Bạn đến chơi nhà BẠN ĐẾN CHƠI NHA NguyễnKhuyến Đã bấy lâuKhuyÕn nay, bác tới nhà, NguyÔn... Đầu trò tiếp khách, trầu không có,.[r]
Trang 1CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ
CHÀO CÁC EM HỌC SINH LỚP 7/5
TRƯỜNG THCS NGUYỄN DU GV: NGUYỄN THỊ THANH VINH
Trang 2
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
Nguyễn Khuyến ( 1835 - 1909 )
-Quê ở thôn Vị Hạ, xã Yên Đổ,
huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
-Ông đỗ đầu cả 3 kì thi : Hương,
Hội, Đình nên gọi là Tam Nguyên
Yên Đổ.
-Là nhà thơ của làng cảnhViệtNam.
2 Tác phẩm.
-Hoàn cảnh sáng tác : Khi nhà thơ
cáo quan về ở ẩn tại quê nhà.
- Đề tài: tình bạn.
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
Trang 3*.Thể thơ
Thể thất ngôn bát cú
Đường luật Giải nghĩa các từ : nước cả, khôn,
rốn, chửa ?
+ nước cả : nước đầy, nước lớn + khôn : không thể, khó, e rằng khó
+ rốn (rụng rốn):hoa sau khi đậu trái, hoa teo lại thành cái rốn Khi trái lớn dần, hoa rụng đi gọi là rụng rốn.
+ chửa: chưaa
BẠN ĐẾN CHƠI NHA NGUYỄN KHUYẾN
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả, khôn chài cá, Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta!
Cách đọc :
Đọc với giọng vui tươi, hóm hỉnh như thấp thoáng một nụ cười.
Chú ý ngắt nhịp 4/3
THỂ THƠ THẤT NGÔN BÁT CÚ ĐƯỜNG LUẬT -Số câu : 8 câu / bài
- Số chữ : 7 chữ / câu -Ngắt nhịp 4 /3
-Gieo vần : ở các chữ cuối của các
câu 1,2,4,6,8.
-Có phép đối giữa câu 3 với câu 4,
Câu 5 với câu 6
-Luật bằng trắc.
-Bố cục : Đề - thực - luận -kết
Trang 4Bạn đến chơi nhà Nguyễn Khuyến Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta!
Bạn đến chơi nhà Nguyễn Khuyến Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa
Bạn đến chơi nhà Nguyễn Khuyến
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà Trẻ thời đi vắng, chợ thời
xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó
đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m
ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta!
Lời chào bạ chơi nhà
Hoàn cảnh tiờ́p bạn
Khẳng định giá trị của tình bạn
Bụ́ cục: độc đáo, sáng tạo, gồm 3 phõ̀n: 1- 6 - 1.
BẠN Đấ́N CHƠI NHA (Nguyờ̃nKhuyờ́n)
Đó bṍy lõu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa,
Ao sõu nước cả, khụn chài cá,
Vườn rộng, rào thưa khó đuổi gà.
Cải chửa ra cõy, cà mới nụ,
Bõ̀u vừa rụng rụ́n, mướp đương hoa
Đõ̀u trũ tiờ́p khách, trõ̀u khụng có,
Bác đờ́n chơi đõy, ta với ta!
Trang 5Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
II Đọc - hiểu văn bản
1.Nội dung:
a) Câu mở đầu: lời chào
bạn đến chơi nhà
-Thời gian:Đã bấy lâu nay
-> Sự xa cách lâu ngày
- Cách xưng hô : “bác ”
-> Thái độ thân mật, tôn
trọng
Đ· bÊy l©u nay, b¸c tíi nhµ
=> Cách vào bài tự nhiên
như lời nói hàng ngày.
=> Niềm vui sướng, thái
độ niềm nở, thân mật, tôn trọng của tác giả đối với bạn.
Trang 6Bài 8 – Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHA ( Nguyờ̃n Khuyờ́n )
2.Sáu cõu tiờ́p theo:
-Giói bày hoàn cảnh
sụ́ng nghốo với bạn
? Nhà thơ tiếp
đãi bạn trong hoàn cảnh gia
đình như thế
nào?
? Nhà thơ tiếp
đãi bạn trong hoàn cảnh gia
đình như thế
nào?
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa,
Ao sõu nước cả, khụn chài cá, Vườn rộng, rào thưa khó đuổi gà Cải chửa ra cõy, cà mới nụ,
Bõ̀u vừa rụng rụ́n, mướp đương hoa Đõ̀u trũ tiờ́p khách, trõ̀u khụng có,
Trang 7- Trẻ thời đi vắng, -> không có người sai bảo
chợ thời xa -> không dễ mua sắm thức ăn
Mong muốn tiếp đãi bạn thịnh soạn nhưng không thực hiện được.
-Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà
->Nhà có cá, có gà nhưng cũng bằng không
- Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa
-> Có cải, cà, bầu, mướp nhưng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn, chưa ăn được.
=> Tình huống khó xử khi bạn tới chơi.
Trang 8Bài 8 – Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHA
Ngụi nhà Nguyễn Khuyến
=> Cuộc sống thanh bạch,
dõn dó, bình của dị nhà
thơ.
Đầu trũ tiếp khách, trầu khụng có,
Trõ̀u: lờ̃ nghi tiờ́p khách
tụ́i thiờ̉u cũng khụngcó ->Sự thiếu thốn, đạm bạc được nói quá,cường điệu
đến mức tối đa
Trang 93 Cõu thơ kờ́t:
Bác đờ́n chơi đõy, ta với ta !
-“ Ta với ta” – ta là tụi, là bác,
là hai chúng ta->Thờ̉ hiợ̀n sự
đồng nhṍt trọn vẹn giữa chủ
và khách.
->Tình bạn quý giá trọn vẹn,
tõm giao, tri kỉ.
-> Tình bạn chõn thành vượt
qua mọi thiếu thốn về vật chất
Cái đáng quí nhất là đến với
nhau bằng tấm lòng.
=> Thờ̉ hiợ̀n cái nhìn thụng
thái, niờ̀m vui của tác giả
khi đón bạn vào nhà.
? Cụm từ Ta “
với ta ” có ý
nghĩa gì ? Qua
đó tác giả muốn thờ̉ hiợ̀n điều gì?
Trang 10THẢO LUẬN : So sánh cụm từ “ ta với ta” trong bài Bạn đến
chơi nhà của Nguyễn Khuyến với cụm từ “ta với ta” trong bài Qua đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan?
Giống nhau : Cùng hình thức, cùng khép lại hai bài thơ.
Khác nhau:
- Tác giả với hình bóng của
chính mình, chỉ cùng một
người
-Nỗi cô đơn chỉ có mình với
mình ở nơi hoang vắng
Bộc lộ sự cô đơn tuyệt đối
của tác giả
BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
- Tác giả với bạn, chỉ cả hai -Tình cảm chân thành, cảm động vượt trên mọi thứ vật chất
Thể hiện tình bạn gắn bó, thắm thiết chân thật, đậm đà
Trang 11Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến ) 1.Nội dung:
2 Nghệ thuật:
- Sáng tạo nên tình huống khó xử khi bạn đến chơi nhà và cuối cùng oà ra niềm vui đồng cảm.
- Lập ý bất ngờ.
- Vận dụng ngôn ngữ, thể loại điêu luyện
3.Ý nghĩa văn bản: Bài thơ thể hiện một quan niệm về tình bạn, quan niệm đó vẫn còn có ý nghĩa, giá tri lớn trong cuộc sống của con người ngày hôm nay.
Trang 12* Trong những nhận xét sau đây, nhận xét nào đúng, nhận xét nào sai ?
A Hai bài thơ Qua Đèo Ngang và Bạn đến chơi nhà đều viết
bằng thể thơ thất ngôn bát cú
B Hai bài thơ đã diễn tả tình bạn thân thiết gắn bó của những
tâm hồn tri âm
C Hai bài thơ đều kết thúc bởi ba từ ta với ta, nhưng nội dung
thể hiện của mỗi bài lại hoàn toàn khác nhau
D Hai bài thơ đều có cách nói giản dị, dân dã, dí dỏm
Đ S
Đ
S
Trang 13THẢO LUẬN:
1,Vì sao bài thơ Bạn đến chơi nhà đ ợc coi là bài thơ hay nhất viết về tình bạn?
-Vì nó ca ngợi tình bạn chân thành, mộc mạc, tràn đầy niềm vui dân dã.
- Vì nó tạo ra một tình huống bất ngờ mà thú vị làm ng ời đọc ngạc nhiên rồi kết thúc bằng nụ c ời hóm hỉnh sâu sắc.
-Vì nó đ ợc thể hiện trong hình thức thơ thất ngôn bát cú Đ ờng luật rất nghiêm chỉnh chặt vờ̀ niêm luật, giọng thơ dí dỏm hồn nhiên, câu nào cũng nh đùa, cũng ấm áp niềm vui.
2, Ngụn ngữ ở bài “Bạn đờ́n chơi nhà” có gì khác so với đoạn thơ “ Sau phút chia li” ?
Khác:
Bạn đờ́n chơi nhà: ngụn ngữ đời thường, giản dị
Chinh phụ ngõm khúc: ngụn ngữ bác học, điờu luyợ̀n
=> Đờ̀u đạt đờ́n độ kờ́t tinh, hṍp dẫn.
Trang 14Sáu câu tiếp theo: Giãi bày hoàn
cảnh sống nghèo với bạn
Câu thơ kết: Thể hiện cái nhìn
thông thái, niềm vui của tác giả khi đón bạn vào nhà.
Trang 15Lụt hỏi thăm bạn
“Ai lên thăm hỏi, bác Châu Cầu Lụt lội năm nay, bác ở đâu?
Mấy ổ lợn con, rày lớn bé Vài nong nếp cái, ngập nông sâu? ”
Khóc Dương Khuê
Bác Dương thôi đã, thôi rồi:
Nước mây man mác, ngậm ngùi lòng ta, Nhớ từ thuở đăng khoa ngày trước
Vẫn sớm hôm, tôi bác cùng nhau, Kính yêu từ trước đến sau.
… Muốn đi lại tuổi già thêm nhác, Trước ba năm gặp bác một lần.
Cầm tay hỏi hết xa gần, Mừng rằng bác vẫn tinh thần chưa can.”
ĐỌC THÊM MỘT SỐ BAI THƠ VIẾT VỀ BẠN CỦA NGUYỄN KHUYẾN