Ki nang tra loi cac cau hoi doc hieu

Bám sát yêu cầu từng câu hỏi, đọc kĩ văn bản và trả lời + Câu hỏi nhận biết: Đề bài yêu cầu gì trả lời yêu cầu đó + Câu hỏi thông hiểu và vận dụng: Trả lời trực tiếp vào vấn đề được hỏi.

Giáo viên: Trần Thị Anh Đào

Trường THPT Nguyễn Khuyến

KĨ NĂNG TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI ĐỌC HIỂU

I Phân tích các câu hỏi đọc hiểu trong đề thi THPT

II Kĩ năng trả lời các câu hỏi đọc hiểu

III Luyện tập

Trong đoạn trích, tác giả

đã nhắc đến những yếu tố nào thuộc

về tiềm lực tự nhiên của đất nước?

Nêu hiệu quả của việc

sử dụng câu hỏi tu

từ trong đoạn trích.

Theo anh/chị , quan điểm của tác giả trong hai dòng thơ: ta

ca hát .ngủ yên

có còn phù hợp với thực tiễn ngày nay không?

Anh/c

hị hiểu nội dung các dòng thơ sau như thế nào?

Vầng trán mặn

.mù tăm

Hãy cho biết hiệu quả của phép điệp trong nhữn

g dòng thơ sau:

Cái hào hiệp như đời

Hành trình theo đuổi khát vọng của con người được thể hiện trong đoạn trích gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?

I Hệ thống câu hỏi đọc hiểu trong các đề thi THPT quốc gia

II Kĩ năng trả lời các câu hỏi đọc hiểu

1 Các bước thực hiện

Bước 1 Đọc lướt văn bản

- Xác định kiểu văn bản/ đoạn văn bản

- Gạch chân nhan đề, nguồn trích dẫn, các từ chìa khóa

Bước 2 Đọc câu hỏi, gạch chân chính xác yêu cầu câu hỏi

Bước 3 Bám sát yêu cầu từng câu hỏi, đọc kĩ văn bản và trả lời

+ Câu hỏi nhận biết: Đề bài yêu cầu gì trả lời yêu cầu đó

+ Câu hỏi thông hiểu và vận dụng: Trả lời trực tiếp vào vấn đề được hỏi Tách ý khi trả lời Các ý cần nêu ngắn gọn, sắp xếp hợp lí

* Thời gian trả lời: Khoảng 20 - 25 phút

2 Kĩ năng trả lời các câu hỏi đọc hiểu văn bản văn

học

2 Kĩ năng trả lời câu hỏi đọc hiểu văn bản văn học

trích/văn bản

thơ

Đoạn trích truyện

- Xác định nhân vật chính.

- Đoạn trích viết về đề tài gì?

- Chỉ ra các chi tiết/ sự kiện chính, thông tin chính

Các dạng câu hỏi đọc hiểu văn bản văn học

trích/văn bản

thơ

Đoạn trích truyện

- Chi tiết có

ý nghĩa gì?

- Nêu hiệu quả của biện pháp tu từ trong

- Hình ảnh thơ/

câu thơ có ý

nghĩa gì?

Trả lời cho các câu hỏi: Hình ảnh

thơ/ câu thơ đó

nói/gợi về cái gì?

Tác động đến nhận

thức, tình cảm, thái độ của người

về điều gì? Cảm xúc, thái độ của tác giả như thế nào trong từng khổ/đoạn Mạch nội dung, cảm xúc nào xuyên suốt, kết nối các khổ thơ/đoạn thơ?

- Nêu hiệu quả

của biện pháp tu

từ.

Cần gọi tên, chỉ rõ biện pháp, nêu hiệu quả về mặt nội dung, nghệ thuật

+ Nhấn mạnh điều gì? Bộc lộ cảm xúc gì?

+ Nhịp thơ, giọng thơ ra sao? Câu thơ

có giàu hình ảnh, giàu giá trị biểu cảm không?

