TRƯỜNG PTDTBT THCS NẬM CẮN.[r]
Trang 1TRƯỜNG PTDTBT THCS NẬM CẮN KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
TRƯỜNG ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề gồm có 01 trang) NĂM HỌC: 2015 - 2016
Môn thi: Ngữ văn – Lớp 8
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu I (2,5 điểm)
Suy nghĩ của em về nội dung mẩu chuyện sau:
“Một người đàn ông thường dùng hai cái bình lớn để gánh nước từ suối về nhà Một trong hai cái bình này bị nứt và khi về đến nhà, nước trong bình đã vơi đi một nửa Cái bình nứt luôn buồn bã, khổ sở vì khiếm khuyết của mình Một ngày nọ, cái bình nứt nói với người chủ của mình:
- Tôi thấy thật xấu hổ khi mình không làm tròn công việc Vì tôi mà ông phải làm
việc cực nhọc hơn.
Người gánh nước nói bằng giọng cảm thông:
-Trên đường về, ngươi có để ý những luống hoa xinh đẹp dọc đường không? Ngươi có thấy hoa chỉ mọc ở phía đường của ngươi mà không phải là phía bên kia không? Ta đã biết khiếm khuyết của ngươi Vì vậy ta đã gieo những hạt hoa bên đó và mỗi ngày ngươi đã tưới nước cho chúng Hai năm qua, ta đã hái những bông hoa này để tặng mọi người và làm đẹp cho căn nhà chúng ta…”
(Phỏng theo Hạt giống tâm hồn)
Câu II (5,0 điểm)
Có ý kiến cho rằng: chiếc lá thường xuân trên tường, (trong tác phẩm “Chiếc lá cuối cùng” - O.Hen-ri) là một “kiệt tác nghệ thuật” Ý kiến của em?
Câu III (2,5 điểm)
Tìm và phân tích giá trị biểu đạt của các từ tượng hình, tượng thanh trong khổ thơ sau:
Trong làn nắng ửng khói mơ tan Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng Sột soạt gió trêu tà áo biếc Trên giàn thiên lí, bóng xuân sang.
(Hàn Mặc Tử, Mùa xuân chín)
Câu IV (10 điểm)
Phân tích diễn biến tâm lí và nhận xét tính cách của chị Dậu qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” ( Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
-Hết -Họ và tên thí sinh: ……… … SBD: ………
Trang 2TRƯỜNG PTDTBT THCS NẬM CẮN KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TRƯỜNG
NĂM HỌC: 2015 - 2016
HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC
(Hướng dẫn và biểu điểm chấm gồm 03 trang)
Môn: NGỮ VĂN
1 Suy nghĩ về nội dung của mẩu chuyện 1,5
- Ngay cả chiếc bình nứt cũng có thể là nguồn sống cho những
bông hoa xinh đẹp điểm tô cho cuộc đời 0,5
- Trong cuộc sống cũng vậy, ai cũng đều có “những vết nứt”, vì thế
chẳng ai hoàn hảo cả, tất cả chúng ta đều có thể là cái bình nứt 0,5
- Nếu ta biết chấp nhận và tận dụng (như người đàn ông sử dụng
chiếc bình nứt) thì mọi thứ đều có thể trở nên có ích 0,5
2 Rút ra bài học và liên hệ bản thân: 1,0
- Trong điểm yếu chúng ta sẽ luôn tìm thấy lợi điểm 0,5
- Cần lạc quan để tìm ra lợi điểm của bản thân nhằm đi đến thành
công trong cuộc sống
0,5
1 Đưa ra nhận định của cá nhân về ý kiến 0,5
- Chiếc lá thường xuân trên tường, (trong tác phẩm “Chiếc lá cuối
cùng” - O.Hen-ri) là một “kiệt tác nghệ thuật”.
0,5
2 Lí giải để thấy ý kiến trên là đúng 4,5
- Nhân vật cụ Bơ-men ít xuất hiện (chỉ trong mấy dòng đầu đoạn
trích và qua lời kể của Xiu khi cụ đã chết trong đêm mưa tuyết dữ
dội)
0,5
- Cụ Bơ-men và Xiu đều sợ sệt khi ngó ra ngoài cửa sổ nhìn cây
thường xuân…Vì thương yêu Giôn-xi và không muốn Giôn-xi bi
quan, tuyệt vọng mà chết nên cụ Bơ-mẹ quyết định vẽ chiếc lá trên
tường thay cho chiếc lá thường xuân cuối cùng đã rụng
0, 5
- Cụ Bơ-men đã hi sinh cả thân mình, không tiếc gì đến tính mạng
để cứu bằng được cô gái trẻ: cụ đã vẽ chiếc lá trong một đêm mưa
tuyết dữ dội và cụ đã chết sau cái đêm làm công việc vị tha, nhân
đức ấy
1,0
- Chiếc lá thường xuân trên tường là một kiệt tác nghệ thuật trong
cuộc đời họa sĩ bốn mươi năm của cụ Bơ-men Đó là tác phẩm bắt
nguồn từ cuộc sống khổ đau của con người và hướng tới mục đích
cao quý
1,0
- Nghệ thuật chân chính đã thổi vào tác phẩm một sức sống bất diệt
khiến cho chiếc lá trên tường cụ vẽ giống như chiếc lá thường xuân
trên cành mà cả Giôn-xi và Xiu đều tưởng là thật
0,5
- Chiếc lá được vẽ bằng tình thương bao la và lòng hi sinh cao cả 1,0
Trang 3của người họa sĩ già Bơ-men, và chính cái tâm nâng cái tài của
người họa sĩ lên để bức tranh Chiếc lá cuối cùng của cụ vẽ trong
một đêm mưa tuyết dữ dội trở thành một kiệt tác
1 Xác dịnh được các từ tượng hình, tượng thanh có trong khổ thơ 0,5
