Giao an Ngữ văn 6 ca nam

Đọc hiểu: - Nêu được ấn tượng chung về văn bản - Nhận biết được câu chuyện và tóm tắt một cách ngắn gọn - Biết đọc diễn cảm VB hồi ức - người kể truyện; liên tưởng đến những kỷ niệm tựu

Ngày soạn : Tiết 1-10

CHỦ ĐỀ 1 VĂN BẢN TRUYỆN KÍ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI (1930-1945)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

Qua bài học, HS biết:

a Đọc hiểu:

- Nêu được ấn tượng chung về văn bản

- Nhận biết được câu chuyện và tóm tắt một cách ngắn gọn

- Biết đọc diễn cảm VB hồi ức - người kể truyện; liên tưởng đến những kỷ niệm tựu trường của bản thân

- Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện nỗi đau của chú bé hồng mồ côi cha, phải sống xa mẹ và tình yêu thương vô bờ của chú đối với

người mẹ bất hạnh trong đoạn trích hồi ký Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng

- Nhận biết được chủ đề của văn bản

- Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật Tôi ở buổi tựu trường đầu tiên

- Nhận xét được ngòi bút văn xuôi giàu chất trữ tình man mác của Thanh Tịnh

b Viết :

- Viết được một bài văn kể lại một kỉ niệm của bản thân

- Bước đầu biết cách viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

+ Năng lực chung: Tự học, giao tiếp, sáng tạo.

+ Năng lực chuyên biệt: đọc - hiểu văn bản, phân tích chi tiết, hình ảnh, nhận xétnghệ thuật, cảm thụ tác phẩm văn học, liên hệ với việc học tập của bản thân thôngqua việc trình bày cảm nhận của cá nhân về kỉ niệm trong ngày đầu tiên đi học

2 Phẩm chất:

- Biết quan tâm đến người thân, tôn trọng thầy cô; biết nhường nhịn, vị tha; biếtyêu mến cảm thông, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, tình yêu thương đối với nhữngngười xung quanh cũng như với các nhân vật trong tác phẩm, tôn trọng sự khácbiệt về hoàn cảnh, văn hóa, biết tha thứ, độ lượng với người khác

II PHƯƠNG TIỆN VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Phương tiện dạy học:

- Máy tính, máy chiếu, bộ loa

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

ĐỌC HIỂU (5 TIẾT) ĐỌC HIỂU VĂN BẢN: TÔI ĐI HỌC

1 Hoạt động khởi động và tạo tâm

thế

1.1 Tổ chức khởi độngCách 1: Gv cho HS quan sát một số bứcảnh và hỏi: Chia sẻ những cảm nhận của

em khi xem những bức ảnh dưới đây?

Cách 2: GV có thể bắt nhịp cho cả lớphát, hay tự hát hoặc chọn một học sinh hát

bài “Đi học” Nhạc Bùi Đình Thảo, thơ

Hoàng Minh Chính) và nêu cảm xúc củabản thân

Cách 3: Gv hỏi hs: Đối với em kỉ niệmnào của tuổi tuổi học trò là đáng nhớnhất?

- Gv mời một số học sinh chia sẻ cảmnhận/ cảm xúc/ kỉ niệm của mình

Gv yêu cầu Hs gấp sách và dự đoán: Bàihọc hôm nay của chúng ta cũng liên quanđến những kỉ niệm về ngày đầu tiên đihọc, tiêu đề là Tôi đi học Em hãy dựđoán xem tác giả sẽ viết gì về ngày đầutiên đi học

(Gv không kết luận, để học sinh tự do

+ Nhà văn Thanh Tịnh có tên khai

sinh là Trần văn Ninh

+ Quê xóm Gia Lạc ven sông

Hương ngoại ô thành phố Huế

- Truyện kể theo ngôi thứ nhất

Ngôi kể này giúp cho người kể

chuyện dễ dàng bộc lộ cảm xúc,

tình cảm của mình một cách chân

thực nhất

- Theo dòng hồi tưởng của nhân

vật tôi: Từ thời gian và không khí

ngày tựu trường ở thời điểm hiện

tại, nhân vật tôi hồi tưởng về kỉ

niệm ngày đầu tiên đi học

- Tôi, mẹ, ông đốc, những cậu học

trò

- Tôi là nhân vật chính Vì mọi sự

việc đều được kể từ sự cảm nhận

của nhân vật này

- Bố cục

+ Đoạn 1: Từ đầu -> “Trên ngọn

núi”: Cảm nhận của nhân vật tôi

trên đường đến trường

+ Đoạn 2: Tiếp -> “Cả ngày nữa”:

Cảm nhận của nhân vật tôi lúc ở

sân trường

+ Đoạn 3: Tiếp -> Hết: Cảm nhận

của tôi trong lớp học

- Không xây dựng cốt truyện

(không có cốt truyện) với các sự

kiện nhân vật để phản ánh những

xung đột xã hội

- Xoay quanh tình huống “Tôi đi

học” là những kỷ niệm mơn man

của buổi tựu trường: Bộc lộ tâm

trạng của nhân vật “tôi”

- Văn phong của Thanh Tịnh đậm

chất trữ tình

(Văn bản tự sự nhưng giầu giá trị

biểu cảm) > Tự sự trữ tình

- Truyện được kể theo dòng hồi

- GV cho hs đọc toàn bộ văn bản

- Gv yêu cầu học sinh nêu ấn tượng nổi bật về văn bản: Câu chuyện đã mang lại cho em cảm xúc gì?

- Gv hướng dẫn học sinh tìm hiểu từ ngữ khó Trao đổi với các bạn bên cạnh về những từ ngữ mình không hiểu hoặc chưa hiểu bằng cách dự đoán nghĩa của từ tỏng ngữ cảnh, có thể tham khảo phần chú thích trong sách giáo khoa

- Gv hướng dẫn hs tìm hiểu những thông tin chung về văn bản qua các câu hỏi gợi mở:

+ Vb này do ai sáng tác, em biết gì về nhà văn ấy?

