Giao an lich su 7

Bài mới Ấn Độ là nước có nền văn hoá phát triển cao, phong phú, toàn diện, là một trong những trung tâm văn minh lớn của loài người, nó có ảnh hưởng đến quá trình phát triển lịch [r]

Ngày soạn: 30.8.2015 Tuần :3

Ngày dạy: 31.8.2015 Tiết :5

BÀI 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (TT) I.MỤC TIÊU

1 Kiến thức

Giúp HS nắm được:

- Chính sách cai trị của Trung Quốc thời Tống- Nguyên

- Sự suy yếu của Trung Quốc thời Minh- Thanh

- Những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hóa của Trung Quốc thời kì phong kiến

KTNC: Phân tích những biểu hiện của nền kinh tế Tb dưới triều Minh Quan điểm nho giáo.Lập bảng thống kê các triều đại phong kiến TQ.

GV: - Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến ( nếu có)

- Tranh ảnh về các công trình kiến trúc Trung Quốc

- Tư liệu thành văn về các chính sách NNPK TQ qua các triều đại

HS: SGK, bài soạn

III CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ

- XHPK Trung Quốc hình thành như thế nào?

- Một số nét về Trung Quốc thời Đường?

HS: Trả lời

Nêu chính sách đối ngoại và đối nội Đường

+ Cử người thân tín đi cai quản các địa phương

+ Mở khoa thi

-Thực hiện chế độ quân điền

-Tiến hành chiến tranh xâm lược

3 Bài mới

XKPK TQ hình thành và phát triển thịnh vượng dưới thời Đường, nhưng sau đó TQlâm vào chia cắt hơn nửa thế kỉ, vậy đến thời Tống, Minh, Thanh, Nguyên tình hình

ra sao Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu qua bài 4 tiếp theo

Hoạt động 1: cá nhân/ nhóm

GV: sau thời Đường TQ rơi vào tình trạng

chia cắt hơn nửa thế kỉ, nhà Tống thống nhất

đất nước nhưng không còn thịnh vượng như

trước

? Nhà Tống đã thi hành chính sách gì?

HS: Xoá bỏ thuế, sưu dịch nặng nề, mở

mang các công trình, công nghiệp phát triển

? Các chính sách này có tác dụng gì?

HS: Ổn định đời sống nhân dân sau nhiều

năm chiến tranh, loạn lạc

? Nhiều phát minh quan trọng ra đời trong

thời gian này, đó là gì?

HS: La bàn, thuốc súng, nghề in…

GV Sử dụng bản đồ nêu tóm lược sự hình

thành đế quốc Mông Cổ.Xác định vị trí đất

nước Mông Cổ cho HS nắm

+ Vì sao trong chính sách cai trị của nhà

Tống và nhà Nguyên lại có sự khác nhau ?

+ Các chính sách này làm cho XH Trung

Quốc thời gian này như thế nào?

HS: trả lời

GV Nhấn mạnh: Nhà Nguyên là ngoại bang

nên trong chính sách cai trị có sự khác biệt,

nhân dân TQ đã nhiều lần nổi dậy

GVLiên hệ, giáo dục: nhân dân Trung

Quốc nhiều lần nổi dậy chống lại nhà

Nguyên nên sụp đổ là đều không thể tránh

khỏi Việt Nam ta là một đất nước có

nhiều dân tộc sinh sống nhưng luôn sát

cánh bên nhau trong quá trình dựng nước

và giữ nước…

Hoạt động 2: Cá nhân

4.Trung Quốc thời Tống- Nguyên

- Thời Tống: miễn giảm thuế, sưu dịch,

mở mang thuỷ lợi, phát triển thủ côngnghiệp, có nhiều phát minh

- Thời Nguyên: thi hành nhiều biện phápđối xử phân biệt giữa người Mông Cổ vàngười Hán

? Sự suy yếu của TQ cuối thời Minh- Thanh

được biểu hiện như thế nào?

HS: Vua quan ăn chơi sa đoạ, đục khoét

nhân dân, bắt nhân dân nộp tô thuế nặng

nề

? Sự xuất hiện mầm mống kinh tế TBCN thể

hiện ở những điểm nào?

HS: Xuất hiện nhiều xưởng dệt, làm đồ sứ,

chuyên môn hoá cao, thuê nhiều công

nhân

KTNC: Phân tích những biểu hiện của

nền kinh tế Tb dưới triều Minh

HS: Phân tích dựa trên các gợi ý của GV

- GV mở rộng thêm các ý: những biểu hiện

của nền kinh tế TBCN dưới triều Minh

Thanh, các chính sách bóc lột của chúng

Hoạt động 3: cá nhân

Giảng: Trong suốt hàng nghìn năm lịch sử,

văn hoá TQ đã đạt được nhiều thành tựu

rực rỡ và có ảnh hưởng đến các nước láng

? Kể tên các công trình kiến trúc lớn? Quan

5 Trung Quốc thời Minh- Thanh

- Chu Nguyên Chương lập ra nhà Minh

- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh

- Năm 1644 nhà Thanh được thành lập

- Mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện

6 Văn hoá, khoa học kỹ thuật Trung Quốc thời phong kiến

- Tư tưởng Nho giáo

- Văn học: xuất hiện nhiều nhà thơ nổitiếng như Lý Bạch, Đỗ Phủ, những bộ tiểuthuyết nổi tiếng như Tam quốc diễn nghĩa,Tây du kí

- Sử học: Sử kí, Hán thư, Đường thư,Minh sử

như Cố cung, những bức tượng Phật

- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc độc đáo

sát và nhận xét ”Cố cung”?

HS: Vạn lý trường thành, lăng tẩm Cố cung

rộng lớn, kiến trúc hài hoà, đẹp

? Những phát minh lớn trong thời kì này?

HS: Phát minh ra giấy viết, nghề in, la bàn,

thuốc súng…

? Em có nhận xét gì về trình độ sản xuất gốm

qua H10 SGK?

HS: Đạt đến đỉnh cao, nét vẽ điêu luyện

- GV nêu kết luận chung

Giáo dục các em ý thức giữ gìn về các

thành tựu văn hóa của Trung Quốc cũng

như của nước ta

4 Củng cố

- Sự khác biệt trong chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên?

- Phân tích những biểu hiện của mầm mống kinh tế TBCN dưới thời Minh- Thanh?

- Nhận xét về các thành tựu văn hoá Trung Quốc?

5 Hướng dẫn học bài

- Học bài

- Xem bài mới: “Ấn Độ thời phong kiến”

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn : 30.8.2015 Tuần :3

Ngày soạn : .9.2015 Tiết :6

BÀI 5 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức

Giúp HS nắm các nội dung sau:

- Trình bày được những nét chính về Ấn Độ thời phong kiến

- Biết được Ấn Độ có nền văn hóa lâu đời, là một trong những trung tâm văn minhlớn của loài người, đạt nhiều thành tựu

-KTNC: Giải thích vì sao Ấn Độ là 1 trong những trung tâm văn hóa của văn minh nhân loại.

2.Kĩ năng

Giúp HS biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài để đạt mục tiêu bài học.

3.Tư tưởng

Biết Ấn Độ là một trong những trung tâm văn minh nhân loại và có ảnh hưởng lớnđến sự phát triển LS văn hoá của nhiều dân tộc ĐNA

II.CHUẨN BỊ

GV: - Bản đồ Ấn Độ- ĐNA thời phong kiến (nếu có)

- Tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu khắc

HS: SGk, bài soạn

III.CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ôn định

2 Kiểm tra bài cũ

- Nêu chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên? Vì sao có sự khác biệt ?

- Các thành tựu về văn hóa, khoa học kỹ thuật của Trung Quốc?

HS: Trả lời:

- Tư tưởng Nho giáo

- Văn học: xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng như Lý Bạch, Đỗ Phủ, những bộ tiểuthuyết nổi tiếng như Tam quốc diễn nghĩa, Tây du kí

- Sử học: Sử kí, Hán thư, Đường thư, Minh sử

như Cố cung, những bức tượng Phật

- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc độc đáo

3 Bài mới

Ấn Độ là nước có nền văn hoá phát triển cao, phong phú, toàn diện, là một trongnhững trung tâm văn minh lớn của loài người, nó có ảnh hưởng đến quá trình pháttriển lịch sử văn hoá các dân tộc ĐNA, trong đó có VN

Để hiểu rõ quá trình phát triển đất nước ra sao, chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài họchôm nay

Hoạt động 1: cá nhân

GV giới thiệu quá trình hình thành và

phát triển của XHPK Ấn Độ và các

vương triều tiêu biểu

? Kể tên một số vương triều tiêu biểu?