- Từ tượng hình: lấm tấm
- Từ tượng thanh: sột soạt
0,5
2 Phân tích giá trị biểu đạt của các từ tượng hình, tượng thanh 2,0
- lấm tấm: là từ tượng hình gợi tả hình ảnh của những hạt nắng nhỏ
bé như rắc những hạt vàng trên những mái nhà tranh trong buổi
sớm mùa xuân
0,5
- sột soạt: kà từ tượng thanh gợi tả âm thanh của gió thổi và tác
động vào “tà áo biếc”, tạo cảm giác vui tươi, quấn quýt, hữu tình
của cảnh vật mùa xuân
0,5
- Tác dụng: tả nắng và gió trong khung cảnh mùa xuân sống động,
hữu tình, …
1,0
1 Phân tích diễn biến tâm lí nhân vật Chị Dậu 9,0
a Mở bài:
- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, nhân vật chị Dậu
- Đánh giá một trong những thành công làm nên cái đặc sắc nổi bật
của tác phẩm là miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật
0,5 0,5
b Thân bài:
* Tình thế của chị Dậu lúc này là cùng đường, khốn quẫn, lại thân
cô thế cô trướng sự hung hãn của tên cai lệ và bọn người nhà lí
trưởng Một sự đối đầu không cân sức giữa một người phụ nữ, hai
đứa con nhỏ và người chồng ốm yếu với hai tên tay sai đủ roi song,
tay thước và dây thừng
0,5
* Diễn biến tâm lí của chị Dậu khi bọn tay sai xông vào nhà đòi
đánh, trói anh Dậu:
- Thiết tha van xin tên cai lệ và bọn người nhà lí trưởng
+ mặc cho những lời quát tháo, mắng chửi tàn bạo của hai tên tay
sai trút xuống đầu, chị Dậu vẫn một mực tha thiết van xin chúng
+ Chị run run nói với chúng bằng những lời thật nhũn nhặn, lễ phép
với lối xưng hô như tự hạ mình xuống: “Nhà cháu đã …”
+ tiếp tục thiết tha van xin tên cai lệ: “Khốn nạn! Nhà cháu…, dẫu
ông … Xin ông trông lại!”
+ khi cai lệ chạy sầm sập đén định trói anh Dậu, chị “xám mặt, vội
đặt con xuống….”, chị vẫn tha thiết van xin: “Cháu van ông, nhà
cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!”
+ Chị Dậu phải nhẫn nhục, lễ phép, thiết tha van xin đến mức tự hạ
mình như thế không phải chị là ngườ yếu đuối, nhút nhát mà để gợi
lòng thương cảm của cai lệ và bọn ngườn nhà lí trưởng bởi bản tính
lương thiện và sự nhẫn nhịn vốn có một phần, nhưng chủ yếu với
chị lúc này, sức khỏe và tính mạng của anh Dậu là điều chị lo lắng
0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5
Trang 4hơn cả.
- Vùng dậy chống trả quyết liệt
+ thoạt đầu chị “cự lại” bằng lí lẽ: “Chồng tôi đau ốm, … hành hạ!”
+ liều mạng cự lại với lời lẽ cứng rắn: tôi – ông
+ khi bị bịch mấy bịch vào ngực thì chị “tức quá không chịu được”
=> thay đổi cách xưng hô từ cháu đến tôi, chị đã đứng thẳng trước
đối thủ và dám nhìn thẳng vào bọn chúng
+ bị tát, chị Dậu vụt phản kháng với sức nước vỡ bờ: “Mày trói
ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!”
+ chuyển từ đấu lí sang đấu lực: “chị túm lấy hắn, ấn dúi ra cửa”
làm tên cai lệ “ngã chỏng quèo trên mặt đất” … bị chị Dậu “túm
tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm.”
* Nhận xét về sự thay đổi thái độ và tính cách của chị Dậu: diễn
biến tâm lí và thái độ của chị Dậu trước bọn ta sai được nhà văn
miêu tả cụ thể, sinh động và chân thực, phù hợp với sự phát triển tự
nhiên, biện chứng của tính cách nhân vật này Hành động của cai lệ
và bọn người nhà lí trưởng càng ngông cuồng, thô bạo, thì sự phản
ứng của của chị Dậu càng mạnh mẽ, quyết liệt Giai đoạn sau là sự
phát triển tất yếu của giai đoạn trước
c Kết luận: Qua lời thoại và xung đột giữa chị Dậu và tên cai lệ,
tên người nhà lí trưởng, ngòi bút hiện thực sinh động của Ngô Tất
Tố đã tái hiện chân thực, sắc nét diễn biến tâm lí của nhân vật chị
Dậu, …qua đó giúp người đọc cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn của
người phụ nữ nông dân giàu tình thường và tiềm tàng sức phản
kháng
0,5 0,5 0,5
0,5 0,5 1,0
1,0
2 Nhận xét đánh giá về tính cách của chị Dậu:
- qua những điều phân tích trên, ta thấy chị Dậu là một người phụ
nữ nông dân hết mực yêu thương chồng và tìm mọi cách để bảo vệ
chồng trong hoàn cảnh cùng đường, khốn quẫn của mùa sưu thuế
Ở người phụ nữ ấy còn có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ thể hiện
qua việc chị vùng lên đánh ngã một lục cả hai tên tay sai Đó chính
là vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ lao động ở nông thôn nước ta
trước Cách mạng tháng Tám, cho dù họ phải sống trong một cuộc
sống vô cùng gian nan, khổ cực
1,0