+ Vb được kể theo ngôi thứ mấy? Tácdụng của ngôi kể?

+ Bố cục của VB được xây dựng trên cơ

+ Từ đó em rút ra những nhận xét gì vềđặc điểm của văn bản?

+ Truyện được kể theo trình tự nào?

+ Qua dòng hồi tưởng ấy, tác giả muốndiễn tả điều gì ?

Gv dẫn dắt vào phần 3 Xuyên xuốt toàn bộ tác phẩm là những kỉniệm mơn man của buổi tựu trường quahồi tưởng của tác giả Đó cũng chính làchủ đề của tác phẩm Để hiểu rõ hơn vềchủ đề, chúng ta sẽ chuyển sang phầnphân tích => phần 3

tưởng từ hiện tại nhớ về quá khứ

với trình tự thời gian

Cảm xúc và tâm trạng của nhân

vật tôi trong buổi tựu trường đầu

tiên

3 Đọc hiểu chi tiết văn bản

* Những điều gợi nhắc tôi nhớ về

kỉ niệm xưa:

-Thời điểm : cuối thu đây là thời

điểm bắt đầu khai trường

+ - Cảnh thiên nhiên: Lá rụng, mây

bàng bạc

- Cảnh sinh hoạt: Mấy em bé rụt rè

cùng mẹ đến trường

- Trên đường đến trường:

+ Chi tiết, hình ảnh: Con đường

đã quen nhưng lại thấy lạ, mấy

cậu nhỏ áo quần tươm tất, nhí

+ Chi tiết, hình ảnh: Người rất

đông người nào cũng mặc quần áo

đẹp, gương mặt vui tươi sáng sủa,

so sánh trường với đình làng

+ Tâm trạng, cảm xúc: Cảm xúc

trang nghiêm của tác giả về ngôi

trường, cảm thấy mình nhỏ bé

- Khi nghe gọi vào lớp

+ Chi tiết, hình ảnh: Ông đốc tươi

cười động viên

+ Tâm trạng, cảm xúc: Quý trọng

tin tưởng và biết ơn ông đốc cũng

như nhà trường

- Khi ngồi vào chỗ

+ Chi tiết, hình ảnh: Thấy bạn

ngồi cạnh không hề xa lạ, một con

chim liệng trên cửa sổ hót mấy

tiếng rồi rụt rè bay đi

+ Tâm trạng, cảm xúc: Cảm thấy

vừa xa lạ vừa gần gũi với mọi vật

và với mọi người, cảm thấy cuộc

đời mình bước sang 1 giai đoạn

3.1 Tìm hiểu về Tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên.

a Khơi nguồn kỉ niệm

GV đặt vấn đề và vấn đáp, hs hoạt động

cá nhân, tìm chi tiết, trả lời:

- Điều gì đã gợi nhắc nhân vật tôi nhớ về

kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên?

b Diến biến tâm trạng của buổi đầu đi học

GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm, hoànthiện PBT số 1:

Phiếu học tập số 1

Thời điểm Chi tiết,

hình ảnh

Tâm trạngcảm xúc

Trên đườngđến trường Khi xếp

trườngKhi nghegọi vào lớpKhi ngồivào chỗ

GV cho các nhóm trao đổi kết quả, nhậnxét nhau

GV sửa, bổ sung, chiếu bảng, chốt

HS tự ghi

- Ông đốc: Nhìn các em với cặp

mắt hiền từ và cảm động, lời nói

khẽ khàng đầy yêu thương, lại

tươi cười nhẫn nại dỗ dành các em

- Tất cả đều dịu dàng, yêu thương,

chăm chút, khuyến khích các em

3.2 Tìm hiểu về hình ảnh những người lớn trong buổi học đầu tiên của các em

- Hình ảnh những người lớn hiện ra trong

kí ức tuổi thơ của nhân vật tôi như thếnào?

- Em có cảm nhận như thế nào về tìnhcảm của những người lớn đối với những

em bé lần đầu đi học?

4 Tìm hiểu ý nghĩa khái quát

của văn bản

- Nội dung: Ghi lại kỷ niệm trong

sáng của tuổi học trò trong ngày

tựu trường hết sức chân thực, tinh

tế qua dòng hồi ức của nhà văn

- Nghệ thuật: Sử dụng ngôn ngữ

giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so

sánh độc đáo ghi lại dòng liên

tưởng, hồi tưởng của nhân vật tôi,

giọng điệu trữ tình trong sáng,

nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm

lí tinh tế, nhẹ nhàng tha thiết

- Ngày đầu tiên đi học là một

ngày vô cùng quan trọng và ý

nghĩa trong cuộc đời mỗi người

Nó đánh dấu một bước ngoặt lớn

trong đời người, ngày con rời xa

vòng tay che chở của cha mẹ tiến

đến cánh cổng tri thức Nơi đó

không có cha mẹ thay vào đó là

thầy cô, bạn bè, những kiến thức

vô tận để con học tập rèn luyện

toàn diện để khôn lớn bước vào

đời Chính xác hơn, đây là ngày

mà con trưởng thành, tự lập, ngày

mà một chân trời tri thức mới mở

ra trước mắt mỗi người

- Muốn kể chuyện hay cần có

nhiều kỉ niệm và giàu cảm xúc…

4.1 Giáo viên nêu tình huống sau: Sau khi học xong văn bản này, giả dụ có ai hỏi em: văn bản này thể hiện nội dung gì? Nộidung ấy đã được thể hiện thông qua các biên pháp nghệ thuật nào? Từ nội dung văn bản hãy nêu cảm nhận về ý nghĩa của ngày đầu tiên đi học trong cuộc đời mỗi người

4.2 Giáo viên nêu câu hỏi: Em học tập được gì qua nghệ thuật kể chuyện của nhàvăn?

5 Hướng dẫn cách đọc hiểu văn

bản truyện

* Kết quả dự kiến

- Khi đọc hiểu văn bản nhật dụng,

Giáo viên hướng dẫn học sinh những lưu

ý khi đọc hiểu văn bản nhật dụng:

+ Khi đọc hiểu một văn bản ND ta cần phải lưu ý điều gì?

ta cần phải nắm được cốt truyện,

phân tích được nhân vật chính

(ngoại hình, tâm trạng, tính

cách ), xác định và chỉ ra được

tác dụng của ngôi kể

6 Liên hệ, mở rộng - Tâm trạng và cảm xúc của em khi tựu

trường giống và khác nhân vật tôi trong

truyện Tôi đi học như thế nào?

