Néi dung: - Đoạn trích nớc Đại Việt ta có ý nghĩa nh bản tuyên ngôn độc lập : nớc ta là nớc có nền văn hiến lâu đời, có l ãnh thổ riêng, phong tôc riªng, cã chñ quyÒn, cã truyÒn thèng lÞ[r]
Trang 2-Thể cáo: thể văn nghị luận cổ
-Tác giả: các bậc Vua, Chúa, Thủ lĩnh
-Nội dung: dùng để trình bày một chủ tr ơng hay công bố khái quát một nội dung để mọi ng ời đ ợc biết.
-Thể cáo th ờng đ ợc viết theo thể văn biền ngẫu.
1 Đọc văn bản
2.Tìm hiểu chú thích văn bản
a Tác giả
b Tác phẩm.
*) Hoàn cảnh sáng tác:
*) Ph ơng thức biểu đạt: Nghị luận
-Nguyễn Tr i thừa lệnh Vua Lê thái Tổ soạn thảo và đ ợc công bố ngày ã
17 tháng chạp năm Đinh Mùi ( đầu năm 1428) sau khi đại thắng quân Minh.
-Đoạn trích” N ớc Đại Việt ta” do ng ời biên soạn SGK đặt.
- Hai câu đầu: đề cao nguyên lý nhân nghĩa làm tiền đề.
- Tám câu tiếp: Chân lý về sự tồn tại của dân tộc Đại Việt.
- Sáu câu còn lại: Sức mạnh của nguyên lý nhân nghĩa, của chân lý
độc lập dân tộc
*) Bố cục.
*) Thể loại:
c Giải nghĩa từ khó.
Trang 3làm cho nhân dân đ ợc h ởng thái bình, hạnh phúc
Th ơng dân, đánh kẻ có tội (Điếu phạt)
1 Nguyên lý nhân nghĩa
ii đọc - hiểu văn bản.
T t ởng nhân nghĩa
Yên dân:
Trừ bạo:
Cốt lõi t t ởng nhân nghĩa của Nguyễn Tr i là yên dân và trừ bạo ã
Muốn yên dân thì phải trừ bạo Ng ợc lại, trừ bạo, đánh đuổi giặc Minh xâm l ợc, bảo vệ độc lập dân tộc là để yên dân Đó là lập tr ờng chính nghĩa và cũng là mục đích của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
Mối quan hệ khăng khít ấy là một nguyên lí, một nguyên lí đúng với mọi thời đại: nguyên lí nhân nghĩa.
Trang 41 Nguyên lý nhân nghĩa.
ii đọc - hiểu văn bản.
2 Chân lý về sự tồn tại độc lập, chủ quyền của dân tộc Đại Việt
T t ởng nhân nghĩa Yên dân
Trừ bạo Tiến bộ
Trang 5Nh n ớc Đại Việt ta từ tr ớc
Vốn x ng nền văn hiến đ lâu,ã
Núi sông bờ cõi đ chia,ã
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triều, Đinh, Lí, Trần bao đời
xây nền độc lập,
Cùng Hán, Đ ờng, Tống, Nguyên
mỗi bên x ng đế một ph ơng,
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,
Song hào kiệt đời nào cũng có
Nền văn hiến lâu đời
L nh thổ riêngã
Phong tục riêng
Lịch sử riêng Chủ quyền riêng
đế
Trang 6Nghệ thuật
+ Sử dụng những từ ngữ thể hiện tính chất hiển nhiên, vốn có lâu đời: “ từ tr ớc’’, “ đ lâu’’, “vốn x ng’’, “đ chia’’, “cũng khác’’.ã ã
+ Liệt kê, so sánh đối lập: so sánh Đại Việt với phong kiến ph
ơng Bắc, đặt các triều đại ta ngang hàng với các triều đại Trung Quốc về: trình độ chính trị, tổ chức chế độ, quản lí quốc gia
+ Các câu văn biền ngẫu dài, ngắn khác nhau
Tác dụng: - Tăng tính thuyết phục
- Tạo sự uyển chuyển nhịp nhàng cho lời văn
- Khẳng định t cách độc lập của n ớc ta
Trang 7C©u hái th¶o luËn:
NhiÒu ý kiÕn cho r»ng, ý thøc d©n téc ë ®o¹n trÝch “N íc
§¹i ViÖt ta” lµ sù tiÕp nèi vµ ph¸t triÓn ý thøc d©n téc ë bµi “ S«ng Nói n íc Nam ”.
Tr¶ lêi:
Trang 8Nền văn hiến lâu đời
L nh thổ riêngã
Phong tục riêng
Lịch sử riêng
Chủ quyền riêng
Quan điểm về Quốc gia, dân tộc Toàn diện, sâu sắc
1 Nguyên lý nhân nghĩa
ii đọc - hiểu văn bản.
2 Chân lý về sự tồn tại độc lập, chủ quyền của dân tộc Đại Việt
Trang 91 Nguyên lý nhân nghĩa.
ii đọc - hiểu văn bản.
2 Chân lý về sự tồn tại độc lập, chủ quyền của dân tộc Đại Việt
3 Sức mạnh của nhân nghĩa và của chân lí độc lập dân tộc
- L u Cung
- Triệu Tiết
- Toa Đô
- Ô M Nhiã
* Dẫn chứng:
- Hàm Tử
- Bạch Đằng Chiến công chống ngoại xâm còn t ơi mới
Cùng chung một kết cục của những kẻ xâm l ợc
Trang 10C©u hái
Søc thuyÕt phôc cña v¨n chÝnh luËn NguyÔn Tr i lµ ë chç kÕt hîp ·
gi÷a lÝ lÏ vµ thùc tiÔn?
Trang 11ii đọc - hiểu văn bản.
iIi Tổng kết.
1 Nội dung:
- Đoạn trích n ớc Đại Việt ta có ý nghĩa nh bản tuyên ngôn độc lập : n ớc ta là n ớc có nền văn hiến lâu đời, có l nh thổ riêng, ã
phong tục riêng, có chủ quyền, có truyền thống lịch sử, kẻ xâm l
ợc là kẻ phản nhân nghĩa, nhất định sẽ thất bại
- Một quan điểm mới, tiến bộ về “nhân nghĩa”, lòng yêu n ớc và tự hào dân tộc
Trang 12ii đọc - hiểu văn bản.
iIi Tổng kết.
1 Nội dung:
2 Nghệ thuật:
- Từ ngữ chuẩn xác trang trọng, giàu hình ảnh gợi cảm
- Câu văn biền ngẫu cân xứng, nhịp nhàng
- Giọng điệu hào hùng
- Biện pháp nghệ thuật: so sánh, liệt kê
- Cách lập luận ngắn gọn, chặt chẽ
Trang 13Sơ đồ khái quát trình tự lập luận của đoạn trích NướcưĐạiưViệtưta
(1)
(3)
(2)
Nguyên lí nhân nghĩa
Yên dân
Bảo vệ đất n ớc để yên dân
Chân lí về sự tồn tại độc lập có
chủ quyền của dân tộc
Sức mạnh của nhân nghĩa Sức mạnh của độc lập đân tộc
Văn hiến
lâu đời
Lãnh thổ riêng
Phong tục
Chủ quyền riêng
Trừ bạo
Giặc Minh xâm l ợc
