Thằn Lằn Bóng đuôi dài môn sinh học 7
Trang 1Nêu đặc điểm chung của lớp Lưỡng cư.
-Là ĐVCXS thích nghi với đời sống vừa ở nước, vừa ở cạn ;
-Da trần và ẩm ướt ;
-Di chuyển bằng 4 chi ;
-Hô hấp bằng phổi và da
-Tim 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể là máu pha ; -Thụ tinh ngoài, nòng nọc phát triển qua biến thái ;
-Là động vật biến nhiệt.
Trang 3Rồng komodo
Trang 5BÀI 38 : THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
I ĐỜI SỐNG :
LỚP BÒ SÁT
Trang 6Xem đoạn phim sau về thằn lằn.
Trang 7- Đời sống :
+ Sớng nơi khơ ráo , thích phơi nắng ;
+ Bắt mồi vào ban ngày;
+ Thức ăn chủ yếu là sâu bọ;
+ Cĩ tập tính trú đơng.
- Nhiệt đợ cơ thể : Là đợng vật biến nhiệt
Hãy nêu đặc điểm của thằn lằn bĩng đuơi dài?
-Đời sớng (Nơi sớng , thời gian hoạt đợng, thức ăn,
tập tính)
- Nhiệt đợ cơ thể
Trang 8LỚP BỊ SÁT THẰN LẰN BĨNG ĐUƠI DÀI
I ĐỜI SỐNG :
- Đời sống :
+ Sớng nơi khơ ráo , thích phơi nắng ; + Thức ăn chủ yếu là sâu bọ ;
+ Cĩ tập tính trú đơng ;
+ Là đợng vật biến nhiệt
BÀI 38 :
Trang 9 So sánh đặc
điểm đời sống
của thằn lằn
bóng đuôi dài
với ếch đồng
Nhiệt đợ cơ thể
Khô ráo Ẩm ướt Ban ngày Chập tối hoặc ban đêm
Trong hốc đất khô ráo Trong hốc đất ẩm bên
vực nước
Thường phơi nắng Thường ở nơi tối , bóng
râm
B ng ph i ằng phổi ổi Biến nhiệt
B ng ph i, qua l p da ằng phổi ổi ớp da m
ẩm
Biến nhiệt
Trang 10Thằn lằn là loài động vật biến nhiệt (máu
lạnh), nhiệt độ của cơ thể sẽ tùy thuộc
nhiệt độ môi trường Khi nhiệt độ môi
trường xuống thấp (đêm xuống), thân nhiệt
nó sẽ bị giảm khiến hoạt động trao đổi chất
bị suy yếu, nếu không tìm cách tăng nhiệt
độ trở lại thì nó sẽ chết.
Vì sao thằn lằn bóng đuôi dài thích
phơi nắng?
Trang 11+ Cĩ tập tính trú đơng;
+ Là đợng vật biến nhiệt
BÀI 38 :
- Sinh sản :
Trang 12Hãy trình bày đặc điểm sinh sản (hình thức thụ tinh, số lượng trứng và đặc điểm của trứng, sự phát triển) của thằn lằn bóng đuôi dài?
Trang 13Hãy trình bày đặc điểm sinh sản (hình thức thụ tinh, số lượng trứng và đặc điểm của trứng,
sự phát triển) của thằn lằn bóng đuôi dài?
Trang 14Đặc điểm sinh sản của thằn lằn bóng
đuôi dài:
-Trứng được thụ tinh trong ống dẫn
trứng ; -Thằn lằn cái đẻ từ 5 – 10 trứng vào
các hốc đất khô ráo ; -Trứng có vỏ dai và nhiều noãn
hoàng;
-Thằn lằn mới nở biết đi tìm mồi
(phát triển trực tiếp).
Trang 15+ Có tập tính trú đông ;
+ Là động vật biến nhiệt.
- Sinh sản:
BÀI 38 :
+Thụ tinh trong , đẻ ít trứng ;
+Phát triển trực tiếp ;
+Trứng có vỏ dai , nhiều noãn hoàng.
