Một số kiến nghị: Từ những nghiên cứu về thực trạng giáo dục ở trường tiểu học Đỗ Động huyện Thanh Oai và nhận thức cá nhân em xin mạnh dạn đề xuất một số kiến nghị nhỏ với các ngành, cá[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG TP HÀ NỘI
HUYỆN THANH OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY”
Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Quỳnh
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Đỗ Động Giáo viên hướng dẫn: Tăng Thị Thanh Thu
HÀ NỘI, THÁNG 5 NĂM 2011
Trang 2MỤC LỤC
Trang Phần mở đầu
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng, hiệu quả
giáo dục - đào tạo
1.1 Một số khái niệm
1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và
Đảng ta về giáo dục
1.3 Vị trí, vai trò của giáo dục tiểu học trong chiến lược giáo dục
1.4 Những nhân tố quyết định chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo
Chương 2: Thực trạng giáo dục, đào tạo ở Trường tiểu học Đỗ
Động, huyện Thanh Oai, Hà Nội
2.1 Vài nét về Trường tiểu học Đỗ Động
2.2-Thực trạng chất lượng giáo dục, đào tạo ở trường Tiểu học Đỗ
Động, huyện Thanh Oai, Hà Nội
2.3 Một số tồn tại và nguyên nhân tồn tại
2.4 Bài học kinh nghiệm
Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả
giáo dục - đào tạo ở Trường tiểu học Đỗ Động, huyện Thanh Oai,
Trang 3hoỏ khụng chỉ là cụng cuộc xõy dựng kinh tế, mà chớnh là quỏ trỡnh biến đổi sõu sắcmọi lĩnh vực của đời sống xó hội (kinh tế, chớnh trị, văn hoỏ, khoa học và cụng nghệ,giỏo dục, con người…), làm cho xó hội phỏt triển lờn một trạng thỏi mới về chất Chớnh
vỡ vậy, nú đũi hỏi phải cú nguồn nhõn lực đủ về số lượng, mạnh về chất lượng Núicỏch khỏc, nguồn nhõn lực phải trở thành động lực của sự phỏt triển
Mục tiờu phỏt triển kinh tế - xó hội nhằm đưa nước ta ra khỏi tỡnh trạng kộmphỏt triển vào năm 2010 và về cơ bản trở thành một nước cụng nghiệp vào năm
2020 đũi hỏi giỏo dục - giỏo dục phổ thụng núi riờng phải phỏt triển mạnh mẽ đểgúp phần kiến tạo nguồn nhõn lực thỳc đẩy quỏ trỡnh cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ.Việc chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa: sự phỏt triểnnhanh chúng của khoa học và cụng nghệ; xu thế toàn cầu hoỏ và hội nhập kinh tếquốc tờ; nhu cầu học tập ngày càng tăng của nhõn dõn vừa là thời cơ, vừa tạo rathỏch thức to lớn đối với giỏo dục nước ta theo hướng phỏt triển bền vững của đấtnước Trong bối cảnh đú, giỏo dục núi chung và giỏo dục phổ thụng núi riờng phảiđược đổi mới mạnh mẽ với tư duy sõu sắc, toàn diện, theo kịp, xứng tầm…
Từ những kiến thức đó được học trong chương trỡnh Trung cấp lý luận chớnhtrị và những vấn đề trong quỏ trỡnh cụng tỏc tại trường tiểu học Đỗ Động, huyện
Thanh Oai, em đó chọn đề tài: “Thực trạng và giải phỏp nhằm nõng cao chất lượng, hiệu quả giỏo dục - đào tạo ở trường tiểu học Đỗ Động, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội hiện nay” làm tiểu luận tốt nghiệp của mỡnh Đề tài cú tớnh
lý luận và thực tiễn trong giai đoạn hiện nay
2 Mục đớch và nhiệm vụ nghiờn cứu:
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng chất lợng, hiệu quả giáo dục - đàotạo tại trường Tiểu học Đỗ Động, huyện Thanh Oai, Hà Nội hiện nay, đề xuất giảipháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lợng giỏo dục phổ thụng theo mục tiêu giáo dụctiểu học
3 Đối tượng nghiờn cứu:
Chất lượng giỏo dục - đào tạo tại trường Tiểu học Đỗ Động, xó Đỗ Động,huyện Thanh Oai
4 Phương phỏp nghiờn cứu:
- Sử dụng phương phỏp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duyvật lịch sử
Trang 4- Phơng pháp khảo cứu tài liệu, văn bản.