HS: Vương triều Gupta, Vương triều Hồi

giáo Đêli, Vương triều Ấn Độ Môgôn

GV Nhấn mạnh: vương triều Gupta là

thời kì phát triển nhất của Ấn Độ

? Sự phát triển của Ấn Độ dưới thời

1.Ấn Độ thời phong kiến

a Vương triều Gupta (TK IV- VI):

- Ấn Độ trở thành một quốc gia phongkiến hùng mạnh Công cụ sắt được sửdụng rộng rãi, kinh tế- xã hội và văn hóaphát triển

- Đầu thế kỉ VI vương triều Gupta diệtvong Ấn Độ bị nước ngoài xâm chiếm

b.Vương triều Hồi giáo Đêli (TK XVI):

XII-Gupta được thể hiện ra sao?

HS: Sử dụng công cụ lao động bằng sắt,

đúc tượng đồng, dệt vải

? Do đâu vương triều Gupta bị sụp đổ?

HS: Đầu TK XII người Thổ Nhĩ Kì tiêu

diệt Bắc Ấn, Gupta bị lật đổ

? Người Hồi giáo đã thi hành chính sách

cai trị như thế nào đối với Ấn Độ?

HS: Chiếm ruộng đất, cấm đạo Hinđu,

gây mâu thuẫn dân tộc sâu sắc

GV: Đầu TK XVI người Mông Cổ tấn

công Ấn Độ, lập nên vưong triều mới là

Ấn Độ Môgôn

?Chính sách cai trị của người Hồi giáo và

người Mông Cổ trên đất nước Ấn Độ có

gì khác?

HS: Dựa vào bài học trả lời

?Theo em đất nước Ấn Độ giai đoạn này

ra sao?

HS: trả lời

- GV nhận xét, chốt ý

? Vương triều Ấn Độ Môgôn tồn tại đến

thời gian nào?

HS: Đến giữa TK XIX bị thực dân Anh

xâm lược và trở thành thuộc địa của Anh

GV: Chuẩn xác

Hoạt động 2: cá nhân

Giảng: Ấn Độ có nền văn minh lâu đời,

là một trong những trung tâm lớn của loài

người

? Chữ viết đầu tiên của người Ấn Độ là

gì? Dùng để làm gì?

HS: Chữ Phạn, dùng để sáng tác văn học,

thơ ca, sử thi, các bộ kinh nổi tiếng

? Em hãy kể các bộ kinh nổi tiếng?

HS: Kinh Vêđa, kinh Phật

- Thế kỉ XII, Ấn Độ bị Thổ Nhĩ Kì xâmlược, lập ra triều đại Hồi giáo Đêli, chiếmruộng đất, cấm đạo Hinđu

c Vương triều Ấn Độ Môgôn (TK giữa TK XIX):

XVI Thế kỉ XVI, người Mông Cổ chiếm Ấn

Độ lập vương triều Môgôn, xoá bỏ sự kìthị tôn giáo, khôi phục kinh tế, phát triểnvăn hoá

- Giữa thế kỉ XIX Ấn Độ trở thành thuộcđịa của Anh

2.Văn hoá Ấn Độ

- Chữ Phạn là chữ viết của người Ấn Độ

- Tôn giáo: đạo bà La môn, đạo Hinđu

- Văn học: sử thi, kịch, thơ

- Kiến trúc: với những công trình kiếntrúc đền thờ, ngôi chùa độc đáo

GV giới thiệu đôi nét về 2 bộ sử thi nổi

tiếng Mahabharata, Ramayana, kịch của

Kalidasa

? Nghệ thuật kiến trúc có gì nổi bật?

HS: Kiến trúc Hinđu tháp nhọn, nhiều

tầng, trang trí phù điêu Kiến trúc Phật

giáo chùa, tháp như hình bát úp

GVLiên hệ, giáo dục HS: đền Tai Mahal

là một trong những kỳ quan mới của thế

giới, đước xây dựng từ 1631- 1648 bởi

vua Sagiahan vị vua thứ 5 của vương

triều Môgôn

KTNC: Giải thích vì sao Ấn Độ là 1

trong những trung tâm văn hóa của

văn minh nhân loại.

HS:Dựa vào nội dung bài trả lời

Sử dụng hình ảnh chùa tháp cho HS

xem Giáo dục ý thức bảo vệ các thành

tựu văn hóa

4 Củng cố

- Các giai đoạn phát triển của lịch sử Ấn Độ?

- Những thành tựu về văn hoá Ấn Độ?

1.Kiến thức

Giới thiệu một cách khái quát nhất để HS biết:

- Khu vực ĐNA hiện nay bao gồm các nước nào, vị trí của các nước này, điểm tương đồng để tạo thành một khu vực riêng biệt.

- Các giai đoạn LS lớn của khu vực

2 Kiểm tra bài cũ

- Ấn Độ thời phong kiến trải qua các triều đại nào?

HS: - Vương triều Gup ta, Môn gô, Đê Li

3.Bài mới

ĐNA được coi là một khu vực có bề dày văn hoá LS lâu đời, ngay từ các thế kỉ đầu CN, các quốc gia đầu tiên bắt đầu xuất hiện Trải qua hàng nghìn năm LS, các quốc gia có nhiều biến chuyển Trong bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu sự hình thành và phát triển của khu vực ĐNA thời phong kiến.

Hoạt động 1: cá nhân/ nhóm

Giảng: các nước ĐNA đều có điểm tương đồng về mặt tự

nhiên, quá trình phát triển LS, văn hoá tạo nên một khu vực

riêng biệt, khác với các nước trên thế giới.

? Khu vực bao gồm những nước nào?

HS: VN, Lào, Campuchia, Thái Lan, Mianma…

- GV lưu ý: Đông Timo được thành lập từ tháng 5/2002.

- Sử dụng bản đồ ĐNA.

? Xác định vị trí các nước trên bản đồ?

HS: Lên xác định.

? Khu vực này có nét chung về ĐKTN là gì?

HS: Chịu ảnh hưởng của gió mùa tạo nên 2 mùa tương đối

rõ rệt…

- Lưu ý: gió mùa không chỉ ảnh hưởng đến SXNN mà còn

1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA

- Là khu vực rộng lớn bao gồm 11 nước.

- Khí hậu: chịu ảnh hưởng của gió mùa có 1 mùa khô

và 1 mùa mưa.

ảnh hưởng lớn đến cảnh quan động thực vật, đời sống kt,

phong tục tập quán…

- Chia nhóm cho HS thảo luận:

+ Em hãy cho biết những điều kiện tự nhiên của vùng Đông

Nam Á?

+ Những thuận lợi và khó khăn ảnh hưởng đến sự phát triển

nông nghiệp của vùng ĐNA?”

- Đại diện nhóm trình bày.

- Các nhóm nhận xét, bổ sung.

- GV nhận xét, chốt ý.

- Mở rộng: ngay từ thời đồ đá người ta đã tìm thấy dấu vết

cư trú của con người ở hầu hết các nước trong khu vực…

? Các quốc gia cổ xuất hiện từ bao giờ ở ĐNA?

HS: Từ những TK đầu sau công nguyên.

? Hãy nêu tên một số quốc gia cổ?

HS: Champa, Phù Nam…

? Xác định các quốc gia đó trên bản đồ?

HS: Lên xác định.

- Giáo dục HS về tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc trong

khu vực, những mối quan hệ về kinh tế, văn hóa của các

dân tộc trong khu vực đã có từ lâu đời.

- Đến những TK đầu công nguyên cư dân biết sử dụng công cụ sắt, các quốc gia cổ xuất hiện.

- Trong 10 thế kỉ đầu CN, có hàng loạt quốc gia nhỏ được hình thành.

Hoạt động 2: cá nhân

Giảng: các quốc gia phong kiến cũng trải qua các giai đoạn

hình thành, phát triển, suy vong Các quá trình đó diễn ra

trong thời gian khác nhau…

- Sử dụng bản đồ nêu và xác định vị trí một số quốc gia

tiêu biểu.

- Gọi HS đọc đoạn chữ nhỏ SGK.

? Trong thời gian này các quốc gia nào xuất hiện?

HS: Inđônêsia, Campuchia, Mianma…

? Sự di cư của người Thái đã dẫn đến điều gì?

HS:Do người Mông Cổ tấn công, người Thái di cư ồ ạt

xuống phía nam lập nên vương quốc Sukhôthay(Thái Lan),

Lạnxạng (Lào)

? Từ nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia rơi vào tình trạng

gì?

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNA

- Thế kỉ X- XVIII là thời kì phát triển thịnh vượng: + Quá trình mở rộng, thống nhất lãnh thổ và đạt nhiều thành tựu văn hóa

- Một số quốc gia xuất hiện như: Môgiôpahit (Inđônêsia), Đại Việt, Chămpa, Ăngco

- Đầu thế kỉ XIII, do bị Mông Cổ tấn công, người Thái di cư xuống phía nam,

HS: Đều bước vào giai đoạn suy thoái, mặc dù XHPK vẫn

tồn tại cho đến khi trở thành thuộc địa của các nước phuơng

Tây.

- GV lưu ý: trừ Thái Lan không trở thành thuộc địa.

- Liên hệ giáo dục: ASEAN được thành lập từ năm 1967,

mở rộng hợp tác quan hệ song phương, đa phương với

nhiều tổ chức và nhiều quốc gia trên thế giới vì mục đích

bảo vệ hòa bình ổn định và phát triển bền vững…

- Giới thiệu sơ lược về một số công trình kiến trúc tiêu

biểu: đền Ăngco, đền Bôrôbuđua, tháp Pagan, tháp Chăm

- Nhận xét H12, 13 SGK.

lập vương quốc Sukhôthay, một bộ phận khác lập vương quốc LạnXạng.

- Từ nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia bước vào giai đoạn suy yếu Giữa thế kỉ XIX trở thành thuộc địa của các nước phương Tây

4 Củng cố

- Biết tên và xác định được vị trí một số quốc gia trong khu vực

- Nắm được các mốc thời gian hình thành, phát triển, suy vong của một số quốc gia tiêu biểu.

5 Hướng dẫn dặn dò

- Học bài

- Xem bài mới: “Các quốc gia phong kiến ĐNA” (tt)

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn : 3.9.2015 Tuần :4

Ngày soạn : 9.2015 Tiết :8

BÀI 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á (TT)

I.MỤC TIÊU

1.Kiến thức

Cho học sinh nắm được:

- Vị trí của Lào, Campuchia.

- Các giai đoạn phát triển của 2 nước từ hình thành, thịnh vượng, suy vong.

2 Kiểm tra bài cũ

Lồng vào bài mới

3 Bài mới

Sau khi đã học khái quát về các nước ĐNA, chúng ta sẽ tìm hiểu một số nước tiêu biểu trong khu vực Như vậy những nước nào trong khu vực tiếp giáp với VN Hôm nay sẽ tìm hiểu rõ qua bài tiếp theo

Hoạt động 1: cá nhân/ nhóm

- GV: Campuchia là một trong những nước có

LS lâu đời và phát triển nhất ĐNA thời cổ trung

đại.

? Em hãy xác định vị trí của Campuchia trên bản

đồ?

HS: Lên bảng xác định.(kết hợp lược đồ SGK)

? Thời tiền sử, đất nước Campuchia ra sao?

HS: Có một bộ phận dân cư cổ sinh sống, cư

dân này đã xây dựng nên nước Phù Nam tồn tại

từ TK I- IV.

? Người Khơme họ có cuộc sống như thế nào?

1 Vương quốc Campuchia

- Thời kì Chân Lạp: Thời tiền sử, trên đất Campuchia đã có người sinh sống Trong quá trình xuất hiện NN, tộc người Khơme được hình thành Thế kỉ VI, vưong quốc Chân Lạp hình thành.

HS: Giỏi săn bắn, đào ao, đắp bờ, khắc bia bằng

chữ Phạn

? Thế kỉ VI vương quốc nào đã được hình thành?

HS: Vương quốc Chân Lạp.

- Giảng mở rộng: người Khơme là một bộ phận

của cư dân cổ ĐNA, giai đoạn Chân Lạp tồn tại

đến cuối TKVIII thì bị người Giava đến xâm

chiếm và thống trị cho đến năm 802.

- Chia nhóm cho HS thảo luận:

+ Tại sao thời kì phát triển của Campuchia được

gọi là thời kì Ăngco?

+ Sự phát triển của Campuchia trong thời kì này

thể hiện ra sao?

- Các nhóm trình bày.

- Nhận xét, bổ sung.

- GV nhận xét, chốt ý.

- Giải thích “Ăngco”: có nghĩa là kinh đô, có

nhiều đền tháp, kinh đô của Campuchia, một địa

điểm của vùng Xiêm Riệp ngày nay.

- Gọi HS đọc đoạn chữ nhỏ, hướng dẫn H14.

? Em có nhận xét gì về khu đền Ăngco Vát?

HS: Qui mô đồ sộ, kiến trúc độc đáo, thể hiện óc

thẩm mĩ và trình độ kiến trúc cao của người

Campuchia.

? Sau thời kì Ăngco, tình hình Campuchia ra

sao?

HS: Bước vào giai đoạn suy yếu kéo dài cho đến

khi thực dân Pháp xâm lược vào năm 1863.

? Như vậy LS Campuchia từ khi thành lập đến

1863 có thể chia làm mấy giai đoạn lớn?

- Sau thời kì Ăngco, Campuchia bước vào giai đoạn suy yếu Năm 1863 bị Pháp xâm lược.

Từ thế kỉ I- IV: Phù Nam, từ thế kỉ VI- IX: Chân

Lạp từ thế kỉ IX- XV: Ăngco, từ thế kỉ XV-1863:

suy yếu.

- Liên hệ, giáo dục HS về sự tương đồng về

diều kiện tự nhiên của 2 nước Tinh thần tôn

trọng các thành tựu văn hóa của nhân dân nước

bạn, phát triển và giao lưu văn hóa

giữa 2 dân tộc.

- Liên hệ cụ thể về sự hợp tác thân thiện giữa 2

dân tộc Việt- Khmer ở địa phương.

Hoạt động 2: cá nhân

- Gọi HS đọc SGK/21

? LS Lào có những mốc quan trọng nào?

HS: Trước TK XIII có người ĐNA cổ sinh sống

gọi là người Lào Thơng, sang TK XIII người

Thái di cư đến gọi là người Lào Lùm

? Các bộ tộc này sinh sống như thế nào?

HS: Họ sống trong các mường cổ, chủ yếu trồng

lúa nương, săn bắn, làm nghề thủ công…

? Nước Lạn Xạng ra đời trong hoàn cảnh nào?

HS: Năm 1353, một tộc trưởng người Lào đã

thống nhất các bộ lạc, lập nên nước Lạn Xạng.

? Em hãy nêu các chính sách về đối nội, đối

ngoại của vương quốc Lạn Xạng ?

HS: Chia các mường, đặt quan cai trị, xây dựng

quân đội, giữ mối quan hệ hòa hiếu nhưng kiên

quyết chống xâm lược.

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy yếu của nước

Lạn Xạng?

HS: Do sự tranh chấp quyền lực trong hoàng tộc,

vương quốc Thái Lan xâm lược.

- Hướng dẫn hình vẽ SGK/21

- GV: “Thạt luổng” có nghĩa là tháp lớn.

? Nhận xét về kiến trúc Thạt Luổng?

HS: Uy nghi, đồ sộ, có kiến trúc nhiều tầng, có 1

tháp chính và nhiều tháp phụ nhỏ ở xung quanh,

không cầu kì, phức tạp như các công trình của

Campuchia.

2 Vương quốc Lào

- Chủ nhân đầu tiên là người Lào Thơng.

- Sang thế kỉ XIII, người Thái di cư đến gọi là người Lào Lùm.

- Giữa thế kỉ XIV, các bộ tộc Lào thống nhất thành một nước riêng gọi là Lạn Xạng.

- Thịnh vượng trong các thế kỉ XVII:

XV-+ Đối nội: chia các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội

+ Đối ngoại: giữ quan hệ hòa hiếu với Đại Việt, Campuchia, kiên quyết đấu tranh chống xâm lược.