Trang 161 Thế nào là thụ tinh trong ?
2 Trứng thằn lằn có vỏ dai, nhiều noãn hoàng có ý nghĩa gì đối với đời sống trên cạn?
3 Đặc điểm sinh sản của thằn lằn bóng đuôi dài tiến hóa hơn ếch đồng ở điểm
nào?
THẢO LUẬN( 3phút)
Trang 17* Thế nào là thụ tinh trong ?
Trứng được thụ tinh ngay trong ống dẫn trứng(bên
trong con cái) nên gọi là thụ
tinh trong.
Trang 18Trứng thằn lằn có vỏ dai, nhiều noãn hoàng có ý nghĩa gì đối với đời sống
trên cạn?
- Trứng có vỏ dai Phôi được bảo vệ tốt hơn
và bảo vệ trứng không bị khô khi ở trên cạn
- Trứng giàu noãn hoàng đáp ứng nhu cầu
phát triển của phôi, vì vậy trứng nở trực tiếp thành con không qua biến thái như ở lưỡng
cư.
Trang 19triển trực tiếp -Trứng nở thành nòng nọc, phát triển có biến thái
- Không phụ thuộc vào
môi trường nước - Phụ thuộc vào môi trường nước
Đặc điểm sinh sản của thằn lằn bóng đuôi dài tiến hóa hơn ếch đồng ở điểm nào?
Đặc điểm sinh sản của thằn lằn bóng đuôi dài tiến hóa hơn ếch đồng ở điểm nào?
Trang 21+ Sống nơi khô ráo , thích phơi nắng ;
+ Thức ăn chủ yếu là sâu bọ ;
+ Có tập tính trú đông ;
+ Là động vật biến nhiệt
Trang 23Quan sát cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng đuôi dài,chú ý các đặc điểm sau:
Da có đặc điểm gì ? Đặc điểm thân, đuôi ?
Bàn chân( có bao nhiêu ngón,đặc điểm các ngón) ? Cổ, mắt, tai (màng nhĩ) có đặc điểm gì?
Trang 24Da khô có vảy sừng
Trang 25Cổ dài
Trang 26Màng nhĩ nằm trong hốc tai
Trang 27Mắt có mi cử động, có nước mắt
Trang 28Bàn chân có 5 ngón có vuốt
Trang 29Thân dài, đuôi rất dài
Trang 30stt Đặc điểm cấu tạo ngoài í nghĩa thích nghi
1 Da khô, có vảy sừng bao bọc.
2 Có cổ dài.
3 Mắt có mi cử động, có Nước mắt.
4
Màng nhĩ nằm trong một hốc
nhỏ bên đầu
5 Thân dài, đuôi rất dài.
6 Bàn chân có năm ngón có vuốt.
Qua quan sát hỡnh, hóy lựa chọn những cõu trả lời thích hợp đờ̉ điền vào bảng sau:
B Đụ̣ng lực chính của sự di chuyờ̉n
D Bảo vợ̀ mắt, cú nước mắt đờ̉ màng mắt khụng bị khụ
A Tham gia di chuyờ̉n trờn cạn
E Phát huy vai trò các giác quan nằm trờn đõ̀u, tạo điều kiợ̀n bắt mồi dễ dàng
C Bảo vợ̀ màng nhĩ và hướng các
dao đụ̣ng õm thanh vào màng nhĩ G Ngăn cản sự thoát hơi nước của cơ thờ̉
Bảng đặc điờ̉m cṍu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sụ́ng ở cạn
Trang 31STT ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO NGOÀI Ý NGHĨA THÍCH NGHI
1 Da khô, có vảy sừng bao bọc.
2 Có cổ dài.
3 Mắt có mi cử động, có nước mắt.
4 Màng nhĩ nằm trong một hốc nhỏ bên đầu.
5 Thân dài, đuôi rất dài.
6 Bàn chân có năm ngón có vuốt.
G Ngăn cản sự thoát hơi nước của cơ
thể.
