Báo cáo thực tập: Xử lý kỷ luật sa thải trong luật lao động Việt Nam

Nếu người sử dụng lao động vi phạm một trong những quy định này thì quyết định xử lý kỷ luật sẽtrái pháp luật và phải gánh chịu những hậu quả pháp lý nhất định.Thời gian qua, quy định củ

1

VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

KHOA LUẬT

…………***…………

CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP TÌNH HÌNH KỶ LUẬT VÀ SA THẢI NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG Họ và tên sinh viên:

Lớp:

Mã số SV: ……… ………

Cơ quan thực tập:

Năm 2020

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình kiến tập cũng như thực hiện đề tài Em đã nhận được rất nhiều

sự giúp đỡ của tập thể lãnh đạo, cán bộ, tập thể các phòng ban tạo điều kiện cho em hoàn thành bài một cách tốt nhất

Em xin cảm ơn Ban giám hiệu và toàn thể Thầy, Cô khoa Luật đã hỗ trợ giúp

đỡ chúng em trong suốt quá trình học tập và truyền đạt những kiến thức quý báo cũng như tạo điều kiện giúp đỡ và giải quyết vướng mắc khó khăn về vấn đề học tập trong suốt quá trình học của em

Em xin cảm ơn Thầy ……… đã tận tình hướng dẫn cũng như giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này

Em xin chân thành cảm ơn các Anh, Chị của phòng công chứng, cán bộ nghiệp

vụ và các phòng ban khác đã giúp đỡ, hướng dẫn, cung cấp tài liệu và giúp em chỉnh sửa bài Bên cạnh đó, còn tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình thực tập

Vì thời gian còn hạn chế và kinh nghiệm của bản thân còn thiếu nên không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong có ý kiến đóng góp của Thầy Cô

NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 2

NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP 3

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN 4

MỤC LỤC 6

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 8

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 10

1 Tính cấp thiết của đề tài 10

2 Mục đích, ý nghĩa khoa học của chuyên đề 11

3 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu 12

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 12

5 Kết cục, bố cục của chuyên đề 13

PHẦN NỘI DUNG 14

CHƯƠNG 1 14

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ XỬ LÝ KỶ LUẬT LAO ĐỘNG BẰNG HÌNH THỨC SA THẢI 14

1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ HÌNH THỨC XỬ LÝ KỶ LUẬT LAO ĐỘNG BẰNG HÌNH THỨC SA THẢI 14 1.3 Ý NGHĨA CỦA HÌNH THỨC XỬ LÝ KỶ LUẬT LAO ĐỘNG SA THẢI 16

CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ XỬ LÝ KỶ LUẬT LAO ĐỘNG BẰNG HÌNH THỨC SA

THẢI Error! Bookmark not defined 2.1 ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG HÌNH THỨC KỶ LUẬT LAO ĐỘNG SA THẢI Error! Bookmark not defined 2.1.1 ĐIỀU KIỆN VỀ NỘI DUNG Error! Bookmark not defined 2.1.2 ĐIỀU KIỆN VỀ HÌNH THỨC Error! Bookmark not defined 2.2 HỆ QUẢ CỦA XỬ LÝ KỶ LUẬT LAO ĐỘNG BẰNG HÌNH THỨC SA THẢI Error! Bookmark not

defined

2.2.1 ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG Error! Bookmark not defined 2.2.2 ĐỐI VỚI XÃ HỘI Error! Bookmark not defined 3.2 QUAN ĐIỂM VÀ ĐỀ XUẤT CÁ NHÂN Error! Bookmark not defined 3.2.1 Đối với người lao động Error! Bookmark not defined 3.2.1 Đối với người sử dụng lao động Error! Bookmark not defined 3.2.3 Đối với xã hội Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