- Thế kỉ XVIII suy yếu, cuối thế kỉ XIX

bị Pháp đô hộ

- Liên hệ, giáo dục HS: cũng giống như nước

Campuchia, Lào cùng nằm trên bán đảo Đông

Dương, có chung đường biên giới với Việt Nam,

bằng những quốc lộ 7,8,9 qua các cửa khẩu Cầu

Treo, Lao Bảo, việc giao lưu buôn bán giữa 2

nước rất thuận lợi

- Giáo dục HS trân trọng và gìn giữ các thành

tựu văn hóa của nước bạn

4 Củng cố

Nắm được các giai đoạn chính của LS nước Lào và Campuchia đến thế kỉ XIX.

- Nguyên nhân dẫn đến sự suy yếu nhà nước Lạn Xạng

Ngày soạn : 7.9.2015 Tuần :5

Ngày soạn : .9.2015 Tiết :9

BÀI 7 NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức

- Trình bày được những nét chính về cơ sở kinh tế xã hội của XHPK

- Biết được đặc điểm của Nhà nước quân chủ Sự khác biệt giữa NNPK phương Đông

- Bản đồ hành chính khu vực ĐNA ( nếu có)

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc, văn hóa ĐNA

III.CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1.Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ

- Các giai đoạn phát triển của lịch sử Lào?

HSTL:

Giữa thế kỉ XIV, các bộ tộc Lào thống nhất thành một nước riêng gọi là Lạn Xạng.

- Thịnh vượng trong các thế kỉ XV- XVII:

+ Đối nội: chia các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội

+ Đối ngoại: giữ quan hệ hòa hiếu với Đại Việt, Campuchia, kiên quyết đấu tranh chống xâm lược.

3 Giới thiệu bài

Như ta đã thấy XHPK là XH tiếp theo sau của XH cổ đại, nó được hình thànhtrên sự tồn tại của XH cổ đại Nhưng ta lại biết rằng, quá trình suy vong của XH cổđại phương Đông và Tây không giống nhau, vì thế sự hình thành XHPK ở 2 khu vựcnày cũng có sự khác biệt

Hoạt động 1: cá nhân

? Em hãy so sánh cơ sở kinh tế của

XHPK phương Đông và Tây?

HS: Giống nhau là đều sống bằng nông

nghiệp là chủ yếu Khác nhau là phương

Đông bó hẹp trong công xã nông thôn,

phương Tây khép kín trong lãnh địa

phong kiến

? Các giai cấp cơ bản?

HS: Phương Đông là địa chủ và nông dân

lĩnh canh, phương Tây là lãnh chúa PK

và nông nô

? Hình thức bóc lột chủ yếu?

HS: Đều bằng tô thuế

GV nhấn mạnh: chế độ tô thuế rất nặng

nề

? Nền kinh tế phương Đông và Tây còn

khác biệt ở điểm nào?

HS: Ở Châu Âu từ sau thế kỉ XI thành thị

trung đại xuất hiện, kinh tế công thương

nghiệp phát triển

Hoạt động 2: cá nhân

1 Cơ sở kinh tế XH của XHPK

XHPKphươngĐông

XHPKphương Tây

Cơ sởkt

NN khép kín trong công xã nông thôn

NN khép kíntrong lãnhđịa phongkiến

Giaicấp cơbản

Địa chủNông dânlĩnh canh

Lãnh chùaphong kiếnNông nôHình

thứcbóclột

Địa tô Địa tô

3/ Nhà nước phong kiến

- Thể chế nhà nước do Vua đứng đầu gọi

? Thế nào là NN quân chủ?

HS: Là thể chế NN do vua đứng đầu

- Thảo luận cặp :

? Chế độ quân chủ ở Châu Âu và

phương Đông có gì khác biệt ?

HS: Phương Đông sự chuyên chế có từ

thời cổ đại, sang chế độ PK vua tăng

thêm quyền lực

Châu Âu quyền lực của vua lúc đầu còn

hạn chế trong lãnh địa phong kiến, đến

thế kỉ XV mới tập trung trong tay nhà

vua

- Cho HS nhắc lại thế nào là phong kiến

tập quyền, phong kiến phân quyền

GV kết luận : như vậy NN ở phương

Đông và Tây tuy khác nhau về tính chất

nhưng đều có tên gọi chung là NN quân

chủ

là nhà nước quân chủ

- Phương tây : NNPK phân quyền

- Phương đông : NNPK tập quyền

- Chuẩn bị bài tiết sau làm bài tập

IV.RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn : 7.9.2015 Tuần :5

Ngày soạn : .9.2015 Tiết :10

LÀM BÀI TẬP LỊCH SƯ

- Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập sơ đồ, biểu đồ, làm bài bằng việc xác định các

vị trí trên bản đồ, biết điền các kí hiệu cần thiết vào bản đồ

- Sưu tầm tài liệu, sử dụng kênh hình SGK

3 Về tư tưởng

- Biết trân trọng và gìn giữ các thành tựu mà chúng ta đã có

- Giáo dục tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc trong khu vực

II.CHUẨN BỊ

GV : - Bản đồ Châu Âu thời phong kiến

- Những cuộc phát kiến địa lý

- Bản đồ Các quốc gia Đông Nam Á

- Một số tranh ảnh về Trung Quốc, Ấn Độ, Lào…

Không kiểm tra

3.Bài mới

Hoạt động 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 ( 8’)

1/ Xã hội phong kiến ở châu Âu được

hình thành như thế nào ? Nêu các giai cấp

chính trong xã hội ? Hãy miêu tả đời sống

trong lãnh địa phong kiến ?

2/ Đặc điểm của quá trình phát triển xã

hội phong kiến phương Đông là gì ?

3/ Thế nào là chế độ quân chủ ?

4/ Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong

kiến phương Đông và châu Âu ?

Hoạt động 2 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 (12’)

1/ Hãy nêu cuộc hành trình của các nhà

phát kiến địa lý theo yêu cầu sau đây, sau

đó trình bày trên lược đồ:

Thòi gian Các nhà phát

kiến địa lý

Những nơi

họ đến2/ Các cuộc phát kiến địa lý có tác động

như thế nào đến xã hội châu Âu ?

Hoạt động 3 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 (14’)

1/ Lập bảng niên biểu về tiến trình phát

BT1

XHPKphươngĐông

XHPKphương Tây

Cơ sởkt

NN khép kín trong công xã nông thôn

NN khép kíntrong lãnhđịa phongkiến

Giaicấp cơbản

Địa chủNông dânlĩnh canh

Lãnh chùaphong kiếnNông nôHình

thứcbóclột

Địa tô Địa tô

BT2

- Nguyên nhân: do sản xuất phát triển,tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: la bàn, hải

đồ, kĩ thuật đóng tàu

- Cuối thế kỉ XV đầu thế kỉ XVI, nhiềucuộc phát kiến địa lý lớn được tiến hành: + B Điaxơ đến cực Nam châu Phi(1487)

+ Vaxcô đơ Gama đến Tây Nam Ấn Độ(1498)

+ Côlômbô tìm ra châu Mĩ (1492)

+ Magienlan đi vòng quanh Trái Đất(1519 - 1522)

2.Ý nghĩa: thúc đẩy thương nghiệp pháttriển, đem lại cho giai cấp tư sản Châu

Âu nguồn lợi khổng lồ

Bài Tập 3

triển của lịch sử Trung Quốc qua các triều

đại theo mẫu sau :

ThờiTần-Hán

ThờiĐường

ThờiTống-Nguyên

ThờiMinh-ThanhNiên

2/ Em hãy nêu một số thành tựu về văn

hóa, khoa học- kỹ thuật của Trung Quốc

thời phong kiến ?

3/ Ấn Độ thời phong kiến trải qua mấy

triều đại ? Sự phát triển của Ấn Độ thời

Gúpta được biểu hiện như thế nào ?

4/ Người Ấn Độ đã đạt được thành tựu gì

về văn hóa ?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4 (8’)

1/ Sử dụng bản đồ Các quốc gia Đông

Nam Á thế kỉ XIII- XVI : xác định các

nước trong khu vực Nét chung về điều

kiện tự nhiên của các nước ĐNA là gì ?

2/ Lập niên biểu các giai đoạn phát triển

chính của lịch sử Campuchia, Lào đến

giữa thế kỉ XIX ?

3/ Hãy nêu nét đặc sắc trong kiến trúc của

các quốc gia phong kiến Đông Nam Á ?

4/ 4/ Tên một quốc gia ở khu vực Đông Nam Á

không có biển ?