- Phơng pháp thống kê, phõn tớch, tổng hợp dữ liệu, số liệu so sỏnh, đỏnh giỏnhằm phục vụ đề tài
5 Giới hạn và phạm vi nghiờn cứu:
Do thời gian và điều kiện cũng nh năng lực nghiên cứu hạn chế của bản thân,
đề tài đi vào nghiên cứu các biện pháp nhằm nâng cao chất lợng, hiệu quả giáo dục
-đào tạo
Tiến hành nghiên cứu tại trường Tiểu học Đỗ Động, xó Đỗ Động, huyện ThanhOai từ năm 2008 đến thỏng 5 năm 2011
6 Kết cấu của tiểu luận:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, tiểu luận được gồm 3chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nõng cao chất lượng, hiệu quả giỏo dục đào tạo
-Chương 2: Thực trạng giỏo dục, đào tạo ở Trường tiểu học Đỗ Động, huyệnThanh Oai, Hà Nội
Chương 3: Một số giải phỏp nhằm nõng cao chất lượng, hiệu quả giỏo dục đào tạo ở Trường tiểu học Đỗ Động, huyện Thanh Oai, Hà Nội
-Trong quỏ trỡnh làm tiểu luận này, em xin chõn thành cảm ơn cỏc thầy, cụgiỏo trường ĐTCB Lờ Hồng Phong, đặc biệt là cụ giỏo Tăng Thị Thanh Thu đó tậntỡnh giỳp đỡ em hoàn thành đề tài
Chương 1
CƠ SỞ Lí LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ
GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO 1.1-Một số khỏi niệm.
1.1.1-Giỏo dục:
Khỏi niệm giỏo dục cú hai nghĩa, khi sử dụng khỏi niệm giỏo dục là một động
từ thỡ Giỏo dục dựng để chỉ “Hoạt động nhằm tỏc động một cỏch cú hệ thống đến sự
Trang 5phát triển tinh thần, thể chất của một đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dầndần có được những phẩm chất và năng lực yêu cầu đề ra”.
Còn khi sử dụng là một danh từ thì giáo dục nhằm để chỉ “Hệ thống các biệnpháp và cơ quan giảng dạy của một nước”
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin: Giáo dục là sự tác động đến nhâncách con người bằng các tri thức khoa học làm cho nhân cách ấy biến đổi, phát triểntheo yêu cầu của xã hội
1.2- Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta
về giáo dục
1.2.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin.
Bất kỳ ở một giai đoạn lịch sử nào, giáo dục - đào tạo luôn đóng một vai tròhết sức quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân, tập thể, cộng đồng, dântộc và cả nhân loại Từ xa xưa các học giả, các nhà lãnh đạo, quản lý ở trong nước
và trên thế giới đã từng luận bàn rất nhiều xung quanh vấn đề này Theo C.Mác:Giáo dục - đào tạo “Tạo ra cho nền kinh tế của một dân tộc những nhà khoa học,chuyên gia, kỹ sư trên các lĩnh vực kinh tế và nhờ đó những tri thức ấy mới có thểsáng tạo ra những kỹ thuật tiên tiến, những công nghệ mới Nếu chúng ta không cóđội ngũ ấy thì sự nghiệp xây dựng CNXH chỉ là lời nói huênh hoang, rỗng tuếch” Còn Ph.Ăngghen thì khẳng định: “Một dân tộc muốn đứng lên trên đỉnh cao củanền văn minh nhân loại, dân tộc ấy phải có trí thức” Như vậy cả C.Mác vàĂngghen đều coi giáo dục - đào tạo là chìa khoá, là động lực đối với sự phát triển
Trang 6của xã hội, đặc biệt là đối với quá trình xây dựng CNXH của một quốc gia, một dântộc.
