Kết quả đạt được: Bản thân đã nắm được : * Những vấn đề cơ bản về kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh - Xác định được mục đích, chức năng của kiểm tra, đánh giá kết quả học tậ[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NĂM HỌC 2015 - 2016
Họ và tên giáo viên:
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ, tổ chuyên môn:
Công việc chuyên môn và kiêm nhiệm được giao:
- Giảng dạy môn
- Kiêm nhiệm được giao:
I Mục tiêu của việc BDTX:
1 Nắm vững đường lối quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước, chủ trương của Ngành; nâng cao nhận thức, tư tưởng chính trị, ý thứctrách nhiệm của nhà giáo
2 Tăng cường phát triển năng lực thực hành, các kỹ năng nền tảng và
chuyên biệt trong công tác giáo dục và dạy học từ đó thực hiện tốt vai trò người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động của học sinh; tạo dựng môi trường thuận lợi cho học sinh hoàn thành các nhiệm vụ học tập của bản thân Tăng
cường kiến thức, kỹ năng, phương pháp sư phạm, nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ, nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, ứng dụng vào thực tiễn,chuẩn bị điều kiện để thực hiện tốt nhiệm vụ năm học 2015 - 2016
Cụ thể:
- Nắm vững yêu cầu, nội dung về đổi mới quản lý giáo dục, đổi mới phươngpháp dạy học bộ môn, kiểm tra đánh giá kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, vận dụngđược phương pháp dạy học tích cực vào thực tế giảng dạy, phù hợp với đốitượng, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, dạy và học trong nhà trường;
- Nắm vững, áp dụng được chuẩn kiến thức, kỹ năng môn Hóa bậc THPT;
Trang 2- Nắm vững các yêu cầu về công tác tự đánh giá theo chuẩn chất lượng bậcTHPT.
- Nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng trang thiết bị kỹthuật và các phần mềm kỹ thuật vào các hoạt động dạy học;
- Qua đó được giao lưu trao đổi về chuyên môn, nghiệp vụ và kinhnghiệm trong công tác quản lý, công tác dạy học theo yêu cầu đổi mới
II Nội dung BDTX:
1 Nội dung bồi dưỡng 1 (khối kiến thức bắt buộc, thời lượng: 30 tiết):
- Các văn bản hướng dẫn của Bộ giáo dục và Đào tạo :
1.1 Chỉ thị /CT-BGDĐT ngày / /20 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đàotạo về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thườngxuyên và giáo dục chuyên nghiệp năm học 2015 - 2016;
1.2 Công văn số /BGDĐT- GDTrH ngày / /20 của Bộ Trưởng Bộ Giáodục và Đào tạo về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục Trung học năm học 2015 -2016;
1.3 Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT ban hành quy chế đánh giá, xếp loại học sinhTHCS và học sinh THPT;
1.4 Thông tư số 02/2013/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 01 năm 2013 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo về viê êc Ban hành Quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và tuyểnsinh trung học phổ thông;
1.5 Thông tư 13//2012/TT-BGDĐT ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giátrường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học
1.6 Các hướng dẫn của Bộ GDĐT về việc xây dựng trường học thân thiện, học sinhtích cực
1.7 Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 của Bộ giáo dục và Đào tạo
về việc ban hành quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS, giáo viên THPT;
- Các văn bản hướng dẫn của Sở giáo dục và Đào tạo :
1.1 Công văn /SGDĐT-GDTrH ngày / /20 về việc hướng dẫn thựchiện nhiệm vụ GDTrH năm học 2015 - 2016;
1.2 Công văn /SGD ĐT-VP ngày / /20 về việc ban hành kế hoạchcông tác năm học 2015 - 2016 của ngành giáo dục và đào tạo Thanh Hoá;
2 Nội dung bồi dưỡng 2 (khối kiến thức bắt buộc, thời lượng: 30 tiết):
Trang 3Chủ đề tự bồi dưỡng: Sử dụng sơ đồ chuyển hoá các chất vô cơ và hữu cơ môn Hoá học ở trường THPT.