- Tư tưởng Nho giáo

- Văn học: xuất hiện nhiều nhà thơ nổitiếng như Lý Bạch, Đỗ Phủ, những bộtiểu thuyết nổi tiếng như Tam quốc diễnnghĩa, Tây du kí

- Sử học: Sử kí, Hán thư, Đường thư,Minh sử

như Cố cung, những bức tượng Phật

- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc độc đáo

Văn hoá Ấn Độ

- Chữ Phạn là chữ viết của người Ấn Độ

- Tôn giáo: đạo bà La môn, đạo Hinđu

- Văn học: sử thi, kịch, thơ

- Kiến trúc: với những công trình kiếntrúc đền thờ, ngôi chùa độc đáo

Bài tập 4

Sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA

- Là khu vực rộng lớn bao gồm 11 nước.

- Khí hậu: chịu ảnh hưởng của gió mùa có 1 mùa khô và 1 mùa mưa.

- Đến những TK đầu công nguyên cư dân biết sử dụng công cụ sắt, các quốc gia cổ xuất hiện.

- Trong 10 thế kỉ đầu CN, có hàng loạt quốc gia nhỏ được hình thành.

Sự hình thành và phát triển của các quốc

Tên quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á

không là thuộc địa của đế quốc?

Tên của một quốc gia nổi tiếng là Xứ sở

chùa Vàng có thủ đô là Yagun?

gia phong kiến ĐNA

- Thế kỉ X- XVIII là thời kì phát triển thịnh vượng:

+ Quá trình mở rộng, thống nhất lãnh thổ và đạt nhiều thành tựu văn hóa

- Một số quốc gia xuất hiện như:

Môgiôpahit (Inđônêsia), Đại Việt, Chămpa, Ăngco

- Đầu thế kỉ XIII, do bị Mông Cổ tấn công, người Thái di cư xuống phía nam, lập vương quốc Sukhôthay, một bộ phận khác lập vương quốc LạnXạng.

- Từ nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia bước vào giai đoạn suy yếu Giữa thế kỉ XIX trở thành thuộc địa của các nước phương Tây.

4 Củng cố

- Nhận xét lớp qua giờ làm bài tập, những ưu khuyết điểm

5 Dặn dò

- Xem bài mới : Nước ta buổi đầu độc lập (SGK/ 25)

IV.RÚT KINH NGHIỆM

Ký duyệt tuần 5

Ngày soạn: 12.9.2015 Tuần:6

Ngày dạy :24.9.2015 Tiết :11

CHƯƠNG I BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ, ĐINH, TIỀN LÊ

(THẾ KỈ X) BÀI 8 NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức

- Giúp HS hiểu được Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào cáctriều đại phong kiến nước ngoài nhất là về mặt nhà nước.Tổ chức nhà nước thời Ngônhận xét

- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh.

2 Kiểm tra bài cũ:

không kiểm tra

3.Bài mới:

Trận chiến đấu quyết liệt ở sông Bạch Đằng năm 938 đã đánh bại hoàn toàn cuộctiến quân của kẻ thù phương Bắc Thắng lợi đó đã khẳng định được quyền tự chủcủa nhân dân ta, mở ra một thời kì mới cho LS dân tộc ta : thời kì độc lập lâu dài tựchủ và phát triển của đất nước

Hoạt động 1: cá nhân/nhóm

GV nhắc lại một số sự kiện chính của giai đoạn LS

trước đó

? Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa gì ?

HS: Đánh bại hoàn toàn âm mưu xâm lược của

Nam Hán, nền độc lập được giữ vững

- Nhấn mạnh : Ngô Quyền quyết định bãi bỏ

chức Tiết độ sứ, thiết lập một triều đình mới ở

trung ương, khẳng định ông quyết tâm xây

- Năm 938 Ngô Quyền lên ngôiVua, đóng đô ở Cổ Loa

- Xây dựng bộ máy nhà nước

VUA

? Nhận xét về tổ chức NN thời Ngô ?

HS: Còn đơn giản, sơ sài nhưng bước đầu đã

thể hiện ý thức độc lập tự chủ.

- Chia nhóm cho HS thảo luận :

+ Em hãy cho biết những ý thức tự chủ của Ngô

Quyền trong việc xây dựng đất nước được biểu

hiện như thế nào ?

+ Nhận xét của em về những việc làm của Ngô

Quyền đối với đất nước ?

- Đại diện nhóm trình bày

- Các nhóm nhận xét, bổ sung

- GV hướng dẫn HS phân tích rõ vấn đề.

- Liên hệ giáo dục HS : Ngô Quyền với chiến

thắng Bạch Đằng 938 đã mở ra 1 thời kì mới cho

đất nước, thời kì độc lập tự chủ lâu dài và phát

triển Ngày nay để tưởng nhớ công ơn của ông, ở

mỗi miền trên đất nước ta đều có những công

trình như trường học, đường xá đều vinh dự

mang tên ông

HS: Đất nước rối loạn, các phe phái tranh giành

quyền lực, Dương Tam Kha cướp ngôi

- GV: Năm 965 Ngô Xương Văn chết, cuộc tranh

chấp giữa các phe phái càng diễn ra quyết liệt, loạn

12 sứ quân

? Sứ quân là gì ?

HS: Là các thế lực cát cứ phong kiến nổi dậy ở các

địa phương chiếm lĩnh một vùng đất

- Mở rộng : Các sứ quân chia cắt đất nước là hậu

quả của chính sách chia rẽ thâm độc mà chính

quyền đô hộ đã thực hiện vào những năm ngắn

ngủi của buổi đầu độc lập chưa được khắc phục,

2.Tình hình đất nước cuối thời Ngô

- Sau khi Ngô Quyền mất, đấtnước rối loạn, nội bộ mâuthuẫn

- Các thế lực cát cứ ở địaphương nổi dậy tranh giànhquyền lực Loạn 12 sứ quân

Thứ sử các châu

tạo điều kiện cho giặc ngoại xâm

Hoạt động 3: (cá nhân/ cặp)Đinh Bộ Lĩnh thống

nhất đất nước.

? Loạn 12 sứ quân đã ảnh hưởng như thế nào đối

với đất nước ?

HS: Đời sống nhân dân khổ cực, kinh tế suy yếu,

nhà Tống âm mưu xâm lược

? Trước tình hình trên nhân dân ta cần phải làm

gì ?

HS: Cần phải có người đứng ra lãnh đạo nhân dân

ta kháng chiến đó là Đinh Bộ Lĩnh

- Giới thiệu đôi nét về ông : thời thơ ấu, sự

chuẩn bị tích cực của ông để tiến hành dẹp loạn

- Giáo dục HS : Đất nước đã giành được độc lập

song lại bị chia cắt bởi các thế lực cát cứ phong

kiến, như vậy thống nhất đất nước là yêu cầu

cấp bách, và chính Đinh Bộ Lĩnh nhận sứ mạng

thiêng liêng to lớn này, ông đã thống nhất đất

nước đáp ứng nguyện vọng to lớn của nhân dân,

phát triển đất nước vững mạnh

? Vì sao ông đã dẹp loạn được 12 sứ quân ?

HS: Được nhân dân hết lòng ủng hộ

- Thảo luận cặp:

? Việc thống nhất đất nước có ý nghĩa gì ?

HS: Lập lại hòa bình, tạo điều kiện cho công cuộc

xây dựng đất nước sau này, tạo sức mạnh cần thiết

khi có kẻ thù xâm lược

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước.

- Loạn 12 sứ quân làm cho đờisống nhân dân khổ cực, kinh tếsuy yếu Nhà Tống âm mưu xâmlược

- Đinh Bộ Lĩnh đánh bại các sứquân thống nhất đất nước vàonăm 967

Ngày soạn: 12.9.2015 Tuần:6

Ngày dạy :24.9.2015 Tiết :12

BÀI 9 NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH- TIỀN LÊ

I/ TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ- QUÂN SỰ

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức

Giúp HS nắm được những điểm chính sau đây :

- Việc làm của Đinh Bộ Lĩnh trong việc xây dựng đất nước.Đánh giá công lao củaĐinh Bộ Lĩnh

- Nêu nhận xét tổ chức chính quyền thời Tiền Lê (bộ máy nhà nước đã được xâydựng tương đối hoàn chỉnh không còn đơn giản như thời Ngô Quyền)

- Diễn biến,ý nghĩa cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất.Đánh giá công laocủa Lê Hoàn

2.Kĩ năng

- Rèn kĩ năng vẽ sơ đồ, vẽ biểu đồ, sử dụng bản đồ

- Trả lời câu hỏi kết hợp xác định trên lược đồ

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

- Tình hình đất nước sau khi Ngô Quyền mất?