- Viết đoạn văn ngắn kể về kỉ niệm trongbuổi tựu trường ấn tượng nhất của em?

hỏi đến chứ? : Cuộc đối thoại

giữa bà cô cay độc và chú bé

Hồng Qua đó bộc lộ ý nghĩ, cảm

xúc của chú bé Hồng về người mẹ

bất hạnh

P2: Đoạn còn lại: Cuộc gặp lại

bất ngờ với mẹ và cảm giác vui

sướng cực điểm của chú bé Hồng

- Gần đến ngày giỗ đầu bố Hồng,

cậu lại rất thương và nhớ mẹ mình

thì một hôm, người cô gọi cậu đến

và hỏi có muốn gặp mẹ, gặp “em

bé” ko Sau đó, bà ta làm cho

Hồng đau lòng bằng cách nói về

cuộc sống của mẹ Hồng Bà ta

càng nói Hồng càng im lặng và

cậu bắt đầu khóc Cậu càng thấy

thương mẹ hơn, càng căm ghét

- Giáo viên lưu ý học sinh vận dụng về đọc hiểu một văn bản nhật dụng để đọc hiểu văn bản này

1 Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung

thâm hiểm, tàn nhẫn Một hôm,

trên đường đi học về, Hồng

thoáng thấy 1 người ngồi trên xe

kéo rất giống mẹ Hồng liền đuổi

theo và gọi to Vài giây sau, Hồng

đuổi kịp xe kéo Và nhận ra đúng

là mẹ mình Hồng òa khóc nằm

trong lòng mẹ Cậu cảm nhận

được tất cả vẻ đẹp, sự yêu thương

và dịu dàng của mẹ Cậu quên hết

mọi lời nói độc ác của bà cô, chỉ

khoảng thời gian ngắn, buổi sáng

- ngắt quãng trước một vài ngày

-> Cô độc, đau khổ luôn khát

khao tình yêu thương

hành động, lời nói => nổi bật tính

cách theo trình tự các bước ngày

càng phát triển, khắc sâu vào lòng

người đọc sự căm phẫn người cô

độc ác, tàn nhẫn, hẹp hòi

=> Đó là người đàn bà vô cảm,

lạnh lùng, độc ác thâm hiểm, hiện

thân cho thành kiến cổ hủ lạc hậu,

phi nhân đạo của xã hội thực dân

nửa phong kiến lúc bấy giờ

- So sánh mạch kể chuyện giữa truyện

“ Trong lòng mẹ” có gì giống và khác

“Tôi đi học”?

2 Tìm hiểu chi tiết

2.1 Hình ảnh người cô của bé Hồng

- Tìm hiểu về cảnh ngộ của chú bé Hồng

+ Mở đầu đoạn trích tác giả đã cho ngườiđọc thấy được cảnh ngộ của mình như thếnào?

+ Cảnh ngộ đó tạo nên thân phận của béHồng ntn?

+ Thảo luận cặp đôi: Nhận xét về cách

khắc hoạ nhân vật người cô của tác giả ?Qua cách miêu tả ấy, em thấy bà cô béHồng là con người như thế nào?

2.2 Tình yêu thương mẹ mãnh liệt của

bé Hồng

- Nghệ thuật

+ Mạch truyện, mạch cảm xúc tự

nhiên chân thực

+ Kết hợp TS với MT, BC tạo nên

những rung động trong lòng người

đọc

+ Khắc hoạ nhân vật

- Nội dung

+ Nỗi cay đắng tủi cực và tình yêu

thương cháy bỏng của bé Hồng

đối với người mẹ bất hạnh

+ Tình mẫu tử là mạch tình cảm

không bao giờ vơi trong tâm hồn

con người

+ Chú bé Hồng có những ý nghĩ, cảm xúc như thế nào khi trả lời người cô? Nêu cảmnhận về tình cảm của chú bé Hồng với mẹ

qua những ý nghĩ, cảm xúc trên? PHT số 5

+ Hành động, cảm xúc của chú bé Hồng khi được gặp mẹ được thể hiện như thế nào?Nêu cảm nhận về tình cảm của chú

bé Hồng với mẹ qua những hành động,

cảm xúc trên PHT số 6 2.3 Tìm hiểu về ý nghĩa khái quát của văn bản

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu ý nghĩa văn bản bằng kĩ thuật Chúng em biết 3 (Mỗi em sẽ nêu được 3 nét đặc sắc

về nội dung và nghệ thuật của văn bản)

- Trong lòng mẹ, trích hồi kí "Những ngàythơ ấu " của Nguyên Hồng đã để lại trong

em những ấn tượng về nội dung và nghệthuật?

8 Tích hợp tiếng Việt

* Dự kiến kết quả

- Tác giả nhớ lại những kỉ niệm

sâu sắc và trong sáng về buổi tựu

trường đầu tiên trong đời Đó là

cảnh vật, tâm trạng cảm xúc của

tác giả trên đường theo mẹ đến

trường, khi ở trường, xếp hàng

được gọi tên vào lớp và khi ngồi

trong lớp học bài học đầu tiên

Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn

tượng, kỉ niệm sâu sắc về ngày

đầu tiên đi học Nó bắt đầu từ cảm

xúc náo nức của chính tác giả khi

nhớ lại buổi đầu tiên đi học của

mình Trong lòng tác giả như đang

sống lại những tình cảm, tâm

trạng tuổi ấu thơ của mình: tâm

trạng hồi hộp, cảm thấy như mình

lớn hẳn lên, cảm giác bỡ ngỡ vừa

quen vừa lạ, đôi lúc sợ sệt, rụt rè

- Có thể phát biểu chủ đề của văn

bản Tôi đi học là: kể lại những sự

việc trong buổi đầu tiên đi học,

tác giả đã bộc lộ ấn tượng sâu sắc

8.1 Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.