2.1 Tìm hiểu về cấu tạo và cách sắp xếp của các sơ đồ chuyển hoá
2.2 Tìm hiểu về cách đánh số trong các sơ đồ
2.3 Hướng dẫn học sinh cách tìm số thứ tự của các phản ứng trong sơ đồ
2.4 Hướng dẫn học sinh nghiên cứu về màu sắc của các hợp chất trong sơ đồ.2.5 Nghiên cứu về tác dụng của các sơ đồ chuyển hoá trong việc dạy và học mônhoá trong trường phổ thông
2.6 Nghiên cứu để sử dụng một cách hợp lý các sơ đồ chuyển hoá vào việc dạy
và học môn Hoá học
2.7 Tìm hiểu thêm để hoàn thiện các sơ đồ này
3 Nội dung bồi dưỡng 3 (khối kiến thức tự chọn, thời lượng: 60 tiết):
3.1 THPT 2: Hoạt động học tập của học sinh THPT
1 Hoạt động học tập
2 Đặc điểm hoạt động học tập của học sinh
3.2 THPT 14: Xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp
1 Yêu cầu của kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp
2 Mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học theo hướng tích hợp
3.3 THPT 18: Phương pháp dạy học tích cực
1 Dạy học tích cực
2 Các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực
3 Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực
3.4 THPT 24: Kĩ thuật kiểm tra, đánh giá trong học tập
1 Kĩ thuật biên soạn đề kiểm tra: Xác định mục tiêu kiểm tra, hình thức kiểm tra; xâydựng ma trận đề kiểm tra, viết đề kiểm tra, xây dựng hướng dẫn chấm
2 Kĩ thuật phân tích kết quả kiểm tra, đánh giá nhằm nâng cao hiệu quả dạy học
III Hình thức BDTX:
TT Nội dung bồi dưỡng
Ghi chú
1 Nội dung bồi dưỡng 1 Thu thập tài liệu, tự nghiên cứu
2 Nội dung bồi dưỡng 2 Thu thập tài liệu, tự nghiên cứu, triển
khai học sinh
3 Nội dung bồi dưỡng 3
Trang 44 Môđun THPT 2 Tự nghiên cứu kết hợp với sinh hoạt
7 Môđun THPT 24 Thu thập tài liệu, tự nghiên cứu
IV Đề nghị tổ chức bồi dưỡng tập trung các nội dung bồi dưỡng sau:
Tháng
7/ 2015
- Nhiệm vụ năm học 2015 - 2016; Thời
sự trong và ngoài nước; học tập một số
- Tìm hiểu pháp luật để giáo dục cho học
sinh thông qua bài giảng trên lớp
- Tăng cường năng lực dạy học
12
- Tự học
- Học qua mạngInternet
- Kết hợp với sinhhoạt tổ chuyên môn
Tháng
8/2015
- Xây dựng đề cương lồng ghép giáo
dục pháp luật vào nội dung một số bài cụ
- Kết hợp với sinhhoạt tổ chuyên môn
Trang 5- Tăng cường năng lực dạy học
- Tìm hiểu chủ trương, chính sách của
Đảng và Nhà nước
- Tìm hiểu một số điều luật bổ sung
12 - Tự học
- Học qua mạngInternet
- Kết hợp với sinhhoạt tổ chuyên môn
Tháng
10/
2015
- Tăng cường năng lực kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của học sinh
1 Kĩ thuật biên soạn đề kiểm tra: Xác
định mục tiêu kiểm tra, hình thức kiểm
tra; xây dựng ma trận đề kiểm tra, viết
đề kiểm tra, xây dựng hướng dẫn chấm
2 Kĩ thuật phân tích kết quả kiểm tra,
đánh giá nhằm nâng cao hiệu quả dạy
- Kết hợp với sinhhoạt tổ chuyên môn
- Tăng cường năng lực kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của học sinh
12
- Tự học
- Học qua mạngInternet
- Kết hợp với sinhhoạt tổ chuyên môn
Tháng
12/
2015
- Nhiệm vụ năm học (học kì II)
- Tình hình và xu hướng phát triển kinh
tế- xã hội
- Tìm một số tình huống cụ thể về tuân
12 - Tự học
- Học qua mạngInternet
- Kết hợp với sinh
Trang 6thủ pháp luật và vi phạm pháp luật trong
đời sống để lồng ghép vào bài giảng
hoạt tổ chuyên môn
Tháng
01/
2016
- Tăng cường năng lực kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của học sinh
- Kĩ thuật phân tích kết quả kiểm tra,
đánh giá nhằm nâng cao hiệu quả dạy
- Kết hợp với sinhhoạt tổ chuyên môn
2 Mục tiêu, nội dung, phương pháp
dạy học theo hướng tích hợp
- Tăng cường năng lực dạy học
- Kết hợp với sinhhoạt tổ chuyên môn
- Tìm hiểu tình hình kinh tế- xã hội của
địa phương và đất nước
- Tăng cường năng lực kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của học sinh
12
- Tự học
- Học qua mạngInternet
- Kết hợp với sinhhoạt tổ chuyên môn
Tháng
04/
- Nâng cao năng lực lập kế hoạch dạy
học (Xây dựng kế hoạch dạy học theo
hướng tích hợp
1.Yêu cầu của kế hoạch dạy học theo
12 - Tự học
- Học qua mạngInternet
- Kết hợp với sinh
Trang 7hướng tích hợp
2 Mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy
học theo hướng tích hợp)
- Soạn một số bài giảng cụ thể lồng ghép
giáo dục pháp luật vào bài dạy ở khối
hoạt tổ chuyên môn
PHẦN II: TIẾN TRÌNH VÀ KẾT QUẢ BDTX
NĂM HỌC 2015 – 2016
I Thời gian: Tháng 7 năm 2015
