Bài dự thi dạy học tích hợp THCS vật lý 6 trọng lực đơn vị lực (bài giải KK cấp tỉnh)

Mục tiêu dạy học * Kiến thức: - Nêu được trọng lực là lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật và độ lớn của nó được gọi là trọng lượng.. - Thấy được tác động trực tiếp của trọng lực tro

Phiếu thông tin về giáo viên (hoặc nhóm giáo viên) dự thi

- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh/thành phố: Quảng Ninh

- Phòng giáo dục và đào tạo (nếu là giáo viên THCS): Tiên Yên

- Trường PTDT BT THCS Phong Dụ

- Địa chỉ: xã Phong Dụ, huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh

Điện thoại: 0333876867 Email: c2phongdu.ty.quangninh@moet.edu.vn

- Thông tin về nhóm giáo viên:

1 Họ và tên: Lê Thu Hà

Ngày sinh: 29/06/1981 Môn: Vật lý

Điện thoại: 0916504266 Email: lethuha.c2@tienyen.edu.vn

2 Họ và tên: Hoàng Thị Thanh

Ngày sinh: 25/01/1980 Môn: Vật lý

Điện thoại: 0984851680 Email: hoangthanh25180@gmail.com

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

1 Tên hồ sơ dạy học: Trọng lực – Đơn vị lực (vật lý 6)

2 Mục tiêu dạy học

* Kiến thức:

- Nêu được trọng lực là lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật và độ lớn của

nó được gọi là trọng lượng

- Nêu được đơn vị lực

- Thấy được tác động trực tiếp của trọng lực trong các hiện tượng như: lũ quét, lũ ống, sạt lở đất;

- Nêu được nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp dẫn đến các hiện tượng đó và

đề ra được một số biện pháp hạn chế tác hại do các hiện tượng đó gây ra cho con người và môi trường

- Tìm ra mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng, từ đó giải thích được

sự liên quan giữa trọng lực với hiện tượng khói bụi

* Kỹ năng:

- Quan sát thí nghiệm và rút ra được nhận xét

- Sử dụng được dây dọi để xác định phương thẳng đứng

- Giải thích được một số hiện tượng liên quan đến trọng lực: lũ quét, lũ ống, khói bụi,

- Biết sử dụng thước eke trong toán học để tìm ra mối liên hệ giữa phương thẳng đứng và phương nằm ngang

* Thái độ:

- Yêu thích bộ môn, ham thích khám phá khoa học

- Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống

* Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề dự án dạy học đặt ra, cụ thể:

1 Môn Địa lý (giải thích hiện tượng lũ quét, lũ ống, sạt lở đất):

- Thấy được các hiện tượng: lũ quét, lũ ống,… thường xảy ra ở các khu vực có địa hình đồi núi dốc khi những mảng đất, đá, bùn có sự liên kết kém với bề mặt

dưới tác động của mưa bão và tác động trực tiếp của trọng lực chúng có thể dễ

dàng trôi trượt xuống theo triền dốc và có thể cuốn trôi nhà cửa, cầu cống, phương tiện giao thông, người và gia súc,… trên dòng chảy của nó để lại những hậu quả nặng nề cho con người

- Học sinh thấy được nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc xảy ra ngày càng nhiều hiện tượng lũ quét, lũ ống, sạt lở đất là do nạn chặt phá rừng bừa bãi ở đầu nguồn từ đó nêu được các giải pháp để hạn chế các hiện tượng trên:

+ Trồng cây theo các đường đồng mức (ngang dòng chảy của lũ)

+ Làm ruộng bậc thang

2 Môn Toán (giải thích hiện tượng khói bụi):

- Từ thông tin đã biết quả nặng có khối lượng 100mg (0,1kg) thì có trọng

lượng là 1N, học sinh vận dụng quan hệ tỉ lệ thuận trong toán học để biết quả nặng 1kg có trọng lượng là bao nhiêu N từ đó tìm ra được sự liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng của vật: Một vật có khối lượng càng lớn, thì trọng lượng càng lớn Mà trọng lượng của vật lại chính là cường độ của trọng lực tác dụng lên vật

