Bài giảng Cấp cứu ngừng tuần hoàn

Mục tiêu của bài giảng nhằm giúp các bạn cách nhận biết bệnh nhân ngừng tuần hoàn; Dây truyền xử trí bệnh nhân ngừng tuần hoàn; Kỹ năng cấp cứu ngừng tuần hoàn; Các thiết bị phụ trợ. Mời các bạn cùng tham khảo!

C P NH T C P C U  Ậ Ậ Ấ Ứ

Khoa C p C uấ ứ

B nh vi n HNĐK Ngh  ANệ ệ ệ

•   Cardiac arrest = Cardiopulmonary arrest = circulatory arrest

•   Là hi n tệ ượng đ t ng t m t ch c năng tim, hô h p và ý th c x y ra do r i ộ ộ ấ ứ ấ ứ ả ố

lo n ho t đ ng đi n c a timạ ạ ộ ệ ủ .

•  Xảy ra ở cả trong viện và ngoại viện.

•  Tiên lượng nặng nề, nguy cở tử vong cao.

20042982

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sudden-cardiac-arrest/basics/definition/con-Charles N Pozner, Ron M Walls, Basic life support in adults, Uptodate 2014

Ng ng tu n hoàn  ừ ầ

1

– T i Anh, t  l  s ng sót t i khi xu t vi n dao đ ng tạ ỷ ệ ố ớ ấ ệ ộ ừ 2%  

Đ I C Ạ ƯƠ NG

T  l  s ng sót t ng th  v n r t th p ngay c  khi ng ng tim  x y ra trong ỷ ệ ố ổ ể ẫ ấ ấ ả ừ ẩ

b nh vi nệ ệ – T  l  s ng sót trong BV tb t  các ng ng tim   ng i l n là 18%  ỷ ệ ố ừ ừ ở ườ ớ (interquartile range, 12%– 22%); t  các ng ng tim   TE là 36%  (ừ ừ ở interquartile range, 33%–49%)  (in the Get With The  Guidelines­  Resuscitation quality improvement program)

– T  l  s ng >20% n u ng ng tim x y ra trong kho ng t  7am đ n  11pm song ch  <15% ỷ ệ ố ế ừ ẩ ả ừ ế ỉ

n u x y ra trong kho ng t  11pm đ n 7 am.ế ẩ ả ừ ế

– T  l  s ng sót ch  là 9% khi x y ra vào ban đêm t i các đ n  nguyên không có máy ỷ ệ ố ỉ ẩ ạ ơ

theo dõi vs 37%   OR/postanesthesia care  unit locations vào t/g ban ngày.ở

Peberdy MA, et al . National Registry of Cardiopulmonary Resuscitation Investigators. Survival from in­hospital cardiac arrest during nights and weekends. JAMA. 2008

1

Pha điện học

4 phút

Pha huyết động

4 – 10 phút

Pha chuyển hoá

> 10 phút

§§   S ng còn là ph i S c đi nố ả ố ệ

§§    Ép tim hi u qu  trong khi ch  s c đi nệ ả ờ ố ệ

giúp c i thi n t  vongả ệ ử

§§    S ng còn là ph i duy trì áp l c tố ả ự ưới máu

ĐM vành và ĐM não

§§    Ti p t c Ép tim hi u quế ụ ệ ả

§§    Không đ  m t th i gian đ  ki m tra nh pể ấ ờ ể ể ị

và s c đi n. Ti p t c ép tim sau s c đi nố ệ ế ụ ố ệ

§§    S ng còn là gi i quy t đáp  ng viêmố ả ế ứ

T I SAO CHÚNG TA PH I T P LUY N CC NTH ? Ạ Ả Ậ Ệ

tiên sau khi NTH: c u s ng 49%  ứ ố ­ 75%.

ngay thì t  l  thành công tăng lên 2  ỉ ệ ­ 3 l n ầ .

đ ượ c  c u  s ng  gi m  đi  7%  ứ ố ả ­  10%  n u  ế không đ ượ c CPR .