1 Nội dung bồi dưỡng: Nội dung bồi dưỡng 1
2 Thời gian bồi dưỡng:
Từ ngày 3/7/2015 đến ngày 30/7/2015
3 Hình thức bồi dưỡng:
Tự học, tự nghiên cứu kết hợp với sinh hoạt tổ chuyên môn, học qua mạng Internet,
…
4 Kết quả đạt được: Bản thân đã nắm được các nội dung sau:
- Chỉ thị số 03- CT/TW của Bộ Chính Trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Cụ thể: Nắm được mục đích, yêu cầu, cácnội dung chủ yếu về đẩy mạnh việc việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh và cách thức tổ chức thực hiện
Trang 8- Hướng dẫn thực hiện chỉ thị số 03- CT/TW của Bộ Chính Trị về tiếp tục đẩy
mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Cụ thể:
+ Tiếp tục tổ chức học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh
+ Tiếp tục xây dựng và thực hiện những chuẩn mực đạo đức theo tư tưởng, tấmgương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phù hợp với đặc điểm hoạt động của từngngành, địa phương, cơ quan, đơn vị trong giai đoạn hiện nay
+ Xác định rõ trách nhiệm gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnhđạo chủ chốt, người đứng đầu các cấp, các ngành, các địa phương, cơ quan, đơn vị
+ Đưa việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thành một nộidung sinh hoạt thường xuyên của tổ chức đảng, gắn với thực hiện tốt chương trình hànhđộng thực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, giải quyết những vấn đề tư tưởng, đạođức gây bức xúc trong ngành, địa phương, đơn vị
+ Tiếp tục xây dựng và thực hiện chương trình giảng dạy và học tập tư tưởng, tấmgương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh, sinh viên, cán bộ, đảng viên
+ Giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ theo tư tưởng, tấm gương đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh
+ Công tác kiểm tra định kỳ, sơ kết 6 tháng, tổng kết năm việc học tập và làmtheo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
+ Đẩy mạnh tuyên truyền về việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạođức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với kỷ niệm các ngày lễ lớn…
- Chỉ thị số 3004/XT – BGDĐT về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non,giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dụ chuyên nghiệp năm học 2015 –2016
5 Những nội dung bản thân sẽ vận dụng vào thực tiễn giảng dạy và giáo dục tại đơn vị:
- Bản thân sẽ tiếp tục học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh Đưa việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thành một nộidung sinh hoạt thường xuyên của tổ chức Đảng, gắn với thực hiện tốt chương trình hànhđộng thực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, giải quyết những vấn đề tư tưởng, đạođức gây bức xúc trong ngành, địa phương, đơn vị
Trang 9Cách thức vận dụng: Bản thân sẽ không ngừng học tập và làm theo tấm gương
đạo đức của Bác
- Tiếp tục xây dựng và thực hiện chương trình giảng dạy và học tập tư tưởng, tấmgương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh
Cách thức vận dụng: Tổ chức cho các ĐVTN học tập tư tưởng, tấm gương đạo
đức, phong cách Hồ Chí Minh thông qua các buổi sinh hoạt lớp, hoặc hoạt động ngoạikhóa
- Giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ theo tư tưởng, tấm gương đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh
Cách thức vận dụng: Lồng ghép vào các bài giảng trên lớp về đạo đức, lối sống
cho học sinh các lớp trực tiếp giảng dạy theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh
- Đẩy mạnh tuyên truyền về việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạođức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với kỷ niệm các ngày lễ lớn
Cách thức vận dụng: Thông qua các ngày lễ lớn tổ chức cho HS sinh hoạt ngoại
khóa để tuyên truyền về việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phongcách Hồ Chí Minh chú trọng đến việc làm theo
6 Những nội dung khó và những đề xuất về cách thức tổ chức bồi dưỡng nhằm giải quyết những nội dung khó này
Không
7 Tự đánh giá
Sau khi được bồi dưỡng bản thân đã tiếp thu và vận dụng vào thực tiễn đạt 60%
II Thời gian: Tháng 8 năm 2015
1 Nội dung bồi dưỡng: Nội dung bồi dưỡng 2
Chủ đề tự bồi dưỡng: Sử dụng sơ đồ chuyển hoá các chất vô cơ và hữu cơ môn Hoá học ở trường THPT.