- Từ đó học sinh giải thích được hiện tượng khói bụi: Do các hạt khói, bụi có khối lượng rất nhỏ, vì thế trọng lực của trái đất tác dụng lên chúng rất nhỏ vì thế chỉ cần sự di chuyển qua lại của các phương tiện giao thông, hay gió thì bụi và khói có thể dễ dàng bốc lên, bay lơ lửng

- Biết sử dụng êke để tìm ra mối liên hệ giữa phương thẳng đứng với

phương nằm ngang

3 Môn sinh học:

- Học sinh thấy được tác hại của khói bụi đối với môi trường và sức khoẻ của con người Khói bụi là một trong những nguyên nhân gây ra các bệnh về mắt, đường hô hấp, máu, Nhiều tài liệu nghiên cứu đã liệt khói bụi vào nhóm nguyên nhân gây ung thư đường hô hấp ở người

- Từ đó nêu được các biện pháp để hạn chế các tác hại do khói bụi gây ra: trồng nhiều cây xanh, làm sạch môi trường thường xuyên, đeo khẩu trang khi ra đường hay tham gia lao động, không vứt rác bừa bãi, thường xuyên vệ sinh cá nhân sạch sẽ,

* Giáo dục bảo vệ môi trường:

- Thấy được những biểu hiện tiêu cực đang diễn ra với tần suất ngày càng tăng đối với môi trường sống

- Thấy được vai trò và trách nhiệm của cá nhân trong việc bảo vệ môi trường và hình thành cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường sống

3 Đối tượng dạy học của bài học

- Học sinh khối 6

- Số lượng: 41 học sinh

- Lớp 6B trường PTDTBT THCS Phong Dụ

* Dự án mà chúng tôi thực hiện là kiến thức Vật lí lớp 6, trong quá trình thực hiện còn vướng một số khó khăn sau:

- Thứ nhất: Các em học sinh lớp 6 mới tiếp cận và làm quen với kiến thức chương trình bậc THCS nói chung và môn Vật lí nói riêng nên các em còn bỡ ngỡ,

lạ lẫm với những hình thức kiểm tra đánh giá mà giáo viên đề ra

- Thứ hai: Đối với các môn học khác như môn Địa lý, Toán, Sinh vốn hiểu biết của các em về các kiến thức liên quan đến môn Vật lí còn ít trong đó có kiến thức về “Trọng lực” Vì vậy khi cần tích hợp kiến thức của các môn học trên vào

bộ môn Vật lí để giải quyết vấn đề trong bài học các em còn lúng túng

* Những đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo bài học:

- Học sinh phải có kiến thức về các môn có liên quan đến bài "Trọng lực”

4 Ý nghĩa của bài học

- Nâng cao chất lượng giờ dạy của giáo viên, giúp học sinh tích cực chủ động trong giờ học Thông qua đó làm phong phú phương pháp giảng dạy, kết hợp được nhiều phương pháp đặc trưng bộ môn cũng như kết hợp với các bộ môn khác

- Học sinh phát hiện sử dụng kiến thức vào tình huống cụ thể, biết vận dụng kiến thức đã học của các bộ môn để áp dụng vào bài học và liên hệ với thực tiễn trong cuộc sống Qua đó nâng cao chất lượng học tập của học sinh, học sinh có phương pháp học tập tốt phù hợp với yêu cầu hiện nay

- Trong thực tế chúng tôi nhận thấy khi soạn bài có kết hợp các kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra, từ đó tổ chức hướng dẫn học sinh sẽ linh hoạt hơn, sinh động hơn Học sinh có hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ, sáng tạo nhiều hơn, từ đó vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn

5 Thiết bị dạy học, học liệu

- Kiến thức liên quan

- Các đoạn video clip về:

+ Các hiện tượng: lũ quét, lũ ống, sạt lở đất;

+ Đoạn ghi âm giải thích tác động trực tiếp của trọng lực đến hiện tượng lũ quét, lũ ống, sạt lở đất;

+ Các hình ảnh minh hoạ về: trọng lực, nhà du hành,

- Bài giảng điện tử, các thiết bị công nghệ cần thiết cho tiết dạy: máy chiếu, loa, máy tính,

- Phiếu học tập, bảng nhóm

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học (Kèm theo bài giảng trên Word,

powerpoint).

Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học của dự án này được mô tả thông qua giáo án bài: “Trọng lực – Đơn vị lực” Một số câu hỏi trong sách giáo khoa đã được thay đổi lại đôi chút để phù hợp với tiến trình nhận thức và học tập của học sinh Vì vậy hệ thống câu hỏi được điều chỉnh lại và ghi rõ trong phiếu học tập của học sinh và bài giảng điện tử của giáo viên

Tiết 7

Ngày soạn:

Ngày giảng : 9A: 9B:

BÀI 8: TRỌNG LỰC - ĐƠN VỊ LỰC

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Nêu được trọng lực là lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật và độ lớn của

nó được gọi là trọng lượng

- Nêu được đơn vị lực

2 Kỹ năng:

- Quan sát thí nghiệm và rút ra được nhận xét

- Sử dụng được dây dọi để xác định phương thẳng đứng

- Sử dụng đúng thuật ngữ trọng lực và trọng lượng

3 Thái độ:

- Cẩn thận, kiên trì, trung thực, hợp tác trong hoạt động nhóm

- Yêu thích bộ môn, ham thích khám phá khoa học

- Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống

II Câu hỏi quan trọng

1 Trọng lực là gì?

2 Trọng lực có phương và chiều như thế nào?

3 Đơn vị lực là gì?

III Đánh giá

- HS trả lời được các câu hỏi trong SGK dưới sự hướng dẫn của GV

- Thảo luận nhóm sôi nổi; Đánh giá qua kết quả trả lời của nhóm

- Đánh giá bằng điểm số qua các bài tập trắc nghiệm

- Tỏ ra yêu thích bộ môn

IV Đồ dùng dạy học

1 Giáo viên: - Máy tính

- Giá treo, lò xo xoắn, quả nặng, phấn, dây dọi, ê ke, chậu nước

2 Học sinh: Học bài cũ, đọc trước bài mới

V Các hoạt động dạy và học

Hoạt động 1: Ổn định tổ chức (1 phút)

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

- Kiểm tra sĩ số, ghi tên HS vắng

9A: 9B:

- Ổn định trật tự lớp

Cán bộ lớp (Lớp trưởng hoặc lớp phó) báo cáo

Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ

- Mục đích/Thời gian: Kiểm tra mức độ hiểu bài của HS Lấy điểm kiểm tra thường xuyên.(5 phút)

- Phương pháp: kiểm tra vấn đáp

- Phương tiện, tư liệu: SGK

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

- Chiếu slide 1, 2

? Nêu những kết quả gây ra bởi tác dụng của

lực

? Hãy nêu các ví dụ minh họa cho các kết quả

do tác dụng của lực gây ra

- Yêu cầu lần lượt 2

HS trả lời

- Dưới lớp nhận xét kết quả trả lời của 2 bạn

Hoạt động 3: Đặt vấn đề

- Mục đích/ Thời gian: Tạo tình huống có vấn đề Tạo cho HS hứng thú, yêu thích

bộ môn (2 phút)

- Phương pháp: Vấn đáp gợi mở

- Phương tiện: SGK, máy tính

- Chiếu slide 3

- Yêu cầu 1 HS đọc mẩu đối thoại giữa

hai bố con

- Từ đó GV dẫn dắt vào bài mới

- Quan sát

- Đọc trên máy chiếu

- Lắng nghe và ghi bài

Tiết 7- Bài 8: TRỌNG LỰC - ĐƠN VỊ LỰC

Hoạt động 4: Phát hiện sự tồn tại của trọng lực

- Mục đích/ Thời gian: Làm thí nghiệm phát hiện sự tồn tại của trọng lực (10 phút)

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm nhỏ, làm thí nghiệm theo nhóm

- Phương tiện: SGK, đồ dùng thí nghiệm:Giá treo, lò xo xoắn, quả nặng, phấn

- Chiếu slide 4.