Kế thừa quan điểm của C.Mác-Ăngghen và trên cơ sở thực trạng giáo dục-đào tạo ởNga trong những ngày đầu cách mạng tháng 10 thành công, Lênin đã sớm khẳngđịnh vai trò quan trọng của giáo dục-đào tạo trong việc đưa nước Nga thoát khỏinghèo nàn lạc hậu, tiến lên CNXH Theo Lênin: “Muốn tạo lập chủ nghĩa xã hộiphải có một trình độ văn hoá nhất định” “Việc nâng cao năng suất lao động trướchết phải nâng cao trình độ học vấn và văn hoá của quần chúng nhân dân” và “Nếukhông có một mạng lưới giáo dục quốc dân ít nhiều phát triển thì tuyệt nhiên khôngthể giải quyết mọi vấn đề trên quy mô toàn dân”
Trong quá trình lãnh đạo công cuộc xây dựng CNXH, Lênin luôn coi sự nghiệpgiáo dục và đào tạo là nhiệm vụ hàng đầu, là điều kiện tiên quyết để nâng cao năngsuất lao động, để chiến thắng nghèo nàn lạc hậu.Chính vì vậy mà Người chủtrương “Phải thực hiện một chế độ giáo dục không mất tiền và bắt buộc, phổ thông
và tổng hợp cho tất cả trẻ em trai gái dưới 17 tuổi” trên cơ sở nguyên lý “Giảng dạyphải kết hợp chặt chẽ với lao động sản xuất xã hội, đào tạo những thành viên pháttriển toàn diện cho xã hội cộng sản”
Có thể nói những quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về giáo dục - đào tạo đã đềcập một cách sâu sắc, toàn diện cả về lý luận và chiến lược xây dựng, phát triển mộtnền giáo dục quốc dân không chỉ đối với các nước đi lên CNXH mà với tất cả cácquốc gia và dân tộc trên thế giới
1.2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh.
Kế thừa truyền thống văn hoá lịch sử của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoácủa nhân loại mà điển hình là Chủ nghĩa Mác-Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh luônluôn quan tâm và đề cao vai trò của giáo dục - đào tạo Tư tưởng Hồ Chí Minh vềgiáo dục và đào tạo xuất phát từ mục đích cao cả của sự nghiệp cách mạng màngười theo đuổi, thể hiện nhất quán và xuyên suốt trong tư tưởng, trong cuộc đờihoạt động của Người Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi con người là vốn quý nhất, lànhân tố quyết định của sự nghiệp cách mạng Chính vì vậy mà toàn bộ tư tưởng vàcuộc đời hoạt động của người đều nhằm thực hiện mục tiêu giải phóng dân tộc, giải
Trang 7phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người, vì con người và cho conngười Người từng nói: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm saocho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng
có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”
Ngay sau khi cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công Hồ Chủ tịch đãkêu gọi toàn dân đoàn kết chống: “Giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm” và banhành sắc lệnh thành lập Nha bình dân học vụ để tổ chức thực hiện việc chống mùchữ Người nói: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” Do đó, “Muốn xây dựngCNXH phải biến một đất nước dốt nát thành một nước có nền văn hoá cao, khoahọc phát triển” Người cho rằng: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ Học đểphụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại”
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn tin tưởng và đặt niềm tin vững chắc vào thế hệ trẻđối với tiền đồ của dân tộc Trong thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiêncủa nước Việt Nam độc lập (9/1945) Người viết: “Non sông Việt Nam có trở nêntươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai vớicác cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công họctập của các cháu” Người mong muốn mỗi người dân đều biết đọc, biết viết chữquốc ngữ để nâng cao dân trí, giữ vững nền độc lập và làm cho dân giàu nướcmạnh Chính vì vậy mà trước lúc đi xa, người đã căn dặn: “Đảng cần chăm lo giáodục đạo đức cách mạng, đào tạo lớp ngươi thừa kế vừa hồng vừa chuyên Bồidưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”
Tư Tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo luôn thể hiện yêu cầu giáo dụctoàn diện, đào tạo con người vừa có tài, có khả năng vươn lên chiếm lĩnh khoa học
kỹ thuật lại vừa có đức; trong đó, Người coi đức là cái gốc của người cách mạng.Người coi đạo đức như gốc của cây, như nguồn của sông: “Cũng như sông thì cónguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốcthì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài mấycũng không lãnh đạo được nhân dân Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóngcho loài người là một công việc to tát, mà tự mình không có đạo đức, không có cănbản, tự mình đã hủ hoá, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?”
