CHỦ-ĐỀ-NHÓM-2-CÔNG-PHÁP-QUỐC-TẾ

Qatar gửi lá thư đến Chính phủ Anh tìm kiếm sự hỗ trợ nhưng chính phủ Anh cho rằng Hawar thuộc về Bahrain chứ không phải Qatar Năm 1947, xảy ra tranh chấp chủ quyền đối với các bãi cạn D

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Học phần: Công Pháp Quốc Tế

Đ

Ề TÀI : Phân định lãnh thổ, hàng hải của Qatar và

Bahrain

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Kim Anh

Nhóm thực hiện: Nhóm 2

Hà nội, ngày 10 tháng 9 năm 2021

STT Họ và Tên Mã SV Nhiệm Vụ Mức Độ

Hoàn Thành

1 Nguyễn Thị Bích Ngọc

( Nhóm Trưởng)

22A4060142 Word, căn cứ pháp lí, đưa ra

quan điểm, mở đầu và tổng kết

2 Đặng Văn Hai 22A4060310 Phân tích phán quyết , đưa ra

quan điểm , đóng góp nội dung

3 Mai Thị Lan 22A4060166 Tóm tắt vụ việc tranh chấp ,

đưa ra quan điểm đóng góp nội dụng

4 Đàm Phan Hoà 22A4060305 Tóm tắt vụ việc tranh chấp

5 Ôn Thị Sen 22A4060024 Phân tích phán quyết

6 Nguyễn Thị Hồng 21A4060105 Phân tích phán quyết, đưa ra

quan điểm, đóng góp ý kiến căn cứ pháp lí

7 Nguyễn Thị Lan Anh 22A4060166 Thuyết trình, căn cứ pháp lý

8 Ngô Thị Diễm Quỳnh 22A4060289 Làm Powpoint

9 Nguyễn Xuân Huy 22A4060141 Word, căn cứ pháp lí, đóng

góp nội dung, đưa ra quan điểm

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 2

MỤC LỤC

A.MỞ ĐẦU 1

B NỘI DUNG 3

I Bối cảnh diễn ra vụ việc 3

1 Tóm tắt nội dung 3

2 Những vấn đề tranh chấp 4

3 Lập luận của các bên 5

II Phán quyết của tòa án 7

1 Phán quyết của toà án ngày 1 tháng 7 năm 1994 7

2 Phán quyết ngày 15 tháng 2 năm 1995 8

3 Phán quyết 16 tháng 3 năm 2001 8

III Quan điểm và bài học được rút ra 13

1 Quan điểm về vấn đề 13

2 Bài học rút ra cho Việt Nam 13

C KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

A MỞ ĐẦU

Dưới sự tác động của xu hướng toàn cầu hóa, các tác động bên ngoài như chính trị, kinh tế, lãnh thổ, quân sự … Khiến cho một số quốc gia xảy ra các tranh chấp không đáng có, những xung đột dường như có thể hòa giải một cách êm đềm nhưng lại không được như chúng ta nghĩ Việc tranh chấp giữa các quốc gia có biên giới gần nhau và các vùng thuộc lãnh thổ của quốc gia đó sát nhau

mà khó có thể phân định được là một trong những nan giải hiện nay

Vậy tranh chấp lãnh thổ là gì? Và tính nóng, tính cấp thiết của việc tranh chấp này ra sao thì chúng ta sẽ làm rõ như sau Tranh chấp lãnh thổ là sự tranh giành về chủ quyền lãnh thổ giữa hai hoặc một số nước đối với một vùng đất hoặc một vùng nước nào đó ở gần biên giới quốc gia Tranh chấp lãnh thổ thường xảy ra do các nguyên nhân cách vẽ đường biên giới trên bản đồ hoặc cách nhìn nhận đường biên giới quốc gia giữa các nước không nhất trí với nhau hoặc do những nguyên nhân lịch sử để lại Trong đó vấn đề tranh chấp trên Biển đang được dư luận và luật quốc tế rất quan tâm Từ xa xưa biển và đại dương có một vai trò vô cùng quan trọng về kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh, đóng vai trò quan trọng và to lớn trong xu thế hội nhập và phát triển của các quốc gia trên thế giới Ngày nay, khi các nguồn năng lượng trên đất liền đang ngày càng cạn kiệt như dầu mỏ, than đá, khí đốt để phục vụ cho đời sống hàng ngày và các ngành công nghiệp thiết yếu thì các quốc gia ngày càng quan tâm tới nguồn tài nguyên từ biển cả, đặc biệt là nguồn tài nguyên dầu thô, khí đốt dưới đáy biển, nguồn sinh vật biển cung cấp một lượng lớn thực phẩm phục

vụ cho nhu cầu thiết yếu của con người Nhưng không phải quốc gia nào cũng

có được những lợi thế thiên nhiên ban tặng đó chính vì thế bằng cách này hay cách khác các quốc gia đặc biệt là các cường quốc đều muốn mở rộng hơn nữa diện tích biển của mình Vì tất cả những lý do trên tranh chấp trên biển ngày càng trở lên căng thẳng hơn bao giờ hết, hàng loạt các tranh chấp diễn ra khắp nơi trên thế giới, mâu thuẫn giữa các quốc gia ngày càng gia tăng, để mọi

người cùng có thể hiểu rõ hơn về vấn đề chúng tôi sẽ phân tích một vụ tranh chấp điển hình và được nhiều người biết tới giữa Qatar và Bahrain

B NỘI DUNG

I Bối cảnh diễn ra vụ việc

1 Tóm tắt nội dung

Bahrain và Qatar là hai quốc gia có vị trí nằm sát nhau trên bản đồ Thế giới Hai quốc gia này cùng nằm ở phía Nam của vịnh Ba Tư, trong đó Bahrain là hòn đảo nằm ở phía Tây của bán đảo Qatar, mỗi nước còn có một số đảo nhỏ nằm ở sát bờ biển nước mình

Vào những năm 1930, xảy ra tranh chấp chủ quyền về dầu mỏ đối với nhóm đảo Hawar ở vịnh Ba Tư giữa Qatar và Bahrain Qatar gửi lá thư đến Chính phủ Anh tìm kiếm sự hỗ trợ nhưng chính phủ Anh cho rằng Hawar thuộc về Bahrain chứ không phải Qatar

Năm 1947, xảy ra tranh chấp chủ quyền đối với các bãi cạn Dibal và Qit’at Jaradah xuất phát từ lí do chính phủ Anh thông báo đến người đứng đầu của Qatar và Bahrain về quyết định phân định ranh giới vùng đáy biển giữa hai quốc gia, trong đó Bahrain có chủ quyền đối với các bãi cạn Dibal và Qit’at nhưng Qatar đã phản đối

Ngày 21/01/1965, Qatar gửi bản Note Verbale và Memo để chống lại những lập luận của Bahrain dựa trên sự phân định của luật tập quán quốc tế và thực tế

áp dụng các tập quán đó Trong đó, Qatar khẳng định đường ranh giới mà họ công nhận năm 1947 là hợp lí và phù hợp với luật quốc tế tại thời điểm đó

Tuy nhiên, sự can thiệp của chính phủ Anh tại Bahrain và Qatar đã lần lượt chấm dứt vào ngày 15/08 và 03/09/1971

Từ năm 1976, nhằm giúp tìm kiếm giải pháp cho sự tranh chấp, Quốc vương Saudi Arabia trở thành trung gian hòa giải với sự đồng ý của Tiểu vương của hai quốc gia này Năm 1987, Quốc vương Saudi Arabia gửi thư cho hai quốc gia này và đề xuất một số đề nghị mới Các đề xuất đã được hai nguyên thủ quốc gia chấp thuận, gồm các điểm chính sau:

- Thứ nhất, các vấn đề tranh chấp sẽ được chuyển đến Tòa án Công lý Quốc

tế ở Hague giải quyết, để tìm kiếm một ràng buộc cuối cùng với cả hai bên tranh chấp trong thực thi các điều khoản phán quyết của Tòa

- Thứ hai, thành lập một Ủy ban bao gồm đại diện của Qatar, Bahrain và Saudi Arabia nhằm mục đích đưa vụ việc lên ICJ và thỏa mãn các yêu cầu

để cần thiết để đưa vụ tranh chấp lên ICJ và từ ICJ có thể đưa ra được phán quyết cuối cùng có giá trị ràng buộc với các bên tranh chấp

- Thứ ba, khẳng định Quốc vương Saudi Arabia sẽ tiếp tục vai trò trung gian hòa giải để đảm bảo cho việc thực thi các điều khoản này

Tháng 12/1990 vấn đề này được đưa ra tranh chấp một lần nữa để thảo luận trong cuộc họp thường niên Hội đồng hợp tác các quốc gia Arab vùng vịnh tổ chức tại Doha Qatar tuyên bố chấp thuận công thức Bahrain Biên bản cuộc họp được ghi nhân với các nội dung sau:

+ Khẳng định lại những gì đã được thỏa thuận trước đó giữa hai bên + Tiếp tục vai trò trung gian hòa giải giữa Saudi Arabia giữa hai nước cho đến tháng 05/1991

+ Khi thời hạn này kết thúc, các bên có thể đưa vụ việc này lên ICJ phù hợp với công thức mà Qatar chấp thuận và cùng từ đây các vụ kiên phát sinh

Sau những nỗ lực hòa giải không thành công của Quốc vương Saudi Arabia trong thời hạn đã định Ngày 08/07/1991, Qatar tiến hành các thủ tục để đưa vụ kiện chống lại Bahrain lên ICJ

2 Những Vấn Đề Tranh Chấp

- Chủ quyền đối với nhóm đảo Hawar

- Chủ quyền đối với các bãi cạn Dibal và Qit’al Jaradah

- Chủ quyền đối với đảo Janan

- Chủ quyền đối với đảo Zubara

- Phân định ranh giới biển với các khu vực đáy biển, tầng đất cái và vùng đất chồng lấn

3 Lập luận của các bên

- Lập luận phía Qatar (nguyên đơn)

Qatar đồng ý với Bahrain rằng việc trao đổi thư vào tháng 12/1987 đã tạo nên một thỏa thuận quốc tế có hiệu lực ràng buộc quan hệ song phương giữa hai nước Qatar đã dựa vào 3 lập luận chính để khẳng định giá trị pháp lý của Biên bản Doha và cho rằng Biên bản này được xem là cơ sở để xác định quyền tài phán của Tòa án:

a) Gía trị của biên bản Doha Biên bản Doha có tên là một biên bản hội nghị giới hạn trong việc ghi nhận các sự kiện, các tình huống hay các tuyên bố Tuy nhiên, Biên bản Doha còn liệt kê các quyền và nghĩa vụ nhằm tạo ra sự ràng buộc về mặt pháp lý giữa các bên

b) Phản biện của Qatar Bahrain cho rằng Biên bản Doha 1990 chỉ đơn thuần là một tuyên bởi ghi nhận thỏa thuận về chính trị Qatar lại khẳng định rằng Biên bản năm 1990 rõ rằng chứa đựng những điều khoản có giá trị pháp lý

c) Quan điểm của Qatar về giá trị ràng buộc và tính hiệu lực của Biên bản Doha

+ Biên bản được ki bởi Bộ trưởng Bộ Ngoại giao 3 nước

+ Về việc Bahrain viện dẫn Điều 37 Hiến pháp Bultrain để bực bỏ hiệu lực của Biên bản Doha

+ Ngày 28/06/1991 Qatar đã gửi bản đăng ký Điều ước quốc tế lên Tổng thư

ký Liên Hợp Quốc

- Lập luận phía Bahrain ( bị đơn)

Bahrain cho rằng: Biên bản 1990 không phải là một thỏa thuận quốc tế có tính ràng buộc và ý chí của các bên tham gia mới là yếu tố quan trọng cấu thành nên tính ràng buộc của một thỏa thuận Bahrain đã nêu ra một số quan điểm

trong Biên bản 1990 trong thư phản đối gửi Tổng thư kí LHQ ngày 09/08/1991

và thư gửi Tòa ngày 18/08/1991:

a) biên bản Doha theo cách hiểu của Bahrain Biên bản năm 1990 chỉ là 1 văn kiện ngoại giao đổi chỉ là kết quả của một giai đoạn đàm phản ngoại gian giữa hai bên và do đó không có tính ràng buộc

b) Biên bản Doha không phải là một thỏa thuận quốc tế

+ Phiên Ontar không có bất kì thông tin gì cho Hội đồng tư vấn hay có bất kì

sự giải thích hợp khi việc thông qua và công khai nào từ phía Official Gazett + Qatar đã không thực hiện theo quy định Điều 17 Hiệp ước Liên hiệp các quốc gia Arab

+ Qatar không có ý định xem các biên bản đó là thỏa thuận quoc tế

c) quy định về điều ước quốc tế trong hiến pháp Bahrain Bahrain lập luận rằng Biên bản 1990 không phải là thỏa thuận quốc tế cá tính ràng buộc và được đưa chính bởi Luật Quốc tế, do đó ICJ không có thẩm quyền giải quyết tranh chấp này

- Lập luận phía toà án

a) Bản chất của việc trao đổi thư năm 1987 và của Biển bản Doha 1990 Tòa không cho rằng việc xem xét ý định của Bahrain hay Qatar là quan trọng, bác

bỏ lý lẽ của Bahrain rằng các hành động sau đó của hai nước cho thấy rằng họ không hề coi Biên bản 1990 là một thỏa thuận quốc tế

b) Nội dung của các bức thư và biên bản Bức thư tháng 12/1987, Bahrain và Qatar đã cam kết rằng sẽ đưa mọi tranh chấp của mình lên Tòa với sự hỗ trợ của Quốc vương Saudi Arabia phương thức sẽ do Tòa quyết định Tháng 12/1990 Qatar đã chấp thuận Công thức Bahrain Thời điểm hiện tại, Tòa chỉ

có duy nhất bản đơn kiện của Qatar với những lập luận nhất định trong khuôn khổ Công thức Bahrain

Trong suốt quá trình tranh chấp Toàn án quốc tế (ICJ) đã đưa ra 3 phán quyết:

- Phán quyết của tòa án ngày 1 tháng 7 năm 1994

- Phán quyết ngày 15 tháng 2 năm 1995

- Phán quyết 16 tháng 3 năm 2001

II Phán quyết của tòa án

1 Phán quyết của toà án ngày 1 tháng 7 năm 1994

Thứ nhất, ngày 1 tháng 7 năm 1994, Tòa án đưa ra phán quyêt đầu tiên, xem

xét các thư tín trao đổi của hai bên, nhận thấy rằng các bức thư trao đổi giữa quốc vương Arab và tiểu vương Qatar vào ngày 19 và 21/12/1987, giữa quốc vương Arab với tiểu vương Bahrain vào ngày 19 và 26/12/1987, và văn bản với tựa đề Biên bản được bộ trường ngoại giao các nước Ả Rập, Qatar và Bahrain ký kết tại Doha vào ngày 25/12/1990, là các thỏa thuận quốc tế (điều ước quốc tế) tạo ra quyền và nghĩa vụ cho các bên ( Căn cứ vào điểm a, khoản

1, điều 2 Công ước viên về luật quốc tế 1969)

Thứ hai, tòa án đã chỉ ra rằng đơn khởi kiện của Qatar không phù hớp với yếu

tố theo quy tắc của Bahrain (Bahrain formula) mong muốn hướng đến giải quyết tranh chấp này Tòa án cho các bên thời gian để xác nhận lại toàn bộ nội dung tranh chấp cũng như ý trí trong vụ việc theo Biên bản cuộc hợp năm 1990 cũng như các quy tắc Bahrain

Thứ ba, quyết định tạo cơ hội cho các bên để trình lên Tòa toàn bộ vụ tranh

chấp

Tòa quyết định sẽ tạo cơ hội cho các bên đảm bảo việc trình lên Tòa toàn bộ vụ việc theo như đã được khẳng định ở Biên bản 1990 và Công thức Bahrain mà

cả hai đã đồng thuận Các bên có thể thực hiện việc này một cách riêng rẽ hoặc thực hiên chung và kết quả phải là vụ việc được đưa lên Tòa bao gồm bất kỳ vấn đề nào liên quan tới quyền lãnh thổ hay các tư cách và lợi ích khác mà giữa hai bên tồn tại sự khác biệt, và lời yêu cầu Tòa đưa ra một đường biên giới biển đơn nhất giữa các vùng đáy biển, vùng đất cát và vùng nước chồng lên nhau của diện tích biển giữa 2 nước

Thứ tư, tòa ấn định ngày 30 tháng 10 1994 là thời hạn các bên ra quyết định

cuối cùng để các bên có hành động, dù chung hay riêng rẽ, để đạt đến mục tiêu này Trước ngày hết hạn Qatar gửi một văn bảng tiêu đề “Act” trích dẫn Thỏa thuận vắng mặt giữa các bên xác nhận toàn bộ tranh chấp Cùng ngày Bahrain gửi bản báo cáo “các bên phải đồng ý xác nhận tranh chấp” thì thỏa thuân mới

có hiệu lực Biên bản xác nhận đơn phương của Qatar không có hiệu lực vì sự vắng mặt của Bahrain

Cuối cùng, bảo lưu các vấn đề khác cho tới các quyết định tiếp sau.

2 Phán quyết ngày 15 tháng 2 năm 1995

Ngày 15 tháng 2 năm 1995, Tòa án ra phán quyết thứ hai thẩm quyền và chứng

cứ vụ kiện này, xác nhận Tòa án quốc tế đủ thẩm quyền xét xử vụ việc tranh chấp của cả hai đơn khởi kiện của Qatar được chấp nhận và biên bản do Qatar gửi trong phán quyết đầu tiên hợp pháp Hai đoạn trong thỏa thuận Doha, các bên đồng ý thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo quy tắc Bahrain, cho phép các bên đơn phương đưa vụ kiện ra Tòa án quốc tế

Theo yêu cầu và phản đối từ phía Bahrain, Tòa án ra thêm một phán quyết ngày 30 tháng 3 năm 1998 gia hạn thời gian gửi các bằng chứng chứng minh chủ quyền đối với lãnh thổ tranh chấp của các bên liên quan Qatar gần như xem thường phán quyết của Tòa án nên phớt lờ yêu cầu này Ngày 17 tháng 2 năm 1999, Tòa án tiếp tục gia hạn thời gian nộp bổ sung chứng cứ

3) Phán quyết 16 tháng 3 năm 2001

Trong phán quyết ngày 16 tháng 3 năm 2001, sau khi thực hiện các thủ thục tố tụng, xem xét các sự kiện lịch sử liên quan đến lãnh hải tranh chấp Trong đó

có Hiệp ước bảo hộ thuộc địa ký kết năm 1892 và 1916 đã kết thúc năm 1971 với Vương quốc Anh Cũng như các quyền cấp phép khai thác dầu khí từ thời

+ Trước tiên, Tòa án đã xem xét các yêu cầu của các Bên đối với Zubarah Nó nói rằng, trong giai đoạn sau năm 1868, thẩm quyền của Sheikh Qatar đối với Zubarah đã dần được củng cố, nó đã được thừa nhận trong Công ước Anh -Ottoman ngày 29 tháng 7 năm 1913 và được thiết lập dứt khoát vào năm 1937

Nó nói thêm rằng không có bằng chứng nào cho thấy các thành viên của bộ tộc Naim đã thay mặt Sheikh của Bahrain thực hiện quyền chủ quyền thay mặt cho Sheikh của Bahrain trong Zubarah

Theo đó, họ kết luận rằng Qatar có chủ quyền đối với Zubarah

+ Quay sang quần đảo Hawar, Tòa án tuyên bố rằng quyết định mà Chính phủ Anh đưa ra vào năm 1939 rằng những hòn đảo đó thuộc về Bahrain không phải

là một phán quyết trọng tài, nhưng điều đó không có nghĩa là nó không có hiệu lực pháp lý Nó lưu ý rằng Bahrain và Qatar đã đồng ý để Vương quốc Anh giải quyết tranh chấp của họ vào thời điểm đó và thấy rằng quyết định năm

1939 phải được coi là một quyết định ràng buộc ngay từ đầu đối với cả hai Quốc gia và tiếp tục như vậy sau năm 1971 Bác bỏ lập luận của Qatar rằng quyết định vô hiệu,

Tòa án kết luận rằng Bahrain có chủ quyền đối với quần đảo Hawar

+ Tòa nhận thấy rằng quyết định năm 1939 của Anh không đề cập đến Đảo Janan, nơi mà họ coi là hình thành một hòn đảo duy nhất với Hadd Janan Tuy nhiên, nó chỉ ra rằng trong các bức thư gửi tới các Nhà cai trị Qatar và Bahrain vào năm 1947, Chính phủ Anh đã nói rõ rằng “Đảo Janan không được coi là nằm trong các đảo của nhóm Hawar” Tòa án cho rằng Chính phủ Anh, khi làm như vậy, đã đưa ra một cách giải thích có thẩm quyền về quyết định năm 1939 của mình, một cách giải thích cho thấy rằng họ coi Janan là thuộc về Qatar