Bao cao PCI 2011 final

Caâc chûúng trònh cuêa dûơ aân USAID/VNCI bao göìm: i víơn ăöơng thay ăöíi chñnh saâch sûê duơng söị liïơu Chó söị Nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh PCI vađ caâc saâng kiïịn chñnh saâch kh

Baáo caáo Nghiïn cûáu Chñnh saách - USAID/VNCI, Söë 16

CHÓ SÖË NÙNG LÛÅC CAÅNH TRANH CÊËP TÓNH

CUÃA VIÏåT NAM

diïơn cho cöơng ăöìng doanh nghiïơp, ngûúđi sûê duơng lao ăöơng vađ caâc hiïơp höơi doanh nghiïơp thuöơc moơi thađnh phíìn kinh tïị úê Viïơt Nam Sûâ mïơnh cuêa VCCI lađ phaât triïín, baêo vïơ vađ höî trúơ doanh nghiïơp, goâp phíìn phaât triïín kinh tïị- xaô höơi cuêa ăíịt nûúâc, thuâc ăííy caâc quan hïơ húơp taâc kinh tïị, thûúng maơi vađ khoa hoơc-cöng nghïơ giûôa Viïơt Nam vađ caâc nûúâc trïn thïị giúâi.

Hai chûâc nùng chñnh cuêa VCCI lađ: (i) ăaơi diïơn ăïí thuâc ăííy vađ baêo vïơ quýìn lúơi húơp phaâp, chñnh ăaâng cuêa cöơng ăöìng doanh nghiïơp vađ ngûúđi sûê duơng lao ăöơng úê Viïơt Nam trong caâc quan hïơ trong nûúâc vađ quöịc tïị; vađ (ii) thuâc ăííy sûơ phaât triïín doanh nghiïơp, doanh nhín, sûơ liïn kïịt giûôa caâc doanh nghiïơp, hiïơp höơi doanh nghiïơp, xuâc tiïịn vađ höî trúơ caâc hoaơt ăöơng thûúng maơi, ăíìu tû, húơp taâc khoa hoơc-cöng nghïơ vađ caâc hoaơt ăöơng kinh doanh cuêa caâc doanh nghiïơp

úê Viïơt Nam vađ nûúâc ngoađi.

Dûơ aân Saâng kiïịn Caơnh tranh Viïơt Nam cuêa Cú quan phaât triïín Quöịc tïị Hoa Kyđ (USAID/VNCI) höî trúơ vïì mùơt kyô thuíơt nhûông lônh vûơc ûu tiïn caêi caâch ăöịi vúâi chñnh quýìn vađ laônh ăaơo doanh nghiïơp nhùìm caêi thiïơn möi trûúđng kinh doanh Caâc chûúng trònh cuêa dûơ aân USAID/VNCI bao göìm: (i) víơn ăöơng thay ăöíi chñnh saâch sûê duơng söị liïơu Chó söị Nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh (PCI) vađ caâc saâng kiïịn chñnh saâch khaâc nhùìm trúơ giuâp chñnh quýìn vađ doanh nghiïơp thöng qua ăöịi thoaơi, tham víịn trong viïơc ra quýịt ắnh hoùơc hoaơch ắnh chñnh saâch; (ii) caêi caâch thïí chïị hûúêng ûâng Ăïì aân 30 do Thuê tûúâng Chñnh phuê phï duýơt vïì Ăún giaên hoâa thuê tuơc hađnh chñnh, do Vùn phođng Chñnh phuê vađ Cuơc Kiïím soaât thuê tuơc hađnh chñnh thiïịt kïị vađ thûơc hiïơn caâc chiïịn lûúơc caêi caâch, rađ soaât, tinh giaên hïơ thöịng caâc quy ắnh phaâp lyâ hiïơn hađnh, aâp duơng kiïím soaât chíịt lûúơng thïí chïị, vađ xíy dûơng möơt khung thïí chïị vađ phöịi húơp chñnh saâch hiïơu quaê; (iii) huy ăöơng vöịn xíy dûơng vađ phaât triïín cú súê haơ tíìng thöng qua mö hònh húơp taâc cöng tû, caêi caâch thïí chïị taơo ăođn bííy phaât triïín thõ trûúđng tađi chñnh minh baơch vađ hiïơu quaê nhùìm giaêm thiïíu gaânh nùơng ngín saâch cho chñnh phuê; (iv) ăaânh giaâ dûơ baâo taâc ăöơng phaâp luíơt theo quy ắnh cuêa Luíơt ban hađnh vùn baên quy phaơm phaâp luíơt, thûơc hiïơn caâc phín tñch kyô thuíơt ăaânh hiïơu quaê lúơi ñch – chi phñ dûơa trïn dûô liïơu, tham víịn cöng chuâng vađ caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch nhùìm höî trúơ quaâ trònh xíy dûơng chñnh saâch; vađ (v) ăaânh giaâ höî trúơ caêi caâch cíịp tónh trïn cú súê phöịi húơp thûơc hiïơn caâc ăïì xuíịt cuơ thïí tûđ caâc chñnh quýìn tónh nùng ăöơng mong muöịn caêi thiïơn nùng lûơc ăiïìu hađnh kinh tïị.

Ăïí xem baâo caâo nađy vađ söị liïơu chi tiïịt, xin vađo trang

www.pcivietnam.org

CHÓ SÖË NÙNG LÛÅC CAÅNH TRANH

CÊËP TÓNH CUÃA VIÏåT NAM NÙM 2011

ÀAÁNH GIAÁ CHÊËT LÛÚÅNG

ÀIÏÌU HAÂNH KINH TÏË ÀÏÍ THUÁC ÀÊÍY

PHAÁT TRIÏÍN DOANH NGHIÏÅP

Giaáo sûEdmund Malesky

Nhoám nghiïn cûáu

Trêìn Hûäu Huyânh

Àêåu Anh Tuêën

LÚĐI NOÂI ĂÍÌU

Baâo caâo Chó söị nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh (PCI) thûúđng niïn líìn thûâ baêy phaên aânh caêm nhíơn cuêa 6.922doanh nghiïơp trong nûúâc vïì chíịt lûúơng ăiïìu hađnh kinh tïị vađ möi trûúđng kinh doanh taơi 63 tónh, thađnhphöị cuêa Viïơt Nam nùm 2011 Baâo caâo cuông phín tñch kïịt quaê tûđ khaêo saât doanh nghiïơp coâ vöịn ăíìu tûtrûơc tiïịp nûúâc ngoađi (FDI) thûúđng niïn líìn thûâ hai, thûơc hiïơn vúâi 1.970 doanh nghiïơp ăang hoaơt ăöơng taơiViïơt Nam Phíìn nađy cíơp nhíơt nhûông diïîn biïịn múâi nhíịt vïì tònh hònh hoaơt ăöơng cuêa khu vûơc FDI vađ nhûôngthaâch thûâc Viïơt Nam ăang ăöịi mùơt trong thu huât ăíìu tû coâ chíịt lûúơng vađ duy trò ặúơc sûơ tùng trûúêng bïìnvûông cuêa nïìn kinh tïị

Baâo caâo PCI cung cíịp cho laônh ăaơo chñnh quýìn caâc cíịp goâc nhòn síu hún vïì hiïơu quaê ăiïìu hađnh kinh tïị

úê cíịp trung ûúng vađ ắa phûúng theo quan ăiïím cuêa doanh nghiïơp vađ gúơi yâ caâch thûâc caêi thiïơn möitrûúđng kinh doanh theo hûúâng thuâc ăííy ăíìu tû, taơo viïơc lađm vađ phaât triïín kinh tïị Tùng cûúđng húơp taâcgiûôa chñnh quýìn cíịp trung ûúng vađ ăöịi thoaơi cöng tû coâ thïí giuâp chñnh quýìn caâc ắa phûúng caêi thiïơnchíịt lûúơng dõch vuơ cöng, cú súê haơ tíìng, caâc quy ắnh vađ thïí chïị thõ trûúđng Chó söị PCI cung cíịp cho chñnhquýìn cíịp trung ûúng thûúâc ăo vïì chíịt lûúơng ăiïìu hađnh kinh tïị cuêa 63 ắa phûúng, qua ăoâ giuâp xaâc ắnhnhûông lônh vûơc ăiïìu hađnh cíìn caêi thiïơn Bïn caơnh ăoâ, PCI lađ möơt kïnh thöng tin hiïơu quaê giuâp chñnh quýìncaâc tónh, thađnh phöị nùưm bùưt vađ hiïíu roô nhu cíìu cuêa cöơng ăöìng doanh nghiïơp PCI cuông ăem ăïịn cho nhađăíìu tû hay doanh nghiïơp ăang cín nhùưc ăíìu tû hoùơc múê röơng quy mö kinh doanh hiïơn taơi úê Viïơt Nammöơt bûâc tranh tûúng ăöịi ăíìy ăuê vïì möi trûúđng kinh doanh ắa phûúng tûđ goâc nhòn cuêa chñnh caâc doanhnghiïơp ăang hoaơt ăöơng taơi ăíy

Baâo caâo PCI 2011 tiïịp tuơc cho thíịy xu hûúâng caêi thiïơn chíịt lûúơng ăiïìu hađnh kinh tïị trïn caê nûúâc duđnhiïìu doanh nghiïơp trong nûúâc vađ nûúâc ngoađi quan ngaơi vïì triïín voơng tùng trûúêng trong nùm 2011 vađ

2012 Quan saât cho thíịy caâc tónh coâ thûâ haơng thíịp ăang aâp duơng thûơc tiïîn töịt tûđ nhoâm tónh ăi tiïn phongvïì caêi caâch ăïí caêi thiïơn möi trûúđng kinh doanh - ăiïìu nađy ăöìng nghôa vúâi viïơc hiïơn thûơc hoâa sûâ mïơnhquan troơng cuêa chó söị PCI lađ thuâc ăííy caêi thiïơn nùng lûơc ăiïìu hađnh kinh tïị cíịp tónh vađ phaât triïín doanhnghiïơp Ăöìng thúđi, sûơ suơt giaêm ăiïím söị úê möơt söị tónh, thađnh vöịn coâ thûâ haơng cao cho thíịy ăaô ăïịn luâc caâcắa phûúng nađy cíìn thûơc hiïơn nhûông caêi caâch síu röơng hún ăïí duy trò võ trñ díîn ăíìu trong baêng xïịp haơngPCI Hún bao giúđ hïịt, nhûông nöî lûơc nađy cíìn coâ sûơ uêng höơ cuêa chñnh quýìn cíịp trung ûúng

Hoaơt ăöơng nghiïn cûâu PCI do Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam (VCCI) thûơc hiïơn vúâi sûơ höîtrúơ cuêa Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Hoa Kyđ taơi Viïơt Nam (USAID) Tûđ nùm 2005 ăïịn nay, cöng ty

Development Alternatives, Inc (DAI), ăöịi taâc thûơc hiïơn nhiïìu dûơ aân phaât triïín cuêa USAID, lađ cöng ty quaênlyâ dûơ aân Saâng kiïịn Caơnh tranh Viïơt Nam (USAID/VNCI) ăaô húơp taâc vúâi VCCI tiïịn hađnh ăiïìu tra vađ cöngböị chó söị PCI Trong baêy nùm qua, cöng viïơc quan troơng nađy luön nhíơn ặúơc sûơ ăoâng goâp tñch cûơc cuêalaônh ăaơo caâc ắa phûúng, caân böơ nhađ nûúâc caâc cíịp, ăaơi diïơn doanh nghiïơp vađ caâc nhađ kinh tïị bïn caơnh

chñnh xaâc thûơc tiïîn ăiïìu hađnh kinh tïị taơi ắa phûúng, tòm ra caâc lônh vûơc thûơc hiïơn töịt vađ thuâc ăííy caâctónh, thađnh phöị khaâc cuđng caêi thiïơn möi trûúđng kinh doanh.

Trong böịi caênh suy thoaâi kinh tïị toađn cíìu, Viïơt Nam cíìn tùng cûúđng caêi thiïơn nùng lûơc caơnh tranh cuêa nïìnkinh tïị vađ khu vûơc doanh nghiïơp ăïí duy trò tùng trûúêng vađ giaêm ngheđo Caêi thiïơn nùng lûơc ăiïìu hađnh seôgoâp phíìn thuâc ăííy nïìn kinh tïị thõ trûúđng víơn hađnh hiïơu quaê hún, thu huât nguöìn ăíìu tû trong vađ ngoađinûúâc coâ chíịt lûúơng, cuông nhû giaêm thiïíu chi phñ vađ ruêi ro kinh doanh úê Viïơt Nam Ăiïìu tra PCI taơo cú höơicho cöơng ăöìng doanh nghiïơp bađy toê tiïịng noâi nhùìm xíy dûơng möi trûúđng kinh doanh thuíơn lúơi, níng caochíịt lûúơng vađ thuâc ăííy caêi caâch theo ýu cíìu cuêa thõ trûúđng Lùưng nghe ăíìy ăuê tiïịng noâi vađ yâ kiïịn cuêa khuvûơc kinh tïị tû nhín goâp phíìn höî trúơ caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch vađ laônh ăaơo doanh nghiïơp ra quýịtắnh phuđ húơp ăïí caêi thiïơn chíịt lûúơng ăiïìu hađnh kinh tïị vađ phaât triïín thõ trûúđng úê Viïơt Nam

Chín thađnh caêm ún cöơng ăöìng doanh nghiïơp ăaô dađnh thúđi gian quyâ baâu tham gia khaêo saât PCI 2011.Baâo caâo PCI seô khöng thïí hoađn thađnh nïịu thiïịu sûơ uêng höơ nhiïơt tònh vađ traâch nhiïơm cuêa doanh nghiïơp

Mong rùìng baâo caâo nađy seô hûôu ñch cho ăöơc giaê

Trín troơng,

Tiïịn syô Vuô Tiïịn Löơc

Chuê tõchPhođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam

Francis A Donovan

Giaâm ăöịc

Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Hoa Kyđ taơi Viïơt Nam

LÚĐI CAÊM ÚN

Chó söị nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh (PCI) lađ thađnh quaê cuêa nöî lûơc húơp taâc liïn tuơc giûôa Phođng Thûúng maơivađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam (VCCI) vađ Dûơ aân Saâng kiïịn Caơnh tranh Viïơt Nam cuêa Cú quan Phaât triïínQuöịc tïị Hoa Kyđ taơi Viïơt Nam (USAID/VNCI) do cöng ty Development Alternatives Inc., thûơc hiïơn vađquaên lyâ

Giaâo sû Edmund Malesky giaêng daơy taơi Ăaơi hoơc California–San Diego, Hoa Kyđ (UCSD) hûúâng díîn xíydûơng, phaât triïín phûúng phaâp nghiïn cûâu PCI vađ cuông lađ taâc giaê chñnh cuêa baâo caâo

Giaâo sû Malesky ặúơc sûơ höî trúơ cuêa nhoâm nghiïn cûâu PCI vúâi caâc thađnh viïn sau: Öng Tríìn Hûôu Huyđnh,Phoâ Töíng thû kyâ kiïm Trûúêng Ban phaâp chïị VCCI; Öng Ăíơu Anh Tuíịn, Phoâ Trûúêng Ban phaâp chïị VCCI,