Trang 8Để đảm bảo cho sự nghiệp giáo dục phát triển, đào tạo nên những lớp ngườivừa hồng, vừa chuyên, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ vấn đề then chốt có ý nghĩaquyết định chất lượng giáo dục là phải xây dựng được một đội ngũ đông đảo ngườilàm công tác giáo dục thực sự yêu nghề, yêu người, hết lòng chăm sóc giáo dục họcsinh, không ngừng trau dồi đạo đức, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, xứngđáng là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Trong thư gửi hội nghị giáo dục toàn quốc (3/1965), Người chỉ rõ:“Tráchnhiệm nặng nề và vẻ vang của người dạy học là: Chăm lo dạy dỗ con em của nhândân thành người công dân tốt, người lao động tốt, người chiến sĩ tốt, người cán bộtốt của nước nhà” Người cho rằng sự nghiệp “Trồng người” là rất lâu dài, khó khăn
và rất quan trọng Do đó, trong một dịp đến thăm lớp bồi dưỡng chính trị cho giáoviên toàn Miền Bắc (9/1958), Người căn dặn “Vì lợi ích mười năm thì phải trồngcây; vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Trong bức thư cuối cùng gửi chongành giáo dục nhân dịp khai giảng năm học 1968-1969, Bác đã dạy “Dù khó khănđến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt Trên nền tảng giáo dục chínhtrị và lãnh đạo tư tưởng tốt, phải phấn đấu nâng cao chất lượng văn hoá và chuyênmôn nhằm thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong mộtthời gian không xa, đạt những đỉnh cao của khoa học kỹ thuật”
Tư tưởng giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với nhân cách cao đẹpcủa Người đã thể hiện vấn đề cơ bản nhất, nổi bật nhất là vấn đề xây dựng và hoànthiện con người thông qua hoạt động giáo dục và tự giáo dục Đối với Người, nhân
tố của con người với những tinh hoa như hiểu biết, năng lực, đạo đức là yếu tố thenchốt, có tính quyết định thành công của cách mạng, tiến bộ của xã hội, tiền đồ củadân tộc và hạnh phúc của nhân dân … Người từng nói“Muốn xây dựng chủ nghĩa
xã hội, trước hết cần phải có con người xã hội chủ nghĩa” Về cách học, Người quanniệm “Phải lấy tự học làm cốt” Nguyên lý giáo dục Người nêu lên cho nhà trườngXHCN là:“Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trườnggắn liền với xã hội” Thực tiễn đã cho thấy, quá trình giáo dục tự giác là quá trìnhgiáo dục thường xuyên, là quá trình lâu dài và thiết thực nhất, bởi lẽ nó gắn bó với
cả cuộc đời của mỗi con người và “Việc học không bao giờ cùng, học hành sáng tạosuốt đời” Lý luận và thực tiễn về tư tưởng tự học, tự giáo dục của Người được xem
Trang 9là tư tưởng chiến lược của việc tiếp tục đổi mới và phát triển giáo dục - đào tạotrong thời kỳ đổi mới công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước.
Từ những phân tích trên có thể nói những quan điểm của chủ nghĩa Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo không những đã khẳng địnhvai trò, vị trí, tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo đối với quá trình phát triểncủa mỗi quốc gia, dân tộc mà còn là cơ sở để Đảng ta vạch ra đường lối chiến lượcphát triển giáo dục - đào tạo trong thời kỳ đổi mới nhằm nâng cao dân trí, đào tạonhân lực, bồi dưỡng nhân tài đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá-hiệnđại hoá đất nước, đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vàonăm 2020
Mác-1.2.3- Quan điểm của Đảng ta về Giáo dục:
-Đại hội lần thứ VII Đảng cộng sản Việt Nam đã xác định “Giáo dục và đàotạo phải được xem là quốc sách hàng đầu để phát huy nhân tố con người, động lựctrực tiếp của sự phát triển” Đó là một sự khẳng định hết sức đúng đắn xuất phát từlợi ích của nhân dân ta, đồng thời phù hợp với chân lý phổ biến của lịch sử thế giới
Từ đó đến nay nhiều hội nghị chuyên đề của Đảng tiếp tục ban hành các nghị quyết
về đổi mới, phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo Chính vì vậy mà sự nghiệp giáodục - đào tạo nước ta ngày càng phát triển cả về quy mô và chất lượng
- Giáo dục và đào tạo là một lĩnh vực rất quan trọng của đời sống xã hội, nóliên quan đến nhiều lĩnh vực khác, cho nên Đảng ta rất chú trọng phát triển giáo dục
và đào tạo Những năm qua quan điểm của Đảng về đường lối phát triển giáo dục vàđào tạo chủ yếu tập trung ở nghị quyết trung ương 2 khoá VIII ( nghị quyết chuyên
đề về giáo dục và đào tạo); Kết luận của hội nghị lần 6 Ban chấp hành trung ươngĐảng khóa IX; nghị quyết hội nghị lần thứ 9 Ban chấp hành trung ường Đảng khoáIX; Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, X Qua các văn kiện này thểhiện một số quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục đào tạo như sau:
Giáo dục và đào tạo nhằm xây dựng con người có đầy đủ phẩm chất để xâydựng và bảo vệ đất nước Giữ vững mục tiêu xã hội chủ nghĩa trong giáo dục và đàotạo, nhất là chính sách công bằng xã hội Thực sự coi giáo dục là quốc sách hàngđầu, cùng với khoa học và công nghệ là yếu tố quyết định góp phần tăng trưởngkinh tế và phát triển xã hội Giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn
Trang 10dân, mọi người, mọi cấp chăm lo cho giáo dục và đào tạo Giáo dục và đào tạo phảigắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, với khoa học công nghệ và củng cố quốcphòng an ninh Giữ vững nòng cốt của các trường công lập song song với đa dạnghoá các loại hình giáo dục đào tạo Chăm lo giáo dục đào tạo là chăm lo cho conngười và xã hội phát triển với các yêu cầu và tiêu chí được xác lập Phát triển giáodục và đào tạo phải theo nguyên lý: Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với laođộng sản xuất, lý luận gắn liề với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáodục gia đình và giáo dục xã hội.
