Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi Tô Hữu - Tiếng ru Những câu thơ trên gợi cho anh chị suy nghĩ gì về lẽ sống của con người trong xã hội hiện nay?. Câu 3.b5,0 điểm: Tác phẩm Chí Phèo
Trang 1SỞ GIÁO DỤC HÀ TĨNH DE THI THU NAM HQC 2010- 2011
Thời gian làm bài: 180 phút
PHẢN CHUNG CHO TÁT CÁ THÍ SINH (5,0 điểm)
Câu 1: (2 điểm)
Anh/ chị hãy trình bày những đặc trưng về nội dung và phong cách nghệ thuật thơ Xuân
Diệu
Câu 2: (3 điểm):
“Con ong làm mật yêu hoa
Con cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu trời
Con người muốn sống, con ơi Phải yêu đồng chí, yêu người anh em
Một ngôi sao, chăng sáng đêm
Một thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng
Một người - đâu phải nhân gian?
Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi
(Tô Hữu - Tiếng ru)
Những câu thơ trên gợi cho anh (chị) suy nghĩ gì về lẽ sống của con người trong xã hội
hiện nay ?
PHAN RIÊNG (5,0 điểm): Thí sinh chỉ được làm một trong 2 câu (câu 3.a hoặc câu 3.b) Câu 3a: " Thơ Xuân Quỳnh thể hiện một trái tim phụ nữ hồn hậu, chân thành, nhiều lo
âu và luôn đa diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường" ( SGK Ngữ văn 12- Tập 1,
Anh/ chị hãy phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh đề làm rõ nhận định trên Câu 3.b(5,0 điểm): Tác phẩm Chí Phèo là hành trình người nông dân lương thiện bị tha hoá hay quá trình từ tha hoá tìm về cuộc sống lương thiện? Anh/chị hãy trình bày quan điểm của mình về vấn đề này
7
Trang 2; DAP AN- THANG DIEM
DE THI THU DAI HQC KHOI C NAM 2011- 2012
Môn: Ngữ Văn
Anh/ chị hãy trình bày những đặc trưng về nội dung và phong cách nghệ thuật thơ
Xuân Diệu
2,0
Đặc trưng nội dung và phong cách nghệ thuật thơ Xuân Diệu trước Cách mạng: 1,0
- Xuân Diệu là nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới, sáng tác của ông đã
góp phần khẳng định sự thắng thế hoàn toàn của thơ mới với thơ cũ Nhà thơ
khang định " cái tôi" mạnh mẽ: " Ta là Một, là Riêng, là thứ Nhất / Không có
chỉ bè bạn nỗi cùng ta" Sống là phải hết mình và không dé lẫn vào cuộc đời: "
Thà một phút huy hoàng rồi chợt tối/ Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm" Do
đó, mỗi sáng tác của ông đều mới mẻ trong từng câu chữ, cách diễn đạt, giọng
điệu và cảm xúc
- Thơ Xuân Diệu thoát ra khỏi quy phạm văn học trung đại, nhìn cuộc đời bằng
con mắt trần gian, lấy con người làm chuẩn mực của vẻ đẹp và sự hoàn mĩ> Lí
tưởng thâm mĩ đó đã khiến cho thơ ông tràn đầy xuân sắc, ánh sáng, âm
thanh Từ đó phương châm sống của ông luôn vội vàng, cuống quýt, tận
hưởng mọi vẻ đẹp của cuộc đời, khao khát giao cảm
- Xuân Diệu là nhà thơ của tình yêu Nhà thơ tìm thấy sự đồng cảm, chia sẻ và
khát khao nhiều nhất trong những vần thơ tình Trong tjơ, thi sĩ yêu sôi nồi,
cuồng nhiệt và không khỏi cảm thấy cô đơn, đau đớn khi tình yêu không được
đền đáp Bởi thế, nhiều khi thơ Xuân Diệu luôn có cảm giác cô đơn, lạnh lẽo
- Tho Xuan Diệu hiện đại, mang âm hưởng thơ tượng trưng Pháp Cách đặt câu
quá Tây, cách diễn đạt nhắn mạnh cảm giác, hương vị, màu sắc khiến thơ ông
rất gợi cảm, tăng khả năng chiếm lĩnh đời sống bằng sự huy động các giác
quan
Đặc trưng nội dung và phong cách nghệ thuật thơ Xuân Diệu sau Cách mạng: 0,5
- Xuân Diệu bắt nhịp nhanh vào đời sông kháng chiên và đóng góp to lớn cho
thơ ca Việt Nam sau cách mạng Nhà thơ hào hứng ca ngợi không khí mới của
những con người tự do dân chủ, của công cuộc lao động sản xuất, xây dựng đất
nước Năm 1960, tập Riêng chung đánh dấu sự chuyền biến tư tưởng lớn lao
của tác giả
- Trước CM, thơ Xuân Diệu thường cô đơn lạnh lẽo thì giừo đây hồn tho 4m
ap trong su sum vay va tinh cam thuy chung Những sáng tác thời kì này tuy cố
y gia công về câu chữ, ý tứ nhưng cái vẻ đắm say, nồng nàn thì đường như đã
giám so với trước Đề tài tình yêu tiếp tục được khai thácbên cạnh dòng thơ trữ
tình công dân
- Trong quá trình sáng tác, phong cách thơ Xuân Diệu khá thông nhất dù đê tài
của thơ có thay đôi theo từng thời kì Ở nhà thơ toát lên một tâm hôn yêu cuộc
đời, găn bó với con người, trân trọng từng cảm xúc và phút giây sông trên cõi
đời
- Xuân Diệu có đóng góp to lớn cho sự phát triển của thơ hiện đại Việt Nam
Những câu thơ trên gợi cho anh (chị) suy nghĩ gì về lẽ sông của con người trong xã
hội hiện nay 2
3,0
Trang 3
- Dẫn dắt và trích lại nguyên văn đoạn thơ trong đê bài
- Nội dung của đoạn thơ: tả thực một loạt sự vật: con ong, con cá, con chim trong môi
quan hệ, gắn kết với môi trường sống; triết lí: một thân lúa chín - chăng thê làm nên
mùa vàng, một người ~ không thể tạo thành nhân gian Từ đó, liên hệ và đúc kết bài
học sông cho con người: sông để yêu thương tất thảy; tự nguyện sống hòa nhập, gắn
bó cá nhân với cộng đồng
- Các từ yêu, một, sóng lặp lại nhiều lần để nhân mạnh, khăng định lẽ sống, hành
động sống đẹp của cá nhân trong mi quan hệ gắn kết với cộng đồng
Từ đoạn thơ, khái quát chính xác vân đê xã hội cân nghị luận: 0,5
Lễ sông đẹp của con người trong xã hội: sông đê yêu thương; dâng hiên ; cá nhân tự
nguyện găn bó với cộng đồng mới hình thành môi trường sông rộng lớn, giàu tính
nhân văn.; sống cho những điều lớn lao của xã hội và đất nước
* Bình luận, chỉ ra tâm quan trọng của vân đê đôi với xã hội hiện nay: 0,5
Đây là vân đê có ý nghĩa xã hội, thời sự cập nhật và ý nghĩa nhân sinh sâu sắc, liên
quan tới nhận thức, lối sống và hành động sống của con nguời Đặc biệt là thời kinh tế
thị trường, khi mà những giá trị tình cảm của con người với con người trong xã hội
đang biến dạng
- Phân tích những biêu hiện cụ thé, chỉ rõ nguyên nhân, đánh giá hiệu quả tích cực
của hành động và lẽ sống yêu thương giữa người với người trong xã hội Lấy dẫn
chứng từ thực tế đời sông để chứng minh từng biểu hiện
- Phân tích những | biểu hiện cụ thê, chỉ rõ nguyên nhân, đánh giá hiệu quả tích cực của
hành động và lẽ sống tự nguyện gắn bó cá nhân với cộng đồng Lấy dẫn chứng từ thực
tế đời sống dé chứng minh từng biểu hiện
- Bác bỏ, phê phán, chỉ rõ tác hại của lối sống thờ ơ, dửng dưng, ich kỉ của một số
người trong xã hội hiện nay Lấy dẫn chứng từ thực tế đời sống đề chứng minh
- Đoạn thơ là lời giáo dục, là sự triệt lí nhẹ nhàng, sâu sắc và thâm thía về lẽ sông đẹp
cho mỗi con người (rong cuộc đời mà nhà thơ Tổ Hữu muốn gửi đến ban doc
- Con người sông cân phải biết yêu thương và sẵn ‘sang dang hiến; mỗi cá nhân cần
phải có mối liên hệ gắn kết khăng khít với cộng đồng
3.a " Tho Xuan Quynh thể hiện một trái tìm phụ nữ hôn hậu, chân thành, nhiêu lo
âu và luôn đa diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường" ( SGK Ngữ văn
12- Tập 1, NXB Giáo dục, Hà Nội 2011)
Anh/ chị hãy phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh đề làm rõ nhận định trên
5,0
- Tác giả Xuân Quỳnh; Đặc điêm thơ Xuân Quỳnh
- Bài thơ Sóng được sáng tác tại biển Diêm Điền, Thái Bình ngày 29- 12- 1967;
In trong tập thơ " Hoa dọc chiến hào" năm 1968
- Bài thơ hội tụ những nét đẹp của tâm hồn Xuân Quỳnh trong tình yêu- một
trái tim phụ nữ hồn hậu, chân thành, nhiều lo âu và luôn da diết trong khát vọng
hạnh phúc đời thường
- Y kiên SGK Ngữ văn 12 nêu có ý nghĩa khái quát về thơ và con người nữ sĩ
Xuân Quỳnh Đây là những vần thơ thê hiện vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ: Tình
yêu là cái đẹp, cái cao cả, tình yêu là sự hoàn thiện con người
- Ý kiến còn có ý nghĩa khái quát, thơ Xuân Quỳnh tiêu biểu cho tiếng nói tâm
Trang 4tư, tình cảm của giới mình
- Về nội dung: Bài thơ thé hién mét trai tim phụ nữ hồn hậu chân thành, nhiều
lo âu và luôn da diêta trong khát vọng hạnh phúc đời thường:
+ Tâm hồn phụ nữ luôn có những rung động mãnh liệt, luôn rạo rực đầy khao
khát, luôn tìm cách lí giải tâm hồn mình và đi tìm cội nguồn của tình yêu
+ Tâm hồn phụ nữ hồn hậu, chân thành với tình yêu đắm say, trong sáng và
chung thuỷ
+ Hi vọng vào tình yêu cao cả trước thử thách nghiệt ngã của thời gian và
cuộc đời sẽ hoàn thiện mình
+ Tình yêu không vị kỉ mà đầy trách nhiệm, muốn hoà nhập vào cái chung đề
dâng hiến trọn vẹn
- Về nghệ thuật:
+ Sử dụng thể thơ năm chữ, âm điệu bằng trắc của những câu thơ thay đổi dan xen nhau, nhịp điệu phù hợp với nhịp điệu vận động của sóng và phù hợp với
cảm xúc của nhân vật trữ tình
+ Sử dụng từ ngữ gợi hình, gợi cảm, diễn tả những trạng thái đối lập mà thống
nhất của sóng và của tình cảm con người
+ Hình tượng sóng trong bài tho đã thể hiện sinh động và chính xác những cảm xúc và khát vọng trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu
2,0
1,5
- Từ ý kiên trên và bài thơ giúp ta nhìn lại tâm hon minh dé song dep trong tinh
yêu và trong cuộc đời
3.b Tác phâm Chí Phèo là hành trình người nông dân lương thiện bị tha hoá hay
quá trình từ tha hoá tìm về cuộc sông lương thiện? Anh/chị hãy trình bày quan
điêm của mình về vân đê này
5,0
- Nhà văn Nam Cao
- Chí Phèo” là một trong những truyện ngắn đặc sắc nhất của Nam Cao giai
đoạn trước cách mạng, ra đời năm 1941
- Bàn về tác phẩm này, có rất nhiều ý kiến khác nhau Có người nói Chí Phèo là hành
trình người nông dân từ lương thiện bị tha hoá Ý kiến khác lại cho rằng truyện ngắn
đề cập tới việc người nông dân từ bi kịch tha hoá đang có gắng tìm về cuộc sông
lương thiện
- Trình bày sơ qua ý kiến của bản thân
Chí Phèo vôn là một người nông dân hiên lành lương thiện 0,75
- Tuôi thơ bơ vơ, khó nhọc của Chí Phèo _ } |
- Tuôi thanh niên làm thuê cho nhà Bá Kiên tuy vật vả nhưng chăm chỉ, hiên
lành và nhiêu khát khao, mơ ước
- Đi tù vê, Chí Phèo trở thành một con người khác: cước giật, rạch mặt, ăn vạ
- Trở thành tay sai, công cụ đắc lực trong tay Bá Kiến
- Chí bị trượt đốc khỏi lương thiện, trở thành con quý dữ của làng Vũ Đại, bị cả
làng xa lánh
Trang 5
- Vai trò của thị Nở trong quá trình thức tỉnh thiên lương, khát vọng sông lương
thiện, tình yêu của Chí Phèo
- Bi kịch hoàn toàn tan vỡ khi Chí Phèo bị thị Nở từ chối tình yêu, cánh cửa trở
về với cuộc sống làm người hoàn toàn khép lại
- Đính điểm của bi kịch là hành động giết Bá Kiến và tự vẫn của Chí Phèo
- Giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo của tác phâm thê hiện rõ qua bi kịch bị cự
tuyệt quyên làm người của Chí Phèo
0,75
+ Xây dựng nhân vật điền hình trong hoàn cảnh điền hình Phát huy cao độ sở
trường khám phá và miêu tả
+ Kết cấu mới mẻ, phóng túng không tuân theo trật tự thời gian nhưng rất chặt chẽ, lôgic
+ Cốt truyệnn và các tình tiết hấp dẫn; đầy kịch tính và và luôn biến hoá càng về sau càng gây can voi những tình huống quyết liệt bát ngờ
+ Ngôn ngữ sông động, vừa điêu luyen vừa nghệ thuật vừa gần với lời ăn tiếng nói của đời sống Giọng điệu phong phú, biến hoá Trần thuật linh hoạt
Bi kịch của Chí Phèo là bi kịch của người nông dân lương thiện bị tha hoá
Nhưng từ trong sự tha hoá họ vẫn khao khát một cuộc sống lương thiện và khao
khát sự trở về với cuộc sống bình thường, lương thiện của người nông dân Đó
chính là giá trị nhân đạo sâu sắc, mới mẻ của Nam Cao
Lưu ý Thí sinh có thể làm bài theo những cách khác nhau, nhưng phải đảm bảo những
yêu cầu về kiến thức và kỹ năng