Lï Thanh Hađ vađ Nguýîn Lï Hađ (VCCI); Lï Thu Hiïìn, Nguýîn Ngoơc Lan (dûơ aân USAID/VNCI), Tiïịn syôĂùơng Quang Vinh (dûơ aân USAID/VNCI) phuơ traâch tñnh toaân chó söị PCI nùm nay; Weiyi Shi, khoa Chñnh trõhoơc, UCSD ăöìng taâc giaê chûúng Hai cuêa baâo caâo; Anh Pham vađ Yana Margolis, khoa Kinh tïị, UCSD lađ taâcgiaê cuêa möơt nghiïn cûâu sûê duơng dûô liïơu göơp cuêa ăiïìu tra chó söị PCI

Baâo caâo PCI 2011 ặúơc xíy dûơng, phaât triïín dûúâi sûơ chó ăaơo cuêa Öng Vuô Tiïịn Löơc, Chuê tõch VCCI; ÖngJames P Winkler, Giaâm ăöịc, Öng Nguýîn Viïơt Anh, Phoâ Giaâm ăöịc, dûơ aân USAID/VNCI; vađ ặúơc hoađnthiïơn vúâi sûơ trúơ giuâp vađ yâ kiïịn ăoâng goâp quyâ baâu cuêa Öng Francis A Donovan, Giaâm ăöịc USAID, ÖngTodd Hamner, Trûúêng Ban Phaât triïín kinh tïị vađ Bađ Lï Thõ Thanh Bònh, Quaên lyâ dûơ aân, USAID

Öng Phaơm Tuđng Lím, dûơ aân USAID/VNCI tû víịn, höî trúơ truýìn thöng vađ quan hïơ baâo chñ Nhoâm höî trúơdõch thuíơt vađ hađnh chñnh bao göìm Tríìn Minh Thû, Nguýîn Thõ Thu Hùìng vađ Nguýîn Thanh Thuêy; TrõnhHöìng Haơnh, Trõnh Thõ Hùìng, Buđi Thu Trang vađ Lï Thanh Giang, dûơ aân USAID/VNCI

baâu vïì phûúng phaâp luíơn vađ goâp yâ trong lûơa choơn chó tiïu PCI thúđi gian qua:

Bađ Phaơm Chi Lan Chuýn gia kinh tïị cao cíịp

Öng Vuô Quöịc Tuíịn Chuê tõch, Hiïơp höơi lađng nghïì Viïơt Nam

Öng Nguýîn Ăònh Cung Phoâ viïơn trûúêng, Viïơn Nghiïn cûâu quaên lyâ kinh tïị trung ûúng

Bađ Vuô Xuín Nguýơt Höìng Phoâ viïơn trûúêng, Viïơn Nghiïn cûâu quaên lyâ kinh tïị trung ûúng

Öng Nguýîn Minh Míîn Vuơ trûúêng, Vuơ Töí chûâc hađnh chñnh nhađ nûúâc vađ cöng vuơ, Vùn phođng

Chñnh phuê

Öng Lï Ăùng Doanh Chuýn gia kinh tïị cao cíịp

Öng Nguýîn Quang A Chuýn gia kinh tïị cao cíịp

Öng Cao Syô Kiïm Chuê tõch, Hiïơp höơi Doanh nghiïơp nhoê vađ vûđa Viïơt Nam

Öng Vuô Thađnh Tûơ Anh Giaâm ăöịc Nghiïn cûâu, Chûúng trònh Giaêng daơy Kinh tïị Fullbright,

thađnh phöị Höì Chñ Minh

Öng Voô Huđng Duông Giaâm ăöịc, Chi nhaânh VCCI taơi Cíìn Thú

Öng Nguýîn Vùn Tûâ Phoâ Giaâm ăöịc, Súê Kïị hoaơch - Ăíìu tû Hađ Nöơi

Öng Nguýîn Phûúng Bùưc Phoâ Giaâm ăöịc, Súê Kïị hoaơch – Ăíìu tû tónh Bùưc Ninh

Öng Trònh Vùn Anh Súê Kïị hoaơch – Ăíìu tû tónh Ăöìng Nai

Öng Nguýîn Thaâi Sún Chuýn viïn cao cíịp cuêa Chñnh phuê, nguýn thađnh viïn Töí Cöng taâc

thi hađnh Luíơt Doanh nghiïơp vađ Luíơt Ăíìu tû cuêa Thuê tûúâng Chñnh phuê

Öng Cao Baâ Khoaât Chuýn gia kinh tïị, Cöng ty tû víịn K & Cöơng sûơ

Öng Phan Ăûâc Hiïịu Phoâ Trûúêng ban, Ban Möi trûúđng kinh doanh vađ Nùng lûơc caơnh tranh,

Viïơn Nghiïn cûâu quaên lyâ kinh tïị trung ûúng

Öng Vuô Quöịc Huy Chuýn gia kinh tïị, Ăaơi hoơc Kinh tïị, Ăaơi hoơc Quöịc gia Hađ Nöơi

Bađ Phaơm Thõ Thu Hùìng Töíng Thû kyâ, VCCI

Öng Phaơm Duy Nghôa Chûúng trònh Giaêng daơy Kinh tïị Fullbright, thađnh phöị Höì Chñ Minh

Öng Lï Duy Bònh Giaâm ăöịc, cöng ty Economica Viïơt Nam

Öng Nguýîn Vùn Lađn Cöng ty Tađi chñnh Quöịc tïị (IFC)

Öng Tríìn Du Lõch Ăaơi biïíu Quöịc höơi

Öng Vuô Xuín Tiïìn Giaâm ăöịc, Cöng ty tû víịn VFAM

Vuô Quang Thõnh Giaâm ăöịc ăiïìu hađnh, Cöng ty Quaên lyâ Quyô Viïơt Nam Holding

Öng Tríìn Thoơ Ăaơt Phoâ Hiïơu trûúêng, Ăaơi hoơc Kinh tïị Quöịc dín, Hađ Nöơi

Öng Nguýîn Vùn Thùưng Ăaơi hoơc Kinh tïị Quöịc dín, Hađ Nöơi

Öng Ăoađn Höìng Quang Chuýn gia kinh tïị cao cíịp, Ngín hađng Thïị giúâi

MUƠC LUƠC

LÚĐI NOÂI ĂÍÌU i

LÚĐI CAÊM ÚN .iii

DANH MUƠC BAÊNG BIÏÍU VAĐ HÒNH VEÔ vii

DANH MUƠC TÛĐ VIÏỊT TÙƯT ix

TOÂM TÙƯT xiii

Chûúng 1: Khaêo saât doanh nghiïơp trong nûúâc vađ Chó söị nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh PCI 2011 xiii

Chûúng 2: Khaêo saât doanh nghiïơp coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi ăang hoaơt ăöơng taơi Viïơt Nam xvi

CHÛÚNG MÖƠT KHAÊO SAÂT DOANH NGHIÏơP TRONG NÛÚÂC VAĐ CHÓ SÖỊ NÙNG LÛƠC CAƠNH TRANH CÍỊP TÓNH PCI 2011 .1

Giúâi thiïơu 1

1.1 Böịi caênh 10

1.2 Bûâc tranh töíng thïí vïì ăöịi tûúơng khaêo saât cuêa PCI 2011 11

1.3 Xïịp haơng PCI 2011 15

1.4 Thay ăöíi vïì caâc chó tiïu thađnh phíìn theo thúđi gian 20

1.4.1 Chi phñ gia nhíơp thõ trûúđng 20

1.4.2 Tiïịp cíơn ăíịt ăai vađ Sûơ öín ắnh trong sûê duơng ăíịt 21

1.4.3 Tñnh minh baơch 23

1.4.4 Chi phñ thúđi gian 25

1.4.5 Chi phñ khöng chñnh thûâc 27

1.4.6 Tñnh nùng ăöơng cuêa laônh ăaơo tónh 29

1.4.7 Dõch vuơ höî trúơ doanh nghiïơp 30

1.4.8 Ăađo taơo lao ăöơng 32

1.4.9 Thiïịt chïị phaâp lyâ 33

1.5 Ăaânh giaâ vïì cú súê haơ tíìng 35

1.6 Giaê thuýịt giaêi thñch sûơ biïịn ăöơng trong baêng xïịp haơng PCI 2011 40

KHAÊO SAÂT DOANH NGHIÏơP COÂ VÖỊN ĂÍÌU TÛ NÛÚÂC NGOAĐI ĂANG

HOAƠT ĂÖƠNG TAƠI VIÏơT NAM .47

Toâm tùưt kïịt quaê 47

2.1 Hoaơt ăöơng cuêa doanh nghiïơp FDI trong nùm 2011 48

2.2 Ăùơc ăiïím cuêa doanh nghiïơp FDI tham gia ăiïìu tra PCI-FDI 50

2.3 Caâc nhín töị quýịt ắnh lûơa choơn ắa ăiïím ăíìu tû 56

2.4 Nhûông thay ăöíi vïì möi trûúđng kinh doanh theo thúđi gian 61

2.4.1 Chi phñ gia nhíơp thõ trûúđng 61

2.4.2 Tiïịp cíơn ăíịt ăai vađ ÖÍn ắnh trong sûê duơng ăíịt 62

2.4.3 Tñnh minh baơch 63

2.4.4 Chi phñ thúđi gian ăïí thûơc hiïơn caâc quy ắnh cuêa nhađ nûúâc 65

2.4.5 Tñnh nùng ăöơng vađ tiïn phong cuêa chñnh quýìn tónh 68

2.4.6 Ăađo taơo lao ăöơng 69

2.4.7 Thiïịt chïị phaâp lyâ 72

2.4.8 Cú súê haơ tíìng 73

PHUƠ LUƠC Chñn chó söị thađnh phíìn cuêa PCI 2006-2011 77

BAÊNG BIÏÍU

Baêng 1.1: Doanh nghiïơp tham gia ăiïìu tra PCI 2011 13

Baêng 1.2: Thay ăöíi trong ăiïím söị PCI coâ troơng söị qua caâc nùm 17

Baêng 1.3: Caâc chó tiïu Cú súê haơ tíìng PCI .37

Baêng 2.1: Kïịt quaê hoaơt ăöơng cuêa doanh nghiïơp FDI (theo ăiïìu tra PCI-FDI) 49

Baêng 2.2: Caâc ýịu töị aênh hûúêng túâi hiïơu quaê hoaơt ăöơng cuêa caâc doanh nghiïơp FDI (theo ăiïìu tra PCI-FDI)………… 50

Baêng 2.3: Ăùơc ăiïím caâc doanh nghiïơp FDI tham gia ăiïìu tra PCI-FDI 51

Baêng 2.4: Taâc ăöơng cuêa tñnh dín chuê cuêa quöịc gia ăíìu tû ăöịi vúâi caâc ýịu töị aênh hûúêng túâi quýịt ắnh ăíìu tû………… 58

Baêng 2.5: Chi phñ Gia nhíơp thõ trûúđng sau nùm 2009 62

Baêng 2.6: Thúđi gian hađng hoâa chúđ ăúơi thöng quan 68

Baêng 2.7 Chíịt lûúơng lao ăöơng taơi caâc doanh nghiïơp FDI 70

HÒNH VE Hònh 1.1: Triïín voơng múê röơng kinh doanh cuêa doanh nghiïơp trong nûúâc qua caâc nùm 4

Hònh 1.2: Triïín voơng múê röơng kinh doanh theo loaơi hònh doanh nghiïơp 5

Hònh 1.3: Kïịt quaê xïịp haơng Chó söị nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh PCI 2011 7

Hònh 1.4: Baên ăöì PCI 2011 8

Hònh 1.5: Hïơ söị tûúng quan trong xïịp haơng PCI qua caâc nùm 9

Hònh 1.6: Ăiïím söị chó söị thađnh phíìn qua caâc nùm (theo nhoâm xïịp haơng cuêa caâc tónh) 19

Hònh 1.7: Caâc chó tiïu Chi phñ gia nhíơp thõ trûúđng qua caâc nùm 21

Hònh 1.8: Caâc chó tiïu Tiïịp cíơn ăíịt ăai qua caâc nùm 23

Hònh 1.10: Caâc chó tiïu Chi phñ thúđi gian qua caâc nùm 25

Hònh 1.11: Caâc chó tiïu Caêi caâch hađnh chñnh qua caâc nùm 26

Hònh 1.12: Caâc chó tiïu Chi phñ khöng chñnh thûâc qua caâc nùm .28

Hònh 1.13: Caâc chó tiïu Tñnh nùng ăöơng vađ tiïn phong qua caâc nùm 29

Hònh 1.14: Caâc chó tiïu Dõch vuơ höî trúơ doanh nghiïơp qua caâc nùm 31

Hònh 1.15: Caâc chó tiïu Ăađo taơo lao ăöơng qua caâc nùm 32

Hònh 1.16: Caâc chó tiïu Thiïịt chïị phaâp lyâ qua caâc nùm 34

Hònh 1.17: Chó söị Cú súê haơ tíìng PCI 2011 36

Hònh 1.18: Caâc chó tiïu Cú súê haơ tíìng qua caâc nùm 40

Hònh 1.19: Khoaêng tin cíơy cuêa ăiïím söị PCI 2011cuêa tûđng tónh 41

Hònh 2.1: Caâc nhađ ăíìu tû nûúâc ngoađi vađo Viïơt Nam 54

Hònh 2.2: Ăiïím ăïịn ăíìu tû vađo Viïơt Nam cuêa caâc doanh nghiïơp FDI 55

Hònh 2.3: Xïịp haơng caâc ýịu töị aênh hûúêng túâi quýịt ắnh ăíìu tû vađo Viïơt Nam cuêa caâc doanh nghiïơp FDI 56

Hònh 2.4: Caâc ýịu töị quan troơng nhíịt aênh hûúêng túâi quýịt ắnh lûơa choơn ăíìu tû vađo Viïơt Nam cuêa doanh nghiïơp FDI 59

Hònh 2.5: Caâc ýịu töị quan troơng aênh hûúêng túâi quýịt ắnh lûơa choơn ắa phûúng ăíìu tû cuêa doanh nghiïơp FDI 60

Hònh 2.6: Söị ngađy doanh nghiïơp FDI cíìn ăïí nhíơn ặúơc tíịt caê giíịy túđ cíìn thiïịt cho khúêi sûơ kinh doanh 61

Hònh 2.7: Chó tiïu Tiïịp cíơn ăíịt ăai vađ ÖÍn ắnh trong sûê duơng ăíịt 63

Hònh 2.8: Caâc chó tiïu Tñnh minh baơch vađ Tiïịp cíơn thöng tin 64

Hònh 2.9: Caâc chó tiïu Chi phñ thúđi gian ăïí thûơc hiïơn quy ắnh cuêa Nhađ nûúâc 65

Hònh 2.10: Cú quan thanh tra, kiïím tra doanh nghiïơp FDI thûúđng xuýn nhíịt 66

Hònh 2.11: Söị ngađy cíìn thiïịt ăïí hoađn thađnh thuê tuơc thöng quan 67

Hònh 2.12: Tó lïơ doanh nghiïơp traê chi phñ khöng chñnh thûâc khi thûơc hiïơn caâc thuê tuơc thöng quan (theo thúđi gian) 67

Hònh 2.13: Thaâi ăöơ cuêa chñnh quýìn tónh ăöịi vúâi khu vûơc coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi 69