2 Thời gian bồi dưỡng:
Trang 10- Tác giả: Lê Ngọc Tú – GV môn Hóa trường THPT Hàm Rồng.
- Đây là đề tài đã được nhận Bằng lao động sáng tạo và đang được triển khai toàn tỉnh Thanh Hoá theo công văn số 136 ngày 23/2/2013 của Sở Giáo dục - Đào tạo
có hiệu quả về lợi ích xã hội, kinh tế, có tiềm năng ứng dụng xa hơn
Có ba ứng dụng lớn (cả loại khổ A3 và A0):
+ Dùng làm bảng tra cứu: Màu chất, tên chất, trạng thái chất trong phương
trình cụ thể, chuyển hoá giữa các chất theo vùng, theo bài học, phần học (có phươngtrình hoá học phía sau minh hoạ theo chuyển hoá)
+ Sử dụng như một cuốn sách về sơ đồ chuyển hoá đầy đủ theo chương trình
học Người học có thể viết theo rồi kiểm tra kết quả phía sau Tự tạo ra bài tập sơ đồchuyển hoá theo nhiều cấp độ tuỳ người sử dụng
+ Giúp học sinh nhớ lý thuyết hoá học không ép buộc, chỉ cần viết, tra cứu
theo các chuyển hoá nhiều lần thì sẽ nhớ lý thuyết bài học một cách tự nhiên, không
ép buộc
Đánh giá chung:
- Tài liệu thể hiện tính lôgic nhỏ, gọn nhưng chứa đựng lượng kiến thức rất lớn
Sự sáng tạo của tài liệu là sự sắp xếp các chất, cách hiển thị thông tin theo một thểthông nhất mà chưa có tài liệu nào hiện nay làm tương tự
Trang 11- Toàn bộ chương trình hóa học được gói gọn trong 02 trang A3, bao gồm cácphương trình ở phần lý thuyết và cả phần bài tập.
- Như một bảng kiểm tra kiến thức cơ bản của học sinh về bài học có chất liênquan Từ chất A có thể chuyển hóa thành những chất gì Phương trình hóa học viết rasao? (dựa vào gợi ý của từng chuyển hóa trong sơ đồ)
- Như một bảng tra cứu kiến thức cần cho việc làm học tập về chất liên quan.Khi làm các bài tập dạng sơ đồ chuyển hóa có thể dựa vào sơ đồ này để tìm sự gợi ý vềchất, phương trình hóa học
- Như một bài tập đa chiều xuất phát từ một chất: “Hoàn thành sơ đồ phản ứnghoá học bằng các phương trình hoá học ” về chất liên quan: Đa chiều, vì từ chất A cóthể xây dựng sơ đồ chuyển hóa thành nhiều chất khác theo nhiều hướng khác nhau Vìvậy việc đánh số thứ tự phương trình trong 02 sơ đồ chỉ có ý nghĩa kiểm soát số lượngphương trình hóa học
- Như một bài tập lớn tổng hợp các kiến thức hoá học đa chiều trong các bài
học, của một chương, một phần, nhiều chương, nhiều phần, của khoá học Tạo ra cáinhìn toàn diện hơn về các kiến thức đã học
- Có tác dụng kích thích phát triển kiến thức người học thông qua tái tạo kiếnthức, tìm tòi kiến thức phù hợp với sơ đồ chuyển hoá cụ thể: Với một sơ đồ chuyểnhóa cụ thể, người học, người dạy đều có thể tạo thêm chuyển hóa vào sơ đồ, phát triển
sơ đồ đầy đủ hơn, rộng hơn
- Có khả năng định hướng, tập trung sự lĩnh hội kiến thức của người học qua cácbài học có liên quan đến một sơ đồ chuyển hoá hoá học Quan sát sơ đồ học sinh có thểhình dung kiến thức cần phải học cho suốt quá trình học hóa học để thi đại học, caođẳng và nghiên cứu khoa học