Chi tiết làm nổi bật điều

gì về nhân vật, về chủ đề tác phẩm?

Chi tiết đó có góp phần thể hiện tài năng

của tác giả?

Các dạng câu hỏi đọc hiểu văn bản văn học

trích/văn bản

thơ

Đoạn trích truyện

không? Vì sao?

- Câu văn/

đoạn văn gợi cho anh chị những suy nghĩ gì?

- Rút ra thông

điệp/bài học

và lí giải vì sao?

- So sánh điểm giống nhau, khác nhau giữa hai nhân vật.

- Lí giải vì sao

Nếu đồng tình trả lời theo hướng nêu ý nghĩa của quan điểm đó Nếu không đồng tình trả lời theo hướng phản biện lại quan điểm đó.

Điều được nói tới trong câu thơ/câu văn là gì? Đó có phải

là hiện tượng đang diễn ra trong cuộc sống hay không?

Điều đó tác động đến nhận thức, tình cảm, hành động của

cá nhân mình ra sao?

- Rút ra thông

điệp/bài học và lí

giải vì sao?

- Nêu ngắn gọn bài học, thông điệp trong một câu Bài học/thông điệp về

- Lí giải: Đưa ra 2-3 lí lẽ về ý nghĩa của thông điệp/bài học đó.

Đề 1 (Đề 18, “Ôn luyện thi THPT quốc gia

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

“Giấc mơ của anh hề

Thấy mình thành triệu phú

Ác-lơ-canh nghèo khổ

Nằm mỉm cười sau tấm màn nhung

Giấc mơ người hát xẩm nhục nhằn

Thức dậy giữa lâu đài rực rỡ

Thằng bé mồ côi lạnh giá

Thấy trong tay chiếc bánh khổng lồ

Trên đá lạnh người tù

Gặp bầy chim cánh trắng

Kẻ u tối suốt đời cúi mặt

Bỗng thảnh thơi đứng dưới mặt trời.

năm 2020 môn Ngữ văn”, Đinh Minh Hằng)

Giấc mơ đêm cứu vớt cho ngày Trong hư ảo người sống phần thực nhất Cái không thể nào tới được

Đã giục con người Vươn đến những điều đạt tới Những giấc mơ êm đềm Những giấc mơ nổi loạn Như cánh chim vẫy gọi những bàn tay.

Đời sống là bờ Những giấc mơ là biển

Bờ không còn nếu chẳng có khơi xa ”

(Trích Giấc mơ của anh hề, Lưu Quang Vũ)

Câu hỏi:

Câu 1 Liệt kê ba giấc mơ của ba nhân vật được nói đến trong văn bản Cách làm: Đọc văn bản và liệt kê

Đề 1 (Đề 18, “Ôn luyện thi THPT quốc gia

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

“ Giấc mơ của anh hề

Thấy mình thành triệu phú

Ác-lơ-canh nghèo khổ

Nằm mỉm cười sau tấm màn nhung

Giấc mơ người hát xẩm nhục nhằn

Thức dậy giữa lâu đài rực rỡ

Thằng bé mồ côi lạnh giá

Thấy trong tay chiếc bánh khổng lồ

Trên đá lạnh người tù

Gặp bầy chim cánh trắng

Kẻ u tối suốt đời cúi mặt

Bỗng thảnh thơi đứng dưới mặt trời.

năm 2020 môn Ngữ văn”, Đinh Minh Hằng)

Giấc mơ đêm cứu vớt cho ngày Trong hư ảo người sống phần thực nhất Cái không thể nào tới được

Đã giục con người Vươn đến những điều đạt tới Những giấc mơ êm đềm Những giấc mơ nổi loạn Như cánh chim vẫy gọi những bàn tay.