Sa thải là hình thức kỷ luật lao động nặng nhất nhưng rất cần thiết để bảo đảm trật tự, kỷ cương của doanh nghiệp Đây là quyền của người sử dụng lao độngnhưng quyền này phải đặt trong một giới hạn nhất định.Hình thức kỷ luật lao động sa thải là một trong những hình thức xử lý kỷ luật lao độngđóng vai trò quan trọng đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị sử dụng lao động và

xã hội Đây là hình thức kỷ luật lao độngnghiêm khắc nhất, không chỉ đem lại nhiều hậu quả bất lợi cho người lao độngmà còn có thể ảnh hưởng tới gia đình của người lao độngnếu người lao độngđó

là người làm nên thu nhập chính của gia đình Chính vì thế, pháp luật lao động quy định rất cụ thể nguyên tắc, căn cứ xử lý kỷ luật sa thải người lao động Khi người sử dụng lao độngmuốn xử lý kỷ luật sa thải thì phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về nguyên tắc, căn cứ, trình tự thủ tục… xử lý kỷ luật sa thải Nếu người sử dụng lao động vi phạm một trong những quy định này thì quyết định xử lý kỷ luật sẽtrái pháp luật và phải gánh chịu những hậu quả pháp lý nhất định.Thời gian qua, quy định của pháp luật về xử lý kỷ luật sa thải nhìn chung được các doanh nghiệp thực hiện nghiêm chỉnh Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện đúng các quy định của pháp luật như: Xử lý kỷ luật sa thải người lao độngtùy tiện không dựa trên bất kì một căn cứ nào, xử

lý kỷ luật sa thải nhưng lại không có mặt của người lao độngcó hành vi vi phạm hay Tổ chức đại diện tập thể người lao động… các vi phạm này xảy ra thường xuyên làm ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, làm nảy sinh nhiều vụ tranh chấp lao động trên thực tế Để hạn chế được tối đa các trường hợp sa thải trái pháp luật, tôi đã đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện chế định sa thải trong pháp luật lao động hiện hành và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trên

thực tế Error! Bookmark not defined

Pháp luật về kỷ luật sa thải cần được hoàn thiện cụ thể các căn cứ sa thải, đơn giản hóa các thủ tục,

có sự phân biệt cụ thể về hậu quả pháp lý của từng trường hợp sa thải trái luật Đảm bảo quyền quản lý của người sử dụng lao động và người lao động được bảo vệ khi tham gia vào QHLĐ Có được các quy định kỷ luật lao động phù hợp sẽ giữ vững nề nếp trongdoanh nghiệp, tạo cho người lao động có ý thức kỷ luật tốt và rèn luyện tác phong công nghiệp Tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất kinh doanh phát triển, thúc đẩy nhanh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh

tế quốc tế trong giai đoạn hiện nay.Ngoài ra, còn một số vấn đề tôichưa có điều kiện giải quyết hoặc giải quyết chưa triệt để.Tôimong rằng những công trình nghiên cứu tiếp theo sẽ tiếp tục nghiên cứu những vấn đề trên và có những đóng góp nhất định nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về xử lý kỷ

luật sa thải Error! Bookmark not defined

Tác giả cho rằng Chuyên đề sẽ đóng góp một phần nhỏ vào việc hoàn thiện quy định pháp luật vềkỷ luật sa thải trong quá trình xây dựng, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan tới vấn đề này, cũng như sự quan tâm của các công trình nghiên cứu tiếp theo liên quan tới vấn đề kỷ luật sa thải trong pháp luật lao động nhằm đóng góp, bổ sung thêm các vấn đề về lý luận và thực tiễn để hoàn thiện

chế định của pháp luật nhằm hoàn thiện quy định pháp luật Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Khi xã hội có nhu cầu sử dụng sức lao động thì sẽ tạo nên quan hệ lao động Ở

đó, các bên thực hiện một giao dịch đặc biệt không như những quan hệ dân sự “mua đứt bán đoạn” khác, mà diễn ra trong quá trình sức lao động của người lao động được đưa vào sử dụng Quan hệ lao động giữa người lao động làm công với người sử dụng lao động được hình thành trên cơ sở hợp đồng lao động và vì vậy quan hệ này sẽ chấm dứt khi hợp đồng lao động chấm dứt Thực tiễn đã chứng minh hợp đồng lao động tạo thuận lợi cho các bên trong quan hệ lao động khi giao kết, thực hiện công việc thỏa thuận Trong hệ thống pháp luật lao động, chế định hợp đồng lao động là chế định chủ yếu, chiếm vị trí quan trọng và giữ vai trò trung tâm điều chỉnh quan hệ lao động trong nền kinh tế thị trường Bộ luật Lao động nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được Quốc hội thông qua ngày 23/6/1994, là cơ sở pháp lý điều chỉnh các quan hệ lao động, trong đó có quan hệ về hợp đồng lao động Qua nhiều lần sửa đổi, ngày 20/11/2019, với 90,06% đại biểu Quốc hội tán thành, Quốc hội đã thông qua Bộ luật Lao động (sửa đổi) năm 2019 với nhiều nội dungliên quan mật thiết đến vấn đề sa thải người lao động

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường hiện nay, sản xuất kinh doanh phát triển, quan hệ lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động cũng có nhiều thay đổi Người lao động làm việc, được hưởng lương và những chế độ nhất định đồng thời cũng phải tuân thủ những quy định về Kỷ luật lao động sa thải được ghi nhận trong các văn bản pháp luật cũng như trong nội quy lao động của doanh nghiệp Người sử dụng lao động có quyền quản lý lao động nhằm đảm bảo trật tự nền nếp của doanh nghiệp Quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ lao động đã được quy định tương đối cụ thể nhưng các tranh chấp lao động vẫn xảy ra và có xu hướng gia tăng, đặc biệt là tranh chấp về sa thải người lao động Thực tiễn giải quyết các tranh chấp có liên quan đến sa thải người lao động tại Tòa án cho thấy số lượng các vụ tranh chấp về sa thải người lao động chiếm một tỷ lệ tương đối lớn, diễn ra gay gắt và phức tạp Trong đó có rất nhiều trường hợp là sa thải trái pháp luật, xâm phạm đến quyền lợi chính đáng của người lao động Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên có thể

là do sự thiếu hiểu biết của người sử dụng lao động cũng có thể do sự cố tình vi phạm các quy định pháp luật về sa thải người lao động của họ, song cũng không thể không

kể đến một nguyên nhân quan trọng đó là pháp luật về sa thải người lao động của

Việt Nam trong quá trình thực thi ở nước ta hiện nay vẫn còn nhiều bất cập, không phù hợp với thực tế và thiếu tính khả thi Để bảo vệ quyền lợi của các bên trong hợp đồng lao động, đồng thời giữ gìn kỷ cương trong doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy sự phát triển của sản xuất kinh doanh, việc nghiên cứu vấn đề sa thải người lao động, từ

đó hoàn thiện pháp luật về sa thải người lao động nhằm hạn chế việc sa thải trái pháp luật là một đòi hỏi cần thiết cả về lý luận và thực tiễn tại các doanh nghiệp

Nhằm góp phần khắc phục những tồn tại, bất cập nêu trên, tạo cơ sở để quyền

và lợi ích của người lao động phát huy hết được giá trị là nguồn nội lực của xã hội, đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay thì cần phải chỉnh sửa, hoàn thiện hơn pháp luật về sa thải người lao động

Xuất phát từ các lý do trên, Tác giả quyết định lựa chọn đề tài : Hình thức xử lý

kỷ luật sa thải trong luật lao động Việt Nam” để làm Chuyên đề tốt nghiệp cao học

