Tìm hiểu chung 2.Tác phẩm Tiết 49 - Đọc văn: TỎ LÒNG Phạm Ngũ Lão Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu, Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.. Múa giáo non sông trải mấy thu, Ba quân khí mạnh nuốt
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng
Quý thÇy c« gi¸o vµ c¸c em häc sinh
Trang 2Hot Tip
• How do I incorporate my logo to a slide
that will apply to all the other slides?
– On the [View] menu, point to [Master], and then click
[Slide Master] or [Notes Master] Change images to the
one you like, then it will apply to all the other slides
[ Image information in product ]
Image : www.openas.com
Note to customers : This image has been licensed to be used within this PowerPoint template only
You may not extract the image for any other use
Phạm Ngũ Lão
( Thuật hoài )
Tiết 49: Đọc văn:
Trang 3NỘI DUNG CHÍNH
Trang 41.Tác giả
I Tìm hiểu chung
Tiết 49 - Đọc văn: TỎ LÒNG (Phạm Ngũ Lão)
- Phạm Ngũ Lão (1255 - 1320)
- Quê quán: Làng Phù Ủng - Huyện Đường Hào - Tỉnh Hưng Yên
- Xuất thân: bình dân – môn khách- con rể của Hưng Đạo Đại Vương - Là vị tướng tài, người có công lớn trong cuộc kháng chiến chống
- Là người văn võ toàn tài, thích đọc sách, ngâm thơ
Trang 5Sách Đại việt sử ký toàn thư viết : Ngũ Lão xuất thân trong hàng quân ngũ nhưng rất thích đọc sách , là người phóng khoáng ,
có chí lớn , thích ngâm thơ , tựa như không
để ý đến việc võ binh Nhưng quân ông chỉ huy , thực là đội quân phụ tử , hễ đánh là thắng .
Trang 7Phạm Ngũ Lão trong đời sống văn hóa tinh thần nhân dân
Cổng Đình thôn Châu thờ
Tướng quân Phạm Ngũ Lão
Tượng thờ Tướng quân Phạm Ngũ Lão
tại đền Kiếp Bạc
Trang 8Lễ hội làng Phù Ủng (Phù Ủng, Ân Thi, Hưng Yên) – quê hương,
nơi có đền thơ tướng quân Phạm Ngũ Lão.
Trang 9Đền Ủng (Phù Ủng, Ân Thi, Hưng Yên) - nơi thơ
tướng quân Phạm Ngũ Lão.
Phạm Ngũ Lão ( Thuật hoài )
Trang 101.Tác giả
I Tìm hiểu chung
2.Tác phẩm
Tiết 49 - Đọc văn: TỎ LÒNG (Phạm Ngũ Lão)
Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu, Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.
Nam nhi vị liễu công danh trái,
Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu.
Múa giáo non sông trải mấy thu,
Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu.
Công danh nam tử còn vương nợ, Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu.
(Bùi Văn Nguyên dịch)
Phiên âm
Dịch thơ
Nguyên tác Cầm ngang ngọn giáo gìn giữ non sông đã mấy thu,
Ba quân như hổ báo, khí thế hùng dũng nuốt trôi trâu Thân nam nhi mà chưa trả xong nợ công danh,
Thì luống thẹn thùng khi nghe ngươi đơi kể chuyện Vũ hầu.
Dịch nghĩa
Trang 11Trình bày những hiểu biết của các em về bài thơ theo mẫu sau?
Hoàn cảnh sáng tác?
Thể thơ?
Nhan đề?
Bài thơ ra đời trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần 2 (1258)
Trang 12Năm 1279, diện tích Mông Cổ nối liền một dài từ Á sang Âu,
dài hơn 9.000km, rộng 24 triệu km2
Trang 13Hoàn cảnh sáng tác?
Thể thơ?
“ Thuật hoài” Thuật: kể, bày tỏ Hoài: hoài bão
Nhan đề?
Bài thơ ra đời trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần 2 (1258)
Trang 15II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
Phạm Ngũ Lão ( Thuật hoài )
1 Hai câu đầu:
(Múa giáo non sông trải mấy thu,
Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu)
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.
Trang 16- Câu 1: + Hoành sóc: Cầm ngang ngọn giáo (Hùng
dũng, hiên ngang)
+ Múa giáo: Động tác thiên về biểu diễn
=> Bản dịch chưa lột tả được tư thế hiên
ngang, vững trãi của người tráng sĩ
- Câu 2: +Tam quân tì hổ: Ba quân dũng mạnh như
Trang 17Nhóm 1,2 – Xác định Tư thế,
không gian, thơi gian,
hành đông?
- Qua đó, Vẻ đẹp của
con ngươi thơi Trần
được hiện lên như thế
nào?
Nhóm 3,4:
-Hình tượng quân đội thời Trần được miêu tả qua những hình ảnh, chi tiết thơ nào?
-- Nhận xét?
Thảo luận nhóm
Trang 18- Không gian:
- Thơi gian: Kháp kỉ thu (đã
mấy thu) -> Thơi gian đằng đẵng
sông) -> Vũ trụ rộng lớn.
Trang 19=> Với bút pháp ước lệ, ngôn ngữ hàm súc ->
Hình ảnh ngươi tráng sĩ thơi Trần hùng
dũng, kì vĩ mang tầm vóc vũ trụ.