Đời sống là bờ Những giấc mơ là biển

Bờ không còn nếu chẳng có khơi xa ”

(Trích Giấc mơ của anh hề, Lưu Quang Vũ)

Câu hỏi:

Trả lời:

Ba giấc mơ của ba nhân vật trong đoạn trích là:

+ Giấc mơ của anh hề: thấy mình thành triệu phú

+ Giấc mơ của người hát xẩm: thức dậy giữa lâu đài rực rỡ

+ Giấc mơ của em bé mồ côi: có chiếc bánh khổng lồ trong tay

Câu hỏi:

Câu 2 Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng nhiều nhất trong hai khổ thơ đầu?

Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó là gì?

Hướng dẫn trả lời:

Biện pháp nghệ thuật được

sử dụng nhiều nhất là liệt

kê: “giấc mơ của anh hề”,

“ giấc mơ người hát xẩm

mong ước, khát khao của

những con người nghèo

khổ, bất hạnh Khơi dậy sự

xót thương, đồng cảm với

những phận người nhỏ bé,

bất hạnh trong xã hội Thể

hiện niềm thấu hiểu, trân

trọng những ước mơ của

họ

+ Khiến đoạn thơ giàu hình

ảnh, giàu giá trị biểu cảm;

tạo nhịp thơ chậm, đều

đặn.

Câu hỏi:

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về ý nghĩa hai dòng thơ: “Giấc mơ đêm cứu vớt

cho ngày/ Trong hư ảo người sống phần thực nhất”?

Cách làm:

- Căn cứ vào các từ ngữ trong từng câu thơ: cứu vớt; trong hư ảo sống phần thực nhất

- Hai dòng thơ nói về điều gì? Tác động đến nhận thức, thái độ, tình cảm của người đọc như thế nào?

người Khơi dậy

niềm tin yêu, niềm

Câu hỏi:

Câu 4 Hãy chỉ ra thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm trong những dòng

thơ: “Đời sống là bờ/ Những giấc mơ là biển/ Bờ không còn nếu chẳng có

khơi xa ”

Cách làm:

Căn cứ vào các từ chìa khóa trong từng câu thơ: Đời sống là bờ; giấc mơ là

biển; bờ không còn, chẳng có khơi xa.

Rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất mà tác giả muốn gửi đến người đọc

giấc mơ Ước mơ

sẽ mang con người

1 Xác định chính xác yêu cầu câu hỏi

2 Nắm chắc cách trả lời cho từng dạng câu hỏi

3 Tách ý khi trả lời Các ý trả lời ngắn gọn, rõ ràng được sắp xếp hợp lí

Lưu ý

4 Thời gian trả lời đọc hiểu: 20 – 25 phút

Các dạng câu hỏi đọc hiểu văn bản nhật dụng

Các dạng câu hỏi đọc hiểu văn bản nhật dụng

- Anh/chị hiểu như thế

nào về câu/ quan điểm/ ý

kiến ?

- Theo tác giả/ Vì sao tác

giả cho rằng ?

- Theo anh/chị, vì sao ?

- Nêu khái quát nội dung

Các dạng câu hỏi đọc hiểu văn bản nhật dụng

- Anh/chị suy nghĩ gì ?

- Hãy rút ra thông điệp/bài học .và lí giải vì sao.

- Đưa ra những giải pháp/ hành động cụ thể của anh/chị

10 năm và dao nĩa, chén bát trong nhiều năm tháng Ai ai cũng dùng điện thoại xịn, cuộc cạnh tranh tính bằng năm, chưa kể một kỳ nâng cấp, lên đời trong 6 tháng, éo le ở chỗ: cuộc chạy đua đưa mọi người về 1 giá trị tương đồng.

(3) Bây giờ, người ta đối mặt với một khái niệm đầy bi quan và tiêu cực trong cạnh tranh thời đại: “cho bằng người ta” Một người trẻ

sống tiết kiệm sẽ đủ bản lĩnh để không rơi vào sự bấn loạn sợ bị đánh giá nọ kia, và trên hết tự bản thân họ không dùng thước đo vật

chất để tự định vị mình.” ( Theo Chương Đặng, Báo Vietnamnet, ngày 02/09/2016)