chiếu cầu hiền thao giảng

Từ khóa Đây là một trong nhưng kì thi được nhà thơ Tú Xương nhắc đến trong thơ của mình Đây là một trong những thể loại văn học mà Nguyễn Đình Chiểu sáng tác thành công Đây là một tron

Xin chào tất cả các thầy, cô giáo

và các em học sinh

Gi¸o viªn thùc

hiÖn:

NguyÔn ThÞ Mai

Loan

U Y Ễ N C Ô N G G

H

H Ồ X U Â

H I

T

H

Ư Ế

Ă N T

U

V

Đ I Ế U

1

2

3

4

5

G

Đây là tên tác giả của hai câu thơ:

Kiếp sau xin chớ làm người Làm cây thông đứng giữa trời mà reo.

Nhà thơ nào được mệnh danh là “Bà chúa

thơ nôm”?

Từ khóa

Đây là một trong nhưng kì thi được nhà thơ

Tú Xương nhắc đến trong thơ của mình

Đây là một trong những thể loại văn học mà

Nguyễn Đình Chiểu sáng tác thành công

Đây là một trong những bài thơ được Xuân Diệu

đánh giá là “nức danh nhất” trong thơ Nôm

của Nguyễn Khuyến TRÒ CHƠI Ô CHỮ

TIEÁT 25

CHIẾU CẦU HIỀN

NGÔ THÌ NHẬM

- Ngô Thì Nhậm (1764 – 1803), hiệu Hi Doãn Người làng Tả Thanh Oai (Thanh Trì – Hà Nội).

- Xuất thân trong dòng họ Ngô Thì có truyền thống văn hóa và khoa bảng.

- Đỗ tiến sĩ, từng làm quan dưới triều Lê – Trịnh.

- Khi nhà Lê – Trịnh sụp đổ, ông đã đi theo phong trào Tây Sơn, được vua Quang Trung trọng dụng.

- Ngô Thì Nhậm đã có những đóng góp tích cực cho triều đại

Tây Sơn Nhiều văn kiện, giấy tờ quan trọng của nhà Tây Sơn đều do ông soạn thảo

I- Tiểu dẫn:

1 Tác giả:

- Về hoạt động chính trị:

Lịch sử ghi lại: Ngô Thì Nhậm là người có đóng góp

rất nhiều cho triều đại Tây Sơn Về quân sự ông đã đề

xuất diệu kế góp phần vào cuộc đại thắng 29 vạn

quân Thanh xâm lược Về ngoại giao ông lấy ngọn

bút thay giáp binh dùng lí lẽ đập tan ý định phục thù của nhà Thanh Khi triều đại Tây Sơn sụp đổ ông bị Nguyễn Ánh bắt giam và sai người đánh đòn thủ nên ông đã mất ngày 9/3/1803 tròn 57 tuổi

- Về hoạt động nghệ thuật:

Ngô Thì nhậm chủ yếu viết văn chính luận và làm thơ

- Ngô Thì Nhậm là bậc kì tài trong nhiều lĩnh vực văn hóa, chính trị, triết học, tôn giáo, quân sự, sử học… Những cống hiến của ông cho đất nước không khỏi làm chúng ta liên tưởng tới một nhân vật khác trong lịch sử dân tộc là Nguyễn Trãi Một mình Ngô Thì Nhậm và những sáng tác của ông đủ tiêu biểu cho cả nền Văn học Tây Sơn

(Văn học thời Tây Sơn)

NGÔ THÌ NHẬM (1746 – 1803)

2 Tác phẩm:

- Chiếu là thể văn nghị luận chính trị xã hội thời Trung đại, là loại

công văn thời xưa do vua dùng để ban bố mệnh lệnh cho bề tôi

hoặc chỉ thị cho mọi người. Tuy nhiên, bên cạnh tính chất mệnh

lệnh, một chiều, chiếu còn có tính chất tâm tình, đối thoại, trao đổi

- Thường được viết bằng văn vần hoặc văn xuôi, lời văn trang

trọng

- Khi công bố được đón nhận một cách trang trọng

- Bố cục bài chiếu: 3 phần:

+ Đặt vấn đề: Nêu chân lí, căn cứ

+ GQVĐ: + Hiện trạng

+ Yêu cầu

+ Hướng dẫn thi hành

+ KTVĐ: Ý nghĩa, kết quả

a Thể loại:

b) Hoàn cảnh sáng tác, mục đích:

- Được viết khoảng năm 1788 – 1789, khi nhà Lê – Trịnh đã sụp đổ Bề tôi nhà Lê mang nặng tư tưởng trung quân phản ứng tiêu cực, bất hợp tác với Tây Sơn

Nhằm thuyết phục sĩ phu Bắc Hà (tức các trí thức triều đại cũ) ra cộng tác với triều đại Tây Sơn

NGÔ THÌ NHẬM THAY LỜI QUANG

TRUNG VIẾT CHIẾU CẦU HIỀN

VUA QUANG TRUNG KÊU GỌI

HIỀN TÀI

VĂN BẢN CHIẾU CẦU HIỀN

Đọc hiểu phần Tiểu dẫn giúp em điều gì

trong quá trình làm văn?

- Bố cục: 3 phần

- Phần 1: …người hiền vậy  Quy luật xử thế của người

hiền – mối quan hệ người hiền với thiên tử

- Phần 2: … hay sao  Thái độ ứng xử của sĩ phu Bắc Hà

trước hiện tình đất nước – nhu cầu của đất nước.

- Phần 3: còn lại  Đường lối cầu hiền và lời kêu gọi người

hiền của vua Quang Trung.

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Đọc hiểu khái quát

=> Bố cục rõ ràng, chặt chẽ, lô gíc, mạch lạc

Từ bố cục, kết cấu bài chiếu em rút ra được bài học gì cho bản thân trong quá trình viết văn nghị luận?

Câu hỏi thảo luận chung : Theo em với bố cục 3 phần như vậy có thể đổi vị trí cho nhau được không? Vì sao?

a Phần 1:

ngôi sao sáng trên trời cao Sao sáng ắt chầu về ngôi

Bắc Thần, người hiền ắt làm sứ giả cho thiên tử Nếu

như che mất ánh sáng, giấu đi vẻ đẹp, có tài mà không được đời dùng, thì đó không phải là ý trời sinh ra người hiền vậy.

2 Đọc hiểu chi tiết

H: Mở đầu bài chiếu tác giả đã sử dụng từ ngữ, hình

ảnh như thế nào để giới thiệu vấn đề, nêu luận điểm?H: Tác giả sử dụng nghệ thuật gì trong cách lập luận, nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?H: Tác giả từng nghe điều gì? ở đâu?

H: Để tăng sức thuyết phục Ngô Thì Nhậm còn lập luận như thế nào nữa? Cách lập luận đó nhằm mục đích gì?

H: Đến đây em có nhận xét gì về nghệ thuật viết văn

nghị luận của Ngô Thì Nhậm?

Vậy trong phần đặt vấn đề (luận điểm 1) của bài chiếu

tác giả đã nêu lên điều gì?

Ngô Thì Nhậm thật cao tay, cách viết độc đáo, sáng tạo, ngắn gọn, rõ ràng, giàu hình ảnh biểu tượng, đậm chất

văn chương có sức thuyết phục cao

Ông mượn lời bậc thánh hiền - thuyết thiên mệnh (ý trời)

để tạo cơ sở lí luận chắc chắn cho việc cầu hiền tài của

triều đình: Vừa tôn vinh người hiền vừa đánh trúng tâm lí của họ, lại vừa tôn vinh hoàng đế…

- Mở đầu bằng cách mượn chuyện xưa để nói nay -> tạo tâm lí sùng cổ -> đặc điểm thi pháp VH cổ

Quy luật xử thế của người hiền – mối quan hệ giữa

người hiền và thiên tử

• Nhóm 1: Qua phần đầu của bài chiếu em hãy nêu những

đặc trưng cơ bản của văn nghị luận Trung đại?

• Nhóm 2: Viết chiếu cầu hiền là một truyền thống văn hóa chính trị của các triều đại phong kiến Phương Đông Ở Việt nam ngoài chiếu cầu hiền của vua Quang Trung em có biết đến chiếu cầu hiền của ai nữa?

• Nhóm 3: Là thế hệ trẻ có đủ sức khỏe, trí tuệ em có ý định phấn đấu, rèn luyện để trở thành hiền tài của quốc gia, dân tộc không? Nếu có thì ở lĩnh vực nào?

Thảo luận nhóm:

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY

CÔ GIÁO VÀ TẤT CẢ CÁC EM HỌC SINH