1.3- Vị trí, vai trò của giáo dục tiểu học trong chiến lược giáo dục
-Từ những quan điểm trên chúng ta có thể thấy rằng, sự nghiệp giáo-dục đàotạo có vị trí hết sức quan trọng và có vai trò hết sức to lớn trong quá trình phát triểnkinh tế - xã hội của mỗi đất nước cũng như trên toàn thế giới Một xã hội được giáo
dục tốt là xã hội“Dựa trên trí thức”, phát huy được mọi tiềm năng của con người,
những con người tư duy sáng tạo, năng động luôn luôn tự điều chỉnh và phát triển
-Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển ngày càng nhanh Kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất Trong bối cảnh đó, giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế xã hội Các nước trên thế giới kể cả những nước đang phát triển đều coi giáo dục là nhân tố hàng đầu quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia Đảng và Nhà nước ta đã đặt giáo dục ở vị trí cao Nghị quyết Trung ương 2 khoá IX đã xác định phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, lànền tảng động lực thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
-Đánh giá thực trạng giáo dục đào tạo sau 20 năm đổi mới, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã khẳng định sự nghiệp giáo dục đào tạo nước ta tiếp tục phát triển
và được đầu tư nhiều hơn Cơ sở vật chất được tăng cường, quy mô đào tạo mở rộng, nhất là bậc trung học và dạy nghề Trình độ dân trí được năng cao Điều đó được thể hiện: Phổ cập giáo dục tiểu học tiếp tục được củng cố, phổ cập giáo dục bậc trung học cơ sở được triển khai tích cực Đến hết năm 2005 có 31 tỉnh, thành phố đạt tiêu chuẩn phổ cập trung học cơ sở Tỷ lệ học sinh trong độ tuổi đi học ở bậc tiểu học đạt 97,5% Quy mô giáo dục và đào tạo tiếp tục được mở rộng và trình
Trang 11độ dân trí được năng lên rõ rệt Số học sinh trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, sinh viên các trường đại học và cao đẳng đều tăng Các trường sư phạm tiếp tục được củng cố và phát triên bước đầu đã hình thành mạng lưới dạy nghề cho lao động nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số, tàn tật, gắn dạy nghề với tạo việc làm, xoá đói giảm nghèo Chất lượng dạy nghề có chuyển biến tích cực Đổi mới giáo dục đang được triển khai từ giáo dục mầm non phổ thông, dạy nghề đến cao dẳng, đại học Việc xã hội hoá giáo dục và đào tạo đã đạt được những kết quả bước đầu Nhiều trường dân lập, tư thục bậc đại học, trung học chuyên nghiệp được thành lập.Đầu tư cho sự nghiệp giáo dục đào tạo tăng lên đáng kể Năm 2005 chi cho giáo dụcđào tạo chiếm gần 18% tổng chi ngân sách nhà nước Ngoài ra, Nhà nước đã huy động được nhiều nguồn vốn khác để phát triển giáo dục, như thông qua phát hành công trái, huy động đóng góp của nhân dân, của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Cơ sở vật chất trong các cơ sở giáo dục và đào tạo các cấp được tăng cường, đặc biệt là vùng núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhiều tỉnh đã xây dựng được các trường chuẩn quốc gia.
-Nhờ giáo dục, các kinh nghiệm của xã hội, loài người mới được hình thành ở thế hệ đang lớn lên một cách có định hướng, có tổ chức tối ưu Không có giáo dục thì “con người sinh học” không thể phát triển thành “con người xã hội” với ý nghĩa đầy đủ của nó Giáo dục là sự chuyển giao, nối tiếp các thế hệ không ngừng, tạo nên
sự phát triển bền vững của xã hội Loài người càng phát triển, kinh nghiệm xã hội càng tăng nhanh, thì giáo dục càng có vai trò quan trọng hơn giúp thế hệ trẻ chọn lựa trong những kinh nghiệm xã hội vô hạn, trang bị cho họ những cái cần thiết nhất