- Là tài liệu phù hợp trong tiết luyện tập, ôn tập chương, phần, cuối học kỳ ,gọn nhẹ nhưng chứa đựng kiến thức lớn Tuy vậy, Tài liệu vẫn làm cho người tìm hiểu
về nó phải suy nghĩ, tìm tòi, kiểm định Tính tò mò được kích thích một cách tự nhiên
và kiến thức của người học theo đó, khá lên rất tự nhiên
- Sơ đồ là một gợi ý, nêu vấn đề cho người sử dụng có thể phát triển và tái tạokiến thức Căn cứ vào sơ đồ, có thể tự xây dụng bài tập cho bài học, chương học, phầnhọc Đối với người đang học là phát triển và tái tạo Với người học xong, chủ yếu là táitạo kiến thức
Trang 12- Giáo viên và học sinh đều có thể sử dụng cho mình làm “cẩm nang” Dự vào
sơ đồ có thể tạo ra các bài tập phong phú theo nhiều mức độ khó, dễ khác nhau
- Học sinh sử dụng sơ đồ kiến thức lý thuyết hóa học tự nhiên tăng lên chẳng
khác một người bị lôi cuối vào câu chuyện lúc nào không biết mà ban đầu người đókhông có ý định nghe
b Cách dùng:
- Khổ A0 chủ yếu dành cho các nhà trường.
- Khổ A3 chủ yếu dành cho cá nhân
Nếu là giáo viên:
- Dùng là tài liệu minh hoạ nếu không có điều kiện làm thí nghiệm
- Dùng trong giảng dạy lý thuyết, chuẩn bị kiến thức cho tiết thực hành
- Dùng để tra cứu
- Dựa vào đó, để tạo nhanh bài tập sơ đồ chuyển hoá, hoặc hướng dẫn học sinh
tự xây dựng bài tập theo nhiều cấp độ
- Giáo viên nên xác định đối tượng trò thuộc khối, lớp nào, học sinh đang họchay ôn thi… Xác định được kiến thức trọng tâm, ý đồ giảng dạy, từ đó lấy ra sơ đồchuyển hoá các chất hoá học phù hợp với chương, bài, phần cần vận dụng
- Dùng hỗ trợ trong các tiết luyện tập, ôn tập, ôn thi
- Dùng là tài liêu tự học cho học sinh
Nếu là học sinh:
- Dùng tra cứu thông tin: Màu, tên gọi, trạng thái trong phương trình hóa học, tra
cứu chuyển hoá Xác định phần kiến thức cần kiểm tra hay tra cứu: Chất nào, phầnnào…
- Dùng như một cuốn sách bài tập về sơ đồ chuyển hoá các chất có đáp án Họcsinh có thể tự tạo bài tập cho mình Xây dựng thêm bài tập mới Tài liệu có tính mởkhông giới hạn
- Sử dụng làm công cụ ôn-luyện kiến thức, kiểm tra kiến thức hiệu quả, không
có sự ép buộc
4.2 Vận dụng sơ đồ chuyển hoá các các chất vô cơ và hữu cơ trong dạy học.
- Trong chương trình hoá học THPT những phần có thể sử dụng sơ đồ chuyểnhoá các chất vô cơ và hữu cơ
+ Lớp 10: Dùng được từ chương 5 đến chương 6.
Trang 13+ Lớp 11: Dùng được trong chương 2, 3, 5, 6, 7, 8.
+ Lớp 12: Dùng được trong chương 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8.
- Vận dụng sơ đồ chuyển hoá các các chất vô cơ và hữu cơ như thế nào?
Theo xu hướng hiện nay có 2 loại bài tập lớn có thể vận dụng kiểu bài tập sơ đồchuyển hoá các chất Tuỳ vào mức độ đánh giá mà có bài tập về sơ đồ chuyển hoá khó,
dễ khác nhau
+ Vận dụng trong bài tập trắc nghiệm.
+ Vận dụng trong bài tập từ luận.
Hướng vận dụng sơ đồ chuyển hoá các các chất vô cơ và hữu cơ chung là:
- Sử dụng cho cả loại bài định tính và định lượng
- Kiểm tra kiến thức cơ bản của học sinh cho bài mới học, chương, phần học
- Sử dụng trong tiết luyện tập, ôn tập chương, phần, hết học kỳ
- Dùng bài tập viết phương trình theo sơ đồ chuyển hoá giúp học sinh tự luyện
để nhớ lý thuyết tốt hơn
- Dùng bài tập sơ đồ chuyển hoá các chất giúp học sinh phát triển tư duy, sángtạo, tăng khả năng liên hệ , tư duy lôgic…
Với bài tập hoàn thành sơ đồ chuyển hoá:
+ Học sinh cần nắm vững tính chất hóa học và phương pháp điều chế của các
chất đã học Nhớ mỗi mũi tên chỉ viết 1 phản ứng Trong mỗi sơ đồ chuyển hoá cho ởdạng chữ thường có “chìa khóa” để tìm ra các chất : đó là một công thức cấu tạo, hoặc
từ một điều kiện (t0; p; xúc tác ) của phản ứng hoặc một tác nhân (chất tham gia) củaphản ứng, chính vì vậy không nhất thiết phải đi từ đầu sơ đồ, “chìa khóa” đó có thể ởđầu, giữa hay cuối sơ đồ
+ Để học sinh nhớ được tính chất, phương pháp điều chế, phát triển năng lực tưduy, năng lực nhận thức và tạo niềm ham mê trong học tập, giáo viên cần biết hệ thốngcác bài tập về sơ đồ chuyển hoá, bài tập về điều chế theo một mức độ từ dễ đến khó,phải có sự lập đi lập lại nhiều lần về kiến thức
- Các hình thức sử dụng sơ đồ chuyển hoá các chất vô cơ và hữu cơ trong dạy-học môn hóa học ở trường THPT.
Bài tập về sơ đồ chuyển hoá các chất có nhiều hình thức vận dụng khác nhaunhưng tổng hợp theo hướng vô cơ và hữu cơ có 3 loại:
+ Trong chuyển hoá chỉ có chất vô cơ
Trang 14+ Trong chuyển hoá chỉ có các chất hữu cơ.
+ Trong chuyển hoá có cả chất vô cơ, hữu cơ
5 Những nội dung bản thân sẽ vận dụng vào thực tiễn giảng dạy và giáo dục tại đơn vị:
Bản thân sẽ đưa các nội dung sau lồng ghép vào quá trình soạn giảng, đánh giáhọc sinh
Dạng 1: Hoàn thành sơ đồ chuyển hoá giữa các chất cụ thể, có gợi ý chất phản ứng.
- Dạng này chỉ cần hình dung phương trình hóa học giữa 2 chất A ↔ B trong sơ
đồ Nếu chuyển hoá có gợi ý thì càng có ít lựa chọn, đáp số càng duy nhất
- Yêu cầu nhớ được các tính chất hóa học, điều chế và viết được phương trìnhhóa học minh hoa
- Nếu là phản ứng hữu cơ thì nhớ phải viết sản phẩm chính
Ví dụ 1: Cho các chất sau: O2, Mg, P, Al, Fe Hãy chọn một chất thích hợp và hệ
số thích hợp điền vào chỗ trống trong các sơ đồ sau:
a 4Na + → 2Na2O b + O2 → 2MgO
c + 5O2 → 2P2O5 d + 3O2 → 2Al2O3
e + → Fe3O4
Ví dụ 2: Viết các phương trình hóa học theo sơ đồ chuyển hoá sau:
C → CO2 → CaCO3 → CO2
Dạng 2: Hoàn thành sơ đồ chuyển hoá giữa các chất cụ thể, không có gợi ý chất phản ứng
- Về cơ bản như dạng 1 nhưng một chuyển hoá sẽ có nhiều phương trình phùhợp Khó hơn dạng 1 một bậc:
Ví dụ 1: Viết phương trình hóa học theo chuyển hoá và tạo thành tinh bột sau:
CO2 → (C6H10O5)n → C12H22O11 → C6H12O6 → C2H5OH
Ví dụ 2: Viết phương trình hóa học theo chuyển hoá sau:
FeS2 → Fe2O3 → FeCl3 → Fe(OH)3 → Fe2O3 → Fe → FeSO4
(Chú ý: có thể có các phương trình hoá học khác thoả mãn)
Trang 15Dạng 3: Hoàn thành sơ đồ chuyển hoá giữa các chất trong đó có thể ẩn đi
một số chất.
Cách làm dựa vào điều kiện đặc biệt của một phản ứng nào đó trong sơ đồ sau
đó suy luận dần chất và phản ứng tiếp theo, thường gặp 3 kiểu:
- Một số sơ đồ bắt đầu từ phản ứng đầu tiên nếu cho rõ công thức cấu tạo
- Một số sơ đồ đi từ phản ứng có điều kiện đặc biệt để tìm ra chất
- Một số sơ đồ đi từ chất cuối cùng của sơ đồ
Dạng 4: Hoàn thành phản ứng theo các sơ đồ riêng lẽ dưới dạng phản ứng
hóa học.