Hònh 2.14: Chíịt lûúơng lao ăöơng vađ ăađo taơo 71

Hònh 2.15: Kinh nghiïơm cuêa nhađ ăíìu tû nûúâc ngoađi khi giaêi quýịt tranh chíịp 72

Hònh 2.16: Nhađ ăíìu tû nûúâc ngoađi ăaânh giaâ chíịt lûúơng Cú súê haơ tíìng 73

DANH MUƠC TÛĐ VIÏỊT TÙƯT

BR-VT Bađ Rõa Vuông Tađu

KHĂT Kïị hoaơch vađ Ăíìu tû

CNTT Cöng nghïơ thöng tin

CTCP Cöng ty cöí phíìn

DN FDI Doanh nghiïơp coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi

DNNN Doanh nghiïơp Nhađ nûúâc

DNNVV Doanh nghiïơp nhoê vađ vûđa

FDI Ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi

GCNQSDĂ Giíịy chûâng nhíơn quýìn sûê duơng ăíịt

GDP Töíng giaâ trõ quöịc nöơi

GSO Töíng cuơc Thöịng kï

PCI Chó söị Nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh

TNHH Traâch nhiïơm hûôu haơn

TP.HCM Thađnh phöị Höì Chñ Minh

TT-Húị Thûđa Thiïn Húị

UBND UÊy ban nhín dín

USAID Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Hoa Kyđ

US-BTA Hiïơp ắnh Thûúng maơi Song phûúng Viïơt Nam - Hoa Kyđ

VCCI Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam

VNCI Dûơ aân Saâng kiïịn caơnh tranh Viïơt Nam

WTO Töí chûâc Thûúng maơi Thïị giúâi

TOÁM TÙÆT

Baâo caâo nađy lađ íịn phíím thûúđng niïn líìn thûâ baêy

vïì Chó söị nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh (PCI) nhùìm

ăo lûúđng, theo doôi vađ ăaânh giaâ tònh hònh ăiïìu hađnh

kinh tïị vađ caêi caâch hađnh chñnh cuêa chñnh quýìn ắa

phûúng úê 63 tónh, thađnh phöị trûơc thuöơc trung

ûúng cuêa Viïơt Nam Phín tñch trong baâo caâo nhùìm

höî trúơ laônh ăaơo chñnh quýìn trung ûúng vađ ắa

phûúng ra quýịt ắnh cuông nhû cung cíịp thöng tin

cho laônh ăaơo doanh nghiïơp, caâc nhađ nghiïn cûâu,

caâc chuýn gia tû víịn phaât triïín vađ baâo chñ Bïn

caơnh ăoâ, baâo caâo cuông trònh bađy kïịt quaê khaêo saât

thûúđng niïn líìn thûâ hai ăöịi vúâi doanh nghiïơp coâ

vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi úê 61 tónh, thađnh phöị dûơa

trïn míîu ăiïìu tra lúân nhíịt vađ coâ tñnh ăaơi diïơn cao

Phíìn nađy mö taê nhûông thaâch thûâc Viïơt Nam ăang

ăöịi mùơt trong quaâ trònh xíy dûơng möi trûúđng kinh

doanh thuíơn lúơi cho sûơ phaât triïín nùng ăöơng vađ

níng cao nùng lûơc caơnh tranh cho doanh nghiïơp

trong vađ ngoađi nûúâc Tùng trûúêng kinh tïị bïìn vûông

cuêa Viïơt Nam coâ sûơ ăoâng goâp cuêa khöịi doanh nghiïơp

trong nûúâc vađ nûúâc ngoađi vađ Chñnh phuê ăoâng vai trođ

then chöịt trong viïơc ăiïìu chónh chñnh saâch, thïí chïị

vađ thuê tuơc hađnh chñnh nhùìm tùng nùng suíịt ăöìng

thúđi giaêm chi phñ vađ ruêi ro trong kinh doanh

CHÛÚNG 1: KHAÊO SAÂT

DOANH NGHIÏƠP TRONG NÛÚÂC VAĐ

CHÓ SÖỊ NÙNG LÛƠC CAƠNH TRANH

CÍỊP TÓNH PCI 2011

Baâo caâo PCI 2011 lađ íịn phíím thûúđng niïn líìn thûâ

baêy, ặúơc thûơc hiïơn dûơa trïn khaêo saât chi tiïịt caêm

nhíơn cuêa 6.922 doanh nghiïơp trong nûúâc Chó söị

PCI tíơp húơp tiïịng noâi chung cuêa caâc doanh nghiïơp

tû nhín úê Viïơt Nam vïì cöng taâc ăiïìu hađnh kinh tïịtaơi ắa phûúng núi doanh nghiïơp ăang hoaơt ăöơngvađ trïn caê nûúâc

Chó söị PCI bao göìm 9 chó söị thađnh phíìn, phaênaânh caâc lônh vûơc ăiïìu hađnh kinh tïị taâc ăöơng ăïịn sûơphaât triïín cuêa khu vûơc kinh tïị tû nhín Möơt tónhseô ặúơc coi lađ thûơc hiïơn töịt tíịt caê 9 chó söị thađnhphíìn nïịu coâ: 1) chi phñ gia nhíơp thõ trûúđng ăïí khúêisûơ kinh doanh thíịp; 2) tiïịp cíơn ăíịt ăai dïî dađng vađsûê duơng ăíịt öín ắnh; 3) möi trûúđng kinh doanhminh baơch vađ viïơc tiïịp cíơn thöng tin kinh doanhthuíơn lúơi; 4) chi phñ khöng chñnh thûâc úê mûâc töịithiïíu; 5) thúđi gian thanh tra, kiïím tra vađ thûơc hiïơnquy ắnh, thuê tuơc hađnh chñnh ñt; 6) laônh ăaơo tónhnùng ăöơng vađ saâng taơo trong giaêi quýịt víịn ăïì chodoanh nghiïơp; 7) dõch vuơ höî trúơ kinh doanh phaâttriïín vađ coâ chíịt lûúơng cao; 8) chñnh saâch ăađo taơolao ăöơng phuđ húơp; vađ 9) thuê tuơc phaâp lyâ giaêi quýịttranh chíịp cöng bùìng vađ hiïơu quaê

Phûúng phaâp xíy dûơng chó söị PCI göìm 3 bûúâc,cođn goơi lađ 3C, bao göìm Thu thíơp (Collect), Tñnhtoaân (Calculate) vađ Hiïơu chuíín (Calibrate) Ăíìutiïn nhoâm nghiïn cûâu thu thíơp dûô liïơu qua cuöơcăiïìu tra, khaêo saât mang tñnh ăaơi diïơn cao trïn toađnquöịc vađ caâc nguöìn dûô liïơu ăaô cöng böị Sau ăoâ tñnhtoaân 9 chó söị thađnh phíìn vađ chuíín hoâa theo thangăiïím 10 Cuöịi cuđng hiïơu chuíín ăiïím söị PCI töínghúơp lađ giaâ trõ trung bònh coâ troơng söị cuêa 9 chó söịthađnh phíìn vúâi söị ăiïím töịi ăa lađ 100 ăiïím PCI

2011 hoađn toađn aâp duơng phûúng phaâp luíơn cuêa hainùm trûúâc ăoâ, cho pheâp nhoâm nghiïn cûâu theodoôi tònh hònh ăiïìu hađnh cuêa caâc ắa phûúng, phíntñch caâc ýịu töị díîn ăïịn chuýín biïịn vađ ăaânh giaâtöịt hún nhûông taâc ăöơng kinh tïị coâ ặúơc nhúđ caêithiïơn nùng lûơc ăiïìu hađnh

TOÂM TÙƯT

kinh tïị víîn tiïịp diïîn: Ăiïím söị tùng úê caâc tónh

ặâng cuöịi baêng xïịp haơng vađ giaêm ăiïím úê caâctónh ăíìu baêng ăaô thu heơp sûơ biïịn ăöơng cuêa chósöị PCI Bùìng chûâng thûơc nghiïơm cho thíịykhoaêng caâch chïnh lïơch ăiïím söị ăaô giaêm vađ caâctónh nhoâm dûúâi caêi caâch nhanh hún caâc tónh díînăíìu Quan saât cho thíịy caâc tónh úê cuöịi baêng xïịphaơng ăang aâp duơng thûơc tiïîn töịt cuêa caâc tónhdíîn ăíìu vađ díìn caêi thiïơn möi trûúđng kinh doanhcuêa mònh Möơt söị ýịu töị coâ thïí lyâ giaêi xu hûúânghöơi tuơ nađy qua caâc nùm:

o Caâc ăïì aân quöịc gia vađ caâc töí cöng taâc höî trúơthûơc hiïơn, chùỉng haơn Luíơt Doanh nghiïơp nùm

2005, Luíơt Ăíìu tû nùm 2005, Ăïì aân 30 vïì caêicaâch thuê tuơc hađnh chñnh cuêa Chñnh phuê ăaôkhuýịn khñch caâc ắa phûúng coâ xïịp haơngthíịp thûơc hiïơn caêi caâch bùìng caâch gùưn liïìnnhûông nöî lûơc caêi caâch vúâi cú chïị khenthûúêng, ăïì baơt

o Viïơc cöí phíìn hoâa caâc doanh nghiïơp nhađ nûúâc(DNNN) do ắa phûúng quaên lyâ trïn ắa bađntónh ăaô goâp phíìn loaơi boê göịc rïî cuêa tím lyâ ûuăaôi DNNN cuêa caân böơ ắa phûúng khi caâcdoanh nghiïơp nađy chiïịm möơt tyê troơng lúân vïìdoanh thu vađ viïơc lađm

o Nöî lûơc thu huât ăíìu tû trong nûúâc vađ nûúâcngoađi cuêa caâc tónh ăaô díîn ăïịn xu hûúâng höơituơ trong aâp duơng thûơc tiïîn töịt cuêa caâc ắaphûúng thađnh cöng nhíịt

o Baâo caâo PCI thûúđng niïn ăaô goâp phíìn vađo xuthïị nađy bùìng caâch ặa ra thûúâc ăo chuíín hoâavïì cöng taâc ăiïìu hađnh, cho pheâp caâc tónh coâxïịp haơng thíịp hún nhíơn thíịy nhûông lônh vûơccíìn caêi thiïơn, ăùơt muơc tiïu cuơ thïí vađ hûúângtúâi nhûông thay ăöíi chñnh saâch nhùìm níng caoăiïím söị cuêa mònh

o Möîi nùm, nhoâm nghiïn cûâu PCI ăïịn hún 20tónh, thađnh ăïí thûơc hiïơn phín tñch chíín ăoaân,

trong nûúâc vađ chó söị PCI 2011

l Nùm 2011, doanh nghiïơp keâm laơc quan vïì triïín

voơng tùng trûúêng: Caê doanh nghiïơp trong

nûúâc vađ nûúâc ngoađi ăïìu keâm laơc quan hún

nhiïìu vïì triïín voơng kinh doanh so vúâi nhûông

nùm trûúâc Möîi nùm, khaêo saât PCI ăïìu hoêi

doanh nghiïơp vïì kïị hoaơch múê röơng quy mö

kinh doanh cho hai nùm tiïịp theo Qua caâc

nùm, mûâc ăöơ laơc quan cuêa doanh nghiïơp, ặúơc

ăo bùìng tyê lïơ doanh nghiïơp mong muöịn múê

röơng kinh doanh, coâ liïn hïơ vúâi hoaơt ăöơng ăíìu

tû thûơc tïị cuêa doanh nghiïơp ăïịn mûâc nhoâm

nghiïn cûâu PCI goơi cíu hoêi nađy lađ “Nhiïơt kïị

caêm nhíơn doanh nghiïơp” Nhiïơt kïị nađy lađ möơt

caâch ăún giaên vađ dïî thûơc hiïơn ăïí ăo lûúđng

triïín voơng kinh doanh trong tûúng lai gíìn

Mûâc ăöơ laơc quan cuêa caâc doanh nghiïơp ăaô

giaêm ăaâng kïí trong nhûông nùm gíìn ăíy Nùm

2006, trûúâc khi Viïơt Nam gia nhíơp Töí chûâc

Thûúng maơi Thïị giúâi, 76% doanh nghiïơp cho

biïịt seô tùng quy mö kinh doanh, tó lïơ nađy ăaô

giaêm xuöịng mûâc thíịp kó luơc lađ 47,4% nùm

2011 Mûâc ăöơ laơc quan cuêa doanh nghiïơp tû

nhín, loaơi hònh coâ quy mö nhoê nhíịt, bõ giaêm

maơnh, vò ăíy lađ nhoâm chõu nhiïìu taâc ăöơng khi

giaâ caê ăíìu vađo gia tùng vađ tiïịp cíơn tñn duơng

khoâ khùn hún Theo khaêo saât PCI, doanh

nghiïơp tû nhín ñt coâ cú höơi tiïịp cíơn tñn duơng

cuêa ngín hađng thûúng maơi hún so vúâi cöng ty

traâch nhiïơm hûôu haơn vađ cöng ty cöí phíìn

l Duđ keâm laơc quan vïì triïín voơng kinh doanh,

doanh nghiïơp víîn ghi nhíơn sûơ caêi thiïơn trong

cöng taâc ăiïìu hađnh cuêa chñnh quýìn ắa

phûúng Chó söị PCI coâ troơng söị nùm 2011 úê

tónh trung võ lađ 59,15 ăiïím, ăaơt söị ăiïím cao

nhíịt kïí tûđ khi chó söị PCI ặúơc hiïơu chuíín laơi

vađo nùm 2009 vađ cao hún gíìn möơt ăiïím so

vúâi nùm 2009 vađ 2010

ăöơng lúân trong kïịt quaê xïịp haơng: Khaâc biïơt íịn

tûúơng nhíịt giûôa PCI 2011 vađ caâc nùm trûúâc lađsûơ thùng haơng vađ suơt haơng ăöơt biïịn cuêa caâc ắaphûúng trong baêng xïịp haơng

o Líìn ăíìu tiïn trong suöịt quaâ trònh thûơc hiïơnăiïìu tra PCI, caê Bònh Dûúng vađ Ăađ Nùĩng ăïìukhöng ặâng úê thûâ haơng cao nhíịt Bònh Dûúnggiaêm ăiïím trong chó söị tñnh nùng ăöơng, tiïịpcíơn ăíịt ăai vađ dõch vuơ höî trúơ doanh nghiïơp.Ăiïím söị cuêa Ăađ Nùĩng suơt giaêm maơnh trongcaâc lônh vûơc dõch vuơ höî trúơ doanh nghiïơp vađăađo taơo lao ăöơng

o Hai tónh miïìn Bùưc lađ Lađo Cai vađ Bùưc Ninh vûúơtlïn díîn ăíìu baêng xïịp haơng sau nhûông nöî lûơcliïn tuơc caêi thiïơn cöng taâc ăiïìu hađnh kinh tïịcuêa chñnh quýìn tónh trong nhiïìu nùm qua

o Hađ Tônh vađ Bònh Phûúâc bûúâc vađo nhoâm 10 ắaphûúng ặâng ăíìu möơt caâch ăaâng ngaơc nhiïn,sau khi ban hađnh möơt söị quy ắnh vađ thađnh líơptöí cöng taâc cuêa tónh nhùìm caêi thiïơn caâc lônh vûơcăiïìu hađnh theo kïịt quaê PCI Tuy nhûông thay ăöíinađy ríịt íịn tûúơng nhûng hiïịm khi thíịy kïịt quaêcuêa viïơc thay ăöíi chñnh saâch thïí hiïơn ngay tûâckhùưc trïn baêng xïịp haơng nhû víơy

o Biïịn ăöơng lúân vïì thûâ haơng cuông ặúơc ghinhíơn úê chiïìu hûúâng ngûúơc laơi Nùm nay, võ trñxïịp haơng cuêa Vônh Long vađ Bònh Ăõnh, hai tónhluön ặâng trong nhoâm 10 ắa phûúng díînăíìu vađ lađ ăiïín hònh caêi caâch mađ nhoâm nghiïncûâu PCI thûúđng nhùưc túâi ăaô giaêm maơnh Caêhai ắa phûúng nađy tiïịp tuơc ăađ suơt giaêm ăaôkhaâ roô neât trong nùm 2010

l Phûúng phaâp luíơn cuêa chó söị PCI ăaêm baêo duy trò tñnh öín ắnh cuêa kïịt quaê xïịp haơng Vò víơy

nhûông thay ăöíi bíịt thûúđng trong baêng xïịp haơngnùm nay chuê ýịu phaên aânh thûơc tïị thay ăöíitrong caêm nhíơn cuêa doanh nghiïơp vïì cöng taâcăiïìu hađnh taơi ắa phûúng,

ýịu trong ăiïìu hađnh cuêa tûđng ắa phûúng,

ăöìng thúđi chia seê thûơc tiïîn töịt cuêa caâc tónh

díîn ăíìu goâp phíìn caêi thiïơn ăiïím söị PCI cuêa

caâc ắa phûúng

o Nhiïìu caêi caâch cuêa caâc ắa phûúng coâ xïịp

haơng thíịp hún lađ kïịt quaê cuêa chiïịn lûúơc hiïơu

quaê - choơn nhûông lônh vûơc dïî caêi caâch khöng

ăođi hoêi thay ăöíi ăaâng kïí vïì hïơ thöịng thïí chïị

hoùơc cín bùìng caâc nhoâm lúơi ñch ắa phûúng

Ăiïìu nađy cho pheâp caâc ắa phûúng bùưt kõp

caâc tónh coâ xïịp haơng cao hún tûđng ăi tiïn

phong thûơc hiïơn nhûông nöî lûơc nađy

l Nhûông lônh vûơc caêi thiïơn cuơ thïí: so vúâi kïịt quaê chó

söị PCI nùm trûúâc, möơt tónh trung võ cho thíịy:

o Thúđi gian xin cíịp ăùng kyâ kinh doanh vađ giíịy

pheâp giaêm ăi,

o Giíịy chûâng nhíơn quýìn sûê duơng ăíịt ặúơc cíịp

nhiïìu hún,

o Tiïịp cíơn tađi liïơu kïị hoaơch cuêa tónh dïî dađng

hún (baên ăöì quy hoaơch sûê duơng ăíịt vađ kïị

hoaơch triïín khai cú súê haơ tíìng),

o Thúđi gian thûơc hiïơn thuê tuơc hađnh chñnh sau

khi ăùng kyâ kinh doanh giaêm; ýu cíìu chi caâc

khoaên khöng chñnh thûâc cuêa caân böơ nhađ nûúâc

giaêm ăaâng kïí, vađ

o Mûâc ăöơ hađi lođng vïì chíịt lûúơng lao ăöơng tùng lïn

l Nhûông lônh vûơc ăiïìu hađnh cíìn caêi thiïơn: Khöng

phaêi tíịt caê ăaânh giaâ cuêa doanh nghiïơp ăïìu mang

tñnh tñch cûơc, doanh nghiïơp víîn cho rùìng giaâ ăïìn

buđ giaêi phoâng mùơt bùìng chûa phuđ húơp vúâi giaâ

thûơc tïị trïn thõ trûúđng; doanh nghiïơp ăaânh giaâ

tñnh nùng ăöơng giaêm vađ thaâi ăöơ cuêa laônh ăaơo

chñnh quýìn tónh vúâi doanh nghiïơp tû nhín ñt

tñch cûơc hún; vađ bađy toê sûơ khöng hađi lođng vađ haơn

chïị sûê duơng dõch vuơ höî trúơ kinh doanh taơi tónh

do chíịt lûúơng keâm

NGHIÏƠP COÂ VÖỊN ĂÍÌU TÛ NÛÚÂC

NGOAĐI ĂANG HOAƠT ĂÖƠNG TAƠI

VIÏƠT NAM

Khaêo saât thûúđng niïn líìn thûâ hai vïì doanh nghiïơp

coâ vöịn ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi (khaêo saât PCI

-FDI) hoaơt ăöơng taơi Viïơt Nam ặúơc thûơc hiïơn trïn

míîu coâ tñnh ăaơi diïơn cao, vúâi 1.970 doanh nghiïơp

tûđ 45 nûúâc trïn thïị giúâi vađ hoaơt ăöơng trïn khùưp

61 tónh, thađnh phöị cuêa Viïơt Nam Tûúng tûơ khaêo

saât doanh nghiïơp trong nûúâc, caâc doanh nghiïơp

tham gia ăiïìu tra PCI - FDI ặúơc lûơa choơn tûđ danh

saâch cuêa Töíng cuơc Thúị Khaêo saât PCI-FDI mùơc duđ

khöng phaêi lađ ăiïìu tra duy nhíịt taơi Viïơt Nam vïì

ăíìu tû nûúâc ngoađi nhûng coâ quy mö lúân nhíịt vađ

toađn diïơn nhíịt Trïn thûơc tïị, söị doanh nghiïơp

tham gia khaêo saât PCI- FDI chiïịm 16% töíng söị

doanh nghiïơp FDI theo kïịt quaê Töíng ăiïìu tra

doanh nghiïơp cuêa Töíng cuơc Thöịng kï

Doanh nghiïơp FDI taơi Viïơt Nam chuê ýịu ăïịn tûđ

caâc quöịc gia Chíu AÂ laâng giïìng (ăùơc biïơt lađ Ăađi

Loan, Hađn Quöịc vađ Nhíơt Baên), coâ quy mö vöịn ăíìu

tû vađ lao ăöơng tûúng ăöịi nhoê, phíìn lúân hoaơt ăöơng

trong lônh vûơc saên xuíịt vađ gia cöng coâ giaâ trõ thíịp

vađ hûúâng túâi caâc thõ trûúđng xuíịt khííu ăïí tiïu thuơ

saên phíím

l Doanh nghiïơp FDI hoaơt ăöơng taơi Viïơt Nam coâ

quy mö khaâ nhoê theo tiïu chuíín quöịc tïị 75%

doanh nghiïơp FDI úê Viïơt Nam coâ dûúâi 300 lao

ăöơng Thûơc tïị lađ 37% trong söị ăoâ coâ dûúâi 50

lao ăöơng

l 65% doanh nghiïơp FDI hoaơt ăöơng trong lônh vûơc

saên xuíịt, chó coâ 30% trong lônh vûơc dõch vuơ Söị

lûúơng doanh nghiïơp hoaơt ăöơng trong lônh vûơc

dõch vuơ ắnh hûúâng thõ trûúđng nöơi ắa khaâ lúân

song söị doanh nghiïơp tham gia ăiïìu tra chó

chiïịm möơt phíìn nhoê trong míîu (khoaêng 30%)

doanh nghiïơp coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi taơi Viïơt Nam

l Kïịt quaê hoaơt ăöơng cuêa doanh nghiïơp coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi (FDI) coâ sûơ caêi thiïơn Doanh

nghiïơp FDI trung võ trong ăiïìu tra PCI-FDI 2011coâ töíng doanh thu 1,3 triïơu USD, tùng 300.000USD so vúâi nùm ngoaâi, trong ăoâ mûâc tùng maơnhnhíịt lađ trong lônh vûơc saên xuíịt Kïịt quaê hoaơtăöơng cuêa doanh nghiïơp FDI coâ sûơ caêi thiïơn ăaângkïí, khi lúơi nhuíơn ặúơc baâo caâo úê mûâc 22% töíngvöịn ăíìu tû trong nùm 2011 – tùng gíìn gíịp ăöinùm trûúâc Möơt líìn nûôa, lônh vûơc saên xuíịt laơi coâkïịt quaê nöíi tröơi vúâi tyê suíịt lúơi nhuíơn lïn ăïịn25% töíng vöịn ăíìu tû

l Tím lyâ ñt laơc quan cuông ặúơc ghi nhíơn úê caâc doanh nghiïơp FDI Mùơc duđ hiïơu quaê hoaơt ăöơng

thûơc tïị (thïí hiïơn úê tùng trûúêng doanh thu vađ lúơinhuíơn) coâ sûơ caêi thiïơn song doanh nghiïơp FDIcoâ xu hûúâng ñt laơc quan vïì tònh hònh hoaơt ăöơngkinh doanh Khoaêng caâch giûôa lúơi nhuíơn tñnhtoaân (chïnh lïơch söị liïơu doanh thu vađ chi phñdoanh nghiïơp cung cíịp) vađ lúơi nhuíơn tûơ baâo caâocao gíịp 6 líìn so vúâi nùm 2010 Nhiïơt kïị doanhnghiïơp cho thíịy doanh nghiïơp FDI ñt laơc quan vïìtriïín voơng kinh doanh vađ ăíìu tû trong hai nùmtúâi Nùm 2010, 66% doanh nghiïơp FDI coâ kïịhoaơch tùng quy mö kinh doanh taơi Viïơt Nam thònùm 2011 chó coâ 38% doanh nghiïơp toê ra laơcquan vïì triïín voơng nađy Ăïí phín tñch síu hún,ăiïìu tra PCI - FDI ăaô ýu cíìu caâc doanh nghiïơpnïu nhûông ýịu töị ặúơc cho lađ taâc ăöơng lúân nhíịtăïịn hiïơu quaê hoaơt ăöơng kinh doanh 60% doanhnghiïơp tham gia cho biïịt ăiïìu kiïơn thõ trûúđng lađýịu töị coâ aênh hûúêng lúân nhíịt, con söị nađy giaêm

so vúâi 70% cuêa nùm 2010 Möơt líìn nûôa, chó coâ10% doanh nghiïơp tham gia cho rùìng chñnh saâchcuêa nhađ nûúâc vađ lûơc lûúơng lao ăöơng cuêa doanhnghiïơp lađ ýịu töị chñnh aênh hûúêng ăïịn hiïơu quaêhoaơt ăöơng cuêa mònh

trong nûúâc haơn chïị: tiïịp tuơc khùỉng ắnh nhíơn

ắnh vïì viïơc thiïịu sûơ liïn kïịt vúâi khu vûơc doanh

nghiïơp trong nûúâc ăaô ặúơc ăïì cíơp trong baâo caâo

PCI nùm 2010, kïịt quaê nùm nay cuông cho thíịy

doanh nghiïơp FDI nhíơp khííu túâi 57,5% hađng hoâa,

dõch vuơ trung gian Chó khoaêng 40% hađng hoâa, dõch

vuơ trung gian ặúơc mua trong nûúâc, vađ 2% trong

söị nađy lađ tûđ caâc doanh nghiïơp tû nhín trong nûúâc

Sûơ thiïịu liïn kïịt vúâi khu vûơc kinh tïị tû nhín

trong nûúâc ríịt ăaâng lo ngaơi do haơn chïị cú höơi

doanh nghiïơp trong nûúâc tíơn duơng lúơi thïị vïì cöng

nghïơ vađ caêi thiïơn nùng suíịt Caâc chûúng trònh ăađo

taơo vađ tíơp huíịn kinh doanh giuâp doanh nghiïơp

trong nûúâc tiïịp cíơn vađ sûê duơng töịt hún vöịn vađ

cöng nghïơ cuêa doanh nghiïơp FDI coâ thïí seô giuâp

giaêi quýịt ặúơc víịn ăïì nađy

l Caâc nhín töị quýịt ắnh ăíìu tû víîn giûô nguýn:

Caâc doanh nghiïơp FDI tiïịp tuơc lûơa choơn ăíìu tû

úê Viïơt Nam búêi nhûông lúơi thïị vïì chi phñ lao

ăöơng vađ sûơ öín ắnh chñnh trõ, tuy nhiïn hoơ khöng

ăaânh giaâ cao caâc ýịu töị chíịt lûúơng ăiïìu hađnh Ăùơc

thuđ loaơi hònh nhađ ăíìu tû ặúơc Viïơt Nam thu huât

trong thúđi gian qua phíìn lúân lađ caâc doanh nghiïơp

coâ quy mö tûúng ăöịi nhoê nùìm úê cuöịi chuöîi giaâ

trõ, chuê ýịu quan tím ăïịn cùưt giaêm chi phñ thöng

qua lûơa choơn giaâ nhín cöng thíịp vađ nhûông ûu ăaôi

vïì thúị Caâc doanh nghiïơp taơo ra giaâ trõ gia tùng

cao hún cíìn möi trûúđng ăíìu tû coâ chíịt lûúơng

ăiïìu hađnh töịt, ăùơc biïơt lađ caâc ýịu töị baêo vïơ quýìn

súê hûôu tađi saên, vađ nguöìn nhín lûơc chíịt lûúơng cao

l Ăaânh giaâ thíịp caâc nhín töị ăiïìu hađnh: Caâc

doanh nghiïơp FDI taơi Viïơt Nam khöng ăaânh giaâ

cao nöî lûơc kiïím soaât tham nhuông cuêa chñnh

quýìn ắa phûúng– chó tiïu ặúơc ăaânh giaâ thíịp

nhíịt, coâ ăiïím söị gíìn bùìng 0 Caâc nhín töị ăiïìu

hađnh khaâc, nhû thuê tuơc vïì ăíịt ăai, baêo vïơ quýìn

súê hûôu trñ túơ, khaê nùng tiïịp cíơn vúâi caâc nhađ

hoaơch ắnh chñnh saâch, baêo höơ ăíìu tû, viïơc thûơc

thi húơp ăöìng cuông nhíơn ặúơc ăiïím söị ríịt thíịp

Hiïơu quaê cuêa nïìn kinh tïị vô mö cuông ặúơc coi

lađ ýịu töị taâc ăöơng tiïu cûơc ăïịn ăíìu tû do víịn

ăïì laơm phaât cuêa Viïơt Nam thúđi gian qua

l

quýịt ắnh ăíìu tû: Doanh nghiïơp FDI ñt lûơa choơn

caâc ýịu töị ăiïìu hađnh lađ ăöơng lûơc ăïí hoơ quýịtắnh ăíìu tû vađo Viïơt Nam trong tûúng quan sosaânh vúâi caâc quöịc gia khaâc Lyâ giaêi cho sûơ thiïịuquan tím ăïịn víịn ăïì ăiïìu hađnh lađ do thûơc tïịcaâc doanh nghiïơp chuê ýịu hoaơt ăöơng úê quy möchi phñ thíịp, ặâng cuöịi trong chuöîi giaâ trõ toađncíìu Vò víơy, hoơ ñt quan tím ăïịn víịn ăïì baêo vïơquýìn súê hûôu trñ túơ vađ chuâ troơng nhiïìu húnăïịn ýịu töị cùưt giaêm chi phñ

