Cắt ruột thừa và đóng kín đầu ruột
Trang 19 Cắt đoạn ruột và đóng kín đầu ruột
Mục tiêu:
1 Trình bày được chỉ định của cắt đoạn ruột
2 Nêu lên được những nguên tắc khi cắt đoạn ruột
3 Mô tả được các bước kỹ thuật đóng kín đầu ruột
1 Chỉ định cắt đoạn ruột
Cắt đoạn ruột được chỉ định trong những trường hợp thương tổn sau:
- Bệnh lý: ruột bị hoại tử (do nhiễm trùng, do thiếu máu, ruột bị vỡ do dãn căng trong tắc ruột) hoặc bị nghẹt hay xoắn (thoát vị, xoắn ruột)
- Chấn thương: do đụng dập hoặc do vết thương (dao đâm, đạn bắn )
- Bẩm sinh: đoạn ruột teo nhỏ hay dãn to
2 Nguyên tắc khi cắt ruột
- Phải đánh giá thương tổn đầy đủ để quyết định đoạn ruột cắt bỏ: độ dài thương tổn
đến đâu, chủ yếu là cắt đến đâu là đoạn ruột lành Trong vết thuơng phải thống kê đầy
đủ trước khi cắt để tránh bỏ sót
- Đoạn ruột còn lại phải được nuôi dưỡng tốt, dựa vào những dấu hiệu: còn nhu động ruột không (có thể búng vào ruột để kích thích ruột co bóp), màu sắc phải hồng, mạch phải đập ở vùng mạc treo tương ứng, khi cắt phải có máu chảy
- Mạc treo tương ứng với đoạn ruột được cắt bỏ theo hình chêm
- Khi cắt ngang ruột, thường kẹp hơi chéo lẹm sang phía để lại để nuôi dưỡng bờ tự do
được tốt hơn, mặt khác khi khẩu kính hai đoạn không tương ứng thì đoạn bé chéo hơn
đoạn to
- Cầm máu miệng cắt: khi dùng kẹp Kocher và dùng dao điện cắt ngay trên kẹp thì thường không cần phải cầm máu, nhưng nếu muốn biết miệng cắt có được nuôi dưỡng tốt không thì không kẹp mà cắt ngay, trong trường hợp đó thường phải khâu vài mũi chữ X để cầm máu
- Cần ngăn không cho dịch tiêu hoá trong lòng ruột trào ra ngoài khi cắt ruột và mở kẹp (nhất là trong tắc ruột) gây viêm phúc mạc Để tránh có hai cách: dùng Clamp kẹp phía ruột để lại sát nơi cắt hoặc nhét ngay một gạc dài vào trong lòng ruột
3 Kỹ thuật cắt đoạn ruột
Sau khi đã xác định giới hạn đoạn ruột cắt bỏ, cắt mạc treo tương ứng trước: Cặp mạc treo ruột sát bờ ruột Dùng hai kẹp cặp và cắt ở giữa Lần lượt cắt mạc treo theo hình chêm, nghĩa là càng xa ruột càng cắt ít mạc treo nhằm đảm bảo cho phần ruột còn lại
được nuôi dưỡng tốt (Hình 9.1) Trừ trong trường hợp ung thư thì cần phải cắt tới tận gốc mạc treo để lấy được hết hạch tương ứng
Trang 2Khi cắt mạc treo, tốt nhất là dùng một đèn chiếu ngược chiều với người mổ để nhìn rõ các mạch máu mà cặp
Phía mạc treo để lại nên khâu cầm máu, tránh buộc, còn phía bỏ đi chỉ cần buộc
Khi đã cắt xong mạc treo thì sẽ nhìn rõ ranh giới nơi cắt ruột: một bên màu hồng, một bên màu đỏ xẫm Dùng kẹp Kocher cặp chéo lòng ruột sau đó lấy dao điện hoặc dao thường cắt ngang
Nếu định khâu nối tận-tận thì trước khi thả kẹp phải dùng clamp kẹp nhẹ ở dưới tránh trào dịch tiêu hoá ra ngoài hoặc ngay khi thả dùng gạc dài nhét vào lòng ruột
Thường không cầm máu miệng cắt, nếu chảy ít thì khi khâu nối cũng sẽ cầm
Nếu định khâu nối bên-bên hay tận-bên thì cứ để kẹp Kocher để khâu kín đầu ruột
4 Kỹ thuật đóng kín đầu ruột
Sau khi cắt ruột, dùng kim chỉ 3-0 hoặc 4-0 khâu vắt qua cả kẹp Kocher Rút kẹp ra, rút chỉ để toàn bộ đường khâu vắt chặt hơn (tốt nhất là dồn từ cả hai đầu chỉ) Lưu ý vì
đường khâu vắt là khâu vòng qua cả kẹp Kocher, nên khi cặp ruột phải chọn kẹp không răng thì mới rút dễ dàng
- Buộc hai đầu chỉ với nhau
- Khâu một sợi chỉ túi buộc vùi nút buộc vừa rồi
Đây là cách đóng kín đầu ruột thông thường nhất, nó đảm bảo đóng kín và sạch vì không bao giờ dịch tiêu hoá trào ra ngoài
Ngoài cách đóng trên có thể đóng một lớp: thả kẹp Kocher, cầm máu miệng cắt, khâu mũi rời thanh cơ vùi dần miệng cắt lại, có thể khâu vắt Cách đóng này không được áp dụng thường xuyên
Câu hỏi lượng giá:
1 Nêu các chỉ định cắt ruột
2 Trình bày những nguyên tắc khi cắt ruột
3 Trình bày kỹ thuật cắt ruột
4 Mô tả kỹ thuật đóng kín đầu ruột
Hình 9.1 Cắt mạc treo ruột.