để thích ứng và phát triển
-Ngày nay giáo dục không chỉ nhằm vào thế hệ trẻ mà còn giáo dục cho mọingười, học tập suốt cuộc đời để không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống, pháttriển sức lao động Các nước công nghiệp mới (NICS) có sự phát triển thần kỳ vàbền vững đều coi đầu tư giáo dục là “xây dựng nền tảng”, “tiềm lực” phát triển củaquốc gia, là “chính sách ưu tiên hàng đầu”
UNDP hàng năm đã công bố nhiều tài liệu khảo sát, phân tích, chứng minh vai trò
to lớn của giáo dục đối với phát triển bền vững kinh tế xã hội của các quốc gia.Nhiều tài liệu tổng kết của UNDP đã trở thành những dẫn liệu có tính kinh điển:
Trang 12- Giáo dục góp phần quyết định làm tăng chỉ số phát triển người (HDI- HumanDevelopment Index) gồm 4 mặt chủ yếu:
+ Tuổi thọ bình quân của người dân (Từ 25 đến cao nhất: 85 tuổi);
+ Tỉ lệ biết chữ của người dân trưởng thành (Từ 0 đến 100%);
+ Số năm đi học trung bình của người dân (từ 0 đến 15 năm);
+ Thu nhập bình quân đầu người tính theo so sánh sức mua PPP (Purchase parityPower) với trị số: Thấp nhất 200 USD đến 40.000 USD/năm
- Giáo dục góp phần tăng trưởn chất lượng cuộc sống
Những chỉ số của chất lượng cuộc sống là: Thu nhập cao; giáo dục tốt; chuẩn cao
về sức khoẻ và dinh dưỡng; ít nghèo khổ; môi trường trong sạch; bình đẳng hơn về
cơ hội; cá nhân tự do hơn;; cuộc sống văn hoá phong phú hơn
Giáo dục nâng cao dân trí, phát triển nhân lực nên có vai trò đặc biệt quan trọng,tác động mạnh đến các yếu tố khác của chất lượng cuộc sống
- Phụ nữ được giáo dục ảnh hưởng tốt đến phát triển dân số
- Giáo dục tốt sẽ giảm tệ nạn xã hội
Giáo dục tốt, việc phòng bệnh tốt hơn, nhất là bệnh xã hội: HIV-AIDS, phong, lao;
có cơ hội có việc làm cao hơn, giảm tội phạm; giam tệ nạn mại dâm, nghiện hút
- Giáo dục thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Tóm lại, nước ta vẫn còn là nước chậm phát triển Để thoát khỏi đói nghèo,phát triển nhanh và bền vững, cần có chính sách đồng bộ tác động đến những yểu tố
cơ bản của cả hệ thống cấu trúc xã hội Trong đó, giáo dục có vai trò đặc biệt quantrọng, tác động đến hệ thống xã hội, góp phần cơ bản nâng cao chất lượng giáo dụcđào tạo của địa phương và của đất nước
1.4 Những nhân tố quyết định chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo
- Trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, giáo dục đóng vai
trò then chốt Điều này đã được thực tiễn kiểm nghiệm và khẳng định Do đó hơnbao giờ hết, chất lượng giáo dục cần phải được chú trọng Một trong những yếu tốquan trọng quyết định chất lượng giáo dục là đội ngũ giáo viên Phải có một đội ngũgiáo viên có năng lực chuyên môn và nhiệt huyết nghề nghiệp mới có thể đảmđương được trọng trách mà xã hội kỳ vọng, giao phó Dân tộc Việt Nam vốn cótruyền thống “tôn sư trọng đạo”, nghề giáo và người thầy luôn được tôn vinh
Trang 13Ngày nay, khi đất nước đang trên đà đổi mới, vai trò vị thế của người thầy càngđược khẳng định Việc nâng cao chất lượng chất lượng đội ngũ giáo viên với địnhhướng là vấn đề then chốt cũng cho thấy yêu cầu cao đối với các nhân tố quan trọng
có tầm quyết định đến sự đổi mới chất lượng của nền giáo dục nước ta
- Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục không chỉ là một phongtrào mà là tâm huyết của rất nhiều nhà quản lý và hoạt động trong lĩnh vực giáodục Vấn đề này cũng đã được các đơn vị trong ngành giáo dục thực hiện từ nhiềunăm nay Việc nâng cao chất lượng cán bộ quản lý là vô cùng cần thiết để nâng caochất lượng giáo dục Tuy nhiên, đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dụckhông phải là việc một sớm một chiều mà cần rất nhiều thời gian và công sức
