ÔN TẬP MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ I.. - Vai trò, tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự.. Câu 1 Trả lời câu 1 trang 92 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1: Tìm những yếu tố tả người và tả cảnh trong
Trang 1Ngày soạn : 18/10/2020
Ngày giảng : 22/10/2020
TIẾT 34 ÔN TẬP MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I Mục tiêu bài học :
1.Kiến thức :
- Sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong một văn bản
- Vai trò, tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự
2 Kỹ năng :
- Phát hiện và phân tích được tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự.
- Kết hợp kể chuyện với miêu tả khi làm bài văn tự sự
3 Thái độ: Có ý thức sử dụng yếu tố miêu tả khi làm văn tự sự.
4 Định hướng năng lực – phẩm chất :
- HS có năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự học, năng lực hợp tác, giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ
- HS tự tin, nhân ái, yêu nước
II Chuẩn bị tài liệu, thiết bị dạy- học:
1 Giáo viên: Soạn bài, đọc các tài liệu tham khảo,tài liệu chuẩn kiến thức kĩ
năng,
2 Học sinh : Đọc trước bài, chuẩn bị bài, (trả lời câu hỏi đọc hiểu sgk)
III Tiến trình hoạt động dạy- học:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ : Kết hợp trong bài dạy
3 Bài mới :
GV hướng dẫn học sinh làm
bài tập
HS họat động cá nhân, hoạt
động nhóm theo yêu cầu của
giáo viên
Câu 1 Trả lời câu 1 (trang 92 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Tìm những yếu tố tả người và tả cảnh trong hai
đoạn trích Chị em Thúy Kiều và Cảnh ngày xuân Phân tich giá trị của những yếu tố miêu tả
ấy.
Lời giải chi tiết:
a Chị em Thúy Kiều
- Miêu tả Thúy Vân
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang Hoa cười ngọc thốt đoan trang Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da
- Miêu tả Thúy Kiều
Làn thu thủy nét xuân sơn Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh
Trang 2⟹ Làm nổi bật vẻ đẹp của Thúy Vân và Thúy Kiều Thúy Vân tròn đầy, đoan trang, phúc hậu còn Thúy Kiều sắc sảo, mặn mà
b Cảnh ngày xuân
- Hình ảnh tả cảnh: con én đưa thoi; Cỏ non xanh tận chân trời; Cành lê trắng điểm một vài bông hoa; Ngổn ngang gò đống kéo lên; Thoi vàng vó rắc, tro tiền giấy bay; Tà tà bóng ngả về tây; phong cảnh có bề thanh thanh; Nao nao, dòng nước uốn quanh; Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
- Tả người: Gần xa nô nức yến anh; Dập dìu tài tử giai nhân; Ngựa xe như nước, áo quần như nêm; Chị em thơ thẩn dan tay ra về
⟹ Miêu tả vẻ đẹp mùa xuân và không khí lễ hội rộn ràng, tươi vui
Câu 2
Trả lời câu 2 (trang 92 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Dựa vào đoạn trích Cảnh ngày xuân, hãy viết một đoạn văn kể về việc chị em Thúy Kiều đi chơi trong buổi chiều ngày Thanh Minh Trong khi kể vận dụng các yếu tố miêu tả để tả cảnh ngày xuân.
Lời giải chi tiết:
Ngày tháng thấm thoắt như thoi đưa, mới xuân
về mà đã sang tiết tháng ba, hương hoa cỏ mùa xuân tràn ngập khắc nơi, sắc xanh của cỏ, sắc trắng tinh khôi của hoa khiến lòng người thêm phần náo nức Nhân ngày Thanh minh đẹp trời, chị em Thúy Kiều cùng nhau đi tảo mộ, hòa vào dòng người nhộn nhịp ngựa xe ngược xuôi nô nức Đến buổi chiều, mặt trời đã xế đằng tây, chị em Thúy Kiều cùng nhau ra về Họ lững thững đi dọc theo dòng suối nhỏ chạy uốn lượn quanh co, phía cuối dòng suối có một chiếc cầu nhỏ bắc ngang Phong cảnh nơi đây trong buổi chiều tà thật là thanh tĩnh và thoang thoảng buồn
Câu 3
Trả lời câu 3 (trang 92 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Giới thiệu trước lớp về vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều bằng lời của mình.
