Nguyên nhân sự khác nhau đó: * Sự khác nhau về cơ cấu ngành công nghiệp vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ: - Cơ cấu ngành công nghiệp Bắc Trung Bộ: + Gồm các ngành công ngh[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
HUYỆN SƠN DƯƠNG
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 HUYỆN SƠN DƯƠNG, NĂM HỌC 2015 – 2016
ĐỀ THI MÔN: ĐỊA LÍ
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao nhận đề)
(Đề thi gồm có 01 trang)
Câu 1 (3.0 điểm)
Ở nửa cầu Bắc, thời gian nào là mùa hạ, thời gian nào là mùa đông? Giải thích
vì sao?
Câu 2 (2.5 điểm)
Con sông Bến Hải nằm ở vĩ tuyến 170B, tại đây có mấy lần mặt trời lên thiên đỉnh, đó là những ngày nào? Cho phép sai số + - 1 ngày
Câu 3 (3.5 điểm)
Dựa vào Atlát Địa lí Việt Nam của Nhà xuất bản Giáo dục và kiến thức đa học hay:
a, Trình bày khí hậu gió mùa ẩm ở Đông á, Nam á, Đông nam á có đặc điểm chung gì?
b, Phân tích những thuận lợi và khó khăn mà Việt Nam gặp phải khi gia nhập ASEAN
Câu 4 (5.0 điểm)
a) Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên ảnh hưởng như thế nào đến phát triển kinh tế nông nghiệp ở Bắc Trung Bộ
b) Hay nêu điểm khác nhau cơ bản về cơ cấu ngành công nghiệp của vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ Nguyên nhân cơ bản tạo ra sự khác nhau đó
Câu 5 (6.0 điểm) Cho bảng số liệu:
Khối lượng hàng hoḠvận chuyển phân theo ngành vận tải của nước ta
(Đơn vị: nghìn tấn)
a) Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện tốc độ tăng trưởng khối lượng hàng hoḠvận
chuyển phân theo ngành vận tải của nước ta trong thời kì 1990 - 2005.
b) Nhận xét và giải thích sự tăng trưởng đó
Giám thị coi thi không giải thích gì thêm – SBD:…………
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
HUYỆN SƠN DƯƠNG KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 HƯỚNG DẪN CHẤM
NĂM HỌC 2015 – 2016 Môn thi: Địa lí
Câu 1
(3 điểm)
Ở nửa cầu Bắc:
- Từ ngày 22/6 đến 23/9 là thời gian mùa hạ
- Từ ngày 22/12 đến ngày 21/3 năm sau là thời gian mùa đông
Giải thích :
- Từ ngày 22/6 đến ngày 23/9 là thời gian mùa hạ của nửa cầu Bắc
vì : + Thời gian này, nửa cầu Bắc nghiêng nhiều về phía Mặt Trời, góc nhập xạ lớn; nhận được nhiều nhiệt và ánh sáng
+ Do nửa cầu Bắc vừa trải qua một mùa xuân tích nhiệt nên khí hậu nóng mùa hạ của NCB
- Từ ngày 22/12 đến ngày 21/3 năm sau là thời gian mùa đông của NCB vì:
+ Thời gian này, NCB chếch xa Mặt Trời, góc nhập xạ nhỏ; nhận được ít nhiệt và ánh sáng
+ Do NCB vừa trải qua một mùa thu mất nhiệt nên khí hậu lạnh mùa đông của NCB
0,5 0,5
1
1
Câu 2
(2,5 điểm)
- Do sông Bến Hải nằm ở nửa cầu Bắc nên tại nửa cầu B trừ chí tuyến ra đều có 2 lần mặt trời lên thiên đỉnh
- Từ ngày xuân phân-> Hạ chí mất 93 ngày mặt trời đi được 230
27' Vậy một ngày đi được:
230 27' 1407 phút
= = 15'12"
93 ngày 93
- Vậy mặt trời đi 170 mất:
170 x 60' = 1020'
1020':15'12'' = 67 ngày
- Mặt trời lên thiên đỉnh lần 1 là:
21/3 + 67 ngày = 28/5 (hoặc 27/5)
- Mặt trời lên thiên đỉnh lần 2 là:
23/9 - 67 ngày = 17/7 (hoặc 16/7)
0.5 0,5
0,5
0,5 0,5
Câu 3.
(3,5 điểm)
a, Khí hậu gió mùa ẩm ở Đông á, Nam á, Đông nam á có đặc điểm chung:
- Mùa hạ: gió từ đại dương thổi vào mang theo nhiều hơi nước, làm cho thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều
0,5
Trang 3- Mùa đông: gió từ lục địa thổi ra, tạo thời tiết khô và lạnh
b, Phân tích những thuận lợi và khó khăn mà Việt Nam gặp
phải khi gia nhập ASEAN
* Thuận lợi
- Về quan hệ mậu dịch là tác động tăng trưởng trong buôn bán với
các nước ASEAN đạt khá cao Tỉ trọng giá trị hàng hóa buôn bán
so với các nước trong hiệp hộp lớn (1/3 tổng giá trị buôn bán quốc
tế của Việt Nam ).Mặt hàng xuất khẩu của nước ta là gạo, mặt
hàng nhập khẩu chính từ các nước là xăng dầu, phân bón, hàng
điện tủ
- Về hợp tác PTKT là dự án hành lang đông tây tại khu vực sông
Mê công tạo điều kiện khai thác tài nguyên và nhân công tại
những vùng còn khó khăn của nước ta giúp người dân phát triển
kinh tế - xa hội, xóa được nghèo
* Khó khăn
- Do sự chênh lệch trình độ PTKT nên năng xuất lao động của
nước ta thấp, chất lượng hành hóa, sản xuất chưa cao, giá trị hàng
hóa cao khó cạnh tranh lại với hàng nước ngoài sản xuất
- Các nước ĐNÁ có nhiều mặt hành giống nhau dễ xảy ra cạnh
tranh xuất khẩu
- Sự khác nhau về thể ché chính trị với những thủ tục hành chính
khác nhau nhiều khi dẫn đến những trở ngại trong việc ký các hợp
đồng KT, các giấy phép hoạt động
0,5
0,75
0,5
0,5
0,25
0,5
Câu 4
(5 điểm)
a) Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên ảnh hưởng đến
phát triển kinh tế nông nghiệp ở Bắc Trung Bộ.
