TL : - Mã DT có tính đặc hiệu vì: khi dịch mã, mỗi bộ ba trên mARN chỉ liên kết bổ sung với một loại bộ ba đối mã trên tARN; mỗi tARN chỉ mang một loại aa tương ứng tARN là cầu nối tru[r]
Trang 1ĐỀ KHẢO SÁT ĐỘI TUYỂN LẦN 2
Câu 1 Giải thích vì sao mã DT có tính đặc hiệu? Tính đặc hiệu của mã DT có ý nghĩa gì? Câu 2 Trên phân tử ADN có các loại liên kết hoá học nào? Vai trò của các loại liên kết đó Câu 3 Tại sao ADN ở SV nhân thực bền vững hơn nhiều so với các loại ARN?
Câu 4 a.Một phân tử mARN nhân tạo có 3 loại nucleotit với tỷ lệ: G : A : U = 5 : 4 : 1 Tỷ lệ
bộ mã có chứa đủ 3 loại nu trên ?
b Từ 4 loại nu A, U, G, X có thể cho bao nhiêu codon mà mỗi loại nu xuất hiện không quá 2 lần?
c.Một phân tử mARN nhân tạo có 3 loại nucleotit với tỉ lệ: A : U : G = 5 : 3 : 2 Tỉ lệ bộ ba mã sao luôn chứa 2 trong 3 loại nucleotit nói ?
Câu 5 Nêu điểm giống nhau giữa nhân đôi ADN ở SV nhân sơ với nhân đôi ADN ở SV nhân thực
Câu 6 Tại sao trong qúa trình nhân đôi, trên mỗi chạc chữ Y chỉ có một mạch của phân tử AND được tổng hợp liên tục, mạch còn lại được tổng hợp một cách gián đoạn? (Tại sao trong quá trình nhân đôi, mỗi mạch của phân tử AND lại được tổng hợp theo 1 cách khác nhau?) Câu 7 a, Theo dõi quá trình nhân đôi của 1 phân tử ADN thấy có 90 đoạn okazaki và 100 đoạn mồi Bằng kiến thức di truyền hãy biện luận để xác định ADN trên thuộc loại tế bào nào ?
b Giải thích vì sao trong quá trình tự nhân đôi ADN cần phải tổng hợp đoạn mồi ? Câu 8 a Tiến hành tách chiết, tinh sạch các thành phần nguyên liệu cần thiết cho việc nhân đôi ADN Khi trộn các thành phần nguyên liệu với nhau rồi đưa vào điều kiện thuận lợi, quá trình nhân đôi ADN xảy ra Khi phân tích sản phẩm nhân đôi, thấy có những đoạn ADN ngắn khoảng vài trăm cặp nu Cho biết trong hỗn hợp thành phần tham gia đã thiếu thành phần nào?
b Vật chất di truyền ở cấp độ phân tử có ở tất cả các cơ thể sống và dạng sống là gì?
Câu 9: a Theo em ĐBG dạng thay thế cặp nu ảnh hưởng như thế nào đến trình tự sắp xếp các
aa trong phân tử Pr?
b Nêu các trường hợp đột biến thay thế 1cặp nu này bằng 1 cặp nu khác trong vùng mã hóa của gen cấu trúc mà không làm thay đổi chức năng của pr do gen đó mã hóa?
c Loại ĐBG nào chỉ ảnh hưởng đến thành phần của một bộ ba mã hóa ĐB đó xảy ra ở vị trí nào trong gen cấu trúc sẽ có ảnh hưởng nghiêm trọng nhất đến quá trình dịch mã? Nêu những điều kiện cho loại đột biến đó được di truyền qua các thế hệ cơ thể ở những loài sinh sản hữu tính?
Câu 10 Nếu đột biến xảy ra ở vùng vận hành của operon Lac thì có thể dẫn đến những hậu quả
gì liên quan đến sự biểu hiện của các gen cấu trúc?
Trang 2ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT ĐỘI TUYỂN LẦN 2 Câu 1(0.75 đ) Giải thích vì sao mã DT có tính đặc hiệu? Tính đặc hiệu của mã DT có ý nghĩa
gì?
TL :
- Mã DT có tính đặc hiệu vì: khi dịch mã, mỗi bộ ba trên mARN chỉ liên kết bổ sung với một loại bộ ba đối mã trên tARN; mỗi tARN chỉ mang một loại aa tương ứng tARN là cầu nối
trung gian giữa bộ ba trên mARN với aa trong chuỗi polipeptit (0.25 đ)
- Ý nghĩa: Từ một phân tử mARN được dịch thành hàng trăm chuỗi polipeptit có cấu trúc
giồng nhau, chúng sẽ thực hiện một chức năng do gen qui định (0.25 đ)
Nếu mã di truyền không có tính đặc hiệu thì các chuỗi polipeptit được tổng hợp sẽ có cấu trúc khác nhau dẫn tới không thực hiện được chức năng do gen qui định gây rối loạn hoạt
động sống của TB và gây chết TB(0.25 đ)
Câu 2(0.75 đ) Trên ADN có các loại liên kết hoá học nào? Vai trò của các loại liên kết đó.