Gv yêu cầu HS đọc lại văn bản Tôi đi học

và thực hiện các yêu cầu sau:

- Nhân vật tôi nhớ lại những kỉ niệm sâu

sắc nào trong thời thơ ấu của mình? Sựhồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì?

- Từ nội dung trả lời cho câu hỏi mục(a),hãy phát biểu chủ đề của văn bản này

- Nhận xét về việc thể hiện chủ đề của vănbản Tôi đi học ở:

+ Nhan đề của văn bản + Quan hệ giữa các phần của văn bản + Các từ ngữ các câu thể hiện tâm trạngcủa nhân vật" tôi" trong buổi tựu trườngđầu tiên

- Từ việc thực hiện các yêu cầu trên hãy cho biết: Chủ đề của văn bản là gì? Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản? Làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó?

d Chủ đề của VB: Là đối tượng và vấn đề

chính (chủ yếu) được tác giả nêu lên, đặt

ra trong VB

+ Quan hệ các từ giữa văn bản:

sát chặt chẽ và liên kết với nhau

định, không xa rời hay lạc sang

chủ đề khác Khi viết hoặc hiểu

một văn bản cần xác định chủ đề

được thể hiện ở nhan đề, quan hệ

giữa các phần của văn bản và các

từ ngữ thường lặp đi lập lại, các

-> Giới thiệu đề tài (khái quát)

Thân bài: Kể về cuộc đời làm

nghề

-> Triển khai đề tài đã nêu ở phần

Mbài

Kết bài: Tình cảm của trò đối với

thầy -> Đánh giá kết luận đề tài

- Đề đảm bảo tính thống nhất chủ đề của

VB cần xác định chủ đề qua nhan đề của

VB, đề mục, quan hệ giữa các phần của

Hãy cho biết nhiệm vụ của từng phầntrong văn bản?

* Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản.

- Gv tổ chức cho hs hoạt động nhóm Cách thức:

+ Bước 1: Giao nhiệm vụ

Nhóm 1: câu 1

=> Nhóm 1: Sắp xếp theo sự hồi

tưởng những kỉ niệm về buổi đến

trường đầu tiên của tác giả

- Các cảm xúc lại được sắp xếp

theo thứ tự thời gian bằng những

cảm xúc trên đường tới trường

=> Khi bước vào lớp học sắp xếp

theo sự liên tưởng đối lập cảm

xúc…

=> Nhóm 2: Sắp xếp theo trình tự

không gian và diễn biến tâm trạng

của bé Hồng (Sự phát triển của sự

việc)

+ Trong cuộc gặp gỡ với bà cô:

Căm ghét kẻ nói xấu mẹ, những

cổ tục lạc hậu đày doạ mẹ con

Hồng -> Bộc lộ niềm yêu thương

và kính trọng mẹ

+ Cuộc gặp gỡ – trong lòng mẹ:

Niềm vui sướng tột độ, hồn nhiên

khi được ở trong lòng mẹ…

Nội dung: Điền vào phiếu học tậpPhân công: Bàn )

+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

+ Bước 3: Trao đổi thảo luận

+ Bước 4: Đánh giá chốt kiến thức

Nhóm 1: Phần thân bài văn bản “tôi đihọc” kể về sự kiện nào? Sự kiện ấy đượcsắp xếp theo trình tự nào?

Nhóm 2: Phần thân bài văn bản “ Tronglòng mẹ” trình bày diễn biến tâm trạng béHồng ntn ? Các ý trong phần thân bài nàyđược sắp xếp theo thứ tự nào?

Nhóm 3: Khi tả người, con vật, phongcảnh em sẽ lần lượt miêu tả theo trình tựnào?

? Hãy kể một số trình tự thường gặp mà

em biết?

Nhóm 4: Phần thân bài trong văn bản

“Người thầy đạo cao đức trọng” được sắpxếp theo trình tự nào?

- Chu Văn An là người tài cao.

- Chu Văn An là người có đạo

đức được học trò kính trọng

VIẾT: Kể về kỉ niệm trong buổi tựu trường ấn tượng nhất của em?

1 Trước khi viết 1 Giáo viên giao nhiệm vụ hướng dẫn

tìm hiểu đề (1 tiết)

Đề bài: Kể về kỉ niệm trong buổi tựu

trường ấn tượng nhất của em?

- Tìm hiểu yêu cầu của đề+ Đề yêu cầu viết kiểu bài gì?

+ Nội dung và phạm vi bài viết như thế nào?

- Gợi ý ý tưởng cho hs: kỉ niệm vui, kỉ niệm buồn

- Liên hệ với cách kể chuyện của Thanh

Tịnh trong Tôi đi học

- Hướng dẫn hs xác định mục đích và người đọc bằng các câu hỏi:

+ Bài viết của em hướng tới ai?

+ Tại sao em muốn kể về kỉ niệm này?

- Hướng dẫn hs tìm ý cho bài viết+ Viết nháp theo trí nhớ bằng kĩ thuật 5W-H: Điều gì đã xảy ra? Ai đã ở đó?, Nó xảy

ra khi nào? Nó xảy ra ở đâu? Nó xảy ra như thế nào?