Trả lời:

- Sau khi Ngô Quyền mất, đất nước rối loạn, nội bộ mâu thuẫn

- Các thế lực cát cứ ở địa phương nổi dậy tranh giành quyền lực Loạn 12 sứ quân

3 Bài mới :

Sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nước yên bình thống nhất, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôivua, đặt tên nước là Đại Cồ Việt bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước nhằmhoàn thiện hơn bộ máy nhà nước, củng cố nền độc lập tự chủ

Hoạt động 1: cá nhân/cặpNhà Đinh xây dựng

đất nước

? Việc ông đặt tên nước là Đại Cồ Việt có ý

nghĩa như thế nào ?

HS: Là nước Việt lớn ý là sánh ngang hàng với

đất nước Trung Quốc

? Vì sao lại chọn đóng đô ở Hoa Lư ?

HS: Đây là quê hương của ông, nhiều dồi núi,

thuận tiện cho việc phòng thủ đất nước

- Gọi HS đọc SGK/28 miêu tả về vùng đất này

- Sử dụng lược đồ xác định vùng đất này cho

HS nắm

- Thảo luận cặp :

? Việc nhà Đinh đặt tên nước mà không dùng

niên hiệu của hoàng đế Trung Quốc nói lên

điều gì ?

HS: Một lần nữa khẳng định nền độc lập không

1 Nhà Đinh xây dựng đất nước

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôiVua, đặt tên nước là Đại Cồ Việt,đóng đô ở Hoa Lư ,

- Năm 970, vua Đinh đặt niênhiệu Thái Bình

- Phong vương cho các con, cáctướng lĩnh giữ chức vụ quantrọng, đúc tiền, xử phạt kẻ phạmtội

còn phải phụ thuộc.

- GV giải thích khái niệm: đế, vương.

? Sau đó ông làm những công việc gì đối với

đất nước ?

HS: Phong vương cho các con, ban chức tước,

đúc tiền, xử phạt kẻ phạm tội

- GV: như vậy so với thời Ngô, ĐBL đã thể

hiện một bước tiến lớn trong việc xây dựng đất

nước độc lập, khẳng định chủ quyền quốc gia

- Nhấn mạnh lại những việc làm của ĐBL.

Nhưng ý thức bang giao với Trung Quốc vẫn

rất quan trọng

Hoạt động 2: cá nhân/ nhóm

? Nhà Tiền Lê thành lập trong

HS: Là người tài giỏi, mưu lược,

có chí lớn, được lòng người qui

phục

? Việc thái hậu Dương Vân Nga

trao áo bào cho Lê Hoàn nói lên

điều gì?

HS: Đây là việc làm đúng đắn và

sáng suốt, bà không vì ích kỉ vì

quyền lợi của dòng họ mà trên hết

là vận mệnh của cả dân tộc

- Liên hệ, giáo dục HS: Qua việc

làm của thái hậu Dương Vân

Nga cho chúng ta thấy 1 hành

động cao đẹp của bà, sẵn sàng hy

sinh quyền lợi của dòng họ, vượt

2.Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

- Năm 979 Đinh Tiên Hoàng bị giết Lê Hoànđược suy tôn lên làm vua

lên quan niệm của chế độ phong

kiến để bảo vệ lợi ích của cả dân

tộc, thật đáng để tự hào

- Phân biệt cho HS Tiền Lê- Hậu

Lê.

- Chia nhóm cho HS thảo luận:

+ Chính quyền thời Tiền Lê

được tổ chức như thế nào?

+ Em hãy trình bày bằng sơ

chẽ hơn, trung ương vua nắm mọi

quyền hành, giúp việc cá các quan,

chia địa phuơng thành lộ, phủ

? Cách tổ chức về quân đội?

HS: Gồm 10 đạo, chia làm 2 bộ

phận cấm quân và quân địa

phương

Hoạt động 3: cá nhân

- Giảng: cuối 979 nội bộ nhà Đinh

lục đục, vì tranh giành quyền lợi,

nhà Tống nhân cơ hội này đem

quân xâm lược nước ta

- GV sử dụng lược đồ để tường

thuật cuộc kháng chiến đó

- Liên hệ kiến thức cũ: Lê Hoàn

chọn sông Bạch Đằng để chặn

quân xâm lược là kế thừa tài quân

sự của Ngô Quyền

? Em hãy tường thuật lại diễn biến

cuộc kháng chiến (kết hợp lược

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

- Năm 981 quân Tống chia làm 2 đường doHầu Nhân Bảo chỉ huy tiến vào nước ta:

+ Đường bộ: theo đường Lạng Sơn

+ Đường thủy: theo đường sông Bạch Đằng

- Lê Hoàn trực tiếp chỉ huy, chọn sông BạchĐằng làm nơi quyết chiến

- Nhiều trận chiến diễn ra trên sông BạchĐằng, trên bộ quân ta chặn đánh quyết liệt.Quân Tống đại bại

HS: Năm 981, quân Tống do Hầu

Nhân Bảo chỉ huy tiến vào nước ta

theo 2 đường, Lê Hoàn trực tiếp

chỉ huy cho đóng cọc trên sông

Bạch Đằng

? Ý nghĩa của cuộc kháng chiến

chống Tống?

HS: Không chỉ thể hiện quyết tâm

chống ngoại xâm của nhân dân ta

+ Chứng tỏ bước phát triển mới của đất nước

và khả năng bảo vệ độc lập dân tộc

4 Củng cố

- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê?

- Diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy năm 981?

Ngày soạn: 26.9.2015 Tuần:7

Ngày dạy : 28.9.2015 Tiết :13

BÀI 9 NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH- TIỀN LÊ (TT)

II SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức

- Nét chính về kinh tế Thời Đinh- Tiền Lê bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ vàphát triển.

- Xã hội,Văn hóa thời Đinh- Tiền Lê được sự phân hóa các tầng lớp trong XH(nhưng chưa sâu sắc)

GV: - Tranh ảnh các công trình văn hóa kiến trúc thời Đinh

- Sơ đồ các tầng lớp trong xã hội

HS: Chuẩn bị bài ,sgk

III CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

- Hãy sơ đồ mô tả chính quyền Trung ương và địa phương thời Tiền Lê?

3.Bài mới:

Hoạt động GV và HS Nội dung

Hoạt động 1: cá nhân

- Giảng: thời Đinh- Tiền Lê, ruộng đất

thuộc sở hữu của làng xã, nhân dân trong

làng xã theo tập tục được chia ruộng đất

cho nhau để SX

? Khi nhận ruộng đất, họ phải có nghĩa vụ

gì đối với nhà nước?

HS: Nộp thuế, đi lính, đào đường

? Nông nghiệp có bước phát triển ra sao?

1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ

a/ Nông nghiệp

- Quyền sở hữu ruộng đất là của làng xã,theo tập tục chia nhau cày cấy, nộp thuế,

đi lính, lao dịch cho nhà vua

- Đào kênh, khai khẩn đất hoang

- Trồng dâu, nuôi tằm

VUA Trung ương Địa phương

Em hãy nhận xét?

HS: Khai khẩn đất hoang được mở rộng,

đào vét kênh ngòi NN rất chú trọng, đưa

ra nhiều biện pháp để nông nghiệp ổn

định và phát triển

? Việc cày ruộng tịch điền của Vua có ý

nghĩa gì?

HS: Vua quan tâm đến SX, tự mình làm

gương cho nhân dân

? Sự phát triển của thủ công nghiệp thể

hiện ra sao?

HS: Các xưởng thủ công như đúc tiền,

rèn vũ khí, may mặc được thành lập

GV : nguyên nhân sự phát triển của

thủ công nghiệp là do đất nước được

độc lập, các người thợ thủ công giỏi

không bị bắt sang Trung Quốc, do bản

tính cần cù, kinh nghiệm sản xuất từ

rất lâu đời của nhân dân ta truyền lại.

? Em hãy miêu tả kinh đô Hoa Lư để thấy

sự phát triển của nước ta thời Tiền Lê?

HS: Cột dát vàng, bạc, có nhiều điện đài,

qui mô cung điện hoành tráng

? Thương nghiệp có sự phát triển như thế

nào?

HS: Nhiều trung tâm buôn bán hình

thành, quan hệ Việt- Tống được thành

lập, nhân dân 2 nước được mua bán trao

đổi lẫn nhau

- Liên hệ, giáo dục HS: ý thức gìn giữ

và tôn tạo các di tích lịch sử ở Hoa Lư.