Trang 20Phiên âm
Hoành sóc giang sơn kháp kỷ thu,
Dịch thơ
Múa giáo non sông trải mấy thu,
Tiết 49 - Đọc văn: TỎ LÒNG (Phạm Ngũ Lão)
- Sức mạnh như hổ báo nuốt
trôi trâu
- Nghệ thuật: so sánh ẩn dụ; phóng đại (thậm xưng, …)
- (Hoặc) khí thế phi thường át sao Ngưu
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu. Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu.
b Câu 2
- Tam quân: ba quân -> Hình ảnh quân đội nhà Trần, dân tộc
khí thôn ngưu nuốt trôi trâu
=>Tô đậm sức mạnh, khí thế bách chiến bách thắng của
ba quân mang “hào khí Đông A”
Trang 21Hình ảnh tráng sĩ lồng vào hình ảnh ba quân, dân tộc làm nên một bức tranh sử thi hùng tráng.
Trang 22Hội nghị Diên Hồng 1284
Sát thát
Trang 23Hào khí Đông A: Tâm hồn, khí phách dân tộc thời Trần
+ Tư tưởng độc lập tự cường, tự hào dân tộc
+ Ý chí quyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm
Trang 24Trần Quốc Toản
Trần Quốc Tuấn
Trang 272 Hai câu cuối
Tiết 49 - Đọc văn: TỎ LÒNG (Phạm Ngũ Lão)
Nam nhi vị liễu công danh trái,
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu.
Công danh nam tử còn vương nợ, Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu.
Nam nhi công danh trái
- Quan niệm chí làm trai:
+ Lập công danh
+ Món nợ phải trả của kẻ làm trai (Trách nhiệm)
-> Là hoài bão giúp dân, giúp nước;
Là nhiệm vụ cao cả thiêng liêng.
-> Có tính tiến bộ và ý nghiã tích cực với thời đại.
Trang 282 Hai câu cuối:
Tiết 49 - Đọc văn: TỎ LÒNG (Phạm Ngũ Lão)
Nam nhi vị liễu công danh trái
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu
Công danh nam tử còn vương nợ, Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu.
thẹn Vũ hầu
Trang 29thời Tam Quốc, tài trí hơn
người, một
lòng phò vua giúp nước
Trang 30- Ý chí
- Quyết tâm
- Trách nhiệm
- Khát vọng (hoài bão) …
II Đọc - hiểu văn bản
Tiết 49- Đọc văn: TỎ LÒNG (Phạm Ngũ Lão)
1 Hai câu đầu:
2 Hai câu cuối:
Trang 31III TỔNG KẾT
1 Nội dung
- Thể thơ đường
luật ngắn gọn, súc tích.
- Hình ảnh giàu
sức biểu cảm
-Giọng thơ tràn
đầy cảm xúc.
2 Nghệ thuật
Phạm Ngũ Lão ( Thuật hoài )
- Hình tượng người
anh hùng vệ quốc
hiên ngang, lẫm liệt
với lý tưởng và nhân
cách cao đẹp
- Vẻ đẹp và khí thế
của thời đại nhà
Trần
Trang 33SƠ ĐỒ TỔNG HỢP
Trang 34Chủ thể trữ tình bài thơ Tỏ lòng là:
Một nhà NhoMột vị vuaMột vị tướng
1
Trang 35Hình ảnh cầm ngang ngọn giáo trong
bài thể hiện điều gì?
Tư thế hiên ngang
Khí thế sôi sục
Lòng can đảm
2
Trang 36Nợ công danh mà tác giả nói trong bài
Có thể hiểu theo nghĩa nào?
Thể hiện chí làm trai theo tinh thần Nho giáo
Trang 37THẢO LUẬN NHÓM
Suy nghĩ về hoài bão, lý tưởng sống của thế hệ trẻ ngày nay?
Phạm Ngũ Lão ( Thuật hoài )
Trang 38Hãy chung tay vì cộng đồng để xây dựng một đất nước giàu đẹp, văn minh
“Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên đất nước muôn đời.”
(Nguyễn Khoa Điềm)
Trang 392.Tác phẩm
1.Tác giả
I Tìm hiểu chung
II Đọc-hiểu văn bản
1 Hai câu đầu
2 Hai câu cuối
Tiết 49 - Đọc văn: TỎ LÒNG (Phạm Ngũ Lão)
III Tổng kết
1 Nội dung
2 Nghệ thuật
- Nỗ lực hết mình (học tập, rèn luyện …) để thực hiện ước mơ hoài bão ấy
- Khi Tổ quốc cần, sẵn sàng lên đương để bảo
vệ đất nước (đâu cần thanh niên có …)
- Sống phải có trách nhiệm, có hoài bão, ước
mơ và biết mơ ước những điều lớn lao
- Hướng tới lý tưởng sống của thanh niên
thơi nay: Tâm sáng - trí trong - hoài bão lớn
Trang 40Hãy so sánh cách thể hiện hào khí Đông A
trong bài Tỏ Lòng của Phạm Ngũ lão và bài
Tụng giá hoàn kinh sư của Trần Quang Khải?
Tụng giá hoàn kinh
sư của Trần Quang
Khải
Chương Dương cướp giáo giặc,
Hàm Tử bắt quân thù Thái bình nên gắng sức, Non nước ấy nghìn thu.
Trang 41- Giống nhau: Cả hai bài thơ đều ca ngợi khí thế hào hùng, mạnh mẽ đánh đấu thắng đấy của quân dân nhà Trần với âm hưởng sử thi hoành tráng, ghi lại móc son chói lọi trong lịch sử dân tộc.
Quang Khải
Bài ca khải hoàn, khích lệ tinh thần xây dựng và bảo vệ nền độc lập dân tộc.
Trang 42XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ
THẦY CÔ VÀ CÁC EM!