Quản trị kinh doanh cho mình

2 Mục đích, ý nghĩa khoa học của chuyên đề

Với mục tiêu trên, việc nghiên cứu đề tài Chuyên đề tập trung làm rõ những vấn

đề về khái niệm, đặc điểm các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động, tập trung phân tích vấn đề sa thải người lao động tại doanh nghiệp; nghiên cứu làm rõ trách nhiệm các bên khi sa thải người lao động tại doanh nghiệp, cũng như hậu quả của việc sa thải người lao động khi trái pháp luật; Trên cơ sở đó tìm hiểu những điểm mới của Bộ luật Lao độngnăm 2019 về chấm dứt hợp đồng lao động, tập trung vấn đề sa thải người lao động tại doanh nghiệp và sự cần thiết phải bảo vệ người lao động khi

bị doanh nghiệp sa thải trái pháp luật hiện hành

Trên cơ sở đó, Chuyên đề đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sa thải người lao động tại doanh nghiệp theo Bộ luật lao động năm 2019.Dưới góc độ nghiên cứu thì đây là đề tài hẹp, trong khuôn khổ bài chuyên

đề này chỉ tập trung nghiên cứu trong phạm vi: Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản nhất của pháp luật sa thải người lao động tại doanh nghiệp theo pháp luật; Thực trạng việc quy định và áp dụng pháp luật sa thải người lao động theo quy định kỷ luật của doanh nghiệp; Đồng thời đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sa thải người lao động tại doanh nghiệp theo Bộ luật Lao động (sửa đổi) năm 2019, hạn chế bớt những tác động tiêu cực của các quy định pháp luật về sa thải người lao động chưa hợp lý trong đời sống hàng ngày

3 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu

3.1 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian

Chuyên đề nghiên cứucác quy định pháp luật về sa thải người lao động tại các doanh nghiệp qua thực tiễn số liệu ở nước ta hiện nay

- Phạm vi thời gian

Chuyên đề nghiên cứu đề tài với các số liệu đánh giá trong giai đoạn từ từ năm

2012 đến 9 tháng đầu năm 2019 với những kết quả, khó khăn, vướng mắc và bất cập

liên quan đến trách nhiệm của các bên khi sa thải người lao động

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của Chuyên đề là những vấn đề lý luận chung, nội dung của việc sa thải người lao động tại doanh nghiệp theo quy định tại Bộ luật lao động

2012 và Bộ luật lao động năm 2019 và thực tiễn kết quả đạt được, hạn chế, khó khăn, vướng mắc và bất cập trước khi Bộ luật lao động năm 2019 được ban hành

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Chuyên đề được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lê

- nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà Nước và pháp luật; Những quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước ta trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng, phát triển đất nước, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay Ngoài ra, trong quá trình nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sa thải người lao động theo pháp luật Việt Nam

Đồng thời, chuyên đề được thực hiện trên cơ sở áp dụng đan xen các phương pháp phân tích, đánh giá, tổng hợp, so sánh pháp luật, khảo sát thực tiễn; Trong quá trình nghiên cứu và trình bày chuyên đề, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu chủ đạo là phân tích, tổng hợp; Phương pháp phân tích được áp dụng với các trường hợp cần làm rõ khái niệm, phân loại, căn cứ, thủ tục, v.v…; Phương pháp tổng hợp áp dụng sau những vấn đề lớn được triển khai trong các mục, chương

- Phương pháp phân tích, đánh giá, tổng hợp luật được sử dụng nhiều ở phần chuyên đề đề cập đến các vấn đề cơ bản mang tính lý luận, quy định pháp luật về sa thải người lao động và trách nhiệm các bên tại chương 1 của Chuyên đề

- Chương 2 và chương 3 của chuyên đề, Tác giả sử dụng chủ yếu phương pháp khảo sát, đánh giá thực tiễn, đối chiếu với những gì đã phân tích, tổng hợp tại

Chương 1; từ đó tổng hợp để đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện đề tài đang nghiên cứu

5 Kết cục, bố cục của chuyên đề

Ngoài Phần mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Chuyên đề được chia thành 3 Chương

- Chương 1: Khái quát chung về xử lý Kỷ luật lao động sa thải bằng hình thức

sa thải

- Chương 2: Những quy định của pháp luật Việt Nam về xử lý Kỷ luật lao động

sa thải bằng hình thức sa thải

- Chương 3: Một số kiến nghị