Tinh thần ý thức trong lao động, luôn

cần cù hăng say trong lao động, tăng

diên tích sử dụng đất qua việc khẩn

hoang, chú trọng thủy lợi

Hoạt động 2: cá nhân/ nhóm

b/ Thủ công nghiệp

- Xây dựng xưởng thủ công nhà nước

- Phát triển các nghề thủ công trong nhândân

c/ Thương nghiệp

- Mở rộng buôn bán trong và ngoài nước

- Gọi HS đọc SGK/33

- Chia nhóm cho HS thảo luận:

+ Em hãy vẽ sơ đồ các tầng lớp trong

- GV: thành phần chủ yếu trong xã hội là

nông dân, đó là những người tự do, cày

ruộng công làng xã,quyền lợi của họ gắn

với làng với nước

? Đời sống văn hóa có gì thay đổi?

HS: Giáo dục chưa phát triển, đạo Phật

được truyền bá rộng rãi

? Tại sao thời Đinh- Tiền Lê đạo Phật

được trọng dụng?

HS: Vì nhà sư là những người có học,

giỏi chữ Hán, là những người thầy giáo

đầu tiên ở địa phương, là cố vấn, ngoại

giao đắc lực của nhà vua

- GV minh họa bằng câu chuyện tiếp đón

sứ thần nhà Tống của nhà sư Đỗ Thuận

? Những sinh hoạt văn hóa truyền thống

của nhân dân ta ở địa phương?

HS: Ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đấu

vật

- Nhấn mạnh: vào các ngày vui, Vua cũng

2 Đời sống xã hội và văn hóa.

a/ Xã hội

Giai cấp thống trị

Giai cấpbị trị

b/ Văn hóa

- Giáo dục chưa phát triển

- Đạo Phật được truyền bá rộng rãi

- Chùa là nơi học hành, tế lễ, vui chơi

- Nghệ thuật: ca hát, nhảy múa, đuathuyền, đấu vật

thích đi chân đất, tay cầm xiên lội ao đâm

cá  Sự phân biệt sang hèn, Vua tôi chưa

có khoảng cách lớn

- Liên hệ, giáo dục HS: Những hình

thức sinh hoạt văn hóa vẫn còn lưu

truyền cho đến ngày nay, thường tổ

chức trong các lễ hội ở khắp mọi nơi

trên đất nước ta để người dân vui chơi

sau những tháng ngày lao động vất vả

4 Củng cố

- Nguyên nhân nào cho nền kinh tế Đinh- Tiền Lê phát triển?

- Đời sống xã hội và văn hóa có gì thay đổi?

5 Hướng dẫn dặn dò

- Học bài

- Xem bài mới: “Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước”

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 26.9.2015 Tuần:7

Ngày dạy : 30.9.2015 Tiết :14

CHƯƠNG 2 NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỈ XI- XII)

BÀI 10 NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC

- Rèn kĩ năng lập biểu bảng, hệ thống các sự kiện trong bài học

- Rèn kĩ năng phân tích, nhận xét, so sánh, hệ thống các sự kiện trong bài học

3.Tư tưởng

- Giáo dục lòng tự hào là con dân đất Việt

- Trân trọng và bảo vệ các thành tựu mà ông cha ta đã lưu giữ đến ngày nay

II CHUẨN BỊ

GV: - Bản đồ Đại Việt thời Lý

- Một số tranh ảnh về Hoa Lư, Thăng Long.

III CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1.Ỏn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ :

- Em hãy điểm lại tình hình Văn hóa thời Đinh Tiền Lê?

Trả lời:

- Xã hội thời Đinh Tiền Lê có các tầng lớp nào? - Giáo dục chưa phát triển

- Đạo Phật được truyền bá rộng rãi

- Chùa là nơi học hành, tế lễ, vui chơi

- Nghệ thuật: ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đấu vật

3.Bài mới

Đất nước ta thời Đinh- Tiền Lê đã phát triển mọi mặt, nhưng khi Lê Hoàn mất thì

mâu thuẫn nội bộ trong triều đã nảy sinh và trong hoàn cảnh nào thì nhà Lý đượcthành lập? Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay

Hoạt động GV và HS Nội dung

Hoạt động 1: cá nhân/ nhóm

- Giảng: sau khi Lê Hoàn mất tháng

10/1005 thái tử Long Việt lên ngôi đuợc

3 ngày thì Long Đĩnh tự lập lên làm vua

Đây là một ông vua rất tàn bạo mà mọi

người trong triều ngoài nội ai cũng oán

ghét, đó là một trong những nguyên nhân

làm cho nhà Lê mau chóng sụp đổ

? Tại sao triều thần lại tôn Lý Công

Uẩn lên làm vua?

HS: Vì đây là người có tài, có uy tín, đạo

đức được mọi người quí trọng

? Sau khi lên làm vua ông đã làm gì?

HS: Năm 1010 Lý Công Uẩn cho dời đô

về Đại La đổi tên thành Thăng Long

? Tại sao nhà Lý lại dời đô về Thăng

? Em hãy miêu tả kinh thành Thăng

Long?

HS: Dựa vào SGK để trình bày

- Chia nhóm cho HS thảo luận:

+ Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước

HS: Vua là người nắm mọi quyền hành,

giúp việc có các quan đại thần…

? Ở địa phương tổ chức chính quyền ra

sao?

HS: Chia cả nước làm 24 lộ phủ, dưới là

huyện, hương ,xã

? Tại sao nhà Lý lại giao các chức vụ

quan trọng cho những người thân cận

nắm giữ?

HS: Vì không sợ họ phản bội

? Những biểu hiện chứng tỏ nhà Lý luôn

quan tâm đến đời sống nhân dân?

HS: Cho đặt chuông trước điện ai có oan

ức gì thì vua xét xử

GV nhấn mạnh: nhà Lý luôn quan tâm

đến đời sống nhân dân, luôn coi dân là

gốc rễ lâu bền của đất nước

- Liên hệ, giáo dục: từ ngày

01/10/2010-10/10/2010 cả nước đã tổ chức trọng thể

“Đại lễ 1000 năm Thăng Long- Hà

Nội” với nhiều hoạt động sôi nổi như :

+ Mở cửa khu khảo cổ Hoàng thành

Thăng Long.

+ Phát lộ những di tích dưới Hoàng

- Chính quyền Trung ương:

- Chính quyền địa phương:

thành Thăng Long.

+ Lần đầu tiên giới thiệu Bảo vật Hoàng

cung: mũ vàng triều Nguyễn (TK XIX)

- GV liên hệ một số bộ luật cho HS nắm.

? Nêu nội dung chính của bộ Hình thư?

HS: Qui định chặt chẽ việc bảo vệ vua,

cung điện, bảo vệ tài sản nhân dân ,

nghiêm cấm giết mổ trâu bò, bảo vệ

SXNN…

- Liên hệ, giáo dục HS.

? Tổ chức quân đội? Nhiệm vụ?

HS: Gồm 2 bộ phận cấm quân và quân

địa phương

+ Cấm quân: bảo vệ vua hoàng tộc, cung

điện…

+ Quân địa phương: canh phòng lộ phủ

- Giải thích chính sách “ngụ binh ư nông”

- Thảo luận cặp:

? Em có nhận xét gì về chính sách này?

HS: Đây là chính sách tối ưu vì kết hợp

vừa sản xuất vừa quốc phòng

? Nhận xét về cách tổ chức quân đội thời

b Quân đội

- Bao gồm quân bộ và quân thủy

- Vũ khí: giáo mác, dao, kiếm , cung nỏ,máy bắn đá

- Trong quân còn chia làm 2 loại: cấmquân và quân địa phương

* Chính sách đối nội, đối ngoại:

- Củng cố khối đoàn kết dân tộc

- Đặt quan hệ ngoại giao bình thường vớinhà Tống, Chămpa

- Kiên quyết bảo toàn lãnh thổ

? Chủ trương của nhà Lý đối với các tù

trưởng miền núi ?

HS: Ban chức tước, trấn áp kẻ phản bội

Sử dụng bản đồ Đại Việt thời Lý để trình

bày vấn đề này : Vùng biên giới phía Bắc

là nơi cư trú của các dân tộc ít người Lý

Công Uẩn rất quan tâm củng cố khối

đoàn kết dân tộc vì đây là nguồn sức

mạnh trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc

? Đối với các nước láng giềng thì sao ?