+ Hướng dẫ học sinh tìm ý tưởng cho bài viết bằng hoạt động trải nghiệm trước khi viết

Em có thể quay lại nơi đã xảy ra câu chuyện em muốn kể, cố gắng hồi tưởng vàghi chép lại

Em có thể phỏng vấn những người có liên quan đến câu chuyện về hững điều xảy ra và ghi chép lại

- Hướng dẫn học sinh lập dàn ý

2 Viết bài 2 Viết bài (2 tiết)

- Giáo viên tổ chức cho HS viết bài trên lớp

- Trong quá trình làm, Gv hỗ trợ hs (nếu cần)

3 Chỉnh sửa, hoàn thiện bài viết Gv giao nhiệm vụ cho hs rà soát và chỉnh

sửa lại bài của mình theo hướng dẫn hoặc

sau khi được trả bài

NÓI VÀ NGHE: Kể được một kỉ niệm trong buổi tựu trường ấn tượng nhất của em, thể hiện cảm xúc và suy nghĩ về trải nghiệm đó (2 tiết)

1 Chuẩn bị nói - Sau khi đọc/ xem và nhận xét bài viết

của hs, gv yêu cầu hs chuyển nội dung bàiviết thành bài nói (thuyết trình): Em hãy

chia sẻ về một kỉ niệm trong buổi tựu

trường ấn tượng nhất của mình cho cả lớp nghe

- Gv hướng dẫn hs xác định nội dung, mục đích nói bằng các câu hỏi:

+ Em muốn kể về trải nghiệm gì?

+ Mục đích chia sẻ trải nghiệm của em là gì?

- Gv hướng dẫn hs ghi chú ngắn gọn nội dung sẽ trình bày để hỗ trợ cho hs trong quá trình nói

2 Thực hành luyện nói - Gv yêu cầu hs luyện nói theo cặp/ nhóm:

+ Gv giao nhiệm vụ cho từng cặp hs thực hành luyện nói theo phiếu ghi chú đã xây dựng (mối người được trình bày trong thờigian 5-7')

+ Hs trao đổi, góp ý về nội dung nói, cáchnói của bạn (Bài trình bày có tập trung vào kỉ niệm không?Ngôn ngữ sử dụng có phù hợp với mục đích nói và đối tượng tiếp nhận không? Khả năng truyền cảm hứng thể hiện như thế nào ở các yếu tô phingôn ngữ, âm lượng, nhịp điệu, giọng nói,cách phát âm )

+ Gv hướng dẫn hs thực hành nói: Cần phát huy những đặc điểm của các yếu tố kèm lời và phi ngôn ngữ trong khi nói nhưngữ điệu, tư thế, ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ

- Gv yêu cầu hs luyện nói trước lớp:

+Gv cho 2 hoặc 3 cặp hs trình bày trước lớp(5-7'); những hs còn lại thực hiện hoạt động nhóm: theo dõi, nhận xét đánh giá (vào phiếu)

3 Đánh giá bài nói - Gv hướng dẫn hs lắng nghe, đánh giá bài

của bạn bằng phiếu đánh giá (mức độ 5 là mức độ tốt nhất)

Tiêu chí

tượng, thể hiện thái

độ thân thiện, giao

+ Em thích điều gì nhất trong phần trình bày của bạn?

+ Nếu có thể, em muốn thay đổi điều gì trong phần trình bày của bạn

- Tôi cảm thấy đã lớn lên và tự hào, thử khám phá những cái mới Muốn khẳng định mình.

Khi xếp hàng

ở trường

- Cảnh sân trường : Người rất đông người nào cũng mặc quần áo đẹp, gương mặt vui tươi sáng sủa.

- So sánh trường với đình làng

- Cảm xúc trang nghiêm của tác giả về ngôi trường Cảm thấy mình nhỏ bé.

Khi nghe gọi

vào lớp

- Ông đốc tươi cười động viên - Quí trọng tin tưởng và biết ơn

ông đốc cũng như nhà trường Khi ngồi vào

chỗ.

- Thấy bạn ngồi cạnh không hề xa lạ

- Một con chim liệng trên cửa sổ hót mấy tiếng rồi rụt rè bay đi

- Cảm thấy vừa xa lạ vừa gần gũi với mọi vật và với mọi người.

- Cảm thấy cuộc đời mình bước sang 1 giai đoạn mới.

Phiếu học tập số 2 (có thể áp dụng cho nhiều bài)Hướng dẫn tìm hiểu phần Tác giả và tác phẩm

Em hãy hoàn thành sơ đồ sau:

Phiếu học tập số 3 Đọc văn bản Trong lòng mẹ (trích Những ngày thơ ấu) (SGK Ngữ Văn 8, tập một trang 15) và kể

tên các nhân vật xuất hiện trong tác phẩm Nêu một số cảm nhận chung của em về từng nhân vật.

… ……… ………

Phiếu học tập số 4 Nêu nội dung chính của hai đoạn văn trong văn bản bằng cách điền thông tin phù hợp vào chỗ trống dưới đây: Phiếu học tập số 5 Nhân vật người cô trong cuộc đối thoại với chú bé Hồng được tác giả thể hiện như thế nào? Hoàn thành bảng sau để thấy rõ điều đó: NỘI DUNG TRONG CÁC LỜI THOẠI CỦA “CÔ” VỚI BÉ HỒNG ĐIỆU BỘ, CỬ CHỈ/ GIỌNG ĐIỆU MỤC ĐÍCH CHÍNH CỦA LỜI THOẠI TÁC ĐỘNG CỦA MỖI LỜI NÓI ĐÓ ĐẾN BÉ HỒNG ……… ……… ……… ………

……… ……… ……… ………

……… ……… ……… ………

Phiếu học tập số 6 Hành động, cảm xúc của chú bé Hồng khi được gặp mẹ được thể hiện như thế nào? Đoạn 1: Từ đầu đến “cũng còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ” ………

Đoạn 2: Còn lại ………

Thoáng thấy bóng người giống mẹ Vừa được ngồi lên xe cùng mẹ Khi được ngồi trong lòng mẹ ▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

▪ ………

Nêu cảm nhận về tình cảm của chú bé Hồng với mẹ qua những hành động, cảm xúc trên.

Tặng thầy cô thêm 2 phiếu

7 Đọc văn bản Trong lòng mẹ (trang 15) và tìm các từ thuộc những trường từ vựng sau:

8 Viết bài văn ngắn về một kỉ niệm sâu sắc của em vói một người nào đó có sử dụng các trường từ vựng Sau đó, sắp xếp các trường từ vựng vào bản sau:

Ngày soạn : Tiết 11

Tiếng Việt:

TRƯỜNG TỪ VỰNG

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được khái niệm trường từ vựng

- - Xác lập được một số trường từ vựng gần gũi

2 Năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TRÁCH NHIỆM, TÔN TRỌNG,

YÊU THƯƠNG

- Giáo dục tình yêu tiếng Việt, yêu tiếng nói của dân tộc

Tích hợp giáo dục đạo đức:

- Biết yêu quí và trân trọng tiếng Việt

- Tự lập, tự tin, tự chủ trong công việc, có trách nhiệm với bản thân, có tinh thần vượtkhó

*Tích hợp môi trường: Tìm các trường từ vựng liên quan đến môi trường.

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- Giáo viên:

+ Nghiên cứu SGK, SBT, SGV, chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo

+ Chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị, phương tiện dạy học (bảng phụ, phiếu học

tập), Cuốn Từ vựng ngữ nghĩa Tiếng việt.

- Học sinh:

+ Đọc kĩ SGK, tài liệu liên quan

+ Soạn bài

C PHƯƠNG PHÁP

- Phương pháp: Dạy học theo nhóm, PP giải quyết một vấn đề, PP dự án, PP nghiên

cứu trường hợp điển hình

- Kĩ thuật dạy học: Phân tích, động não, giao nhiệm vụ, trình bày một phút

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Bước 1 Ổn định lớp

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:………

- Kiểm tra sĩ số học sinh:

8A1 8A2

Bước 2 Kiểm tra bài cũ

Bước 3 Bài mới:

- Kĩ thuật: giao nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ.

Kể tên các vật mà em nhìn thấy trong lớp học

Bàn, ghế, sách, vở, bút, thước, cặp, bảng, phấn

? Các từ mà các em vừa kể có điểm gì chung nhất?

- Cùng thuộc một phạm vi nghĩa ( Một nét chung về nghĩa ) Nói về đồ dùng, dụng

cụ để học tập của học sinh

-> Vậy khi tập hợp những từ đó lại ta sẽ có một trường từ vựng phù hợp

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (14’)

- Mục tiêu: tìm hiểu trường từ vựng

- Phương pháp: PP thảo luận nhóm, PP nghiên cứu trường hợp điển hình, PP vấn đáp

- Phương tiện: máy chiếu, phiếu học tập, tư liệu

- Kĩ thuật: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, hoàn tất một nhiệm vụ, trình bày một phút,

Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là trường từ

? Đọc đoạn văn ( chú ý vào các từ in đậm)

? Các từ in đậm dùng để chỉ đối tượng nào?

Người, động vật hay sự vật? Tại sao ta biết

được điều đó?

- Các từ đó dùng để chỉ đối tượng là người

-> Biết được điều đó vì các từ ấy đều nằm

trong những câu văn cụ thể, có ý nghĩa xác

? Cơ sở chính để hình thành nên một trường

từ vựng cần căn cứ trên những điều gì?

Các từ phải có một nét chung về nghĩa

Nhấn mạnh : Lưu ý nếu không có một nét

chung về nghĩa thì sẽ không tạo được một

trường từ vựng

1 Phân tích ngữ liệu

- Các từ: mặt, mắt, da, gò má, đùi, đầu, cánh tay, miệng

- Đều có nét chung về nghĩa: Chỉ

bộ phận cơ thể con người

-> Tập hợp thành một trường từvựng

-> Trường từ vựng: Là tập hợp củanhững từ có ít nhất một nét chung

về nghĩa

2 Ghi nhớ ( SGK - 21)

G Bài tập nhanh: Thảo luận nhóm: 2’

(Bảng phụ)

Nhóm 1: Các từ in đậm trong câu văn thuộc trường từ vựng nào?

Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh,

đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới

thôi.(Trong lòng mẹ)

Đáp án : Chỉ hoạt động của răng

Nhóm 2: Tìm các từ thuộc trường từ vựng chỉ bộ môn khoa học?

- Toán học, vật lý, sinh học

Nhóm 3: Cho nhóm từ : mập, gầy, cao, thấp, lòng khòng, lênh khênh, lêu nghêu Nếu dùng nhóm từ trên để miêu tả người thì trường từ vựng của nhóm

? Theo em, một trường từ vựng có thể bao

gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn không?

? Trường từ vựng "mắt" có thể bao gồm

những trường từ vựng nhỏ nào? Cho ví dụ?

? Lấy ví dụ trường từ vựng "mắt" có nhiều

+ Cảm giác của mắt: chói, quáng, hoa, cộm

+ Bệnh về mắt: quáng gà, thong manh, cận

+ TT : lờ đờ, toét, tinh anh

? Dựa vào hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có

thể tham gia vào nhiều trường từ vựng khác

Trong thơ văn cũng như trong cuộc sống hàng

ngày ta thường dùng cách chuyển

* Bảng phụ ghi đoạn văn T/22

VD: Trường từ vựng "mắt" cónhiều trường nhỏ

b) Một trường từ vựng có thể baogồm những từ khác biệt nhau về

từ loại

VD: Thuộc trường " mắt" có DT,

ĐT, TT

c) Do hiện tượng nhiều nghĩa, một

từ có thể thuộc nhiều trường từvựng khác nhau

VD : Ngọt

- trường mùi vị

- trường âm thanh

- - trường thời tiết

d) Ta thường dùng cách chuyểntrường từ vựng để tăng thêm tínhnghệ thuật và khả năng diễn đạt(Phép nhân hoá, ẩn dụ, so sánh ) VD: SGK/T22

- Các từ : tưởng, mừng, cậu, chực, cậu Vàng, ngoan thuộc trường từ

? Trong đoạn văn này, tác giả đã chuyển các

từ đó từ trường từ vựng “người" sang

trường từ vựng nào?

