Lec 1 giải phẫu

Hình thể trong 2 “bơm” ngăn = vách 4 buồng tim ngăn nhau bởi các vách Tim phải: nhĩ phải + thất phải Tâm nhĩ phải right atrium: ngăn nhĩ trái, thông thất phải và các TM Mào tận cùng rãnh

TIM, MẠCH VÀNH CÁC MẠCH MÁU LỚN

TÀI LIỆU HỌC TẬP THAM KHẢO

MỤC TIÊU

1 Trình bày được vị trí, hình thể ngoài, liên

quan, cấu tạo, mạch và thần kinh của tim.

2 Trình bày được các đoạn của động mạch

I TIM

1 Vị trí, hình thể ngoài, liên quan

2 Hình thể trong: Tim phải / Tim trái

3 Cấu tạo: Ngoại tâm mạc – Cơ tim – Nội tâm mạc

TIM (Heart)

1 Vị trí, hình thể ngoài, liên quan

Tim: như 2 cái bơm (tim phải; tim trái) giữa 2 vòng tuần

TIM (Heart)

Đáy tim: Hình tứ giác, ra sau, sang

phải, cùng phần gần các TM lớn củatim (các TM chủ, TM phổi)

TIM (Heart)

2 Hình thể trong

2 “bơm” ngăn = vách

4 buồng tim ngăn nhau bởi các vách

Tim phải: nhĩ phải + thất phải

Tâm nhĩ phải (right atrium): ngăn nhĩ trái,

thông thất phải và các TM

Mào tận cùng (rãnh tận) chia nhĩ phải -> 2

phần: sau-trước

- Phần sau: xoang, lỗ, van TM chủ

- Phần trước: tiền đình van nhĩ thất phải, tiểu

nhĩ phải, cơ lược

Vách gian nhĩ: hố bầu dục Viền hố bầu dục

Vòng xơ van 3 lá

Tâm thất phải (right ventricle): hình tháp, 1 đỉnh, 1

đáy, 3 thành Thành dày =1/3 trái (3-5mm)

Mào trên tâm thất-> chia thất phải: đường vào, đường

ra

- Đáy: lỗ nhĩ thất phải, lỗ thân ĐM phổi

- Thành trước/sau-dưới/sau-trái

+ Bè cơ : chủ yếu ở đường vào

+ Cơ nhú (trước, sau, vách); thừng gân

TIM (Heart)

Tim trái: nhĩ trái+thất trái

Tâm nhĩ trái (left atrium): tạo bởi đáy

tim,nhẵn, nhận 4 TM phổi đổ vào

Tiểu nhĩ trái: có cơ lược

Vách gian nhĩ: van của lỗ bầu dục

TIM (Heart)

Tâm thất trái (left ventricle) : buồng

hình nón, dày hơn phải 3 lần (8-12 mm)

- Bè cơ: phức tạp, dày hơn

- Cơ nhú: trước, sau lớn hơn

- Vách gian thất: phần cơ dày; phần màng mỏng

TIM (Heart)

3 Cấu tạo

3.1.Ngoại tâm mạc

Ngoại tâm mạc sợi

Ngoại tâm mạc thanh mạc: Lá thành, lá tang, ổ ngoại tâm mạc

- Xoang ngang ngoại tâm mạc

- Xoang chếch ngoại tâm mạc

TIM (Heart)

Mạch và thần kinh ngoại tâm mạc:

TK: X, hoành, thân giao cảm

ĐM: chủ ngực, cơ-hoành, hoành trên, ngoại tâm mạc-hoành

TM: đi vào hệ TM đơn, TM ngực trong, hoành trên

Liên hệ lâm sàng: Tràn dịch màng

ngoài tim, chèn ép tim cấp; viêm màng ngoài tim

3.2 Cơ tim

Mô liên kết và khung sợi của tim

Vòng sợi; Tam giác sợi

->CN: chỗ bám lá van, duy trì toàn vẹncác lỗ, cách điện cơ tâm nhĩ – tâm thất

3.3 Nội tâm mạc

- ĐM gian thất sau (xuống sau-PDA):

là nhánh tận của vành phải; cho

nhánh vào nút AV

- ĐM gian thất trước (xuống trước

trái-LAD): các nhánh xiên

- ĐM mũ: nhánh bờ trái

4 Mạch và thần kinh

4.1 Các ĐM vành (coronary arteries)

ĐM vành trái: xoang ĐM vành->sang trái

giữa thân ĐM phổi-tiểu nhĩ trái:

- ĐM gian thất trước (xuống trước trái-LAD):

nhánh nón, nhánh xiên, nhánh vách

- ĐM mũ: nhánh bờ trái

TIM (Heart)

Tiếp nối của các ĐM vành

TIM (Heart)

4.2 Các TM của tim

Xoang vành và các nhánh

- TM tim lớn (gian thất trước)

- TM tim giữa (gian thất sau)

- TM tim nhỏ

- TM sau thất T, chếch nhĩ T

Bạch huyết của mạch vành

TM tim trước: xuất phát mặt

trước thất phải, đổ vào nhĩ phải

TM bờ phải thuộc nhóm này

TM tim cực nhỏ: đổ trực

tiếp vào buồng tim, cónhiều ở nhĩ và thất phải

TIM (Heart)

4.3 Thần kinh của tim

Hệ thống dẫn truyền của tim

- Nút xoang-nhĩ (SA): thành nhĩ phải

- Nút nhĩ-thất (AV): sau dưới vách gian nhĩ

- Bó nhĩ thất (His): mở rộng AV->tam giác sợi

phải->vách gian thất

+ Trụ phải: thất phải-> dải băng

điều hoà-> mạng Purkinje

+ Trụ trái: thất trái-> mạng

Thần kinh tự chủ

- Sợi giao cảm: hạch cổ, ngực

- Sợi đối giao cảm: TK X

- Sợi tự chủ-> ĐR tim: phần nông/sâu

TIM (Heart)

5 Đối chiếu tim/van tim lên

thành ngực; X-quang của tim

Đối chiếu:

- Trên: Sụn sườn 3 bờ phải; KLS

2 bờ trái xương ức

- Bờ phải: sụn sườn 3-6; trái:

KLS 2-5 đường giữa đòn ; dưới: mũi kiếm-> KLS V giữa đòn

X- quang

MẠCH MÁU LỚN Ở

NGỰC – BỤNG

1 Thân ĐM phổi

- Trong túi ngoại tâm mạc sợi

- Từ nền that phải, lên trên, ra sau, sang trái -> trước-trái ĐM chủ lên

- Tận cùng: ngang ngực V, dưới cung ĐMC

2 Các ĐM phổi

ĐM phổi phải: dài hơn, trout PQ chính, sau

ĐMC lên và TM chủ trên, TM phổi trên phải

ĐM phổi trái: trước ĐMC lên, sau TM phổi trên

3 Các TM phổi: 4 đổ về nhĩ trái

MẠCH MÁU LỚN Ở NGỰC – BỤNG

2 Động mạch chủ

2.1 ĐM chủ lên

- NU: lỗ ĐMC ở đáy thất trái

- Liên quan: TMC trên, thân ĐM phổi, ĐM phổi

phải, PQC phải, tiểu nhĩ phải

- Phân nhánh: ĐM vành phải, trái

2.2 Cung Động mạch chủ

- NU: tiếp theo ngang khớp ức-sườn II trái

- Tận cùng: ra sau bờ trái KQ, bờ dưới ngực IV nối tiếp với ĐMCN qua eo ĐM chủ

- Liên quan:

- Phân nhánh: Thân ĐM cánh tay đầu, ĐM cảnhchung trái, dưới đòn trái

MẠCH MÁU LỚN Ở NGỰC – BỤNG

2.3 ĐM chủ ngực

- NU, Liên quan, tận cùng: T4-12, nằm trong

trung thất sau

- Phân nhánh: nhánh ngoại tâm mạc, phế quản,

thực quản, trung thất, hoành trên, ĐM gian sườn

sau, ĐM dưới sườn

- Liên hệ LS

+ Chấn thương ĐMC + Lóc ĐMC

MẠCH MÁU LỚN Ở NGỰC – BỤNG

3 Tĩnh mạch chủ

3.1 TM chủ trên

Từ sau sụn sườn 1-3 P, hợp của TM

cánh tay đầu phải và trái, nhận TM đơn,

đổ vào nhĩ phải

Nửa dưới ở túi ngoại tâm mạc-> LQ

trung thất giữa

ADLS: đường vào TM trung tâm

TM cánh tay đầu phải, trái

TM gian sườn trên trái: nhân TM gian

sườn sau 2,3,4, PQchính trái,bán đơn

phụ-> TM cánh tay đầu trái

3.2 TM chủ dưới

Đổ về nhĩ phải T5-7

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN