Bài giảng Thuốc trị bệnh sốt rét

Bài giảng Thuốc trị bệnh sốt rét có nội dung trình bày về bệnh sốt rét; Chu trình phát triển của ký sinh trùng; Vị trí tác động của thuốc; Thuốc kháng folat; Thuốc kháng sinh; Thuốc diệt thể liệt bào/ hồng cầu. Mời các bạn cùng tham khảo!

Thuốc trị bệnh sốt rét

Bệnh sốt rét

Bệnh do ký sinh trùng sốt rét (Plasmodium sp.) Tác nhân truyền bệnh là muỗi (Anopheles)

Bệnh lành tính  ác tính

(biến chứng trên não, gan, thận, tim mạch, ) Bệnh có thể thành dịch, khu vực nhiệt đới

Hiện tượng kháng, đa kháng

CHU TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA KÝ SINH TRÙNG

MUỖI NGƯỜI

Chu trình phát triển của ký sinh trùng

Thoa trùng

Giao tử

Thể ngủ

Liệt bào/ gan

Sinh sản

vô tính

Liệt bào/ hồng cầu

MUỖI NGƯỜI

Thể ngủ

VỊ TRÍ TÁC ĐỘNG CỦA THUỐC

Thoa trùng

Liệt bào/ gan

Giao tử

Sinh sản

vô tính

Liệt bào/ hồng cầu

Diệt thể liệt bào/ gan Diệt thể ngủ

Diệt thoa trùng

Phòng Trị Ngừa

lây

Ngừa tái phát Diệt thoa trùng

Diệt thể

liệt bào/ gan

Diệt thể

ngủ/ gan

Diệt thể

liệt bào/ hồng cầu

Diệt giao tử

Ngăn hình thành

thoa trùng

Ý nghĩa của các thuốc

Phòng Trị Ngừa

lây

Ngừa tái phát Diệt thoa trùng 

Diệt thể

liệt bào/ gan 

Diệt thể

Diệt thể

liệt bào/ hồng cầu  

Ngăn hình thành

Ý nghĩa của các thuốc

Nhóm Thuốc

4-aminoquinolin Chloroquin, Amodiaquin

Arylaminoalcohol

- Quinolin methanol

- Phenanthren methanol

Quinin, Quinidin, Mefloquin Halofantrin

Kháng folat

- DHPS

- DHFR

Sulfadoxin, Dapson Proguanil, Pyrimethamin

8-aminoquinolin Primaquin

Kháng sinh Doxycyclin, Tetracyclin, Clindamycin

Thuốc diệt thể liệt bào/ hồng cầu

heme polymerase

Chloroquin

Diệt thể liệt bào/ hồng cầu

Hiệu quả cao, độc tính thấp

Hiệu quả trên amib, kháng viêm (khớp, lupus ban đỏ)

Hiện nay, nhiều khu vực có P falciparum kháng chloroquin

Phối hợp với proguanil  phòng ngừa

Phối hợp với primaquin  ngừa tái phát

Quinin, quinidin

Chiết xuất từ canh-ki-na

Thuốc đầu tiên trong điều trị

Diệt thể liệt bào/ hồng cầu

Sử dụng trong trường hợp kháng chloroquin (PO

quinin) hay bệnh nặng, cấp tính (IV quinidin)

Quinin nhiều độc tính (thần kinh, tiêu hóa, huyết học, tim mạch, hội chứng Cinchonin …)

Mefloquin, atovaquon

Diệt thể liệt bào/ hồng cầu

Hiệu quả trong trường hợp sốt rét kháng chloroquin

Atovaquon + proguanil

Primaquin

Diệt thể liệt bào/ gan

Diệt thể giao tử

Diệt thể liệt bào/ hồng cầu yếu

Thường nối tiếp theo các thuốc diệt thể liệt bào/ hồng cầu  ngừa tái phát

Độc tính (huyết học, thần kinh, tim, tiêu hóa …)

Thuốc kháng folat

Pteridine pyrophosphat Para- aminobenzoic acid

Dihydropteroat

Dihydrofolat

Tetrahydrofolat

ADN

+

Dihydropteroat synthetase

Dihydrofolate reductase

Dapson Sulfadoxin

Proguanil Pyrimethamin

Thuốc cạnh tranh PABA Diệt thể liệt bào/ hồng cầu yếu

Thuốc ức chế DHFR

Diệt thể liệt bào/ hồng cầu

Diệt thể liệt bào/ gan (P falciparum)

Tác dụng chậm

Proguanil + atovaquone

Sulfadoxin + pyrimethamin

Thuốc kháng sinh

Doxycyclin, tetracyclin

Kháng sinh nhóm tetracyclin

Hiệu quả trong trường hợp kháng đa thuốc

Dùng trong điều trị (thường phối hợp với quinin) hay phòng ngừa

Clindamycin

Dùng khi chống chỉ định tetracyclin