Ta hát bài ca gọi cá vào, Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao, Biển cho ta cá như lòng mẹ, Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.. Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời..
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ!
Giáo viên: Hoàng Thị Hà Tổ: Xã hội
Đến dự tiết học Ngữ văn lớp 9A
Trang 2Tiết 51: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ – Huy Cận –
Trang 3Tiết 51: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ – Huy Cận –
I ĐỌC & TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
- Huy cận( 1919- 2005), tên đầy đủ là Cù Huy Cận, quê
làng Ân Phú, huyện Vụ Quảng, tỉnh Hà Tĩnh.
- Là nhà thơ nổi tiếng trong phong trào “Thơ mới” với tập
thơ “Lửa thiêng”.
- Phong cách: Thơ ông thường viết về thiên nhiên vũ trụ
-Trước CM,ông là thi sĩ xuất sắc với tập thơ “Lửa thiêng”
Giai đoạn này thơ ông thường nhuốm nỗi buồn sầu(Ví dụ bài
thơ ”Tràng giang”)
- Từ sau CM, thơ Huy Cận đã tràn đầy niềm vui, niềm tin yêu
vào cuộc sống mới Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” là một ví
dụ.
-Ông được nhà nước tặng giải thưởng HCM về VHNT năm
1996.
- Tác phẩm chính: “ Trời mỗi ngày lại sáng”, “Đất nở hoa”,
“Bài thơ cuộc đời”…
Trang 4Tiết 51: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ – Huy Cận –
I ĐỌC & TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
2 Tác phẩm :
a) Đọc và tìm hiểu chú thích
* Đọc
Trang 5Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé, Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao, Biển cho ta cá như lòng mẹ, Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng, Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Tiết 51: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ – Huy Cận –
Trang 6Tiết 51: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ – Huy Cận –
I ĐỌC & TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
2 Tác phẩm :
a) Đọc và tìm hiểu chú thích
* Đọc
* Chú thích
Trang 7Từ ngữ Hình ảnh Giải thích
Cá bạc
Cá song
Cá đé
Cá chim
Cá nhụ
Cá thu
Loài cá cùng họ với cá thu, thân và má có vẩy nhỏ, màu trắng nhạt.
Loài cá biển sống ở tầng mặt nước, thân dẹt hình thoi.
Loài cá mình dẹt, vẩy lớn
Còn gọi là cá bẹ, cùng họ với cá chích nhưng lớn hơn.
Thân dài, hơi dẹt
Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm tròn màu đen và hồng
Trang 8Tiết 51: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ – Huy Cận –
I ĐỌC & TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
2 Tác phẩm :
a) Đọc và tìm hiểu chú thích
b) Tìm hiểu chung về tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: Viết năm 1958, trong một chuyến đi thực tế ở vùng đất Quảng Ninh
Trang 9Tiết 51: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ – Huy Cận –
I ĐỌC & TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
a) Đọc và tìm hiểu chú thích
b) Tìm hiểu chung về tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: Viết năm 1958, trong một chuyến đi thực tế ở vùng đất Quảng Ninh
- Xuất xứ: Rút trong tập “Trời mỗi ngày lại sáng”
- Thể thơ: 7 chữ
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm, miêu tả kết hợp với tự sự
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Khổ 1, 2 Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá vào lúc hoàng hôn
+ Phần 2: Khổ 3,4,5,6 Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển vào đêm
+ Phần 3: Khổ cuối Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về vào lúc bình minh
Bài thơ có bố cục theo hành trình của một chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá (có
sự kết hợp cả về thời gian và không gian):
+ Thời gian: Theo nhịp tuần hoàn của vũ trụ: hoàng hôn -> đêm -> bình minh
+ Không gian: Rộng lớn , bát ngát từ : Cảnh mặt trời lặn -> Cảnh đêm có trăng,sao mọc
-> Cảnh bình minh lên.
Trang 10Tiết 51: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ – Huy Cận –
I ĐỌC & TÌM HIỂU CHUNG
II PHÂN TÍCH
1.Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá vào lúc
hoàng hôn
a) Khung cảnh thiên nhiên
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa
- Nghệ thuật:
+ So sánh: Mặt trời- hòn lửa
+ Nhân hóa: Sóng – cài then, đêm – sập cửa
+ Động từ mạnh: cài, sập-> diễn tả hành động nhanh,
mạnh Kết hợp với sự liên tưởng tưởng tượng.
=> Thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ, huy hoàng đã đi vào
thời khắc chuyển giao giữa ngày và đêm Và thời khắc
này diễn ra rất nhanh chóng Biển trời,vũ trụ như một
ngôi nhà lớn, mới đó còn rất rực rỡ mà giờ cửa đã
đóng, then đã cài đó là dấu hiệu của một ngày chấm
dứt, vũ trụ đi vào trạng thái nghỉ ngơi.
b) Hình ảnh con người lao động
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
=> Từ " lại " diễn tả hoạt động hàng
ngày & thường xuyên của người dân biển.
=>Đánh cá là công việc hết sức vất vả
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
=> Hình ảnh ẩn dụ
Khí thế hào hứng, phấn khởi và tinh thần lạc quan của người lao động Lời hát: Hát rằng ……….cá ơi! =>Liệt kê, so sánh, nhân hóa, sử dụng câu cầu khiến
Tiếng hát diễn tả niềm yêu đời, yêu
lao động, yêu cuộc sống tự do Đó là tiếng hát cầu mong sự may mắn trong chuyến đi biển.