? Quan sát hình 8.1 SGK, nêu dụng

cụ, cách tiến hành thí nghiệm (Chiếu

slide 4)

- GV chốt lại và hướng dẫn HS tiến

hành TN1 theo 3 bước(Chiếu slide 5)

+ B1: Treo lò xo vào giá Quan sát

chiều dài ban đầu của lò xo

+ B2: Treo vật nặng vào lò xo Quan

sát chiều dài của lò xo khi vật nặng

đứng yên

- Gọi 1 HS làm TN1 và yêu cầu cả lớp

quan sát trạng thái của lò xo trước và

sau khi treo quả nặng

? Quả nặng có tác dụng lực lên lò xo

không? Giải thích?

? Lò xo có tác dụng lực vào quả nặng

không?

- Chiếu slide 6

- Hướng dẫn HS thảo luận trả lời ?1

vào bảng nhóm trong 2 phút

- Tổ chức thảo luận chung cả lớp về

kết quả hoạt động của các nhóm rồi

chính xác hoá đáp án trên máy chiếu

- Chiếu slide 7

- Chiếu slide 8

- Yêu cầu HS hoạt động nhóm theo

từng bàn, tiến hành TN2 và thảo luận

trả lời ?2

- Tổ chức thảo luận chung cả lớp ?2

rồi chính xác hoá câu trả lời trên máy

chiếu

- Thông báo về trọng lực.(Chiếu slide

9)

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi tình

huống đã nêu ở đầu bài (Chiếu slide

10)

- Quan sát

- Trả lời theo yêu cầu của GV

- Lắng nghe

- 1 HS lên làm TN1 Cả lớp cùng quan sát

- Trả lời câu hỏi của GV + Có Vì lò xo bị dãn ra + Có Lò xo t/d vào quả nặng một lực kéo

- Quan sát

- Thảo luận nhóm trả lời ?1 theo yêu cầu của GV

- Thảo luận chung cả lớp

về kết quả hoạt động của các nhóm

- Chính xác hoá đáp án ?

1 vào phiếu học tập

- Quan sát

- Làm thí nghiệm 2 theo bàn và trả lời câu ?2

- Thảo luận chung, chính xác hoá câu trả lời ?2 vào phiếu học tập

- Lắng nghe và ghi kết luận vào phiếu học tập

- Trả lời: Mọi vật trên TĐ đều bị TĐ hút một lực, vì vậy mà người đứng ở bất

cứ một vị trí nào trên TĐ

I Trọng lực là gì?

1 Thí nghiệm

a) Thí nghệm 1

- Dụng cụ: giá thí ngiệm, lò

xo, quả nặng

- Cách tiến hành:

?1

b) Thí nghệm 2

?2

2 KÕt luËn

- Trọng lực là lực hút của Trái Đất tác dụng lên mọi vật

? Nếu không có trọng lực điều gì sẽ

xảy ra? (Chiếu slide 11)

- Thông báo sự phụ thuộc của trọng

lực vào vị trí của vật và lực hút của

Mặt Trăng (Chiếu slide 12)

- GV chốt: Trọng lực có vai trò quan

trọng trong đời sống của con người

Chuyển ý: Ta đã biết trọng lượng là

độ lớn của trọng lực, vậy còn phương

và chiều của trọng lực như thế nào?

cũng không bị rơi ra

ngoài

- Trả lời

- Lắng nghe

- Cường độ (độ lớn) của trọng lực tác dụng lên một vật là trọng lượng của vật đó

Hoạt động 5: Tìm hiểu phương, chiều của trọng lực

- Mục đích/ Thời gian: Biết được phương và chiều của trọng lực. (10 phút)

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Phương tiện: Bảng, máy tính

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

- Thông báo về dây dọi (Chiếu slide 13)

? Trả lời ?3(Chiếu slide 14)

- Chốt trên bảng về phương của dây dọi

- Yêu cầu HS hoàn thành ?4(Chiếu slide

15)

- Chính xác hoá câu trả lời lên máy

chiếu và biểu diễn mô phỏng 2 lực tác

dụng lên quả nặng trên máy để HS hình

dung rõ hơn

- Yêu cầu HS hoàn thành ?5(Chiếu slide

16)

- Chốt đáp án rồi ghi kết luận lên bảng

* Tích hợp kiến thức địa lý và bảo vệ

môi trường: (Chiếu slide 17,18,19,20)