3,0
* Thuận lợi:
- Địa hình: có sự khác biệt từ Tây sang Đông
- Khí hậu: nhiệt đới gió mùa có mùa đông suy giảm, mưa và Thu
Đông
- Sông ngòi: nhiều nước quanh năm cung cấp nước tưới cho sản
xuất nông nghiệp
- Đất: Feralit phía Tây, phù sa ven biển
- Thuận lợi nghề rừng, trồng cây công nghiệp lâu năm (cà phê,
cao su, chè), trồng cây ăn quả (cam, chanh), chăn nuôi gia súc lớn
(trâu,bò)
- Tài nguyên rừng: tập trung phí Bắc day Hoành Sơn, thuận lợi
cho phát triển nghề rừng theo mô hình nông lâm kết hợp
- Tài nguyên Biển: vùng biển rộng, ấm, nhiều đầm phá vũng
vịnh thuận lợi cho nuôi trồng đánh bắt thủy sản nước mặn, lợ
0,25 0,25 0,25
0,25 0,5 0,5
0,5
* Khó khăn:
- Địa hình hẹp ngang, đồng bằng bị chia cắt
- Khí hậu diễn biến thất thường: Lũ lụt, gió Tây khô nóng
0,25 0,25
b) Sự khác nhau về cơ cấu ngành công nghiệp vùng Bắc 2,0
Trang 4Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ Nguyên nhân sự khác
nhau đó:
* Sự khác nhau về cơ cấu ngành công nghiệp vùng Bắc Trung Bộ
và Duyên hải Nam Trung Bộ:
- Cơ cấu ngành công nghiệp Bắc Trung Bộ:
+ Gồm các ngành công nghiệp khai thác khoáng sản, sản xuất vật
liệu xây dựng, chế biến gỗ, cơ khí, dệt, chế biến lương thực thực phẩm…
+ Ngành công nghiệp khai khoáng và sản xuất vật liệu xây dựng
là ngành quan trọng nhất của vùng
- Cơ cấu công nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ:
+ Gồm các ngành công nghiệp cơ khí, lọc dầu, chế biến thực
phẩm, chế biến lâm sản, sản xuất hàng tiêu dùng…
+ Ngành công nghiệp chế biến thủy sản đóng vai trò quan trọng
nhất vùng
* Nguyên nhân tạo ra sự khác nhau:
- Vùng Bắc Trung Bộ có tiềm năng về khoáng sản nhất là đá vôi
để phát triển công nghiệp sản xuất Vật liệu Xây dựng
0,5 0,25
0,5 0,25
0,5
Câu 5
(6 điểm):
* Tính tốc độ tăng khối lượng hàng hoá vận chuyển (%):
Năm Đường sắt Đường bộ Đường
sông
Đường biển
0,5
* Vẽ biểu đồ đường: Vẽ 4 đường, chia tỉ lệ đúng và ghi đủ các
thông tin về biểu đồ Vẽ các dạng biểu đồ khác không cho điểm
(Mỗi lỗi sai về biểu đồ trừ 0,25đ).
3,0
* Nhận xét: Từ năm 1990 đến năm 2005:
- Tốc độ khối lượng hàng hoá vận chuyển phân theo loại hình vận tải của nước ta đều tăng
- Đường biển tăng nhanh nhất, tăng từ 100% lên 759% ( tăng 659,8%)
- Đường bộ tăng từ 100% lên 388,5% (tăng 288,5%)
- Đường sông tăng từ 100% lên 232,7 % (tăng 132,7%)
- Đường sắt tăng từ 100% lên 377,5 % (tăng 277,5%)
Giải thích:
- Tốc độ khối lượng hàng hoá vận chuyển phân theo loại hình vận tải của nước ta đều tăng do công cuộc đổi mới tác động mạnh mẽ
0,25 0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 5đến toàn bộ nền kinh tế, làm tăng nhu cầu đối với tất cả các ngành
vận tải
- Đường biển tăng nhanh nhất Do nhu cầu mở cửa và hội nhập
với các nước trong khu vực và thế giới
- Đường bộ tăng do đường bộ cơ động tiện lợi, vận chuyển được
nhiều hàng hoá, hành khách nhất; nước ta nhiều đồi núi nên giao
thông
đường bộ là phù hợp nhất
- Đường sông tăng do đường sông vận chuyển được nhiều hàng
hoá cồng kềnh, trọng lượng lớn
- Đường sắt tăng do đường sắt vận chuyển được nhiều hàng hoá
có trọng lượng, khối lượng lớn và nhiều hành khách
0,25 0,25
0,25 0,25