HS: Đặt quan hệ bình thường trên cơ sở

độc lập tự chủ đối với Tống, Chămpa

Nhấn mạnh: giữ mối quan hệ hòa hiếu

trên cơ sở độc lập tự chủ, nếu nguyên

tắc này bị vi phạm nhà Lý sẽ kiên quyết

đòi lại hoặc đem quân đánh

4 Củng cố

- Nhà Lý thành lập trong hoàn cảnh nào? Tại sao nhà Lý dời đô ra Thặng Long?

- Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền Trung ương và địa phương thời Lý?

5 Hướng dẫn dặn dò

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Xem bài mới: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ký duyệt tuần 7

TRẦN VIỆT HÒA

Ngày soạn: 2.10.2015 Tuần:10

Ngày dạy : 5.10.2015 Tiết :

BÀI 11 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG

(1075- 1077)

I GIAI ĐOẠN THỨ NHẤT (1075)

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức

- Giúp HS hiểu được âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống

- Hiểu được nhà Lý đứng trước âm mưu xâm lược của nhà Tống đã chuẩn bị khángchiến ra sao

- Nhà Lý chủ động tấn công trước để phòng vệ

GV: - Bản đồ Đại Việt thời Lý- Trần

- Lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống giai đoạn 1(1075) HS: SGK, dụng cụ học tập

III CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ

- Tình hình luật pháp, quân đội, chủ trương của nhà Lý?

Trả lời

Luật pháp

- Năm 1042 ban hành bộ bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta - bộ Hình thư

- Nội dung: bảo vệ Vua, cung điện, tài sản nhân dân, bảo vệ sản xuất nông nghiệp,nghiêm cấm giết mổ trâu bò, xử phạt kẻ phạm tội

Quân đội

- Bao gồm quân bộ và quân thủy

- Vũ khí: giáo mác, dao, kiếm , cung nỏ, máy bắn đá

- Trong quân còn chia làm 2 loại: cấm quân và quân địa phương

* Chính sách đối nội, đối ngoại:

- Củng cố khối đoàn kết dân tộc

- Đặt quan hệ ngoại giao bình thường với nhà Tống, Chămpa

- Kiên quyết bảo toàn lãnh thổ

3 Bài mới:

Từ sau cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn thắng lợi, quan hệ giữa ta vànhà Tống vẫn ổn định trong một thời gian Nhưng giữa thế kỉ XI nhà Tống gặp nhiềukhó khăn về đối nội, đối ngoại, do đó đã âm mưu xâm lược nước ta Để hiểu rõ hơnchúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay.

Hoạt động 1: cá nhân.- Gọi HS đọc

SGK/38

? Tình hình nhà Tống trước khi xâm lược

Đại Việt?

HS: Rất nhiều khó khăn như ngân khố

cạn kiệt, tài chính nguy ngập, nội bộ mâu

thuẫn, 2 nước Liêu Hạ quấy phá…

? Nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt

nhằm mục đích gì?

HS: Giải quyết những khủng hoảng trong

nước…

GV nhấn mạnh: muốn dùng chiến tranh

để giải quyết khủng hoảng, đã ngấm

ngầm chuẩn bị kế hoạch xâm lược Đại

Việt, do đó quan hệ 2 nước ngày càng

xấu đi

? Để đánh chiếm nước ta chúng đã làm gì

trước tiên?

HS: Xúi giục Vua Chămpa từ phía Nam

đánh lên, phía Bắc ngăn cản việc buôn

bán trao đổi

Hoạt động 2: cá nhân/ nhóm

Giảng: trước âm mưu trên, nhà Lý đã

chuẩn bị các biện pháp để đối phó Cử Lý

Thường kiệt làm tổng chỉ huy tổ chức

kháng chiến

Đọc đoạn chữ nhỏ SGK

? Em hãy cho biết vài nét về Lý Thường

Kiệt?

HS: Là người có chí hướng, ham đọc

binh thư, cốt cách phi thường…

? Ông đã chuẩn bị những gì cho cuộc

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta

Nhà Tống: Khó khăn chồng chất  xâmlược Đại Việt

Giải quyết những khủng hoảng trongnước…

- Mục đích:

+ Giải quyết khó khăn

+ Làm suy yếu lực lượng nhà Lý, tiêu diệtĐại Việt

- Xúi giục Vua Chămpa từ phía Namđánh lên, phía Bắc ngăn cản việc buônbán

2.Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ

a Chuẩn bị

- Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy

- Luyện tập quân đội, phong chức tước

kháng chiến?

HS: Quân đội luyện tập thường xuyên,

đánh trả các cuộc quấy phá, đem quân

đánh Chămpa, đánh bại ý đồ tiến công

phối hợp của nhà Tống và Chămpa

- Sử dụng bản đồ trình bày cuộc tiến đánh

Chămpa của nhà Lý

?Việc chủ động tiến công trước để tự

vệ của nhà Lý có ý nghĩa như thế nào?

? Theo em việc nhà Lý thực hiện chủ

trương này là đúng hay sai? Giải

thích?

HS: trả lời

GV nhận xét, bổ sung, chốt ý:

Đây là chủ trương độc đáo, sáng tạo, tiến

công để tự vệ, thể hiện sự táo bạo nhằm

giành quyền tiêu hao sinh lực địch ngay

từ lúc chúng chưa xâm lược…

Sử dụng bản đồ chỉ hướng tiến công của

ta vào đất Tống

? Em hãy tường thuật lại diễn biến

cuộc kháng chiến?

HS: Tháng 10/1075, 10 vạn quân ta tiến

vào đất Tống chia làm 2 đạo:

+ Đường bộ: các tù trưởng chỉ huy

+ Đường thủy: Lý Thường Kiệt chỉ huy

+ Quan trọng là thành Ung Châu

+ Sau khi tiêu diệt các căn cứ tập kết

quân, phá hủy các kho tàng…ta vây thành

giành thắng lợi

để cô lập kẻ thù và tranh thủ sự ủng hộ

của nhân dân Trung Quốc trên đường tiến

quân LTK cho yết bảng nói rõ mục đích

tự vệ của ta

- GV: sau khi đạt những mục tiêu đặt ra

LTK ra lệnh phá hết cầu cống, thiêu hủy

cho các tù trưởng

- Mộ thêm binh

- Đánh bại ý đồ của nhà Tống và ChămPa

-> Quyết tâm, chu đáo, khẩn trương

- Nhà Lý chủ trương : Tấn công trước để

Kết quả: sau 42 ngày đêm chiến đấu ta đã

hạ thành, rút quân về nước chuẩn bịkháng chiến

* Ý nghĩa: - Làm thay đổi kế hoạch, làm

chậm lại cuộc xâm lược của quân Tống

- Ta có thời gian chuẩn bị mọi mặt

-

lương thảo rồi nhanh chóng rút quân về

nước chuẩn bị cuộc kháng chiến

Nhấn mạnh: làm thay đổi kế hoạch và

làm chậm lại cuộc tấn công của chúng, ta

có thời gian chuẩn bị

- Liên hệ, giáo dục: Quân Tống xâm

lược nước ta năm 981 đã bị Lê Hoàn

đánh bại nhưng chúng vẫn không từ bỏ

ý định xâm lược nước ta và lần này vẫn

bị thất bại Sau đó Lý Thường Kiệt vẫn

cho nhân dân miền biên giới buôn bán

trao đổi bình thường điều này thể hiện

mối quan hệ hòa hiếu nhưng trên cơ sở

độc lập tự chủ…

4 Củng cố:

- Nêu rõ những âm mưu và khó khăn của nhà Tống trước khi xâm lược nước ta?

- Sử dụng lược đồ trình bày cuộc tiến công tự vệ của nhà Lý?

5 Hướng dẫn học bài

- Học bài kết hợp lược đồ

- Xem bài mới: phần II “Giai đoạn thứ 2” (1076- 1077)

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 2.10.2014 Tuần:10

Ngày dạy : .10.2014 Tiết :16

BÀI 11 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG

(1075-1077) ( TT) II.GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076-1077) I.MỤC TIÊU

1.Kiến thức

- Biết miêu tả, hiểu được tác dụng của phòng tuyến sông Như Nguyệt

- Ghi nhớ những nét chính về cuộc tấn công xâm lược nước ta của nhà Tống và cuộckháng chiến chống Tống của quân dân thời Lý

- Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử

2.Kĩ năng

- Rèn kĩ năng sử dụng bản đồ