- Các từ tưởng, mừng, chực, ngoan vốn là các

từ chỉ hoạt động, trạng thái, tính chất của con

người và các từ ngữ cậu, cậu Vàng chuyên để

chỉ người đã được chuyển trường để miêu tả

con vật

=> Chính cách chuyển trường từ vựng này đã

khắc hoạ sinh động mối quan hệ thân thiết giữa

con chó vàng và lão Hạc Chú chó ở đây như là

một người bạn để lão Hạc có thể trò chuyện,

tâm tình, giải khuây trong những ngày tháng

cô đơn của tuổi già

-> Lưu ý cho HS : về mối quan hệ giữa trường

từ vựng với các biện pháp tu từ từ vựng

* Kết hợp làm bài tập 6/ SGK T23

( Bảng phụ ghi đoạn thơ )

? Các từ: chiến trường, vũ khí, chiến sĩ thuộc

trường từ vựng nào?

Trường "quân sự"

? Từ trường từ vựng "quân sự", các từ đó đã

được chuyển sang trường từ vựng nào?

Chuyển sang trường từ vựng "nông nghiệp"

? Nhắc lại các điểm cần lưu ý về trường từ

vựng?

Nêu 4 điểm cần lưu ý

vựng " người" chuyển sang trường

- Phương tiện: máy chiếu

- Kĩ thuật: động não, hợp tác, trình bày một phút, viết sáng tạo

G

G

H

G

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập

? Tìm các từ thuộc trường từ vựng " người

ruột thịt"

Trình bày

? Đặt tên trường từ vựng cho mỗi dãy từ sau:

Chia nhóm : mỗi nhóm 2 dãy từ

II Luyện tập:

Bài tập1/ T23

Các từ trường từ vựng ruột thịt: thầy, mợ, mẹ, cô, con, em

Bài tập 2/ T23

a) Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản:Lưới, nơm, câu, vó

b) Đồ dùng để chứa đựng: Tủ,rương, hòm, va-li, câu, vó

c) Hoạt động của chân: Ddá, đạp,giẫm, xéo

d) Trạng thái tâm lý: Buồn, vui,phấn khởi, sợ hãi

e) Tính nết của người: hiền lành,

H

? Các từ: Chiến trường, vũ khí, chiến sĩ vốn

thường dùng ở lĩnh vực quân sự nhưng ở

đây được dùng để nói về lĩnh vực nào?

Đọc kĩ đoạn thơ và thảo luận trả lời

Bài tập 6/ T24

Tác giả đã chuyển trường từ vựng

“quân sự ” sang trường từ vựng

“nông nghiệp

G

H

G

? Viết một đoạn văn có ít nhất 5 từ cùng

trường từ vựng “Trường học” hoặc trường

- Trường từ vựng trường học: Trường, lớp, sân

trường, vườn thí nghiệm, thầy giáo, cô giáo,

bạn bè, bảng, phấn, bàn ghế, sách, vở, hướng

dẫn, giảng dạy, học ,kiểm tra

- Trường từ vựng môn bóng đá: Thủ môn, tiền

đạo, hậu vệ, trung vệ, giám biên, trọng tài

có cần phải được kiểm chứng không, câu trả lời ở trong lòng bạn đó!

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (4’)

- Mục tiêu: vận dụng kiến thức đã học để vẽ sơ đồ tư duy bài học

- Phương pháp: thuyết trình

- Kĩ thuật: động não, trình bày

Vẽ sơ đồ tư duy bài học:

HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, SÁNG TẠO (2’)

- Mục tiêu: mở rộng kiến thức đã học

- Phương pháp: chơi trò chơi

- Hình thức tổ chức: cho H quan sát tranh để đoán nội dung

- Phương tiện: máy chiếu, tranh ảnh minh họa

- Kĩ thuật: trình bày một phút, động não

* Tích hợp môi trường: Tìm các trường từ vựng liên quan đến môi trường: biển,

rừng, thực vật, động vật,

Yêu cầu hs chơi trò chơi tiếp sức tại chỗ

G quan sát, có hình thức khen thưởng H

Bước 4 Hướng dẫn về nhà ( )

* Đối với bài cũ:

- Học kĩ nội dung bài học

- Hoàn thành các bài tập còn lại

* Đối với bài mới: Chuẩn bị bài: Tức nước vỡ bờ

- Đọc kĩ bài, tóm tắt văn bản

- Chuẩn bị theo nội dung câu hỏi SGK

- Thấy được bút pháp hiện thực trong ngòi bút viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố

- Hiểu được cảnh ngộ cơ cực cử người nông đan trong xã hội tàn ác bất nhân dưới chế độ cũ; thấy được

sự phản kháng mãnh liệt, tiềm tàng trong những người nông dân hiền lành và qui luật của cuộc sống:

có áp bức - có đấu tranh.

Ngày soạn: 23/8/2020 Tiết theo PPCT: 12 Văn bản:

TỨC NƯỚC VỠ BỜ

(Trích Tắt đèn) (tiết 1)

Ngô Tất Tố

-A MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ.

- Thấy được giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn.

- Hiểu được thành công của nhà văn chính là việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kểchuyện và xây dựng nhân vật

Tích hợp Lịch sử: Hiểu biết về tình cảnh người nông dân nước ta trước năm 1945 dưới

ách cai trị của Pháp

2 Kĩ năng

- Biết tóm tắt văn bản truyện

- Vận dụng được kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực

3 Định hướng phát triển năng lực

- - Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- - Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

4 Thái độ

- Giáo dục sự cảm thông, chia sẻ với cuộc đời những người nông dân Việt Nam trướcCách mạng Tháng 8

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, HẠNH PHÚC,

ĐOÀN KẾT, YÊU THƯƠNG, HỢP TÁC, TÔN TRỌNG

- Tích hợp đạo đức: Giáo dục tình yêu chế độ, lòng tự hào về những phẩm chất quý

báu của người nông dân Việt Nam ( phụ nữ Việt Nam)

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

+ Đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan

+ Sưu tầm tư liệu về tác giả Ngô Tất Tố, các bài viết về tác giả, tác phẩm

+ Soạn bài và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:………

- Kiểm tra sĩ số học sinh:

T

8A1 8A2

- GV yêu cầu các tổ báo cáo kết quả chuẩn bị bài

- GV nhận xét thái độ chuẩn bị của học sinh, đánh giá cao học sinh

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC

- Kĩ thuật: giao nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ

Giáo viên cho học sinh xem video về hiện tượng đê vỡ

Tại sao đê lại vỡ?

