BAI DU THI CHU DE TICH HOP THCS

Tôi đã mạnh dạn xây dựng bài dạy tiết 31:” Mặt phẳng tọa độ” Đại số 7 vận dụng kiến thức môn toán vào các môn: vật lý, địa lý, sinh học, lịch sử … để giải quyết tốt các vấn đề về mặt phẳ[r]

PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN

- Sở giáo dục và đào tạo Thành phố Hà Nội

- Phòng giáo dục và đào tạo Ba Vì

- Trường THCS Cổ Đô

- Địa chỉ: Thôn Kiều Mộc, xã Cổ Đô, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

Điện thoại: 04.33625354; Email: info@123doc.org

Thông tin về giáo viên:

1 Họ và tên: Phan Thị Hồng Liên

Ngày sinh: 04/05/1975

Dạy môn: Toán

Điện thoại: 0984952315; Email:

Nội dung:Sử dụng kiến thức liên môn để dạy môn Đại số 7, tiết 31 “mặt phẳng tọa độ” Liên hệ ứng dụng thực tế về phương pháp tọa độ trong các môn học và trong thực tế cuộc sống.

Kiến thức liên môn: Toán học, Địa lý, Sinh học, Lịch sử, Vật lý.

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

I Tên hồ sơ dạy học

Sử dụng kiến thức liên môn để dạy môn Đại số 7, tiết 31 “mặt phẳng tọa độ” Liên hệ ứng dụng thực tế về phương pháp tọa độ trong các môn học và trong thực tế cuộc sống.

II Mục tiêu dạy học.

Trong thực tiễn, kiến thức Toán học được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực Vật lý, Địa lý, Lịch sử, Sinh học… Một trong những ứng dụng đó là phương pháp tọa độ Để góp phần vào việc làm rõ ứng dụng rộng rãi của mặt phẳng tọa độ trong thực tế và các môn khoa học tự nhiên khác, các hiện tượng liên quan đến phương pháp tọa độ Tôi đã mạnh dạn xây dựng bài dạy tiết 31:” Mặt phẳng tọa độ” (Đại số 7) vận dụng kiến thức môn toán vào các môn: vật lý, địa lý, sinh học, lịch sử … để giải quyết tốt các vấn đề về mặt phẳng tọa độ và ứng dụng của phương pháp tọa độ trong thực tiễn cuộc sống

1/ Kiến thức.

- Thấy được sự liên hệ giữa Toán học với các môn học khác như: Lịch sử, Địa lý, Sinh học, Vật lý và mối liên hệ giữa Toán học với thực tiễn

2/ Kỹ năng:

-Vận dụng kiến thức toán học để giải quyết những vấn đề thực tế có liên quan

3/ Tư duy:

- Liên hệ giữa Toán học với các bộ môn khoa học khác

- Sự hỗ trợ tương quan giữa các môn học

- Thực tiễn và Toán học có mỗi liên hệ mật thiết với nhau

- Óc tưởng tượng, tư duy kết nối các môn học

4/ Thái độ:

- Giúp học sinh yêu thích môn học, từ đó say mê nghiên cứu, tìm mối tương quan và giải thích các hiện tượng thực tiễn Khả năng ứng dụng kiến thức trong bài vào thực tế

- Giúp học sinh phát triển toàn diện

III Đối tượng dạy học của bài học

*Đối tượng dạy học là học sinh khối 7

- Lớp: 7B

- Số lượng học sinh: 27 em

- Số lớp thực hiện: 01 lớp

IV- Ý nghĩa của bài học

Qua dạy học thực tế nhiều năm chúng tôi thấy rằng, việc tích hợp kiến thức giữa các môn học vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn phải nắm thật chắc, thật sâu kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất

Đối với việc tích hợp liên môn vào giảng dạy càng làm cho sự gắn kết và quan hệ tương hỗ giữa các môn Toán, Vật lý, Sinh học, Địa lí, Lịch sử và cả kiến thức thực tiễn vào bài dạy làm cho tiết dạy sinh động hơn và tạo thêm nhiều hứng thú cho các em học tập

Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động này nên tôi mạnh dạn trình bày và thử nghiệm dạy tiết 31: “Mặt phẳng tọa độ” (Đại số 7) Tôi nhận thấy sử dụng kiến thức liên môn trong giảng dạy giúp học sinh phát huy được sự suy nghĩ tích cực, khả năng sâu chuỗi kiến thức liên quan giữa các môn học, qua đó khắc sâu kiến thức cũ và củng cố kiến thức mới có khả năng liên hệ thực tế ứng dụng của vấn đề trong đời sống

Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong SGK Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực tế tốt hơn

V Thiết bị dạy học, học liệu

* Giáo viên:

- Bản đồ địa lý,hình ảnh quả địa cầu, biểu đồ tăng trưởng sức khỏe, hình ảnh đường biểu diễn nhiệt nóng chảy đông đặc của các chất (bằng hình ảnh qua máy chiếu)

- Máy chiếu, bài soạn giảng bằng chương trình word

Tham khảo: các kiến thức địa lý, sinh học, vật lý, lịch sử… liên quan đến bài học

- Tìm hiểu một số kiến thức địa lý liên quan đến tọa độ địa lý, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc

- Kiến thức sinh học, biểu đồ tăng trưởng cân nặng, chiều cao, tuổi

- Lịch sử về ứng dụng tọa độ trong chiến tranh

- Vật lý liên quan về đường biểu diễn về sự nóng chảy hay đông đặc của một

số chất

- Kiến thức thực tế liên quan như bàn cờ vua, cờ tướng.

Phương pháp tra cứu từ điển, dự báo thời tiết

* Học sinh:

- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

- Dụng cụ học tập thước kẻ com pa,

- Giấy kẻ ô vuông

VI CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

Tiết 31: MẶT PHẲNG TỌA ĐỘ.

A Mục tiêu:

1/ Kiến thức.

- Thấy được sự cần thiết phải dùng cặp số để xác định vị trí một điểm trên mặt phẳng, biết vẽ hệ trục tọa độ

- Thấy được sự liên hệ giữa Toán học với các môn học khác như: Lịch sử, Địa lý, Sinh học, vật lý và mối liên hệ giữa Toán học với thực tiễn

2/ Kỹ năng:

- Biết xác định một điểm trên mặt phẳng tọa độ, khi biết tọa độ của nó

- Biết xác định tọa độ của một điểm trên mặt phẳng tọa độ

3/ Tư duy:

- Liên hệ giữa Toán học với các bộ môn khoa học khác

- Sự hỗ trợ tương quan giữa các môn học

- Thực tiễn và Toán học có mỗi liên hệ mật thiết với nhau

- Óc tưởng tượng, tư duy kết nối các môn học khả năng liên hệ thực tế Rèn tính cẩn thận, chính xác trong vẽ hình

4/ Thái độ:

- Yêu thích môn học từ đó say mê nghiên cứu, tìm mối tương quan và giải thích các hiện tượng thực tiễn.Khả năng ứng dụng kiến thức trong bài vào thực tế

5/ Trọng tâm:

- Xác định một điểm trên mặt phẳng tọa độ, khi biết tọa độ của nó

- Xác định tọa độ của một điểm trên mặt phẳng tọa độ

B.Chuẩn bị:

* Giáo viên:

- Giáo án, máy chiếu, com pa thước kẻ,

- Bản đồ địa lý,hình ảnh quả địa cầu, biểu đồ tăng trưởng sức khỏe, hình ảnh đường biểu diễn nhiệt nóng chảy đông đặc của các chất Bản tin dự báo bão,hình ảnh bàn cờ,

- Tham khảo: các kiến thức địa lý, sinh học, vật lý, lịch sử… liên quan đến bài học

- Tìm hiểu một số kiến thức địa lý liên quan đến tọa độ địa lý, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc

- Kiến thức sinh học, biểu đồ tăng trưởng cân nặng, chiều cao, tuổi

- Tìm hiểu về ứng dụng tọa độ trong chiến tranh

- Vật lý liên quan về đường biểu diễn về sự nóng chảy hay đông đặc của một chất Phương pháp tra cứu từ điển, dự báo thời tiết

* Học sinh:

- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

- Dụng cụ học tập thước kẻ com pa,

- Giấy kẻ ô vuông

C Tiến trình lên lớp

1.Ổn định tổ chức.

Kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ (3phút)

Trước khi vào bài mới cô và các em cùng ôn lại vài kiến thức ở địa lý lớp 6.

Giáo viên đưa hình ảnh quả địa cầu và cùng các em lại một số kiến thức địa

lý ở lớp 6

Đường nối liền 2 điểm cực bắc và cực nam trên bề mặt quả địa cầu là những đường kinh tuyến,kinh tuyến gốc là kinh tuyến 0 độ đi qua đài thiên văn Grin-uýt ở ngoại ô thủ đô Luân Đôn – Anh

- Vòng tròn vuông góc với kinh tuyến là các vĩ tuyến.Đường xích đạo là vĩ tuyến lớn nhất và là vĩ tuyến 0 độ

- Chiếu hình ảnh trên máy và chỉ cho các em: Nửa cầu bắc, nửa cầu nam

- Các kinh tuyến đông vàcác kinh tuyến tây

Nhờ có hệ thống các kinh tuyến , vĩ tuyến người ta có thể xác định được mọi địa điểm trên quả địa cầu

Hoạt động của GV Hoạt động của

HS

Nội dung

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

GV: Treo hình ảnh giới thiệu về kinh

tuyến gốc và vĩ tuyến gốc (Xích

đạo) Mỗi điểm trên bản đồ địa lý

được xác định bởi 2 số là kinh độ và

vĩ độ

Vậy trên mặt phẳng làm thế nào để

xác định được vị trí của một điểm?

Để biết được điều đó ta nghiên cứu

bài học hôm nay

- HS quan sát, lắng nghe:

+ HS cả lớp theo dõi hình ảnh minh họa.nhận thức vấn đề cần

Nội dung giới thiệu bài:

nghiên cứu

Họat động 2: Đặt vấn đê (5p’)

GV: Chiếu bản đồ địa lý Việt nam

yêu cầu HS lên xác định tọa độ địa lý

tỉnh Cà Mau trên hình ảnh?

HS khác nhận xét:

Sau đó GV chiếu đáp án và nêu lại

cách xác định đã học ở địa lý lớp 6

GV: Nêu vài nét về Cà Mau:

- Là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, là

phần mũi của bán đảo Cà Mau, phía

Bắc giáp tỉnh Kiên Giang, phía Nam

giáp biển Đông, phía Đông giáp tỉnh

Bạc Liêu và biển Đông, phía Tây

giáp vịnh Thái Lan Cà Mau có khí

hậu cận xích đạo, nắng nóng, mưa

nhiều, độ ẩm cao, có khí hậu ôn hòa

Được bồi tụ phù sa của sông Cửu

Long, đất đai màu mỡ, có hệ thống

kênh rạch chằng chịt Cà Mau đang

phát triển kinh tế biển và Nông

nghiệp, có câu thơ:

“Tổ quốc ta như một con thuyền

Mũi thuyền ta đó, mũi Cà Mau…”

GV: Đưa lên màn hình vé xem chiếu

bóng và hình vẽ đầu chương trong

bài học

- Em hãy xác định chỗ ngồi trong

rạp?

Xác định tọa độ địa lý tỉnh Cà Mau trên bản đồ địa lý Việt Nam

(lưu ý kinh độ viết trước, vĩ độ viết sau)

HS xác định vị trí chỗ ngồi H1 trên hình vẽ máy chiếu

1/ Đặt vấn đề

a/ Ví dụ 1: Tọa độ địa lý

của Mũi Cà Mau là

{104040' Đông

8030' Bắc

b/ Ví dụ 2: Số ghế H1

H: chữ chỉ thứ tự của dãy ghế

1: Số thứ tự của ghế trong dãy H

- Làm thế nào để xác định được đúng

chỗ ngồi?

-Cặp gồm một chữ và 1 số như vậy

xác định được vị trí chỗ ngồi trong

rạp của người có tấm vé này.(cần 2

chỉ số mới xác định được một điểm

trong mặt phẳng

Vậy em hãy tìm thêm ví dụ khác trên

thực tiễn để xác định vị trí của một

điểm?

(gợi ý: xác định vị trí của 1quân cờ

trong bàn cờ, vị trí chỗ ngồi của một

hs…)

- Trong Toán học để xác định vị trí

của một điểm trên mặt phẳng người

ta thường dùng 2 số.Vậy làm thế nào

để có 2 số đó?

Ta nghiên cứu sang mục 2

HS trả lời:…

(tìm đến vị trí hàng H số thứ tự 1)

Hs tìm thêm vd khác trong thực tiễn…

Họat động 3: Tìm hiểu Mặt phẳng

tọa độ(10p’)

GV: Trên mặt phẳng vẽ hai trục số

OX, OY vuông góc với nhau và cắt

nhau tại 0.Khi đó ta có hệ trục tọa độ

0xy

Các trục 0x,0y là các trục tọa độ.0x

là trục hoành (nằm ngang), oy là trục

tung (thẳng đứng)

O là gốc tọa độ, biểu diễn số 0 của cả

2 trục

Mặt phẳng có hệ OXY gọi là mặt

phẳng tọa độ OXY

Hai trục chia mặt phẳng thành 4 góc

HS: thực hành

vẽ hệ trục tọa độ OXY và nói rõ gốc tọa độ, trục

hoành

2/ Mặt phẳng tọa độ:

- Hệ trục tọa đô OXY gồm 2 trục OX, OY vuông góc với nhau tại O

OX: là trục hoành

OY: là trục tung

O là gốc tọa độ, biểu diễn số 0 của cả 2 trục Mặt phẳng có hệ OXY gọi là mặt phẳng tọa độ OXY

phần tư: I, II, III, IV Ngược chiều

kim đồng hồ

GV yêu cầu hs vẽ hệ tọa độ trên giấy

kẻ ô vuông Và nhắc lại các khái

niệm trục tung,trục hoành

Bằng cách làm bài tập điền vào chỗ

trống (chiếu lên màn hình)

Đố các em biết OX, OY trong hệ trục

tọa độ tương ứng với đường nào trên

quả địa cầu?

GV cho học sinh làm bài tập sau:

Hãy cho biết cách vẽ hệ trục nào sau

đây là đúng?

(Trình chiếu bài tập lên màn hình)

Gv: Nêu chú ý sgk

HS: Kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc

Học sinh trả lời đáp án: Hình 3

Y

X 4

-3

- 2

- 1

4 3 2

1

- 3 - 2 -1 0 1 2 3

*Chú ý (sgk)

Hoạt động 4:Tìm hiểu tọa độ của

một điểm trong mặt phẳng tọa độ.

(17p’)

GV: yêu cầu HS - Lấy điểm P bất kỳ

trên mặt phẳng tọa độ

- GV trình chiếu cách xác định tọa độ

3/ Tọa độ của một điểm trong mặt phẳng tọa độ:

a/ Ví dụ: Trong mặt

phẳng tọa độ OXY, xác định tọa độ điểm P bất

X 4

-3

- 2

- 1

4 3 2 1

- 3 - 2 -1 0 1 2 3

điểm P trên màn hình

Ta được cặp số (1,5; 3) là tọa độ

điểm P

Hãy cho biết tọa độ điểm P được xác

định như thế nào?

(GV gọi một số hs đọc tọa độ điểm P

của mình vừa vẽ)

Củng cố làm bài tập 32a(sgk)

(cho HS đứng tại chỗ

Nhận xét 1:Mỗi điểm trên mp tọa độ

được xác định 1 cặp số đó là hoành

độ và tung độ

GV liên hệ thực tế Em hãy xác định

tọa độ của quân mã trên bàn cờ.(hình

22 sgk trang 69)

Học sinh quan sát

- Từ P kẻ vuông góc với OX, cắt

OX tại Xo= 1,5

- Từ P kẻ vuông góc với OY cắt

OY tại Yo = 3

Hs xác định tọa

độ quân mã là:

(c;3)

kỳ

P (1,5; 3)

Ký hiệu P (1,5; 3):

1,5: là hoành độ của điểm P

3: là tung độ của điểm P

* Chú ý: Hoành độ viết

trước, tung độ viết sau.