Dạng này thường gặp các sơ đồ là phương trình riêng lẻ trong đó các chất cácchất được để dạng ký hiệu hoặc chưa viết Các phương trình có thể cùng một số chấtcủa các phương trình trước đó Yêu cầu người học phải có sự nhìn nhận tổng quát vềcác phương trình trong toàn bài và phải bám các dấu hiệu đặc trưng, các gợi ý chấttham gia…
Ví dụ 1: Cho phương trình hoá học sau: FexOy + yH2 → A + B Xác định A, B.
Ví dụ 2: Cho các phương trình của phản ứng sau:
KClO3 → A + B ; A + H2O → D + E + F ;D + E → KCl + KClO + H2O
Xác định các chất A, B, C, D, E
Dạng 5: Sử dụng sơ đồ chuyển hoá trong bài giảng để chuyển tải kiến thức.
Thực tế trong các sách giáo khoa hiện hành, có rất nhiều sơ đồ chuyển hoá cácchất được sử dụng, hay gặp nhất là phần tính chất hóa học, điều chế Trong các bàiluyện tập, ôn tập chương cũng hay sử dụng loại câu hỏi này
Ví dụ 1: Sử dụng sơ đồ chuyển hoá dạy bài 3 sách giáo khoa lớp 10 trang 102.
Ví dụ 2: Sử dụng sơ đồ chuyển hoá dạy bài 10 sách giáo khoa lớp 11 trang 35.
Dạng 6: Sử dụng sơ đồ chuyển hoá để trình bày cách giải toán.
Sơ đồ chuyển hoá các chất hóa học là phương tiện thể hiện cách giải một bàitoán nhận biết, tách riêng, tinh chế hay trình bày cách giải theo phương pháp bảo
toàn nguyên tố…
Ví dụ 1: Có hỗn hợp chứa Al, Fe, Mg Hãy trình bày phương pháp hóa học tách
riêng từng kim loại ra khỏi hỗn hợp theo kiểu sơ đồ chuyển hoá.
Trang 16Ví dụ 2: Hoà tan hỗn hợp X gồm 0,2 mol Fe và 0,1 mol Fe2O3 vào dung dịch
HCl dư được dung dịch D Cho dung dịch D tác dụng với NaOH dư thu được kết tủa Lọc kết tủa , rữa sạch đem nung trong không khí đến khối lượng không đổi thu được m gam chất rắn Y Tính giá trị của m.
Ví dụ 3: Chỉ dùng nước, khí cacbonic hãy nêu phương pháp phân biệt (kiểu sơ
đồ) 5 lọ bột trắng mất nhãn là: NaCl, Na2SO4, CaCO3, Na2CO3, BaSO4.
Dạng 7: Sử dụng sơ đồ chuyển hoá để làm bài tập điều chế các chất.
Bài tập điều chế là một dạng tổng quát của sơ đồ chuyển hoá các chất hóa học,
đề bài chỉ cho biết nguyên liệu ban đầu và yêu cầu điều chế một chất nào đó Để làmđược dạng bài này học sinh cần phải nhớ và viết các phản ứng trung gian có ghi kèmtheo đầy đủ điều kiện phản ứng (nghĩa là tự xây dựng sơ đồ chuyển hoá các chất) Nhưvậy đối với loại bài tập này, học sinh thành thạo loại sơ đồ chuyển hoá các chất hóahọc thì chuyển sang làm bài điều chế không gặp khó khăn Đối với loại bài tập nàyphải hình dung đầy đủ các chất trong phương trình hóa học của một chuyển hoá (dùkhông viết phương trình hóa học), vận dụng phương pháp bảo toàn nguyên tố để tìmmối liên hệ của chất đầu và cuối sơ đồ
Ví dụ: Tính khối lượng ancol etylic thu được từ một tấn ngô chứa 65% tinh bột,
hiệu suất cả quá trình đạt 80%.