1

- Não không có d  tr  năng lự ữ ượng ( O2, glucose )

- Khi ng ng tu n hoàn: não c n ki t d  tr  năng lừ ầ ạ ệ ự ữ ượng trong vài phút ( 3­5 phút):

   => Phù não   => Ch t t  bào não, ch t não.ế ế ế

- Các mô khác c a c  th  có d  tr  năng lủ ơ ể ự ữ ượng nên có th  ể

ch u đ ng đị ự ược NTH trong vài ch c phút :ụ   => C p c u mu n : ch t não, t  vong.ấ ứ ộ ế ử

   => C p c u ch m tr  : t n thấ ứ ậ ễ ổ ương não + các t ng còn  ạ

s ng ( s ng th c v t)ố ố ự ậ

TH I GIAN LÀ NÃO ! Ờ

T I SAO CHÚNG TA PH I T P LUY N CC NTH ? Ạ Ả Ậ Ệ

1

40 20

60 80 100

Tỷ lệ sống tới khi xuất viện của ngừng tuần hoàn do rung thất có người

Không CPR

Link MS CPR Guidelines Circulation 2010;122:S706-19

Christenson J Chest Compression Fraction Determines Survival Circulation 2009;120:1241-7

Stiell IG Chest Compression Depth during Resuscitation Crit Care Med 2012;40:1-7

Idris AH Chest Compression Rates and Outcomes Circulation 2012;125:3004-12

NG NG TU N HOÀN : Ừ Ầ

- C p c u có th  g p b t k  lúc nào ấ ứ ể ặ ấ ỳ

- Nhân viên y t  ph i luôn s n sàng đón nh n và bình  ế ả ẵ ậ tĩnh c p c u ấ ứ

l ượ ng !

- C n ph i t  ch c kíp c p c u NTH thu n th c ầ ả ổ ứ ấ ứ ầ ụ

T I SAO CHÚNG TA PH I T P LUY N CC NTH ? Ạ Ả Ậ Ệ

1

Cách phát hi n b nh nhân ng ng tu n hoàn  ệ ệ ừ ầ

•  KHÔNG mất thời gian vào:

Travers A H et al Circulation 2010;122:S676-S684

Cách phát hi n b nh nhân ng ng tu n hoàn  ệ ệ ừ ầ

1

DÂY CHUY N H I SINH TIM PH I Ề Ồ Ổ

CHANGE OF SURVIVAL

•  G i to: ọ Ai ,   đâu, c n h  tr  gìở ầ ỗ ợ

2

Quy trình c p c u ng ng tu n hoàn C – A ­ ấ ứ ừ ầ B

•  C: Ép tim càng sớm càng tốt trong vòng 10 giây từ lúc ngừng tim, trong

2 phút không ngừng, ép đúng, tránh ngắt quãng

•  A: Khai thông đường thở sau ép tim

•  B: Thổi ngạt 2 lần (1lần/1 giây), tránh quá căng Tiếp tục ép tim ngoài lồng ngực/thổi ngạt với tần suất 30/2 ở người lớn (1-2

người cấp cứu), thổi ngạt mỗi 5 – 6 s /lần (nếu có NKQ thì bóp bóng mỗi 6 – 8s/lần)

Travers A H et al Circulation 2010;122:S676-S684

2

BIÊN Đ  ÉP Ộ

TIM

Chú tr ng ép tim ọ

2

•  Tư thế bệnh nhân: nằm trên nền cứng

•  Vị trí ép: giữa lồng ngực

•  Cánh tay, cẳng tay thẳng trục để truyền lực ép từ vai

của mình xuống lồng ngực BN

•  “push hard and push fast on the center of the

chest”

Travers A H et al Circulation 2010;122:S676-S684

2 Th  nào là ép tim đúng? ế

VÔ CÙNG QUAN

TRỌN G

•  Nếu chỉ có 1 người cấp cứu thì chỉ ép

tim đơn thuần

•  Tránh ngắt quãng (vì tiêm thuốc, sốc

Ép tim

cách quãng làm giảm tưới máu ĐMV

•  Ngửa đầu BN tối đa, ấn cằm để mở miệng tối đa

•  Móc sạch các dị vật (thức ăn, răng giả, đờm dãi,…)