Nếu biết tọa độ một điểm thì xác

định vị trí của điểm đó trên mặt

phẳng tọa độ như thế nào? Để trả lời

câu hỏi đó ta đi làm ?1

Gv cho HS làm ?1(chiếu đề bài lên

máy)

GV cho hoạt động nhóm 2 phút

GV trình chiếu đáp án ?1

Em có nhận xét về tọa độ và vị trí hai

điểm vừa vẽ?

GV nhận xét bổ sung ,khắc sâu thứ

tự hoành độ, tung độ

Ta có: Nhận xét 2 Mỗi cặp

số( hoành độ, tung độ ) xác định một

điểm trên mặt phẳng tọa độ.

Từ nhận xét 1 và nhận xét 2 ta có

tổng quát

Chiếu lên màn hình

GV cho HS làm bt ?2

GV chốt lại

Hoạt động 5: Vận dụng(7p’)

Các em thân mến, các em có biết con

người đã biết sử dụng phương pháp

tọa độ trong thực tế và trong các môn

học khác như thế nào không? Cô và

các em cùng đi tìm hiểu nhé

Dùng để vẽ bản đồ địa lý.(GV chiếu

Hs hoạt động nhóm

Đại diện nhóm lên trình bày

Các nhóm khác nhận xét

HS theo dõi

Đọc lại phần tổng quát

Hs lên bảng làm

HS lớp theo dõi nhận xét

BT ?1

b/ Tổng quát( sgk):

BT?2

0(0;0)

hình vẽ minh họa trên màn hình)

Nhìn vào bản đồ thế giới các em có

biết nước Việt Nam ta nằm ở đâu?

- Dùng phương pháp tọa độ từ xa xưa

ông bà ta đã tạo ra bàn cờ vua và cờ

tướng cho con cháu chơi để phát

triển tư duy

HS liên hệ và kể:

- Trong lĩnh vực địa lý:

+Vẽ bản đồ địa lý

+Xác định tên quốc gia, vùng lãnh thổ trên bản đồ

HS nêu vị trí của nước Việt Nam?

Nước ta nằm ở trung tâm Đông Nam Á đất liền

và hải đảo, trên phần đông của bán đảo Trung

Ấn, từ 102 o 23’

đến 109 o 33’độ kinh đông, vĩ độ

từ 8 o 24’ đến

23 o 23’ bắc(trải dài 15 vĩ độ)

4- Vận dụng.

Phương pháp tọa độ được ứng dụng rộng rãi như thế nào?

-Trong thực tế

- Trong Địa lý.

- Trong Vật lý.

-Trong Sinh học.

- Trong Lịch sử

Các em đã từng nghe ném bom tọa

độ chưa?

Liên hệ ứng dụng tọa độ trong các

môn học khác? Trong vật lý: chỉ cần

biết số liệu ta có thể vẽ được đường

biểu diễn sự nóng chảy hay đông đặc

của một chất.Và ngược lại nhìn vào

HS Liên hệ ứng dụng tọa độ trong các môn học khác?

6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

0

Thời gian (phút)

đường biểu diễn ta biết được chất đĩ

nĩng chảy hay đơng đặc ở nhiệt độ

nào, tại thời điểm đĩ nhiệt độ là bao

nhiêu,và nhận ra chất đĩ là chất nào?

Trong sinh học sử dụng phương

pháp tọa độ trong biểu đồ tăng

trưởng.Qua biểu đồ các em cĩ thể

xác định được ở độ tuổi của mình,

thể trạng và chiều cao hiện tại của

mình đang ở kênh nào, để từ đĩ cĩ

thể bổ sung chế độ dinh dưỡng hợp

lý hay tăng cường luyện tập thể

thao…

Thế khi nghe đài thiên văn thơng báo

tọa độ của cơn bão.điều đĩ giúp ta

điều gì?

- Vật lý lớp 6

em được vẽ đường biểu diễn

sự nĩng chảy hay đơng đặc của các chất, sự bay hơi, sự ngưng tụ

- trong sinh học biểu diễn biểu

đồ tăng trưởng,tháp dinh dưỡng…

- biểu đồ dân số

Ta biết vị trí hiện tại của cơn bão đang ở quốc gia, vùng lãnh thổ nước nào để

từ đĩ cĩ kế hoạch phịng chống, sơ tán

8

58

38

18

97

77

57

37

17

96

76

56

36

1