phương pháp phân
tích khối lượng cho các số liệu như sau:
- Cốc cân: m0 = 9,4358 g
- Cốc cân có mẫu (chưa sấy): m1 = 11,4585 g
- Cốc cân có mẫu (đã sấy) : m2 = 9,7428 gTính hàm lượng nước trong mẫu rau đã cho
2 Nung 0,7030 g một mẫu bột giặt để phân hủy hoàn toàn các hợp chất hữu cơ Bã còn
lại được xử lý bằng dung dịch HCl nóng để chuyển các dạng phosphor về dạng
H3PO4 Sau đó, thêm dung dịch Mg2+ và NH4OH vào để kết tủa ion PO43 – dưới dạng
Trang 1211MgNH4PO4.6H2O Lọc, rửa kết tủa thu được rồi đem nung ở 10000C đến khối lượngkhông đổi để chuyển về dạng Mg2P2O7 Khối lượng Mg2P2O7 thu được là 0,4320 g Hãy tính % P trong mẫu bột giặt đã cho (P = 30,97; Mg2P2O7 = 222,6)
3 7 viên đường hóa học saccharin (C7H5NO3S, M = 183) cân nặng 0,2996 g được oxyhóa để chuyển S thành SO42 - rồi kết tủa bằng BaCl2 thì thu được 0,2895 g BaSO4 a) Tính số mg sacharin trung bình có trong một viên đường hóa học (BaSO4 =233,40)
b) Tính % saccharin có trong loại đường này
4 Ở nhiệt độ cao, Na2C2O4 bị phân hủy thành Na2CO3 và CO theo phản ứng:
PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH CÔNG CỤ
A Phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử UV-Vis
I Lý thuyết
1 Biểu thức toán học của định luật Lambert - Beer Điều kiện áp dụng?
2 a) Khái niệm về độ truyền quang (%T), độ hấp thụ (A), hệ số hấp thụ mol (ε) )
b) Quan hệ giữa %T và A
c) Tại sao trong hóa phân tích người ta thường sử dụng đại lượng độ hấp thụ hơn là
độ truyền quang?
3 Cực đại hấp thụ của một hợp chất là gì? Tại sao trong phân tích trắc quang - so màu
thường đo độ hấp thụ ở bước sóng ứng với cực đại hấp thụ của chất nghiên cứu?
6 a) Nguyên tắc các phương pháp xác định nồng độ trong phân tích hóa – lý (phương
pháp so sánh, phương pháp đường chuẩn, phương pháp thêm, phương pháp thêmchuẩn) Điều kiện áp dụng, ưu và nhược điểm của mỗi phương pháp?
Trang 1312b) Tại sao để phân tích mẫu có thành phần phức tạp thường sử dụng phương phápthêm?
d) Độ hấp thụ của dung dịch FeSCN2+ 3,64.10 – 5 M khi đo với cuvet 1,50 cm
2 Hệ số hấp thụ mol của phức tạo bởi Bi (III) và thiourea là 9,3.103 l.mol-1.cm-1 (đo ở
470 nm, cuvet 1,00 cm) Tính khoảng nồng độ của Bi(III) có thể xác định được khi
sử dụng loại máy so màu có khả năng đo được độ hấp thụ trong khoảng:
a) 0,15 ÷ 0,8 b) 0 ÷ 3
3 Độ hấp thụ của dung dịch chuẩn chứa 50 ppm NO3- đo ở 220 nm với cuvet 1,00 cm là0,570 Hãy tính hàm lượng NO3- trong một mẫu nước biển (theo đơn vị ppm) biếtrằng độ hấp thụ của dung dịch này đo ở cùng điều kiện như trên là 0,540
4 Để xác định hàm lượng Phosphore (P) trong một dung dịch phân tích, người ta lấy
250 μl mẫu cho vào bình định mức 50,00 ml, tạo phức amoni phosphomolypdat màuxanh đậm rồi định mức đến vạch bằng nước cất Độ hấp thụ của dung dịch này (đo ở
830 nm ; cuvet 1 cm) là 0,126
Mặt khác, 500μl dung dịch chuẩn Phosphor có nồng độ 4 ppm cũng được đem tạophức rồi đo quang trong điều kiện y hệt như trên thì độ hấp thụ đo được là 0,138.Tính hàm lượng Phosphor (theo đơn vị ppm P) trong dung dịch phân tích ban đầu
5 Để xác định hàm lượng Fe trong một mẫu nước thải công nghiệp, người ta lấy 10,00
ml nước thải, đem khử hoàn toàn Fe3+ trong mẫu về dạng Fe2+, sau đó tạo phức với
o-phenanthroline rồi định mức lên 50 ml Độ hấp thụ của dung dịch (đo ở 510 nm;
6 Lấy 5,00 ml một mẫu nước biển cho tạo phức với Dithizone Phức Pb(II)-Dithizonat
tạo thành được chiết sang dung môi CCl4 và định mức lên 25,00 ml cho giá trị độ hấpthụ (đo ở 520 nm; cuvet 1 cm) là 0,193
Trang 1413Mặt khác, nếu thêm 1,00 ml dung dịch chuẩn Pb2+ có nồng độ 1560 ppb vào 5,00 mlmẫu nước biển trên, sau đó cũng tạo phức, chiết và định mức lên 25,00 ml như trênthì độ hấp thụ của dung dịch thu được là 0,419
Tính ppm Pb2+ trong mẫu nước biển đã cho
B Phương pháp tách chiết-sắc ký
I Lý thuyết
1 Nêu các phương pháp loại bỏ cấu tử cản
2 Nêu các phương pháp làm giàu cấu tử phân tích.
3 Định luật phân bố Nernst
4 a) Nguyên tắc của phương pháp chiết lỏng – lỏng
b) Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất chiết lỏng – lỏng
c) Làm thế nào để nâng cao hiệu suất của quá trình chiết lỏng – lỏng?
5 a) Nguyên tắc của phương pháp chiết rắn – lỏng
b) Làm thế nào để nâng cao hiệu suất của quá trình chiết rắn– lỏng?
6 a) Khái niệm liên quan đến quá trình sắc ký: pha tĩnh, pha động, sự rửa giải, sắc ký
đồ
b) Phân biệt khái niệm sắc ký pha thường (normal phase) và sắc ký pha ngược(reversed phase) Nguyên tắc chung để chọn dung môi trong sắc ký pha thường vàsắc ký pha ngược?
7 Cơ sở lý thuyết của phương pháp tách sắc ký? Giải thích nguyên nhân dẫn đến sự
tách các cấu tử trong quá trình sắc ký
8 Phân loại các phương pháp sắc ký
9 Giải thích cơ chế tách chất trong các phương pháp sắc ký hấp phụ, phân bố, trao đổi
ion, rây phân tử
10 Nêu các ứng dụng cơ bản của các phương pháp sắc ký sau: sắc ký cột, sắc ký bản
mỏng, sắc ký rây phân tử, sắc ký lỏng cao áp (HPLC), sắc ký khí (GC)
Chương V.
PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU
1 Có bao nhiêu chữ số có nghĩa trong mỗi con số sau đây:
a) 903 b) 0,903 c) 1,0903 d) 0,0903 e) 0,09030 f) 9,03.102
2 Làm tròn các con số sau đây đến 3 chữ số có nghĩa:
Trang 1514a) 0,89377 b) 0,89328 c) 0,89350 d) 0,8997 e) 0,08907
3 Tính và biểu diễn kết quả của các phép toán sau bằng các chữ số có nghĩa:
