Đoàn thuyền đánh cá

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.. Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi.. Đoàn thuyền ra khơi đánh cá trong khung cảnh thiên

Trang 1

Giáo viên dạy : Hoàng Thị Hà

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ

MÔN: NGỮ VĂN LỚP : 9A

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Đọc thuộc lòng bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” và cho biết hình ảnh xuyên suốt toàn bộ bài thơ là gì? Qua đó tác giả muốn làm nổi bật nội dung gì?

ĐÁP ÁN

Hình ảnh xuyên suốt toàn bộ bài thơ là những chiếc xe không kính trần trụi, xây xước,

méo mó, không kính, không đèn không mui vẫn ung dung băng băng trên tuyến đường

Trường Sơn chở quân trang quân bị vào chiến trường.Viết về chiếc xe để thông qua đó

tác giả muốn nói về những chiến sĩ lái xe trường sơn: rất ung dung, lạc quan, yêu đời,

dũng cảm, gan dạ, coi thường khó khăn gian khổ, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng.

Trang 3

Huy CËn

Trang 4

I.Đọc và tìm hiểu chung:

1.Tác giả:

Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận

? Em hãy nêu những hiểu biết của mình về tác giả?

- Huy cận( 1919- 2005), tên đầy đủ là Cù Huy Cận, quê làng Ân Phú,

huyện Vụ Quảng, tỉnh Hà Tĩnh.

- Là nhà thơ nổi tiếng trong PT “Thơ Mới” với tập thơ “Lửa thiêng”.

- Phong cách: Thơ ông thường viết về thiên nhiên vũ trụ

- Trước CM,ông là thi sĩ xuất sắc với tập thơ “lửa thiêng” Giai đoạn này

thơ ông thường nhuốm nỗi buồn sầu(Ví dụ bài thơ ”Tràng giang”)

- Từ sau CM, thơ HC đã tràn đầy niềm vui, niềm tin yêu vào cuộc sống

mới.Bài thơ “ĐTĐC” là một ví dụ.

- Ông được nhà nước tặng giải thưởng HCM về VHNT năm 1996.

- Tác phẩm chính: “ Trời mỗi ngày lại sáng”, “Đất nở hoa”, “Bài thơ cuộc

đời”

Trang 5

1.Tác giả

2.Tác phẩm

a- Đọc và tìm hiểu chú thích.

*Đọc:

Cá nhụ cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé, Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long

Ta hát bài ca gọi cá vào,

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao, Biển cho ta cá như lòng mẹ, Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng, Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi

Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,

Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.

Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!

Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng,

Ra đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thế trận lưới vây giăng.

Trang 6

Từ ngữ Hình ảnh Giải thích

Cá bạc

Cá song

Cá đé

Cá chim

Cá nhụ

Cá thu

Loài cá cùng họ với cá thu, thân và má có vẩy nhỏ, màu trắng nhạt

Loài cá biển sống ở tầng mặt nước, thân dẹt hình thoi

Loài cá mình dẹt, vẩy lớn

Còn gọi là cá bẹ, cùng họ với cá chích nhưng lớn hơn

Thân dài, hơi dẹt

Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm tròn màu đen và hồng

Trang 7

1.Tác giả

2.Tác phẩm

a- Đọc và tìm hiểu chú thích.

*Đọc:

*Tìm hiểu chú thích

b- Tìm hiểu chung về tác phẩm

*Xuất xứ:

*Hoàn cảnh sáng tác:

*Thể thơ:

*Phương thức biểu đạt:

* Bố cục:

????Nêu? Nêu xuất xứ của bài thơ? ?

-Xuất xứ: Rút trong tập “Trời mỗi ngày lại sáng”

-Hoàn cảnh sáng tác: Viết năm 1958, khi miền Bắc nước ta đang tiến lên xây dựng CNXH

với không khí hào hứng phấn chấn Bài thơ ra đời trong chuyến nhà thơ đi thực tế tại vùng mỏ Quảng Ninh

-Thể thơ: 7 chữ, gieo vần linh hoạt.

-Phương thức biểu đạt: Biểu cảm+miêu tả+ tư sự.

-Bố cục: 3 phần

+ Phần 1: Khổ 1,2: cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá.

+Phần 2: Khổ 3,4,5,6: Cảnh đánh cá đêm trên biển.

+Phần 3: Khổ 7: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về.

? ?Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

? Bài thơ được viết theo thể

thơ nào?

? ? Bài thơ có phương thức biểu đạt như thế nào?

? Bài thơ đươc chia làm mấy phần? Nêu nội dung chính của

từng phần?

? Em có nhận xét gì về bố cục

của bài thơ?

=> Bài thơ có bố cục theo hành trình của một chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh

cá và có sự kết hợp cả về thời gian và k gian:

+Thời gian: Theo nhịp tuần hoàn của vũ trụ: Hoàng hôn->đêm->bình minh.và cũng

là hoạt động của đoàn thuyền đánh cá ra khơi rồi trở về.

+ Không gian: Rộng lớn , bát ngát từ : Cảnh mặt trời lặn-> Cảnh đêm có trăng,sao

mọc-> bình minh lên.

Trang 8

I- Đọc và tìm hiểu chung II- Phân tích

1- Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá.

a- Khung cảnh thiên nhiên:

? Đoàn thuyền ra khơi đánh cá trong khung cảnh thiên nhiên

ntn?

Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa

?? ? Miêu tả khung cảnh thiên nhiên khi đoàn thuyền ra khơi, tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật

gì?

-Nghệ thuật:

+ So sánh: Mặt trời- hòn lửa

+ Nhân hóa: Sóng – cài then, đêm – sập cửa

+ Động từ mạnh: cài, sập-> diễn tả hành động nhanh., mạnh Kết hợp với sự liên

tưởng tưởng tượng

? Những biện pháp nghệ thuât ấy

có tác dụng làm nổi bật ND gì?

=> Thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ, huy hoàng đã đi vào thời khắc chuyển giao giữa

ngày và đêm Và thời khắc này diễn ra rất nhanh chóng Biển trời,vũ trụ như một

ngôi nhà lớn, mới đó còn rất rực rỡ mà giờ cửa đã đóng, then đã cài đó là dấu hiệu

của một ngày chấm dứt, vũ trụ đi vào trạng thái nghỉ ngơi

Trang 9

I- Đọc và tìm hiểu chung

II- Phân tích

b- Hình ảnh đoàn thuyền:

? Giữa khung cảnh thiên nhiên ấy, đoàn

thuyền đánh cá hiện lên ntn?Tìm câu thơ

thể hiện?

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

? Cụm từ " lại ra khơi "diễn

tả điều gì? ?

=>Cụm từ " lại ra khơi" diễn tả hoạt động thường xuyên, liên tiếp diễn ra của

đoàn thuyền trong thế tương phản với sự nghỉ ngơi của vũ trụ Hơn nữa cum

từ này cho ta thấy đoàn thuyền không phải ra khơi lần đầu Nó đã ra khơi và

bây giờ lại ra khơi

? Sự tương phản này nói gì về

công việc đánh cá??

=>Đánh cá là công việc hết sức vất vả , không giống những công việc lao động

khác nó được làm trong đêm Bởi đây là thời điểm mọi vật đều đi vào trạng thái

nghỉ ngơi, con người sau một ngày lao động vất vả trở về sum họp cùng gia đình.

Trang 10

* Tâm thế ngư dân:

?Tâm thế của người ngư dân được diễn tả bằng câu thơ nào?

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

? ? Chữ "căng" , chữ "cùng" nối ba

sự vật : câu hát, buồm, gió khơi đã

giúp em cảm nhận được điều gì về khí thế của người ngư dân?

-> Khí thế hào hứng, phấn chấn, khẩn trương, thể hiện niềm lạc quan ,tin tưởng vào

chuyến đi biển của người lao động

* Câu hát ra khơi:

Hát rằng cá bạc biển Đông lặng

Cá thu biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng

Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi!

? Miêu tả tiếng hát ra khơi của người lao động

tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật

gì?

Nghệ thuật:

+ Liệt kê: cá bạc, cá thu

+ So sánh : cá thu – con thoi dệt vải, biển- tấm vải lớn

+ Nhân hóa, cầu khiến: Đàn cá dệt nên tấm lưới của người dân chài, tiếng gọi cá vào

lưới

? Vậy câu hát ra khơi của người lao động được diễn tả ntn?

Trang 11

-> Khí thế hào hứng, phấn chấn, khẩn trương, niềm lạc quan tin tưởng vào chuyến đi

biển của người lao động

Hát rằng ………cá ơi!

Nghệ thuật:

+ Nhân hóa, cầu khiến: Đàn cá dệt nên tấm lưới của người dân chài, tiếng gọi cá vào lưới

? Vậy câu hát ra khơi có ý

nghĩa gì?

-> Tiếng hát diễn tả niềm yêu đời, yêu lao động, yêu cuộc sống tự do Đó là tiếng hát cầu mong sự

may mắn trong chuyến đi biển.

Trang 12

-> Khí thế hào hứng, phấn chấn, khẩn trương, niềm lạc quan tin tưởng vào chuyến đi

biển của người lao động

Hát rằng ………cá ơi!

Nghệ thuật:

+ Nhân hóa, cầu khiến: Đàn cá dệt nên tấm lưới của người dân chài, tiếng gọi cá vào lưới

-> Tiếng hát diễn tả niềm yêu đời, yêu lao động, yêu cuộc sống tự do Đó là tiếng hát cầu mong sự

may mắn trong chuyến đi biển.

? Qua 2 khổ thơ trên, giúp em cảm nhận được điều gì về vẻ đẹp của thiên nhiên, biển cả của quê hương đất nước ta?

=> 2 đoạn thơ đầu đã giúp người đọc cảm nhận được vùng biển nước ta không chỉ có vẻ đẹp tự nhiên lung linh huyền ảo, kì vĩ, tráng lệ mà còn rất giàu tài nguyên thiên nhiên.

? Từ đó chúng ta cân có thái độ gì, tình cảm gì đối với vùng biển của quê hương?

* Thái độ: + Yêu mến, tự hào,tôn trọng

+ Có ý thức bảo vệ môi trường biển trong lành.

+ Biết đấu tranh chống lại mọi hành vi xâm phạm chủ quyền biển đảo của dân tộc.

Trang 13

Cõu 1: Chọn đỏp ỏn đỳng nhất cho cõu hỏi sau:

Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” ra đời trong hoàn cảnh nào?

A Tr ớc Cách mạng tháng 8.

B Trong chuyến đi thực tế của Huy Cận về vùng mỏ Quảng Ninh giữa năm 1958.

C Trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.

D Sau năm 1975 khi đất n ớc đ ợc giải phóng.

Củng cố

Cõu 2: Nhận xét sau đây đúng hay sai:

“Qua hai khổ thơ đầu bài “Đoàn thuyền đánh cá” cho ta thấy sự gần gũi, gắn bó giữa con ng ời và thiên nhiên biển cả Biển đêm vốn mênh mông, bí hiểm trở nên gần gũi ấm áp nh một ngôi nhà lớn.”

A Đỳng B Sai

Cõu

Trang 14

Hướng dẫn về nhà

- Học thuộc lòng bài thơ

- Soạn tiếp phần 2 - bài thơ

Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận)

Trang 15

thành tch cao trong học t p Chúc thầy cô có sức â

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	2,69 MB