l Tíìm quan troơng cuêa nïìn dín chuê cuêa quöịc gia ăíìu tû: Ăiïím thuâ võ lađ phín tñch cho thíịy coâ sûơ

khaâc biïơt giûôa caâc nhađ ăíìu tû ăïịn tûđ caâc khu vûơckhaâc nhau - caâc nhađ ăíìu tû coâ truơ súê taơi nhûôngnûúâc ặúơc xem lađ dín chuê hún coâ xu hûúâng ăaânhgiaâ ýịu töị chíịt lûúơng ăiïìu hađnh ăoâng vai trođ quantroơng trong quýịt ắnh ăíìu tû cuêa hoơ

l Nhûông caêi thiïơn cuêa caâc chó tiïu chñnh vïì möi trûúđng kinh doanh ăöịi vúâi doanh nghiïơp FDI

trong nùm 2011 Kïịt quaê khaêo saât cho thíịy coâ

sûơ caêi thiïơn ăaâng kïí úê möơt söị chó tiïu vïì möitrûúđng kinh doanh cho caâc nhađ ăíìu tû nûúâcngoađi So vúâi nùm 2010, doanh nghiïơp tham giakhaêo saât nhíơn ắnh1) Thúđi gian doanh nghiïơpFDI phaêi chúđ ăïí ặúơc cíịp giíịy chûâng nhíơn ăíìu

tû vađ giíịy pheâp giaêm, ăùơc biïơt lađ úê Bònh Dûúng;2) lo ngaơi vïì ruêi ro bõ thu höìi ăíịt giaêm; 3) tíìnsuíịt chi traê chi phñ böi trún khi lađm thuê tuơcxuíịt khííu giaêm; 4) ûu ăaôi ăöịi vúâi DNNN ñt hún;vađ 5) ăaânh giaâ chíịt lûúơng cú súê haơ tíìng (ăùơcbiïơt lađ chíịt lûúơng ặúđng saâ vađ sûơ öín ắnh vïìnguöìn ăiïơn) coâ sûơ caêi thiïơn

l Caâc lônh vûơc cíìn tiïịp tuơc caêi caâch: Kïịt quaê khaêo

saât cho thíịy coâ sûơ suơt giaêm ăiïím söị úê caâc lônh vûơc1) tñnh minh baơch cuêa caâc vùn baên quy phaơm phaâpluíơt; 2) súê hûôu giíịy chûâng nhíơn quýìn sûê duơng ăíịt;vađ 3) thúđi gian chúđ ăúơi thöng quan Caêi caâch trongcaâc lônh vûơc nađy seô goâp phíìn tùng cûúđng hiïơu quaêvađ chíịt lûúơng ăíìu tû taơi Viïơt Nam

KHAÃO SAÁT DOANH NGHIÏÅP

TRONG NÛÚÁC & CHÓ SÖË NÙNG LÛÅC

CAÅNH TRANH CÊËP TÓNH PCI 2011

GIÚÂI THIÏƠU

Chó söị Nùng lûơc caơnh tranh cíịp tónh (PCI) 2011

ặúơc thûơc hiïơn trong thúđi ăiïím nïìn kinh tïị gùơp

nhiïìu thaâch thûâc Tùng trûúêng kinh tïị trong nùm

qua tuy víîn giûô úê tyê lïơ khaê quan lađ 5,89% (theo

Töíng cuơc Thöịng kï), nhûng caâc doanh nghiïơp vûđa

vađ nhoê úê Viïơt Nam víîn caêm nhíơn gaânh nùơng cuêa víịn

ăïì laơm phaât cao, viïơc thùưt chùơt thõ trûúđng tñn duơng,

cú höơi xuíịt khííu giaêm suât vađ nhu cíìu tiïu duđng ñt ăi

Nhiïìu doanh nghiïơp phaêi víơt löơn ăïí töìn taơi vađ ăiïìu

ăoâ aênh hûúêng ăïịn nhòn nhíơn cuêa hoơ vïì triïín voơng

kinh doanh cuông nhû kyđ voơng vïì traâch nhiïơm cuêa

caâc nhađ laônh ăaơo cíịp tónh vađ trung ûúng

Möơt vñ duơ ăïí thíịy roô hún vïì nhûông khoâ khùn mađ

caâc doanh nghiïơp Viïơt Nam ăang gùơp phaêi: Theo

söị liïơu cuêa Töíng cuơc thúị, trong söị 6.139 doanh

nghiïơp tham gia khaêo saât PCI nùm 2006, chó coâ

1.800 doanh nghiïơp ăïịn nùm 2011 víîn ăang sûê

duơng maô söị thúị göịc cuêa mònh Kïịt quaê sađng loơc

thïm trûúâc khi cöng böị kïịt quaê khaêo saât PCI

cho thíịy 396 doanh nghiïơp trong töíng söị doanh

nghiïơp coâ maô söị thúị tham gia khaêo saât nùm

2006 ăaô giaêi thïí hoùơc khöng xaâc ắnh ặúơc võ trñ

Nhû víơy, tyê lïơ míîu doanh nghiïơp ăaơi diïơn nùm

2006 cho ăïịn nay víîn ăang hoaơt ăöơng chó lađ 23%

Caâc doanh nghiïơp khaâc ăaô ăoâng cûêa, saâp nhíơp,

chuýín sang tónh khaâc kinh doanh hoùơc coâ thay

ăöíi lúân vïì saên phíím hoùơc dõch vuơ cung cíịp ăođi

hoêi phaêi ăùng kyâ laơi

Nhûông xu hûúâng nađy díîn ăïịn sûơ suơt giaêm ăaâng kïímûâc ăöơ laơc quan vïì kinh doanh trong thúđi gianqua Thïm vađo ăoâ, nhu cíìu cuêa doanh nghiïơp khaâkhaâc biïơt so vúâi líìn ăíìu tiïn tiïịn hađnh xíy dûơngchó söị PCI Caâc doanh nghiïơp vûđa vađ nhoê ăanghoaơt ăöơng ăaô tiïịn böơ hún caê vïì mùơt cöng nghïơ vađhiïíu biïịt vïì thõ trûúđng, ăođi hoêi cíìn coâ caâc chñnhsaâch quaên trõ ăuâng ăùưn vađ nùng lûơc cuêa böơ maâynhađ nûúâc cíìn ặúơc níng cao hún Ăöìng thúđi,doanh nghiïơp ăaô thay ăöíi muơc tiïu ặúơc ăùơt ratrong hai nùm ăíìy laơc quan 2006-2007, vađ kyđ voơngnhiïìu hún úê caâc nhađ laônh ăaơo cuông nhû sûơ nhaơybeân cuêa chñnh caâc doanh nghiïơp Chó söị PCI dûơatrïn kïịt quaê khaêo saât hađng nùm caâc doanh nghiïơp

tû nhín trong nûúâc, vò thïị phaên aânh nhûông mongăúơi vađ quan ngaơi ngađy cađng tùng cuêa doanh nghiïơpvađ qua ăoâ giuâp caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch thíịyặúơc roô hún nhûông bíịt cíơp trong möi trûúđng kinhdoanh

Coâ thïí thíịy khaâ roô lađ caâc doanh nghiïơp ăang keâmlaơc quan hún ríịt nhiïìu vïì triïín voơng kinh doanhcuêa mònh trong nhûông nùm túâi Möîi nùm, khaêo saâtPCI ăïìu ýu cíìu tíịt caê caâc doanh nghiïơp tham giaăiïìu tra ăaânh giaâ kïị hoaơch kinh doanh cuêa mònhtrong giai ăoaơn hai nùm tiïịp theo Qua caâc nùm,mûâc ăöơ laơc quan cuêa caâc doanh nghiïơp, ặúơc ăobùìng tyê lïơ doanh nghiïơp mong muöịn múê röơng quy

mö kinh doanh, coâ liïn hïơ roô rađng vúâi hoaơt ăöơngăíìu tû thûơc tïị vađ ặúơc Nhoâm nghiïn cûâu PCI goơilađ “Nhiïơt kïị caêm nhíơn cuêa doanh nghiïơp”

KHAÊO SAÂT DOANH NGHIÏƠP

TRONG NÛÚÂC & CHÓ SÖỊ NÙNG LÛƠC

CAƠNH TRANH CÍỊP TÓNH PCI 2011

lûúđng triïín voơng kinh doanh trong tûúng lai gíìn.1

Nhû mö taê úê Hònh 1.1, mûâc ăöơ laơc quan cuêa caâc

doanh nghiïơp ăaô giaêm ăi ăaâng kïí trong nhûông nùm

gíìn ăíy, tûđ mûâc cao lađ 76% doanh nghiïơp cho biïịt seô

múê röơng kinh doanh vađo nùm trûúâc khi gia nhíơp

WTO xuöịng mûâc thíịp nhíịt tûđ trûúâc ăïịn nay lađ

47,4% vađo nùm 2011 Phín tñch síu hún úê Hònh 1.2

nghiïơp tû nhín, nhoâm coâ quy mö nhoê nhíịt, giaêmsuât maơnh nhíịt, do chõu nhiïìu taâc ăöơng khi giaâ caêăíìu vađo gia tùng vađ tiïịp cíơn tñn duơng khoâ khùn.Theo khaêo saât PCI, cú höơi ặúơc tiïịp cíơn vúâi caâcngín hađng thûúng maơi cuêa caâc doanh nghiïơp tûnhín ñt hún ríịt nhiïìu so vúâi caâc cöng ty TNHH vađcöng ty cöí phíìn.2

Hònh 1.1: Triïín voơng múê röơng kinh doanh cuêa doanh nghiïơp trong nûúâc qua caâc nùm

2 Mùơc duđ khöng coâ liïn hïơ nađo giûôa hònh thûâc phaâp lyâ cuêa doanh nghiïơp vađ khaê nùng tiïịp cíơn vöịn noâi chung (56% doanh nghiïơp tû nhín ặúơc vay vöịn so vúâi 54% cöng ty TNHH vađ 55% CTCP), coâ sûơ khaâc biïơt roô rađng khi taâch baơch vöịn vay tûđ ngín hađng cöí phíìn vađ ngín hađng nhađ nûúâc Khoaêng 23% doanh nghiïơp tû nhín hiïơn ăang vay ngín hađng thûúng maơi cöí phíìn, so vúâi 28% cuêa cöng ty TNHH vađ 33% cuêa CTCP.

Biïíu ăöì ặúơc xíy dûơng dûơa trïn cíu hoêi A10 trong phiïịu ăiïìu tra PCI hađng nùm: "Kïị hoaơch kinh doanh cuêa doanh nghiïơp baơn trong 2 nùm túâi lađ gò?" Caâc cöơt trong ăöì thõ thïí hiïơn tó lïơ doanh nghiïơp cho biïịt coâ kïị hoaơch tùng quy mö kinh doanh trong möơt thúđi ăiïím cuơ thïí.

1 Theo thuíơt ngûô chuýn mön, giûôa 2006 vađ 2011, hïơ söị tûúng quan

hai biïịn giûôa Nhiïơt kïị doanh nghiïơp vađ töịc ăöơ tùng trûúêng lao

ăöơng vađ ăíìu tû luön coâ giaâ trõ dûúng vađ coâ yâ nghôa thöịng kï úê mûâc

95% Phín tñch höìi quy cho thíịy khi tùng möơt ăiïím nhiïơt kïị trïn

thang ăiïím 1-5 tûúng ûâng vúâi mûâc tùng 18% xaâc suíịt doanh

nghiïơp tùng ăíìu tû trong nùm sau.

Tuy xu hûúâng laơc quan giaêm, song caâc doanh

nghiïơp tham gia khaêo saât víîn ríịt khaâch quan vađ roô

rađng trong viïơc ăaânh giaâ cöng taâc ăiïìu hađnh kinh

tïị cuêa caâc nhađ laônh ăaơo cíịp tónh vađ quöịc gia Ăöịi

vúâi möơt cuöơc khaêo saât qua thû, tím lyâ chung cho

rùìng thaâi ăöơ thiïịu laơc quan coâ thïí khiïịn doanh

nghiïơp ăaânh giaâ thiïịu khaâch quan hoùơc ñt tñch cûơc

hún Sûơ thiïn lïơch vïì caêm nhíơn nađy coâ thïí khiïịn

caâc doanh nghiïơp cho ăiïím thíịp hún ăöịi vúâi tíịt

caê caâc chó tiïu vïì ăiïìu hađnh, díîn ăïịn söị ăiïím PCI

bõ giaêm khöng ăuâng thûơc chíịt mađ khöng phaên aânh

ặúơc nhûông ýịu keâm thûơc sûơ trong cöng taâc ăiïìu

hađnh kinh tïị Tuy nhiïn, söị liïơu nùm 2011 khöng

thïí hiïơn trûúđng húơp nađy Caâc doanh nghiïơp tham

gia khaêo saât víîn nhíơn thíịy nhûông caêi thiïơn roô rïơt

vïì möi trûúđng kinh doanh trong nùm vûđa qua, do

ăoâ PCI trung võ ăaơt söị ăiïím cao nhíịt kïí tûđ khi chó

söị nađy ặúơc hiïơu chónh laơi vađo nùm 2009 Doanh

nghiïơp úê tónh trung võ nhíơn thíịy:

l Thúđi gian chúđ ăùng kyâ vađ cíịp giíịy pheâp kinhdoanh giaêm,

l Giíịy chûâng nhíơn quýìn sûê duơng ăíịt ặúơc cíịpnhiïìu hún,

l Khaê nùng tiïịp cíơn caâc tađi liïơu kïị hoaơch cíịp tónhặúơc caêi thiïơn (baên ăöì vađ quy hoaơch sûê duơng ăíịtvađ kïị hoaơch xíy dûơng cú súê haơ tíìng múâi),

l Thúđi gian ăïí thûơc hiïơn caâc thuê tuơc hađnh chñnhgiai ăoaơn sau ăùng kyâ thađnh líơp giaêm, tyê lïơ chitraê chi phñ khöng chñnh thûâc giaêm ăi ăaâng kïí, vađ

l Hađi lođng hún vïì chíịt lûúơng lao ăöơng

Tuy nhiïn, khöng phaêi tíịt caê caâc phaên höìi ăïìumang tñnh tñch cûơc, doanh nghiïơp úê tónh trung võngađy cađng khöng hađi lođng vò khung giaâ ăíịt cuêatónh khöng phuđ húơp vúâi giaâ thõ trûúđng Doanhnghiïơp ăaânh giaâ tñnh nùng ăöơng, tiïn phong vađthaâi ăöơ cuêa laônh ăaơo ắa phûúng ăöịi vúâi khu vûơc

Biïíu ăöì ặúơc xíy dûơng dûơa trïn cíu hoêi A10: "Kïị hoaơch kinh doanh cuêa doanh nghiïơp baơn trong 2 nùm túâi lađ gò?" Caâc cöơt trong ăöì thõ thïí hiïơn

tó lïơ doanh nghiïơp cho biïịt nùm 2011, doanh nghiïơp coâ kïị hoaơch tùng quy mö kinh doanh, phín theo loaơi hònh doanh nghiïơp

hađi lođng hún vúâi chíịt lûúơng cuêa dõch vuơ höî trúơ

doanh nghiïơp

Khaâc biïơt lúân nhíịt giûôa chó söị PCI 2011 so vúâi

caâc nùm trûúâc lađ sûơ thay ăöíi roô rïơt vïì xïịp haơng

giûôa caâc tónh Hònh 1.3 thïí hiïơn baêng xïịp haơng

PCI 2011 Líìn ăíìu tiïn kïí tûđ khi cöng böị chó söị

PCI, Bònh Dûúng vađ Ăađ Nùĩng ăïìu khöng nùìm úê võ

trñ cao nhíịt Thay vađo ăoâ, hai tónh miïìn Bùưc lađ Lađo

Cai vađ Bùưc Ninh vûún lïn võ trñ ăíìu baêng xïịp

haơng Sûơ gia tùng thûâ haơng cuêa hai ắa phûúng nađy

khöng nùìm ngoađi dûơ kiïịn, vò caê hai ăïìu chûa bao

giúđ xïịp dûúâi võ trñ 20 vađ ăaô dađnh nhiïìu cöng sûâc

trong viïơc caêi thiïơn cöng taâc ăiïìu hađnh, nhúđ ăoâ

ăiïím söị PCI cuêa hoơ cuông tùng ăïìu ăùơn qua caâc

nùm Bònh Dûúng giaêm ăiïím trong chó söị tñnh

nùng ăöơng, tiïịp cíơn ăíịt ăai vađ dõch vuơ höî trúơ

doanh nghiïơp Ăiïím söị cuêa Ăađ Nùĩng suơt giaêm

maơnh trong caâc lônh vûơc dõch vuơ höî trúơ doanh

nghiïơp vađ ăađo taơo lao ăöơng Hai ắa phûúng nađy

hùỉn seô víîn tiïịp tuơc nhûông nöî lûơc caêi thiïơn cöng taâc

ăiïìu hađnh kinh tïị, tuy nhiïn, caâc tónh úê nhoâm dûúâi

seô bûât phaâ dïî dađng hún nhúđ aâp duơng nhûông caêi caâch

ăöíi toađn diïơn vïì böơ maây ăiïìu hađnh nhû caâc tónhnhoâm trïn

Ngaơc nhiïn hún, Hađ Tônh vađ Bònh Phûúâc ăaô vûúnlïn nhoâm 10 tónh díîn ăíìu Cuông giöịng nhû LađoCai vađ Bùưc Ninh, hai ắa phûúng nađy ăaô caêi thiïơnăaâng kïí möi trûúđng kinh doanh, thöng qua viïơcban hađnh chñnh saâch cuêa tónh vïì caêi thiïơn chó söịPCI vađ thađnh líơp caâc töí cöng taâc tíơp trung vađo caâclônh vûơc lađm tùng ăiïím PCI Tuy caâc thay ăöíi nađyríịt íịn tûúơng, song hiïịm khi nhûông thay ăöíi vïìchñnh saâch nađy laơi ặúơc thïí hiïơn ngay líơp tûâc trongthûâ bíơc cuêa baêng xïịp haơng Thöng thûúđng phaêimíịt vađi nùm caâc doanh nghiïơp múâi caêm nhíơn ặúơctaâc ăöơng cuêa caêi caâch vađ ghi nhíơn laơi trong phaênhöìi cuêa khaêo saât PCI

Ngoađi ra cuông coâ nhûông thay ăöíi lúân theo hûúângtiïu cûơc Hai ắa phûúng vöịn thûúđng nùìm trong töịp

10 võ trñ cao nhíịt, núi mađ nhoâm nghiïn cûâu PCIthûúđng tòm hiïíu caâc thûơc tiïîn töịt lađ Vônh Long vađBònh Ăõnh laơi suơt haơng trong nùm 2011 Caê hai tónhtiïịp tuơc xu hûúâng trûúơt döịc ăaô coâ tûđ nùm 2010

ra Trïn thûơc tïị, quy trònh xíy dûơng chó söị PCI coâ

ba phûúng phaâp haơn chïị nhûông thiïn lïơch nhùìm

ăaêm baêo tñnh öín ắnh cuêa baêng xïịp haơng hađng

nùm Thûâ nhíịt möîi chó söị thađnh phíìn ăïìu dûơa

trïn caâc chó tiïu “cûâng” ặúơc thu thíơp tûđ caâc

nguöìn dûô liïơu chñnh thûâc ăaô ặúơc cöng böị cuêa

chñnh phuê Söị liïơu “cûâng” thûúđng chiïịm tyê troơng

40% trong möîi chó söị thađnh phíìn, do ăoâ caêm

nhíơn nhíịt thúđi cuêa doanh nghiïơp seô khöng aênh

hûúêng cùn baên ăïịn thûâ haơng Thûâ hai, caâc chó tiïu

“mïìm” ặúơc lûơa choơn tûđ phiïịu ăiïìu tra cuông tíơp

trung vađo kinh nghiïơm thûơc tiïîn, phaên aânh hađnh

vi ặúơc böơc löơ cuêa doanh nghiïơp hún lađ nhûông

caêm nhíơn trûđu tûúơng vïì möi trûúđng kinh doanh

khi caâc tónh thuöơc nhoâm mûâc ăiïím ¾ trúê lïn coâkhaâc biïơt vïì mùơt thöịng kï so vúâi nhoâm mûâcăiïím ¼ trúê xuöịng Nhúđ caâc phûúng phaâp nađy, sûơthay ăöíi ăöơt biïịn trong baêng xïịp haơng chó söị PCIlađ khaâ bíịt thûúđng vađ chuê ýịu phaên aânh nhûôngthay ăöíi lúân vïì caêm nhíơn cuêa doanh nghiïơp vïìcöng taâc ăiïìu hađnh kinh tïị taơi ắa phûúng.Vïì mùơtthöịng kï, hïơ söị tûúng quan giûôa xïịp haơng cuêa chósöị PCI trong hai nùm chûa tûđng thíịp hún 0,78mađ thûúđng úê ngûúông trïn 0,8 (hïơ söị tûúng quancađng gíìn 1 thïí hiïơn kïịt quaê xïịp haơng cuêa nùmsau cađng öín ắnh) Coâ thïí thíịy ặúơc ăiïìu nađyqua Hònh 1.5- hïơ söị tûúng quan trong xïịp haơngPCI tûđ 2006 ăïịn 2011.3

Hònh 1.5: Hïơ söị tûúng quan trong xïịp haơng PCI qua caâc nùm

Biïíu ăöì thïí hiïơn möịi tûúng quan 2 biïịn söị (r=X) giûôa thûâ haơng PCI theo thúđi gian Lûu yâ tûúng quan nhoê nhíịt theo quan saât trong giai ăoaơn hai nùm lađ tûúng quan giûôa nùm 2010 vađ 2011 (ặúơc mö taê bùìng caâc ăiïím raêi raâc nùìm dûúâi nhaôn tiïu ăïì)

3 Nhoâm nghiïn cûâu sûê duơng 2006 lađm nùm göịc thay cho nùm 2005,

do nùm 2005 chó coâ dûô liïơu cuêa 42 tónh, thađnh phöị.

coâ thïí thíịy möịi quan hïơ giûôa chó söị PCI caâc nùm

2010 vađ 2011 lađ ýịu nhíịt (r=0,6).4Noâi caâch khaâc,

trong nùm nùm ăíìu tiïn thûơc hiïơn chó söị PCI, võ

trñ trong baêng xïịp haơng cuêa caâc tónh ríịt ñt thay

ăöíi Nïịu biïịt söị ăiïím cuêa möơt tónh trong möơt nùm

cuơ thïí, thò coâ thïí dûơ ăoaân khaâ chñnh xaâc kïịt quaê xïịp

haơng cuêa tónh ăoâ trong nùm tiïịp theo Tuy nhiïn, tñnh

öín ắnh trong xïịp haơng ăaô giaêm ăi phíìn nađo trong

khaêo saât 2011 Do ăoâ, möơt thaâch thûâc quan troơng,

then chöịt trong baâo caâo nghiïn cûâu nùm nay lađ tòm

ra nhûông ýịu töị díîn ăïịn thay ăöíi trong xïịp haơng vađ

theo ăoâ lađ tñnh öín ắnh qua caâc nùm

Coâ khaê nùng sûơ suơt giaêm nađy möơt phíìn lađ do caâc

doanh nghiïơp tûđng lađm ùn phaât ăaơt vađ lúân maơnh

nhúđ sûơ laônh ăaơo nùng ăöơng vađ tiïn phong ăaô ăöí löîi

cho caâc nhađ laônh ăaơo ắa phûúng vïì nhûông khoâ

khùn mađ hoơ ăang gùơp phaêi Tuy nhiïn, nhû ăaô nïu úê

trïn, coâ veê nhû caâc doanh nghiïơp khöng ăïí sûơ

keâm laơc quan vïì triïín voơng kinh doanh lađm aênh

hûúêng ăïịn phaên höìi cuêa mònh, vò víơy, ăíy coâ leô

khöng phaêi lađ lyâ do duy nhíịt Cuông cođn nhiïìu giaê

ắnh khaâc nhau vïì nhûông thay ăöíi bíịt thûúđng

trong ăiïím söị PCI nùm nay vađ cíìn phaêi coâ nghiïn

cûâu síu hún ăïí tòm ra lyâ do quan troơng nhíịt cuêa

sûơ thay ăöíi nađy

Lûu yâ rùìng coâ hai sûơ kiïơn quan troơng ăaô diïîn ra

trûúâc thúđi ăiïím ăiïìu tra chó söị PCI 2011 Thûâ nhíịt

lađ viïơc bíìu múâi Bñ thû tónh úê 27 ắa phûúng vađo

caâc thúđi ăiïím khaâc nhau trong nùm 2010; thûâ hai

lađ sûơ kiïơn Ăaơi höơi Ăaêng toađn quöịc diïîn ra vađo

thaâng Giïng nùm 2011, 5 thaâng trûúâc thúđi ăiïím

khaêo saât PCI Tuy nhiïn, seô cíìn phaêi coâ nghiïn cûâu

síu hún ăïí xaâc ắnh liïơu hai sûơ kiïơn nađy coâ taâc

ăöơng túâi kïịt quaê ăiïìu tra nùm nay hay khöng

Ăïí giuâp ngûúđi ăoơc lađm quen vúâi míîu doanh

nghiïơp ặúơc khaêo saât, viïơc xíy dûơng chó söị vađ

vïì chó söị PCI trûúâc khi ăi vađo phín tñch Muơc 1.1toâm tùưt nhanh vïì phûúng phaâp luíơn.5 Muơc 1.2 mötaê caâc doanh nghiïơp tham gia khaêo saât chó söị PCI

2011 vađ ăaânh giaâ tñnh ăaơi diïơn trïn quy mö cíịptónh vađ caê nûúâc Muơc 1.3 toâm tùưt thûâ haơng vađ kïịtquaê chó söị PCI Muơc 1.4 xíu chuöîi caâc söị liïơu thuthíơp ặúơc trong 6 nùm cuêa ăiïìu tra chó söị PCI ăïíphín tñch xu hûúâng trïn phaơm vi toađn quöịc ăöịivúâi tûđng chó tiïu Muơc 1.5 phín tñch kïịt quaê cuêachó söị cú súê haơ tíìng trong nùm 2011, phín tñchtiïịn böơ ăaơt ặúơc cuêa caâc chñnh saâch vïì khu cöngnghiïơp, ặúđng saâ, internet vađ dõch vuơ cöng cöơngqua caâc nùm Cuöịi cuđng, Muơc 1.6 tòm hiïíu giaêthuýịt vïì möịi liïn hïơ giûôa viïơc thay ăöíi laônh ăaơoắa phûúng vađ kïịt quaê chó söị PCI 2011

1.1 Böịi caênh

Chó söị PCI ặúơc thiïịt kïị nhùìm ăaânh giaâ mûâc ăöơthuíơn lúơi cuêa möi trûúđng kinh doanh, ăiïìu hađnhkinh tïị vađ caâc nöî lûơc caêi caâch hađnh chñnh cuêachñnh quýìn caâc tónh, thađnh phöị úê Viïơt Nam nhùìmphaât triïín khu vûơc tû nhín PCI lađ kïịt quaê húơp taâcgiûôa Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam(VCCI) vađ Dûơ aân Saâng kiïịn caơnh tranh Viïơt Namcuêa Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Hoa Kyđ

(USAID/VNCI) kïí tûđ khi bùưt ăíìu thûơc hiïơn vađonùm 2005 Baâo caâo PCI 2011 thûúđng niïn líìn thûâbaêy dûơa trïn khaêo saât chi tiïịt vïì caêm nhíơn cuêa6.922 doanh nghiïơp trong nûúâc Chó söị PCI baogöìm 9 chó söị thađnh phíìn, phaên aânh caâc lônh vûơcăiïìu hađnh kinh tïị ặúơc xem lađ coâ aênh hûúêng ăïịnsûơ phaât triïín cuêa khu vûơc tû nhín

4 Tuy víơy, hïơ söị tûúng quan víîn coâ yâ nghôa vïì mùơt thöịng kï úê mûâc 95%.

5 Phuơ luơc chi tiïịt hún vïì phûúng phaâp luíơn coâ trïn trang web www.pcivietnam.org Xem Edmund Malesky and Nina Merchant.