A – Airway: Ki m soát đ ể ườ ng th ở

2

• Nếu nghi nghờ có chấn thương cột sống cổ

Th  thu t m  hàm  ủ ậ ở

2 A – Airway: Ki m soát đ ể ườ ng th ở

• Nghi m pháp hemlich n u có d  v t đệ ế ị ậ ường hô h p trênấ

A – Airway: Ki m soát đ ể ườ ng th ở

2

Heimlich   tr  nh ở ẻ ỏ

2

Tr  nhũ nhi ẻ

2

•  30 ép tim/ 2 thổi ngạt liên tiếp

(hô hấp miệng)

lồng ngực)

•  Tránh thổi ngạt quá căng

•  Khi đã đặt được nội khí quản hoặc mask thanh

quản: bóp thêm 1 nhát mỗi 8-10 giây khi đang ép tim

CirculaBon 2010;122(18 Suppl 3):S685.

2

•  Có thể ép tim liên tục mà không cần thổi ngạt

buộc Ép tim + Thổi ngạt

Chest compression only ‐ ‐ versus standard cardiopulmonary resuscitaBon: a meta analysis Hüpfl M, Selig HF, ‐ Nagele Lancet 2010;376(9752): 1552.

•  Sau 5 ck ép tim bóp bóng 

•  D ng l i 10s b t m ch ừ ạ ắ ạ

•  N u có m ch ti p t c h  tr  hô h p ế ạ ế ụ ỗ ợ ấ

•  N u không có m ch ti p t c đ i ng i ép tim ế ạ ế ụ ổ ườ

Đánh giá m ch và r i lo n nh p tim  ạ ố ạ ị

2

•  Trong th i gian ép tim c  g ng đ t đ ờ ố ắ ặ ườ ng 

•  Hiệu quả tái lập tuần hoàn lên tới 85% ngay sau

Bản điện cực đáy

`m

Bản điện cực mỏm

`m

V  trí đ t b n đi n c c ị ặ ả ệ ự

2

•  Cần hạn chế đến mức tối đa sự gián đoạn ép tim

•  Những người không được đào tạo chuyên

nghiệp: không nên kiểm tra mạch, chỉ ép tim và

hô hấp nhân tạo

•  Không cần kiểm tra mạch ngay lập tức sau mỗi lần sốc, chỉ tiếp tục ép tim

Delaying defibrillaBon to give basic cardiopulmonary resuscitaBon to paBents with out of hospital ventricular fibrillaBon: a ‐ ‐ randomized trial JAMA 2003;289(11):1389.

2 Đánh giá m ch và r i lo n nh p tim  ạ ố ạ ị

- M t  s   tr ộ ố ườ ng  h p  đ c  bi t:  ng   đ c,  ợ ặ ệ ộ ộ

đu i n ố ướ c vùng khí h u l nh ậ ạ

C P C U LÀ QUÁ S C? Ấ Ứ Ứ

CPR b ng máy? ằ

CardioPump Manual CPR Device

Life- Stat CPR

Device

•  Điều trị tối ưu thông khí và huyết động

•  Hạ thân nhiệt

•  Tái thông ngay ĐMV bằng can thiệp qua ống

thông

•  Kiểm soát đường máu

•  Chăm sóc và điều trị về thần kinh: động kinh, run

giật cơ, thuốc bảo vệ thần kinh

•  Các chăm sóc tích cực khác: suy thận, thượng

thận, nhiễm trùng (viêm phổi trào ngược)

Travers A H et al Circulation 2010;122:S676-S684

Tích h p chăm sóc sau khôi ph c tu n  ợ ụ ầ

hoàn

•  Ngừng tuần hoàn là tình trạng nặng, tỷ lệ sống ra viện thấp, cần xử trí tích cực và hợp lý.

•  Ép tim đóng vai trò vô cùng quan trọng: cần

ép tim đúng, không gián đoạn và phá rung sớm.

•  Sau giai đoạn cấp cứu ngừng tuần hoàn: tích hợp chăm sóc toàn diện nhiều chuyên ngành

K t lu n ế ậ