Bai 11 Van chuyen cac chat qua mang sinh chat

Xuất Đây Đây Hiện Qúa Sựlà là bào khuếch trình tượng phương môi sựvà vận này trường nhập màng tán chuyển thức xảy của bào mà tếra vận các bào là của hoàn nồng chuy kiểu phân biến các to[r]

3

Kể tên các thành phần cấu trúc

trên màng tế bào ?

Thành phần cấu trúc nào của màng sinh chất tham

gia vào quá trình trao đổi chất

một cách có chọn lọc ?

1 Protêin thụ thể, photpholipit kép, protêin

bám màng.

2 Lớp photpholipit kép, protêin xuyên màng.

3 Colesteron, glicoprotêin, photpholipit kép.

Màng sinh chất không có chức năng ?

1 Điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào.

2 Trao đổi chất một cách chọn lọc với môi trường.

3 Thu nhận thông tin.

4 Có “dấu chuẩn” đặc trưng cho từng loại tế bào,

giúp tế bào nhận biết nhau và nhận biết tế bào lạ.

Tế bào thường xuyên trao đổi chất với môi trường Các chất ra và vào tế bào

đều phải đi qua màng sinh chất.

Các chất đi ra và vào

tế bào theo những

cách nào?

BÀI 11

VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

HELLO

Hiện tượng khuếch tán

-Mở lọ nước hoa.

-Nhỏ một giọt mực vào nước

?Hiện tượng gì sẽ xảy ra?

1 Các khái niệm:

 Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

+Khuếch tán là sự chuyển động của các chất phân tán từ nơi có nồng độ cao đến nơi có

nồng độ thấp.

có nồng độ chất tan cao (hay từ nơi

có thế nước cao đến nơi có thế nước

I

1 Các khái niệm:

 Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

+Khuếch tán là sự chuyển động của các

chất phân tán từ nơi có nồng độ cao đến nơi

có nồng độ thấp.

+Thẩm thấu là sự khuếch tán của các phân

tử nước qua màng sinh chất.

? Vậy chất tan (CuSO4) sẽ di

chuyển như thế nào?

 Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

Các tinh thể CuSO4 cột A đi qua màng thấm chọn lọc sang

cột B Còn các tinh thể KI cột B đi qua màng thấm chọn lọc

sang cột A

I VẬN CHUYỂN THỤ ĐỘNG

1 Các khái niệm:

 Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

+Khuếch tán là sự chuyển động của các chất phân tán từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp.+Thẩm thấu là sự khuếch tán của các phân tử nước qua màng sinh chất

+Vận chuyển thụ động là phương thức vận chuyển các chất qua màng sinh chất từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp (theo chiều građien nồng độ) mà không tiêu tốn năng lượng

I Vận chuyển thụ động :

1 Các khái niệm:

2 Các kiểu vận chuyển :

 Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

?Quan sát hình và xem phim sau cho biết các chất khuếch tán qua màng

sinh chất bằng cách nào?

Các chất được vận chuyển thụ động qua màng sinh chất bằng

những con đường nào ?

Prôtêin Xuyên màng

Màng sinh chất ( photpholipit kép )

H 2 O

BÊN NGOÀI TẾ BÀO

BÊN TRONG TẾ BÀO

2 Con đường vận chuyển thụ động

.

TT Con đường vận chuyển Các chất được vận chuyển

1. - Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép phôtpholipit:

2. - Khuếch tán qua kênh prôtêin xuyên màng:

3. - Khuếch tán qua kênh protein đặc biệt Aquaporin

Các chất không phân cực và chất

có kích thước nhỏ như CO2, O2.

Các chất phân cực, các ion, chất có kích thước phân tử lớn như Glucôzơ.

Phân tử nước.

I VẬN CHUYỂN THỤ ÐỘNG

1 Khái niệm:

Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

2 Con đường vận chuyển thụ động

3 Các yếu tố ảnh hưởng tới tốc độ khuếch tán qua màng sinh chất:

Những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến tốc độ khuếch tán các chất qua màng sinh chất?

Ưu trương Đẳng trương Nhược trương

Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

Tế bào để trong ba môi trường

Tế́ bào

Chất tan

Ưu trương Đẳng trương Nhược trương

Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

Tế bào để trong ba môi trường

Các loại môi trường

.

MT

Yếu tố

MT ưu trương

MT đẳng trương

MT nhược trương

Ra < vào

Ra = vào

Ra > vào

Tế bào bình thường

Tế bào trương có thể bị vỡ

Tế bào

co lại

I VẬN CHUYỂN THỤ ÐỘNG

1 Khái niệm:

2 Con đường vận chuyển thụ động:

3 Các yếu tố ảnh hưởng tới tốc độ khuếch tán qua màng sinh chất:

 Sự chênh lệch về nồng độ các chất giữa môi trường trong

và ngoài tế bào.

 Kích thước, đặc tính lý hoá của chất tan

 Nhiệt độ môi trường …

Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

THẢO LUẬN

Hãy giải thích một số hiện tượng ?

1 Khi muối dưa bằng rau cải, lúc đầu rau bị quắt

lại sau vài ngày lại trương to lên

2 Ngâm quả mơ chua vào đường, sau 1 thời gian

quả mơ có vị chua ngọt, nước cũng có vị ngọt chua

3 Ngâm rau sống bằng nước muối pha loãng để sát

khuẩn và tiêu diệt trứng giun sán

Nếu có những chất mà TB rất cần nhưng nồng độ của nó lại nhỏ hơn trong

TB thì TB có thể lấy các chất đó được không?

 Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

[ glucozo ]:

m¸u > n íc tiÓu

[ urª ] : m¸u < n íc tiÓu

ATP

 Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

có nồng độ chất tan cao (ngược chiều nồng độ) và̀

tiêu tốn năng lượng

Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

I VẬN CHUYỂN THỤ ÐỘNG

II VẬN CHUYỂN CHỦ ĐỘNG

1 Khái niệm:

2 Cơ chế:

Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

Các chất được vận chuyển chủ động qua màng sinh chất bằng cơ chế nào?

Môi trường ngoại bào

2 Cơ chế

ATP + Prôtêin vận chuyển đặc chủng cho từng

loại chất  Prôtêin biến đổi cấu hình

 Prôtêin biến đổi cấu hình + các chất rồi đưa chúng

từ ngoài vào tế bào, hay đẩy chúng ra khỏi tế bào

I VẬN CHUYỂN THỤ ÐỘNG

II VẬN CHUYỂN CHỦ ĐỘNG

III NHẬP BÀO VÀ XUẤT BÀO

Bài 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT

Quan sát đoạn phim sau và cho biết thế nào là hình thức nhập bào ? hình thức xuất bào?

Người ta chia nhập bào thành 2 loại:

Đây là sự vận chuyển của các chất tan từ nơi

có nồng độ cao tới nơi có nồng độ thấp?

Qúa trình này xảy ra hoàn toàn ngược với

tế bào bằng nồng độ chất tan trong tế bào?

T

 Làm bài tập cuối bài.

 Học thuộc bài.

 Chuẩn bị bài thực hành.