- Cơ sở vật chất trường học được đáp ứng với yêu cầu giáo dục, đảm bảo đầy
đủ trang thiết bị dạy học trong nhà trường Chăm lo đến đời sống tinh thần, vật chấtcủa người giáo viên là góp phần tạo động lực, khích lệ đội ngũ giáo viên là mộtnhân tố quyết định chất lượng giáo dục Đầu tư từ ngân sách nhà nước cho giáo dục
có vai trò quan trọng thúc đẩy chất lượng giáo dục
- Muốn nâng cao chất lượng giáo dục trước hết phải đổi mới nội dung, phươngpháp giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa Đối với nhà trường cần: thực hiệnviệc giảng dạy theo đúng nội dung, chương trình sách giáo khoa hiện hành; tăng cườngvai trò của các tổ chuyên môn trường học Vận dụng linh hoạt các văn bản của Bộ Giáodục và Đào tạo để phân phối thời lượng thích hợp cho từng bài dạy, phù hợp với điềukiện, đặc điểm tình hình của từng lớp Động viên và tạo điều kiện cho giáo viên soạngiáo án bằng máy vi tính, soạn giảng bằng giáo án điện tử, từng bước đổi mớiphương pháp giảng dạy Nhà trường cần nghiên cứu những hình thức thích hợp để
tổ chức cho giáo viên dạy và sử dụng tối đa các thiết bị, đồ dùng dạy học đã đượctrang bị, tổ chức tốt các tiết học lý thuyết, thực hành theo yêu cầu của chương trình
- Lòng say mê nghề nghiệp sẽ lấy học sinh, bài giảng làm niềm vui, nguồncảm hứng và lấy tay nghề người thầy làm danh dự, niềm tự hào – dù người thầy ấynhư bao người bình thường đang gặp phải khó khăn, nhọc nhằn trong cuộc sống.Lòng thượng tôn nghề nghiệp tạo nên bầu không khí cởi mở, trong lành cho môitrường giáo dục Thiếu nó, các mối quan hệ nơi nhà trường trở nên khác thường; lốiứng xử thực dụng, tiêu cực ảnh hưởng đén chất lượng giáo dục
Trang 14- Học sinh cũng là một trong các yếu tố cơ bản quyết định chất lượng giáodục Việc tích cực học tập của học sinh cần xây dựng và phát huy những phẩm chấttốt đẹp của các em ngay từ trường tiểu học, chú trọng đến đến sức khỏe, năng khiếu,
nề nếp, tình cảm và trách nhiệm; đặt những nền tảng căn bản cho trẻ một cách vữngchắc về đọc, viết, tính toán và cung cấp những kiến thức về môi trường xung quanhmột cách nhẹ nhàng, tự nhiên theo sở thích của trẻ Cần giúp học sinh phát triểnnhững phẩm chất có được từ tiểu học, làm việc và học tập có phương pháp, có suyluận Đây là giai đoạn phải tập luyện cho học sinh hoàn thiện các yếu tố căn bản vềtính cách, phương pháp học tập và tư duy độc lập để chuẩn bị tiếp nhận một khốilượng nội dung giáo dục cao hơn, nặng hơn ở cuối chương trình giáo dục phổthông Học sinh phổ thông của chúng ta ngày nay có những em rất giỏi, nhưng cũng
có không ít học sinh lười học - mất căn bản, trở thành gánh nặng cho việc dạy dỗcủa thầy cô và sự lo lắng của xã hội, của gia đình
Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỖ ĐỘNG, HUYỆN THANH OAI, HÀ NỘI
Thanh Oai là một huyện thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng So vớicác huyện của tỉnh Hà Đông cũ, địa bàn huyện Thanh Oai có vị trí trung tâm củatỉnh Từ giữa năm 1965, khi hai tỉnh Hà Đông và Sơn Tây hợp nhất, Thanh Oai nằm
ở phía nam tỉnh Hà Tây Từ năm 1976 đến năm 1991, Thanh Oai là một huyện củatỉnh Hà Sơn Bình Từ năm 1992 đến tháng 7 năm 2008 Thanh Oai là một huyện củatỉnh Hà Tây Từ tháng 8 năm 2008 Hà Nội mở rộng địa giới, Thanh Oai trở thành