(Trích bài tập 5a sách giáo khoa nâng cao môn hóa học lớp 12- trang 53)
6 Những nội dung khó và những đề xuất về cách thức tổ chức bồi dưỡng nhằm giải quyết những nội dung khó này
Không
7 Tự đánh giá
Bản thân đã tiếp thu và vận dụng vào thực tiễn đạt 80 %
III Thời gian: Tháng 9 năm 2015
1 Nội dung bồi dường: Học tập một số Nghị quyết mới , nâng cao năng lực lập kế
Trang 174 Kết quả đạt được: (ghi rõ đã tiếp thu, nắm bắt được những kiến thức nào)
Bản thân đã nắm được các nội dung sau:
- Chỉ thị số 03- CT/TW của Bộ Chính Trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Cụ thể: Nắm được mục đích, yêu cầu, các nội dungchủ yếu về đẩy mạnh việc việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vàcách thức tổ chức thực hiện
- Hướng dẫn thực hiện chỉ thị số 03- CT/TW của Bộ Chính Trị về tiếp tục đẩy mạnh
việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Cụ thể:
+ Tiếp tục tổ chức học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
+ Tiếp tục xây dựng và thực hiện những chuẩn mực đạo đức theo tư tưởng, tấm gươngđạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng ngành, địaphương, cơ quan, đơn vị trong giai đoạn hiện nay
+ Xác định rõ trách nhiệm gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạochủ chốt, người đứng đầu các cấp, các ngành, các địa phương, cơ quan, đơn vị
+ Đưa việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thành một nội dungsinh hoạt thường xuyên của tổ chức đảng, gắn với thực hiện tốt chương trình hành độngthực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, giải quyết những vấn đề tư tưởng, đạo đứcgây bức xúc trong ngành, địa phương, đơn vị
+ Tiếp tục xây dựng và thực hiện chương trình giảng dạy và học tập tư tưởng, tấmgương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh, sinh viên, cán bộ, đảng viên+ Giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phongcách Hồ Chí Minh
+ Công tác kiểm tra định kỳ, sơ kết 6 tháng, tổng kết năm việc học tập và làm theo tưtưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
+ Đẩy mạnh tuyên truyền về việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh gắn với kỷ niệm các ngày lễ lớn…
- Chỉ thị số 3004/XT – BGDĐT về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dụcphổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyên nghiệp năm học 2015 – 2016
- Nắm vững và xây dựng được một bản kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp phù hợpvới bộ môn GDCD ở trường THPT
5 Những nội dung bản thân sẽ vận dụng vào thực tiễn giảng dạy và giáo dục tại
đơn vị: (nêu rõ các nội dung vận dung vào thực tế và cách thức vận dụng)
Trang 18- Bản thân sẽ tiếp tục học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Đưa việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thành một nội dungsinh hoạt thường xuyên của tổ chức đảng, gắn với thực hiện tốt chương trình hành độngthực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, giải quyết những vấn đề tư tưởng, đạo đứcgây bức xúc trong ngành, địa phương, đơn vị.
Cách thức vận dụng: Bản thân sẽ không ngừng học tập và làm theo tấm gương đạo đứccủa Bác
- Tiếp tục xây dựng và thực hiện chương trình giảng dạy và học tập tư tưởng, tấmgương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh, sinh viên, cán bộ, đảng viên
*Cách thức vận dụng: Tổ chức cho HS lớp mình giảng dạy học tập tư tưởng, tấm gươngđạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thông qua các buổi nói chuyện hoặc hoạt động ngoạikhóa
- Giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phongcách Hồ Chí Minh
*Cách thức vận dụng: Lồng ghép vào các bài giảng trên lớp về đạo đức, lối sống chohọc sinh các lớp trực tiếp giảng dạy theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách HồChí Minh
- Đẩy mạnh tuyên truyền về việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh gắn với kỷ niệm các ngày lễ lớn
*Cách thức vận dụng: Thông qua các ngày lễ lớn tổ chức cho HS sinh hoạt ngoại khóa
để tuyên truyền về việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh chú trọng đến việc làm theo
- Bản kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp phù hợp với bộ môn GDCD ở trườngTHPT: tích hợp vấn đề môi trường, phòng chống HIV- AIDS , giao thông, phòng chốngtham nhũng…
6 Những nội dung khó và những đề xuất về cách thức tổ chức bồi dưỡng nhằm
giải quyết những nội dung khó này (ghi rõ từng nội dung, đơn vị kiến thức khó, ý kiến
đề xuất cho những nội dung khó nêu trên):
- Đề xuất: Tổ chức cho học sinh kể chuyện về Bác Hồ, vấn đề môi trường, phòngchống HIV- AIDS , giao thông, phòng chống tham nhũng vào sáng thứ 2 hàng tuần
7 Tự đánh giá
Sau khi được bồi dưỡng bản thân đã tiếp thu và vận dụng vào thực tiễn đạt 80 %