2011 “Phín tñch cöng cuơ: Phûúng phaâp luíơn cuêa caâc chó söị quaên trõ

cíịp ắa phûúng” (A Peek Under the Engine Hood: The Methodology of Sub-National Governance Indices).” Hague Journal

on the Rule of Law 3: 186-219 <

http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=onlin e&aid=8394467>

söị thađnh phíìn nïịu coâ: 1) chi phñ gia nhíơp thõ

trûúđng ăïí khúêi sûơ kinh doanh thíịp; 2) ăíịt ăai dïî

tiïịp cíơn vađ viïơc sûê duơng mùơt bùìng kinh doanh coâ

tñnh öín ắnh cao; 3) möi trûúđng kinh doanh minh

baơch vađ thuíơn lúơi, cöng bùìng khi tiïịp cíơn thöng tin

kinh doanh; 4) chi phñ khöng chñnh thûâc úê mûâc töịi

thiïíu; 5) viïơc thûơc hiïơn thuê tuơc hađnh chñnh vađ cöng

taâc thanh tra, kiïím tra töịn ñt thúđi gian cho doanh

nghiïơp; 6) laônh ăaơo tónh nùng ăöơng vađ saâng taơo

trong giaêi quýịt víịn ăïì cho doanh nghiïơp; 7) dõch

vuơ höî trúơ doanh nghiïơp phaât triïín vađ coâ chíịt

lûúơng cao; 8) chñnh saâch ăađo taơo lao ăöơng phuđ

húơp; vađ 9) hïơ thöịng phaâp lyâ cöng bùìng vađ hiïơu quaê

trong giaêi quýịt tranh chíịp

PCI ặúơc xíy dûơng theo möơt trònh tûơ ba bûúâc,

cođn ặúơc goơi lađ 3C Ăíìu tiïn, nhoâm nghiïn cûâu

PCI thu thíơp (Collect) dûô liïơu tûđ ăiïìu tra doanh

nghiïơp vađ caâc nguöìn dûô liïơu khaâc ặúơc cöng böị

Thûâ hai, nhoâm nghiïn cûâu tñnh toaân (Calculate) 9

chó söị thađnh phíìn vađ chuíín hoâa theo thang ăiïím

10 Thûâ ba, hiïơu chuíín (Calibrate) chó söị PCI töíng

húơp bùìng caâch tñnh töíng 9 chó söị thađnh phíìn theo

troơng söị vúâi söị ăiïím töịi ăa lađ 100 ăiïím

Chó söị PCI ặúơc hiïơu chuíín vađo nùm 2009 ăïí

phaên aânh kõp thúđi nhûông thay ăöíi trong möi

trûúđng kinh doanh vađ cöng taâc ăiïìu hađnh cuêa

chñnh quýìn ắa phûúng PCI 2011 tuín thuê ăíìy

ăuê caâc bûúâc trong phûúng phaâp luíơn cuêa hai nùm

trûúâc ăoâ: cuđng möơt quy trònh líịy míîu phín tíìng,

cuđng möơt míîu phiïịu ăiïìu tra, viïơc lûơa choơn vađ

chia thang ăiïím caâc chó tiïu ăïìu khöng ăöíi, troơng

söị cuêa caâc chó söị thađnh phíìn víîn giûô nguýn, caâc

ngûúông phín nhoâm cuông ặúơc duy trò nhû cuô.6

Nhúđ ăoâ coâ thïí so saânh ặúơc tíịt caê caâc lônh vûơc

cuêa PCI giûôa caâc nùm 2009, 2010 vađ 2011, bao

göìm söị ăiïím töíng húơp, kïịt quaê xïịp haơng, ăiïím

chó söị thađnh phíìn, caâc chó tiïu vađ phín loaơi nhoâm

xïịp haơng Ăiïìu nađy giuâp theo doôi ặúơc tiïịn trònh

ăiïìu hađnh kinh tïị cuêa caâc ắa phûúng, phín tñch

caâc ýịu töị díîn ăïịn thay ăöíi vađ ăaânh giaâ töịt hún

nhûông taâc ăöơng kinh tïị coâ ặúơc nhúđ caêi thiïơn

cöng taâc ăiïìu hađnh

khaêo saât cuêa PCI 2011

Nhû ăaô noâi, PCI thïí hiïơn “tiïịng noâi chung” cuêacaâc doanh nghiïơp tû nhín trong nûúâc vïì möitrûúđng kinh doanh cuêa ắa phûúng núi doanhnghiïơp ăùng kyâ hoaơt ăöơng Khaêo saât PCI 2011 ăaônhíơn ặúơc phaên höìi cuêa 6.922 doanh nghiïơp tûnhín ăang hoaơt ăöơng trïn toađn böơ 63 tónh, thađnhphöị úê Viïơt Nam.7

Do sai söị trong quaâ trònh choơn míîu seô aênh hûúêngăïịn khaê nùng ặa ra kïịt luíơn chñnh xaâc, nhoâmnghiïn cûâu PCI ăaô ríịt thíơn troơng trong cöng taâcthiïịt kïị míîu ăiïìu tra sao cho míîu phaên aânh ăíìyăuê bûâc tranh vïì caâc doanh nghiïơp ăang hoaơt ăöơngtaơi ắa phûúng vađ traânh ặúơc nhûông thiïn lïơch vïìăöịi tûúơng doanh nghiïơp tham gia khaêo saât Chñnh

vò víơy, khaêo saât PCI aâp duơng quy trònh líịy míîuphín tíìng ngíîu nhiïn ăaô ặúơc nïu chi tiïịt trongbaâo caâo PCI caâc nùm trûúâc Tñnh chñnh xaâc vïì mùơtkhoa hoơc cuêa phûúng phaâp luíơn PCI cho pheâp thïíhiïơn khaâ chñnh xaâc quan ăiïím cuêa cöơng ăöìng

6 Möơt thay ăöíi nhoê nhûng quan troơng lađ quýịt ắnh thûê nghiïơm sûê duơng hònh thûâc khaêo saât qua ăiïơn thoaơi vađ trûơc tuýịn bïn caơnh hònh thûâc truýìn thöịng lađ gûêi thû Phín tñch cho thíịy rùìng caâc doanh nghiïơp traê lúđi khaêo saât qua ăiïơn thoaơi cho thíịy sûơ laơc quan hún ăöi chuât vïì chíịt lûúơng ăiïìu hađnh, nhûng söị ăiïím vađ xïịp haơng töíng thïí víîn khöng thay ăöíi khi sûê duơng caâc hònh thûâc khaêo saât khaâc nhau Tuy nhiïn, nhoâm doanh nghiïơp traê lúđi ăiïìu tra qua website ăem laơi nhiïìu thaâch thûâc hún Chó coâ 164 doanh nghiïơp lûơa choơn traê lúđi trûơc tuýịn qua website vađ nhûông doanh nghiïơp nađy cho söị ăiïím PCI cao hún möơt mûâc gíìn bùìng möơt ăöơ lïơch chuíín so vúâi caâc doanh nghiïơp sûê duơng caâch traê lúđi truýìn thöịng Hún nûôa, viïơc sûê duơng website khöng phöí biïịn úê caâc doanh nghiïơp coâ trònh ăöơ cöng nghïơ cao, nhûng laơi coâ veê phöí biïịn hún úê caâc doanh nghiïơp úê khu vûơc nöng thön, miïìn nuâi Phín tñch ăöơc líơp söị liïơu cuêa caâc doanh nghiïơp traê lúđi trûơc tuýịn úê khu vûơc nöng thön cho thíịy hai víịn ăïì: 1) Caâc doanh nghiïơp nađy cho ăiïím söị cao hún 20 ăiïím so vúâi caâc doanh nghiïơp traê lúđi bùìng thû (20 ăiïím lađ khoaêng caâch tónh xïịp haơng cao nhíịt vađ tónh xïịp haơng thíịp nhíịt trong khaêo saât PCI); vađ 2) Phaên höìi trûơc tuýịn cuêa caâc doanh nghiïơp úê khu vûơc nöng thön cho thíịy khaâc biïơt ríịt ñt (úê hai tónh, ăiïím söị cuêa caâc doanh nghiïơp sûê duơng cöíng thöng tin ăiïơn tûê vïì cú baên lađ giöịng hïơt nhau) Do hiïơn tûúơng bíịt thûúđng vïì thöịng kï nađy xaêy ra úê caâc tónh thûúđng nhíơn ặúơc xïịp haơng úê mûâc trung bònh, chuâng töi quýịt ắnh boê toađn böơ 164 phaên höìi trûơc tuýịn.

7 Thûơc tïị ăaô coâ 7.086 doanh nghiïơp traê lúđi khaêo saât PCI 2011 Tuy nhiïn coâ khoaêng 164 doanh nghiïơp bõ loaơi boê do lo ngaơi vïì giaâ trõ cuêa phaên höìi khi sûê duơng caâch thûâc traê lúđi trûơc tuýịn.

(chó cíìn vađi trùm doanh nghiïơp) Ăöịi tûúơng khaêo

saât ặúơc lûơa choơn ngíîu nhiïn tûđ danh saâch caâc

doanh nghiïơp coâ ăùng kyâ do Töíng cuơc Thúị cung

cíịp vađ ặúơc phín töí theo thúđi ăiïím doanh nghiïơp

ăùng kyâ trûúâc hay sau Luíơt Doanh nghiïơp ra ăúđi

nùm 1999, lônh vûơc hoaơt ăöơng vađ loaơi hònh phaâp lyâ

Quy trònh nađy ăaêm baêo míîu ăiïìu tra coâ tñnh ăaơi

diïơn cao Nhoâm nghiïn cûâu ăaô gûêi phiïịu khaêo saât

ăïịn 30.000 doanh nghiïơp ăang hoaơt ăöơng trïn 63

tónh, thađnh phöị úê Viïơt Nam Sau khi ăiïìu chónh tyê lïơ

ắa chó sai soât, tyê lïơ phaên höìi ăiïìu tra trung bònh cuêa

caê nûúâc lađ 35%, gíìn bùìng tó lïơ nùm 2009 Möîi tónh

saât PCI; quy mö míîu úê thađnh phöị Höì Chñ Minh(TP.HCM) vađ Hađ Nöơi lađ lúân nhíịt vúâi trïn 380doanh nghiïơp möîi núi, Ăađ Nùĩng, Haêi Phođng vađ BònhDûúng coâ khoaêng 200 doanh nghiïơp tham gia

Tñnh trïn phaơm vi toađn quöịc , phín böị ăöịi tûúơngkhaêo saât cuêa PCI giöịng bûâc tranh töíng thïí vïìkhu vûơc tû nhín úê Viïơt Nam Baêng 1.1 cho thíịytrong khaêo saât PCI 2011, 30,2% lađ doanh nghiïơp

tû nhín, 50,8% lađ cöng ty TNHH vađ 18,8% lađcöng ty cöí phíìn, tûúng tûơ nhû tyê lïơ phín böị cuêaTöíng cuơc Thúị

Theo loaåi hònh phaáp lyá

Doanh nghiïåp tû nhên

Khai thaác taâi nguyïn

Theo thúâi àiïím thaânh lêåp

Àùng kyá trûúác Luêåt Doanh nghiïåp

Àùng kyá sau Luêåt Doanh nghiïåp

Theo quy mö hoaåt àöång

Theo quy mö hoaåt àöång

(giaá trõ töíng taâi saãn, tó VNÀ)

Dûúái 0,5 tyã

Tûâ 0,5 tyã - 1 tyã

Tûâ 1 tyã - 5 tyã

Nùm 2011 (Töíng söë 6.922 doanh nghiïåp tham gia)

Mêîu theo cêëp tónh Mêîu theo cêëp quöëc gia

Tûđ 5 tyê - 10 tyê

Tûđ 10 tyê - 50 tyê

Trïn 50 tyê

Theo lõch sûê cöng ty

Khúêi sûơ lađ doanh nghiïơp tû nhín

Khúêi sûơ lađ höơ saên xuíịt kinh doanh caâ thïí

Tiïìn thín lađ DNNN ắa phûúng quaên lyâ

Tiïìn thín lađ DNNN Trung ûúng quaên lyâ

Theo hoađn caênh caâ nhín cuêa chuê DN

Töịt nghiïơp ăaơi hoơc

Töịt nghiïơp Thaơc syô Quaên trõ Kinh doanh

Tûđng lađ laônh ăaơo cú quan Nhađ nûúâc

Tûđng lađ syô quan quín ăöơi

Tûđng lađm cöng taâc quaên lyâ taơi DNNN

Tûđng lađ nhín viïn taơi DNNN

(chûa tûđng lađm quaên lyâ)

Theo khaâch hađng chñnh

Caâ nhín vađ cöng ty Viïơt Nam

Doanh nghiïơp Nhađ nûúâc

Cú quan Nhađ nûúâc

Xuíịt khííu trûơc tiïịp hoùơc giaân tiïịp

Caâ nhín hoùơc doanh nghiïơp FDI taơi Viïơt

Míîu theo cíịp tónh Míîu theo cíịp quöịc gia

Ăiïìu tra PCI lađ ăiïìu tra choơn míîu, phín tíìng theo cíịp tónh.

Ăïí ăaêm baêo tñnh ăaơi diïơn trïn phaơm vi caê nûúâc, míîu ăiïìu tra PCI ặúơc tñnh laơi troơng söị theo tó lïơ söị doanh nghiïơp cuêa tónh.

Tónh trung võ theo dûô liïơu tûđ Töíng cuơc Thúị thïí hiïơn caâc giaâ trõ cuêa möơt tónh trung võ.

Töíng söị doanh nghiïơp theo dûô liïơu tûđ Töíng cuơc Thúị thïí hiïơn giaâ trõ töíng húơp cuêa caê nûúâc.

Dûô liïơu Ăiïìu tra doanh nghiïơp cuêa Töíng cuơc Thöịng kï lađ dûô liïơu tûđ cuöơc ăiïìu tra Doanh nghiïơp nùm 2010 cuêa Töíng cuơc Thöng kï.

(http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=479&idmid=4&ItemID=7184)

2011 hoaơt ăöơng trong lônh vûơc dõch vuơ vađ thûúng

maơi Trïn 31% thuöơc lônh vûơc saên xuíịt vađ xíy dûơng,

6% hoaơt ăöơng trong lônh vûơc nöng nghiïơp, thuêy saên

vađ 2% thuöơc ngađnh khai thaâc tađi nguýn thiïn

nhiïn 88% doanh nghiïơp ặúơc thađnh líơp sau thúđi

ăiïím Luíơt Doanh nghiïơp 1999 coâ hiïơu lûơc, ăaơo

luíơt quan troơng thuâc ăííy sûơ phaât triïín cuêa caâc

doanh nghiïơp tû nhín

Tûúng tûơ nhû kïịt quaê Töíng ăiïìu tra doanh nghiïơp

cuêa Töíng cuơc Thöịng kï, söị liïơu PCI cuông cho thíịy

40% doanh nghiïơp tham gia khaêo saât coâ tûđ 10 ăïịn

49 lao ăöơng Trïn 40% lađ doanh nghiïơp nhoê vúâi

quy mö dûúâi 10 lao ăöơng Caâc doanh nghiïơp coâ tûđ

50 ăïịn 200 vađ trïn 200 lao ăöơng chó chiïịm tyê lïơ

tûúng ûâng lađ 12,9% vađ 4,4%

Söị liïơu khaêo saât PCI nùm 2011 cho thíịy 43%

doanh nghiïơp coâ quy mö vöịn (ặúơc tñnh bùìng töíng

tađi saên) tûđ 1 tyê ăöìng (tûúng ặúng 50.000 ăö la

Myô) ăïịn dûúâi 5 tyê ăöìng (250.000 ăö la Myô) Caâc

doanh nghiïơp coâ tađi saên tûđ 10 ăïịn 50 tyê ăöìng

chiïịm 10%, trong khi chó coâ 3,2% coâ quy mö ăíìu

tû trïn 50 tyê ăöìng Caâc doanh nghiïơp nhoê coâ töíng

tađi saên dûúâi 1 tyê ăöìng chiïịm hún 25% míîu Caâc

söị liïơu nađy cuông tûúng ăöìng vúâi söị liïơu cuêa Töíng

cuơc Thöịng kï.8

Nam lađ caâ nhín trong nûúâc vađ doanh nghiïơp tûnhín Trïn 73% doanh nghiïơp ặúơc khaêo saât chuêýịu cung cíịp hađng hoâa vađ dõch vuơ cho ngûúđi tiïuduđng Viïơt Nam 11% trûơc tiïịp hoùơc giaân tiïịp xuíịtkhííu saên phíím cuêa mònh, 12% chuê ýịu baân hađnghoâa vađ dõch vuơ cho caâc cú quan nhađ nûúâc (giaêmtûđ 20% nùm 2010), 7% chuê ýịu baân hađng cho caâcdoanh nghiïơp nhađ nûúâc (giaêm tûđ 15% nùm 2010).Ăaâng chuâ yâ lađ sûơ kïịt nöịi vúâi khöịi ăíìu tû nûúâcngoađi víîn cođn ñt - chó coâ 3% doanh nghiïơp baânhađng hoâa, cung cíịp dõch vuơ cho caâc doanh nghiïơpcoâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi Nhû chuâng töi seô nïutrong Chûúng 2, sûơ thiïịu kïịt nöịi giûôa doanhnghiïơp trong nûúâc vađ nûúâc ngoađi cuông ặúơc phaênaânh (mùơc duđ coâ caêi thiïơn) trong kïịt quaê khaêo saâtcaâc doanh nghiïơp ăíìu tû nûúâc ngoađi taơi ViïơtNam Yïịu töị then chöịt cuêa giai ăoaơn nađy lađ möhònh ăíìu tû nûúâc ngoađi mađ Viïơt Nam ăaô thu huâtặúơc Caâc doanh nghiïơp FDI nùìm trong chuöîicung ûâng toađn cíìu röơng lúân, thûúđng mua hađnghoâa, sûê duơng dõch vuơ trung gian tûđ nûúâc ngoađi vađchó tíơn duơng chi phñ lùưp raâp, gia cöng reê cuêa ViïơtNam Khi Viïơt Nam chuýín dõch ặúơc lïn caâccöng ăoaơn coâ giaâ trõ cao hún trong caâc chuöîicung ûâng vađ caâc doanh nghiïơp trong nûúâc tiïịn böơhún vïì cöng nghïơ thò coâ thïí chuâng ta seô chûângkiïịn hiïơu ûâng lan toêa lúân hún cuêa khu vûơc FDIăöịi vúâi nïìn saên xuíịt trong nûúâc