TL :
- Trên phân tử ADN có lk cộng hóa trị và lk hidro(0.25 đ)
- Vai trò của các lk:
+ LK cộng hóa trị: là loại lk được hình thành giữa các nguyên tử C - C, C- H, C- O, Trong
đó đáng chú ý nhất là lk photphodieste giữa đường với photphat tạo nên bộ khung đường -photphat của phân tử ADN đây là loại lk bền vững nên đảm bảo tính ổn định hóa học của phân
tử ADN (0.25 đ)
+ LK hidro: là loại lk yếu được hình thành giữa các cặp bazonito đứng đối diện nhau theo NTBS làm cho 2 mạch của ADN lk bổ sung và xoắn kép, khi ADN thực hiện nhân đôi hoặc phiên mã thì lk hidro sẽ bị đứt sau đó hình thành trở lại để đảm bảo cấu trúc xoắn của ADN
(0.25 đ)
Câu 3 (1.0 đ) Tại sao ADN ở SV nhân thực bền vững hơn nhiều so với các loại ARN?
TL:
- ADN có cấu trúc mạch kép, còn ARN có cấu trúc mạch đơn(0.25 đ)
- ADN có cấu trúc xoắn phức tạp hơn ARN(0.25 đ)
- ADN lk với Pr nên cấu trúc được bảo vệ tốt hơn(0.25 đ)
- ADN nằm chủ yếu trong nhân, ở đó thường không có E phân hủy chúng, còn ARN tồn tại
ngoài nhân nơi có nhiều E phân hủy (0.25 đ)
Câu 4 a.Một phân tử mARN nhân tạo có 3 loại nucleotit với tỷ lệ: G : A : U = 5 : 4 : 1.
Tỷ lệ bộ mã có chứa đủ 3 loại nu trên ?
b Từ 4 loại nu A, U, G, X có thể cho bao nhiêu codon mà mỗi loại nu xuất hiện không quá 2 lần?
c.Một phân tử mARN nhân tạo có 3 loại nucleotit với tỉ lệ: A : U : G = 5 : 3 : 2 Tỉ lệ bộ
ba mã sao luôn chứa 2 trong 3 loại nucleotit nói ?
TL
Tỷ lệ bộ mã có chứa đủ 3 loại nu trên : 5/10 x 3/10 x 1/10 x6 = 120/1000 (0.25 đ)
Trang 3Số codon mà mỗi loại nu xuất hiện không quá 2 lần : = 15/16(0.25 đ)
Tỉ lệ bộ ba mã sao luôn chứa 2 trong 3 loại nucleotit = 33/50(0.25 đ)
Câu 5(1.25 đ) Sự nhân đôi ADN ở SV nhân sơ và SV nhân thực giống nhau ở những điểm nào?
TL:
* Giống nhau:
- Đều diễn ra theo NTBS, nguyên tắc bán bảo toàn(0.25 đ)
- Đều cần sự xúc tác của các loại E: E tháo xoắn, E tổng hợp đoạn mỗi, E ADN polimeraza, E
nối (0.25 đ)
- Trên mỗi chạc tái bản thì 1 mạch được tổng hợp liên tục, một mạch được tổng hợp gián
đoạn(0.25 đ)
- Mạch mới được kéo dài theo chiểu 5' đến 3'(0.25 đ)
- Sự nhân đôi của ADN là cơ sở cho sự phân bào và sinh sản của SV(0.25 đ)
Câu 6 Tại sao trong qúa trình nhân đôi, trên mỗi chạc chữ Y chỉ có một mạch của phân
tử AND được tổng hợp liên tục, mạch còn lại được tổng hợp một cách gián đoạn? (Tại sao trong quá trình nhân đôi, mỗi mạch của phân tử AND lại được tổng hợp theo 1 cách khác nhau?)
TL:
- Cấu trúc của phân tử ADN có 2 mạch polinu song song và ngược chiều nhau (0.25 đ)
- E chính tham gia quá trình nhân đôi ADN – polimeraza chỉ tổng hợp mạch mới theo chiều
5’→ 3’(0.25 đ)
Nên sự tổng hợp liên tục của cả 2 mạch là không thể, đối với mạch khuôn 3’ – 5’ mạch mới được tổng hợp liên tục, còn mạch khuôn 5’ – 3’ xảy ra sự tổng hợp ngắt quãng với các đoạn ngắn Okazaki theo chiều 5’ – 3’ ngược với chiều phát triẻn của chạc nhân đôi, sau đó được nối
lại nhờ enym ligaza (0.25 đ)
Câu 7 A Theo dõi quá trình nhân đôi của 1 phân tử ADN thấy có 90 đoạn okazaki và
100 đoạn mồi Bằng kiến thức di truyền hãy biện luận để xác định ADN trên thuộc loại tế bào nào ?
b Giải thích vì sao trong quá trình tự nhân đôi ADN cần phải tổng hợp đoạn mồi ?