- Yêu cầu HS quan sát 2 đoạn phim về

hiện tượng lũ ống, sạt lở đất

- Lắng nghe và quan sát

- Trả lời ?3

- Ghi bài

- Làm việc cá nhân trả lời ?4 vào phiếu học tập

- Quan sát và lắng nghe

- Trả lời ?5

- Chính xác hoá phần kết luận vào phiếu học tập

- Lắng nghe, quan sát và ghi nhớ

II Phương và chiều của trọng lực

1 Phương và chiều của trọng lực

?3 Phương của dây dọi là phương thẳng đứng

?4

2 Kết luận

?5 Trọng lực có: + phương: thẳng đứng

+ chiều: hướng về phía trái đất

Hiện tượng 1: Lũ quét, lũ ống

Hiện tượng 2: Sạt lở đất

? Hãy cho biết các hiện tượng các em

quan sát ở trên có liên quan gì đến trọng

lực? Giải thích

- Chiếu đoạn phim giải thích hiện tượng

sạt lở đất, lũ ống, lũ quét

? Các hiện tượng trên thường xảy ra ở

các miền địa hình như thế nào?

? Ngoài trọng lực còn có nguyên nhân

nào khác đã gây ra hiện tượng lũ quét,

sạt lở đất?

- Chiếu slide 21, 22, 23 về tác hại của

việc chặt phá rừng đầu nguồn và thông

báo những thiệt hại gây ra do lũ quét, lũ

ống và sạt lở đất

- Trả lời

- Quan sát

- Địa hình đồi núi dốc

- Do tình trạng chặt cây phá rừng bừa bãi ở đầu nguồn

- Quan sát

? Cú những biện phỏp nào nhằm hạn chế

cỏc hiện tượng lũ ống, lũ quột và sạt lở

đất?

- GV chốt lại bằng hỡnh ảnh (Chiếu slide

24)

Chuyển ý: vậy đơn vị đo độ lớn của

trọng lực là gỡ?

- Trả lời

Hoạt động 5: Tìm hiểu đơn vị lực

- Mục đớch/ Thời gian: Giỳp học sinh nắm được đơn vị của lực (5 phỳt)

- Phương phỏp: Vấn đỏp, hoạt động cỏ nhõn

- Phương tiện: SGK, dõy dọi, ờ ke, chậu nước

Tải bản FULL (file word 21 trang): bit.ly/2Ywib4t

? Tìm hiểu SGK cho biết đơn vị đo của

lực, kí hiệu đơn vị lực

- Chốt lại trên bảng

- Giới thiệu về bác học Niuton (Chiếu

slide 25)

- Chiếu slide 26

- Yêu cầu HS tìm hiểu SGK và trả lời

câu hỏi:

? Một quả cân có khối lượng 100g thì

độ lớn của trọng lực tác dụng lên vật

(trọng lượng của vật) có giá trị là bao

nhiêu N?

* Tích hợp kiến thức toán học:

? Vậy trọng lượng của quả cân 1kg là

bao nhiêu? Giải thích?

? Nêu mối liên hệ giữa trọng lượng và

khối lượng của vật

- GV chốt: Như vậy vật có khối lượng

càng lớn thì trọng lượng càng lớn và

ngược lại

* Tích hợp kiến thức sinh học, giáo

dục bảo vệ môi trường:

- Cho HS quan sát các hình ảnh về hiện

tượng ô nhiễm do khói bụi gây ra

(Chiếu slide 27)

? Hiện tượng này có liên quan gì đến

trọng lực? (Chiếu slide 28)

? Khói bụi có thể gây ra những tác hại gì

đến sức khoẻ con người và môi trường?

? Làm thế nào để hạn chế được tác hại

- Thực hiện yêu cầu của GV

- Ghi bài

- Lắng nghe

- Tìm hiểu SGK, trả lời câu hỏi của GV, ghi vào phiếu học tập

- Trọng lượng của quả cân 100g là 1N

- Trọng lượng của quả cân 1kg là 10N

- Lắng nghe và ghi bài

- Quan sát

- Trả lời

- Ảnh hưởng đến phổi, gây ô nhiễm môi trường

III Đơn vị lực

- Đơn vị của lực là Niutơn

- Ký hiệu: N

11