1.3 Xïịp haơng PCI 2011

Tûđ nùm 2009 ăïịn 2011, do khöng thay ăöíi vïì chiïịnlûúơc choơn míîu, phûúng phaâp xíy dûơng chó söị vađphín chia nhoâm ăiïìu hađnh, coâ thïí so saânh trûơc tiïịpcaâc kïịt quaê nùm nay vúâi hai nùm trûúâc Phín tñchcho thíịy chíịt lûúơng ăiïìu hađnh cuêa caâc ắa phûúngăaô coâ sûơ caêi thiïơn Ăiïím PCI 2011 coâ troơng söị cuêatónh trung võ lađ 59,15, tùng gíìn 1 ăiïím so vúâi nùm

2009 vađ 2010 Ăiïím söị gia tùng ăaô phaên aânh cam kïịtkhöng ngûđng caêi thiïơn chíịt lûúơng ăiïìu hađnh kinh tïịcuêa híìu hïịt caâc ắa phûúng

8 Ăiïìu tra PCI 2011 cuông cho thíịy gíìn 44% doanh nghiïơp ặúơc khaêo

saât ăaô tûđng lađ höơ kinh doanh caâ thïí vađ hún möơt nûêa lađ doanh

nghiïơp ặúơc thađnh líơp múâi Gíìn 4% vöịn lađ DNNN cuêa Trung ûúng

(3,2%) hoùơc ắa phûúng (0,8%) ặúơc cöí phíìn hoâa trong thúđi gian

vûđa qua Coâ 26 doanh nghiïơp hiïơn ăang niïm ýịt cöí phiïịu taơi Sađn

giao dõch chûâng khoaân TP.HCM vađ Hađ Nöơi Caâc con söị nađy chûâng

minh ăöịi tûúơng cuêa khaêo saât PCI khöng chó lađ caâc doanh nghiïơp

nhoê (nhû möơt söị laônh ăaơo tónh thûúđng phađn nađn) mađ PCI ăaơi diïơn

cho toađn böơ khu vûơc doanh nghiïơp ăang hoaơt ăöơng chñnh thûâc úê

caâc tónh, thađnh phöị trïn toađn quöịc Kïịt quaê khaêo saât cho thíịy,

trong míîu quöịc gia coâ troơng söị (troơng söị ặúơc ăiïìu chónh nhùìm

phaên aânh söị lûúơng doanh nghiïơp lúân hún úê Hađ Nöơi vađ TP HCM)

hún 50% chuê doanh nghiïơp coâ bùìng ăaơi hoơc Chó möơt tó lïơ nhoê chuê

doanh nghiïơp (2,8%) coâ bùìng Thaơc syô Quaên trõ Kinh doanh (MBA).

Tó lïơ chuê doanh nghiïơp ăaô tûđng lađm cöng taâc quaên lyâ úê DNNN

nhiïìu hún ăöi chuât (8%) vađ 2,4% ăaô tûđng lađ syô quan quín ăöơi – do

ăoâ coâ thïí coâ ặúơc nhûông thuíơn lúơi tûđ möịi quan hïơ khöng chñnh

thûâc vúâi chñnh quýìn tónh, thađnh phöị.

theo thúđi gian khi caâc tónh coâ xïịp haơng thíịp hún

ăaô coâ bûúâc nhaêy voơt trong caêi thiïơn chíịt lûúơng

ăiïìu hađnh Chùỉng haơn, nùm 2009, Cao Bùìng lađ tónh

coâ söị ăiïím thíịp nhíịt vúâi 45,43 ăiïím Nùm 2011,

duđ víîn nùìm úê võ trñ cuöịi baêng xïịp haơng, tuy nhiïn

ăiïím PCI 2011 cuêa Cao Bùìng ăaô tùng lïn 5 ăiïím

ăaơt mûâc 50,81 Ăiïím söị cuêa caâc tónh ăíìu baêng

giaêm Nùm 2009, Ăađ Nùĩng ặâng ăíìu baêng vúâi söị

ăiïím 75,9 Nùm nay, tuy thíịp hún 2,5 ăiïím song

Nùĩng giaêm xuöịng mûâc 66,9 ăiïím

Ăiïím söị tùng úê ăaây baêng vađ giaêm úê ăíìu baêng xïịphaơng ăaô thu heơp khoaêng caâch biïịn thiïn cuêa PCI.Bùìng chûâng thûơc nghiïơm cuêa sûơ höơi tuơ nađy ặúơcthïí hiïơn trong Baêng 1.2 – baêng nađy trònh bađy caâcsöị liïơu thöịng kï ăo lûúđng ăöơ biïịn thiïn cuêa chó söịtheo thúđi gian.9

9 Thûúâc ăo ặúơc sûê duơng phöí biïịn nhíịt, Hïơ söị biïịn thiïn (ăöơ lïơch chuíín/ăiïím PCI trung bònh) cho thíịy nhûông biïịn ăöíi trong chó söị ăaô giaêm tûđ tûđ theo thúđi gian vađ hiïơn chó bùìng möơt nûêa giaâ trõ cuêa nùm 2006 (0,155 nùm 2006 so vúâi 0,078 nùm 2011) Sûơ suơt giaêm ăöơ biïịn thiïn nhû víơy ặúơc goơi lađ sûơ höơi tuơ sigma, thïí hiïơn möơt khoaêng giaâ trõ thíịp hún, tuy nhiïn khöng nhíịt thiïịt phaên aânh rùìng caâc tónh chíơm nhíịt ăang baâm ăuöíi tónh díîn ăíìu Ăïí kiïím tra höơi tuơ beta hoùơc "hiïơu ûâng baâm ăuöíi" trong ăiïím söị PCI, chuâng ta cíìn möơt kyô thuíơt maơnh hún möơt chuât, ăoâ lađ pheâp höìi quy ăöơ khaâc biïơt ăíìu tiïn (chïnh lïơch hađng nùm vïì chó söị PCI coâ troơng söị úê möơt

tónh) theo chó söị nùm trûúâc Chó söị beta-ặúơc goơi lađ hïơ söị höơi tuơ.

Hïơ söị ím nghôa lađ caâc tónh xïịp haơng thíịp hún ăaô caêi thiïơn chíịt lûúơng ăiïìu hađnh cuêa hoơ nhanh hún so vúâi caâc tónh xïịp haơng cao hún Ăöơ lúân cuêa hïơ söị thïí hiïơn ăöơ tuơ Chùỉng haơn, giûôa nùm 2007 vađ 2008, möîi möơt ăiïím khaâc nhau cuêa möơt tónh trong ăiïím söị PCI

2007 ăaô tñnh troơng söị coâ nghôa lađ mûâc ăöơ caêi thiïơn cuêa tónh ăoâ trong PCI 2008 thíịp hún 0,13 ăiïím Mùơc duđ con söị nađy coâ yâ nghôa vïì mùơt thöịng kï, tíìm quan troơng thûơc chíịt cuêa hïơ söị beta 0,13 lađ khaâ thíịp, ăiïìu nađy cho thíịy caâc tónh coâ xïịp haơng thíịp baâm ăuöíi caâc tónh díîn ăíìu vúâi töịc ăöơ ríịt chíơm Duđ víơy, hïơ söị höơi tuơ theo thúđi gian ăaô tùng ăaâng kïí Sûơ thay ăöíi nađy lađ do sûơ cú cíịu laơi chó söị PCI nùm 2009, hïơ söị höơi tuơ ăaô nhaêy voơt lïn mûâc -0,34 vađ hïơ söị höơi tuơ beta laơi tiïịp tuơc tùng nhûông nùm sau ăoâ mùơc duđ sûê duơng cuđng phûúng phaâp luíơn nùm 2009 Hiïơn taơi, hïơ söị nađy ăaơt khoaêng nûêa ăiïím (-0,43) Cuơ thïí hún, möơt tónh xïịp haơng trung bònh nùm

2010 (vúâi ăiïím söị PCI lađ khoaêng 54) coâ thïí kyđ voơng ăiïím söị cuêa hoơ nùm 2011 seô tùng lïn tíìm 3 ăiïím, trong khi caâc tónh xïịp haơng cao (vúâi ăiïím söị lađ 64) laơi bõ giaêm khoaêng 1,2 ăiïím PCI trung bònh.

thûơc tiïîn töịt cuêa caâc tónh díîn ăíìu nhùìm caêi thiïơn

möi trûúđng kinh doanh Bïn caơnh ăoâ, xuíịt hiïơn

möơt söị ýịu töị coâ taâc ăöơng ăïịn sûơ höơi tuơ chñnh

saâch nađy Caâc chûúng trònh quöịc gia vađ caâc töí

cöng taâc höî trúơ thûơc hiïơn, nhû Töí Cöng taâc thi

hađnh Luíơt Doanh nghiïơp vađ Luíơt Ăíìu tû nùm

2005, Ăïì aân 30 vïì caêi caâch thuê tuơc hađnh chñnh cuêa

Chñnh phuê ăaô taơo ăöơng lûơc thuâc ăííy nöî lûơc caêi

caâch taơi caâc ắa phûúng xïịp haơng thíịp thöng qua

viïơc gùưn nhûông nöî lûơc nađy vúâi cú chïị khen thûúêng,

böí nhiïơm caân böơ, cöng chûâc.10

Viïơc xoâa boê caâcdoanh nghiïơp nhađ nûúâc (DNNN) do ắa phûúng

quaên lyâ ăaô loaơi boê sûơ phín biïơt ăöịi xûê cuêa caâc caân

böơ ắa phûúng, coâ thiïn hûúâng dađnh nhûông ûu ăaôi

chñnh saâch cho caâc DNNN khi nhoâm doanh

nghiïơp nađy chiïịm möơt tyê lïơ lúân vïì doanh thu vađ

taơo viïơc lađm Cuđng vúâi xu hûúâng nađy, hađng nùm,

baâo caâo PCI cöị gùưng ặa ra thûúâc ăo chñnh xaâc

ăaânh giaâ chíịt lûúơng ăiïìu hađnh, cho pheâp caâc tónh

keâm hún hûúâng ăïịn nhûông thay ăöíi chñnh saâch cuơ

thïí ăïí caêi thiïơn ăiïím söị xïịp haơng Möîi nùm, nhoâm

ăïí thûơc hiïơn caâc phín tñch chíín ăoaân, xaâc ắnhăiïím maơnh, ăiïím ýịu trong cöng taâc ăiïìu hađnhcuêa tûđng ắa phûúng, ăöìng thúđi giúâi thiïơu nhûôngthûơc tiïîn töịt cuêa caâc tónh díîn ăíìu nhùìm höî trúơcaâc nöî lûơc caêi caâch.11

Caâc tónh nhoâm dûúâi baêng xïịp haơng ăang aâp duơngchiïịn lûúơc caêi caâch tûúng ăöịi hiïơu quaê, choơnnhûông lônh vûơc tûúng ăöịi dïî thûơc hiïơn, khöng ăođihoêi thay ăöíi ăaâng kïí vïì hïơ thöịng töí chûâc, thïí chïịhoùơc khoâ cín bùìng caâc nhoâm lúơi ñch taơi ắaphûúng Hònh 1.6 thïí hiïơn chi tiïịt ăiïím nađy Goâctraâi phña trïn Hònh 1.6 thïí hiïơn ăiïím söị cuêa tûđngchó söị thađnh phíìn ăöịi vúâi tónh trung võ thuöơcnhoâm tónh xïịp haơng Ríịt Töịt hoùơc Töịt nùm 2009,kïịt quaê nađy so saânh theo möịc hai nùm 2009 vađ

2011 Goâc phaêi phña trïn thïí hiïơn phín tñch vïìcaâc tónh thuöơc nhoâm Trung bònh hoùơc dûúâi Trungbònh nùm 2009 Hònh dûúâi cuđng thïí hiïơn ăiïímtrung võ cuêa tûđng chó söị thađnh phíìn ăöịi vúâi tíịt caêcaâc tónh

10 Vñ duơ, Cöng vùn cuêa Thuê tûúâng Chñnh phuê söị 1083/TTg-TCCV vïì

cöng taâc thûơc hiïơn Ăïì aân ăún giaên hoâa thuê tuơc hađnh chñnh giai

ăoaơn 2007-2010, trong ăoâ nïu roô vai trođ cuêa Töí cöng taâc chuýn

traâch thûơc hiïơn Ăïì aân 30: “Böơ trûúêng, Thuê trûúêng cú quan ngang

Böơ, Chuê tõch UÊy ban nhín dín caâc tónh, thađnh phöị trûơc thuöơc

Trung ûúng coâ traâch nhiïơm töí chûâc thûơc hiïơn nghiïm tuâc Ăïì aân

30 theo ăuâng ýu cíìu, hûúâng díîn cuêa Töí cöng taâc chuýn traâch

caêi caâch thuê tuơc hađnh chñnh cuêa Thuê tûúâng Chñnh phuê Kõp thúđi

xûê lyâ nghiïm ăöịi vúâi nhûông caân böơ, cöng chûâc coâ hađnh vi chíơm

trïî, tùưc traâch, gíy caên trúê trong quaâ trònh thûơc hiïơn Ăïì aân nađy.”

11 Xem Malesky, Edmund vađ Ăíơu Anh Tuíịn 2006 “Ăiïìu hađnh kinh

tïị cíịp tónh, ÍỊn phíím söị 2 Caâc thûơc tiïîn töịt nhíịt” (phöịi húơp

cuđng Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam) Hađ Nöơi, Viïơt nam; Quyô Chíu AÂ vađ Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam.

2011 “Thûơc tiïîn töịt trong tùng cûúđng tñnh minh baơch cuêa möi

trûúđng kinh doanh cíịp tónh Viïơt Nam Hađ Nöơi, Viïơt Nam; Cöng ty Tađi

chñnh Quöịc tïị, 2011, Caêi caâch quy trònh vađ thuê tuơc hađnh chñnh vïì

ăíìu tû, ăíịt ăai vađ xíy dûơng: Söí tay tham khaêo vïì caêi caâch hađnh chñnh dađnh cho ắa phûúng; Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam

vađ Viïơn Nghiïn cûâu Quaên lyâ Kinh tïị Trung ûúng, Hađ Nöơi, thaâng 5 nùm 2011.