TL:
a Số đơn vị tái bản: (100 - 90)/2 = 5=>TB nhân thực(0.5 đ)
b - Để tạo nên mạch ADN mới bổ sung với mạch ADN khuôn thì cần có sự tham gia của
enzym ADN - polimeraza E này chỉ tổng hợp mạch mới theo một chiều 5' - 3' (0.25 đ)
- E ADN - polimeraza không thể tự tổng hợp được nu đầu tiên vào mạch mà cần một đoạn được gọi là đoạn mồi (dài từ 2 - 10 nu) được tạo ra trước để tạo đầu 3’ - OH, sau đó E này chỉ
nối thêm nu vào đầu 3' của đoạn mồi (0.25 đ)
Câu 8 a Tiến hành tách chiết, tinh sạch các thành phần nguyên liệu cần thiết cho việc nhân đôi ADN Khi trộn các thành phần nguyên liệu với nhau rồi đưa vào điều kiện thuận lợi, quá trình nhân đôi ADN xảy ra Khi phân tích sản phẩm nhân đôi, thấy có
Trang 4những đoạn ADN ngắn khoảng vài trăm cặp nu Cho biết trong hỗn hợp thành phần tham gia đã thiếu thành phần nào?
b Vật chất di truyền ở cấp độ phân tử có ở tất cả các cơ thể sống và dạng sống là gì?
TL:
a - Thiếu enzym ligaza(0.25 đ)
b Axit nucleic(0.25 đ)
Câu 9 A Theo em ĐBG dạng thay thế cặp nu ảnh hưởng như thế nào đến trình tự sắp xếp các aa trong phân tử Pr?
b.Nêu các trường hợp đột biến thay thế 1cặp nu này bằng 1 cặp nu khác trong vùng mã hóa của gen cấu trúc mà không làm thay đổi chức năng của pr do gen đó mã hóa?
c Loại ĐBG nào chỉ ảnh hưởng đến thành phần của một bộ ba mã hóa ĐB đó xảy ra ở vị trí nào trong gen cấu trúc sẽ có ảnh hưởng nghiêm trọng nhất đến quá trình dịch mã? Nêu những điều kiện cho loại đột biến đó được di truyền qua các thế hệ cơ thể ở những loài sinh sản hữu tính?
TL:
a ĐB thay thế 1 cặp nu
- Thay thế cùng loại => mã DT không đổi => pr được tổng hợp không đổi(0.25 đ)
- Thay thế khác cặp => 1 mã DT thay đổi => pr được tổng hợp có thể:
+ Không thay đổi (ĐB đồng nghĩa) (0.25 đ)
+ Bị thay đổi 1aa này thành 1 aa khác (ĐB sai nghĩa) (0.25 đ)
+ Chuỗi polipeptit ngắn lại (xuất hiện mã kết thúc sớm, tuy nhiên trường hợp này rất ít
xảy ra) (0.25 đ)
b- Đột biến thay thế xảy ra ở đoạn intron(0.25 đ)
- Đột biến xảy ra ở vùng exon:
+ ĐB thay thế làm xuất hiện bộ ba mới cùng mã hóa cho 1 aa(0.25 đ)
+ ĐB thay thế làm thay đổi ý nghĩa của bộ ba làm xuất hiện aa mới cùng tích chất với
aa ban đầu (0.25 đ)
+ ĐB thay thế làm thay đổi ý nghĩa bộ ba làm xuất hiện aa mới nhưng aa mới không
làm thay đổi cấu trúc không gian của Pr (0.25 đ)
c.Đột biến gen dạng thay thế 1 cặp nu(0.25 đ)
- Đột biến xảy ra ở mã mở đầu sẽ có ảnh hưởng nghiêm trọng nhất đến quá trình dịch mã vì
quá trình dịch mã không xảy ra (0.25 đ)
- Điều kiện: + ĐB tiền phôi, ĐB giao tử; (0.25 đ)
+ ĐBG đó không gây chết hoặc vô sinh cho cá thể) (0.25 đ)
Câu 10: Nếu đột biến xảy ra ở vùng vận hành của operon Lac thì có thể dẫn đến những hậu quả gì liên quan đến sự biểu hiện của các gen cấu trúc?
TL:
Đột biến xảy ra khả năng sau:
Trang 5- Không làm thay đổi khả năng lk của Pr ức chế với vùng vận hành Hậu quả cuối cùng của các dạng đột biến này là Operon.Lac hoạt động bình thường => sự biểu hiện của các gen cấu trúc
không thay đổi (0.25 đ)
- Xảy ra đột biến làm giảm khả năng lk của Pr ức chế vào vùng vận hành => sự biểu hiện của
các gen cấu trúc tăng lên (0.25 đ)
- Đột biến làm mất hoàn toàn khả năng lk của Pr ức chế vào vùng vận hành => các gen cấu
trúc biểu hiện liên tục (0.25 đ)
- Xảy ra đột biến làm tăng khả năng lk của Pr ức chế vào vùng vận hành => sự biểu hiện của
các gen cấu trúc giảm đi (0.25 đ)