Lời giải chi tiết:
Gợi ý:
- Giới thiệu chung về vẻ đẹp hai chị em
Trang 3- Vẻ đẹp của Thúy Vân
- Vẻ đẹp của Thúy Kiều Lưu ý: dùng lời văn của mình để minh tả, có thể sử dụng thêm các biện pháp nghệ thuật khác để bài văn sinh động, hấp dẫn hơn
Bài tham khảo:
Thúy Kiều và Thúy Vân là hai trang giai nhân tuyệt thế Cả hai nàng đều có cốt cách thanh cao như hoa mai và tinh thần trắng trong như tuyết Mỗi người mang trong mình một vẻ đẹp riêng và đều đạt đến độ hoàn hảo Thúy Vân có vẻ đẹp phúc hậu, đoan trang va không kém phần quý phái Nàng có khuôn mặt đầy đặn như vầng trăng, giọng nói trong trẻo như ngọc Mái tóc của Vân óng ả hơn mây, làn
da trắng mịn màng hơn tuyết Còn Kiều lại sở hữu một vẻ đẹp sắc sảo, mặn mà Nàng có một đôi mắt tinh anh, kiêu sa tựa như làn nước mùa thu và đôi lông mày thanh tú như nét núi mùa xuân Không những thế, Kiều còn giỏi cả về cầm, kì, thi, họa Cung đàn “Bạc mệnh” của Kiều chính là sự tự ghi lại tiếng lòng của một trái tim đa cảm Cả hai nàng đều khuôn phép, đức hạnh trong nề nếp gia đình gia giáo
Câu 4 Miêu tả trong văn bản tự sự có tác dụng gì ?
A – Để người đọc hình dung được sự việc
B – Để người đọc hình dung được con người
C – Để người đọc hình dung được cảnh vật
D – Để câu chuyện trở nên sinh động hơn
Xem lại phần Ghi nhớ trong bài Miêu tả trong văn bản tự sự (Ngữ văn 9, tập một, trang 92) để làm bài
Câu 5 Trong truyện cổ dân gian không có yếu tố miêu tả nào sau đây ?
A – Tả cảnh vật
B – Tả hành động
C – Tả nội tâm nhân vật
D – Tả người
Liên hệ với các truyện cổ dân gian đã học ở lớp 6 để rút ra nhận xét: Trong các truyện
cổ dân gian không có yếu tố miêu tả tâm lí nhân vật
Câu 6 Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi :
Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám
mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
Trang 4Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn – hôm nay tôi đi học.
(Thanh Tịnh, Tôi đi học)
a) Trong đoạn văn tự sự trên, tác giả đã sử dụng biện pháp miêu tả chủ yếu nào sau đây ?
A – Tả người
B – Tả hành động
C – Tả nội tâm nhân vật
D – Tả cảnh
b) Chỉ ra sự khác nhau về cách miêu tả trong đoạn văn sau đây so với đoạn văn trên của Thanh Tịnh
Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
– Mày trói ngay chồng bà đi bà cho mày xem !
Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vần nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu.
Người nhà lí trưởng sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh chị Dậu Nhanh như cắt chị Dậu nắm ngay được gậy của hắn Hai người giằng co nhau, du đẩỵ nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau Hai đứa trẻ con kêu khóc om sòm Kết cục, anh chàng “hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị nảy túm tóc lắng cho một cái, ngã nhào ra thềm.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Gợi ý
b) Cũng là miêu tả nhưng mỗi nhà văn, tuỳ vào mỗi hoàn cảnh, sự việc, sự vật… mà dùng bút pháp tả người, tả cảnh, tả tâm trạng hay tả hành động Hai đoạn văn trên tiêu biểu cho hai bút pháp tả tâm trạng và tả hành động