Những câu lựa chọn:
A Tham gia sự di chuyển trên cạn; B.Động lực chính của sự di chuyển
C Bảo vệ màng nhĩ và hướng các dao
động âm thanh vào màng nhĩ
D Bảo vệ mắt, có nước mắt để
bảo vệ màng mắt không bị khô
E Phát huy vai trò các giác quan trên đầu, tạo điều kiện bắt mồi dể dàng;
Trang 32Dựa vào 6 đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng nêu
ở bảng trên,hãy so sánh với đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng để thấy thằn lằn bóng thích nghi hoàn toàn với đời sống
Trang 331.Cấu tạo ngoài :
-Da khô có vảy sừng, cổ dài ;
- Mắt có mí cử động và có tuyến lệ ;
- Màng nhĩ nằm trong hốc tai ;
- Thân và đuôi dài, bốn chi ngắn và yếu, bàn chân 5
ngón có vuốt.
Trang 352 Di chuyển : Di chuyển
Quan sát H38.2, mô tả cách di chuyển của thằn lằn.
PHẢI
TRÁI
Trang 36-Thân uốn sang
trái, đuôi uốn sang phải.
-Chi trước bên
trái, chi sau bên phải chuyển lên phía trước, khi
đĩ vu t ốt cố định vào đất.
Tr¸i
- Các bộ phận nào tham gia di chuyển ?
-Thân uốn sang
phải, đuôi uốn
sang trái.
-Chi trước bên
phải, chi sau bên
trái chuy n ển lên
phía trước.khi
đĩ vuốt cố định
vào đất.
- Cho biết động lực chính của sự di chuyển ?
Trang 37Thằn lằn bĩng di chuyển được nhờ sự phối hợp của các yếu tố
nào ?
uốn liên tục, phối hợp với các chi giúp cơ thể tiến lên
Trang 39- Môi trường sống : trên cạn
- Sinh sản : thụ tinh trong , đẻ ít trứng, phát triển trực tiếp trứng có vỏ dai , nhiều noãn hoàng.
CẤU TẠO NGỒI
VÀ DI CHUYỂN
1.Cấu tạo ngoài: Da khơ cĩ vảy sừng, cở dài, Mắt cĩ mí cử đợng và cĩ tuyến lệ, Màng nhỉ nằm trong hớc tai, Thân và đuơi dài, bớn chi ngắn và yếu, bàn chân 5 ngĩn cĩ vuớt.
2 Di chuyển : Thân và đuơi tì vào đất cử đợng uớn liên tục, phới hợp với các chi giúp cơ thể tiến lên
Trang 40*Hãy chọn những mục tương ứng của cột A ứng
với cột B trong bảng
A Tham gia sự di chuyển trên cạn
B Bảo vệ mắt, có nước mắt để
màng mắt không bị khô
C Ngăn cản sự thoát hơi nước
D Phát huy được các giác quan,
tạo điều kiện bắt mồi dễ dàng
E Bảo vệ màng nhĩ, hướng âm
thanh vào màng nhĩ
F Tham gia sự di chuyển dưới
nước
Tr¶ lêi : 1 …… C , 2 ……… D , 3 ……… B , 4 ……… E , 5 A
Trang 41Đặc điểm của thằn lằn bóng đuôi dài khác với ếch đồng là :
A Mắt có mi cử động.
D Phát triển trực tiếp không qua biến thái
G Ý A , B , C là ý đúng.
H Ý C, D , E là ý đúng.
Trang 42Tại sao người ta nói thằn lằn bóng đuôi dài là con
vật có ích?
Trang 43Khi gặp nguy hiểm thằn lằn chạy rất nhanh về nơi trú ẩn, tạm náu một thời gian rồi lặng lẽ bò trong lớp cỏ hay trong cây đi nơi khác Thằn lằn cũng
dễ dàng tự cắt đuôi để chạy khi bị bắt và ở chỗ cắt sẽ mọc đuôi mới.
Em có biết