Nước dâng cao quá

Đúng vậy, đây là một hiện tượng tự nhiên đã được khái quát thành quy luật thôngqua câu tục ngữ: Tức nước vỡ bờ Nhà văn Ngô Tất Tố đã mượn hiện tượng tự nhiên này để nói về một quy luật xã hội là: ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh Vậy thì sự áp bức và đấu tranh đó diễn ra như thế nào, phần thắng phần thua sẽ thuộc về bên nào? Để rõ hơn điểu này, cô và các con sẽ tìm hiểu đoạn trích Tức nước vỡ bờ của Ngô Tất Tố

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (25’)

- Mục tiêu: tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

- Phương pháp: PP thảo luận nhóm, PP nghiên cứu tình huống, PP vấn đáp

- Phương tiện: máy chiếu, phiếu học tập, tư liệu

- Kĩ thuật: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, hoàn tất một nhiệm vụ, trình bày một phút,

Hoạt động 1: GV giới thiệu cho HS tìm hiểu về

- Nhà văn chuyên viết về ngườinông dân Việt Nam trước Cáchmạng tháng Tám

G * Bổ sung:

- Ngô Tất Tố xuất thân là nhà nho gốc nông dân; học giả có nhiều công trìnhnghiên cứu về triết học, văn học cổ có giá trị; một nhà báo nổi tiếng với nhiềubài báo mang khuynh hướng dân chủ tiến bộ và giàu tính chiến đấu

- Tác phẩm nổi tiếng: Tiểu thuyết Tắt đèn (1939), phóng sự tiểu thuyết Lều chõng (1940), phóng sự Việt làng (1941)

G ? Nêu hiểu biết của em về tác phẩm và đoạn

G * Bổ sung: Lấy đề tài từ một vụ thuế ở một làng quê đồng bằng Bắc Bộ, ở đây là

thứ thuế thân, thứ thuế dã man đánh vào đầu người dân đinh, một di tích còn sótlại từ thời trung cổ Qua đó phản ánh xã hội nông thôn đương thời một cách tậptrung điển hình nhất Chính trong vụ thuế, bộ mặt tàn ác bất nhân của xã hội thựcdân phong kiến và tình trạng khốn khổ của người dân đã bộc lộ đầy đủ hơn lúcnào hết Có thể nói: “Tắt đèn” là bức tranh thu nhỏ của nông thôn Việt Namtrước cách mạng đồng thời cũng là bản án đanh thép đối với trật tự xã hội tànbạo, ăn thịt người ấy

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản II Đọc - hiểu văn bản

+ Vai chi Dậu

+ Vai cai lệ và người nhà lí trưởng

? Em hiểu như thế nào về “sưu thuế” ?

Thuế : Thể hiện bộ mặt tàn ác bất nhân của

giai cấp thực dân nửa phong kiến và phản ánh

tình trạng thống khổ của người nông dân bị áp

bức đã bộc lộ đầy đủ nhất

* Bổ sung: Thuế đánh vào thân thể, mạng sống

của con người (đàn ông từ 18 tuổi -> 60 tuổi:

gọi là dân đinh) Vì vậy còn có một tên gọi

khác là: Thuế thân, thuế đinh (khác thuế

ruộng) => đây là thứ thuế vô nhân đạo nhất

thuế đánh vào con người, chỉ coi con người

Tóm tắt cốt truyện, nội dung chính của văn

bản: “Tác phẩm là bức tranh thu nhỏ của

nông thôn Việt Nam trước cách mạng đồng

thời cũng là bản án đanh thép đối với trật tự

xã hội tàn bạo, ăn thịt người.” -> Tác phẩm

lấy đề tài từ một vụ thuế ở làng quê Bắc Bộ

qua đó phản ánh xã hội nông thôn đương thời

một cách tập trung điển hình nhất

Giảng: Từ bố cục trên cần làm rõ 3 nội dung:

- Tình thế của gia đình chị Dậu trước khi bọn

cai lệ xông vào

- Nhân vật cai lệ (đại diện cho nhân vật phản

? Dựa vào phần tóm tắt và phần đầu của

đoạn trích, hãy cho biết: Khi bọn tay sai

xông vào nhà, tình thế gia đình chị Dậu như

thế nào?

- Nhà nghèo nhất nhì ở làng Đông Xá

- Không đủ tiền đóng sưu -> chị phải đứt ruột

bán con, bán chó cho nhà địa chủ mà vẫn chưa

nộp đủ sưu cho chồng và người em chồng đã

mất

- Con đói, chồng bị đánh trói, hành hạ giữa lúc

ốm nặng, khi vừa được cứu chữa tỉnh lại ->

chưa kịp húp bát cháo thì cai lệ và người nhà

Lý trưởng xông vào

- Mạng sống của chồng bị đe doạ, bản thân chị

Dậu phải làm gì để bảo vệ chồng trong lúc

- Vụ thuế đang gay gắt

- Chị đã bán chó, bán con để lấytiền nộp sưu

- Phải nộp cả suất sưu cho emchồng đã chết

- Anh Dậu bị đánh tưởng chếtmới tỉnh

-> Tình cảnh thê thảm, đángthương và nguy cấp Tai hoạchồng chất, bản thân chị Dậu ởvào tình thế tuyệt vọng, đơn độcđối phó với lũ bất nhân

=> Đó là người đàn bà vô cảm,lạnh lùng, độc ác thâm hiểm,hiện thân cho thành kiến cổ hủlạc hậu, phi nhân đạo của xãhội thực dân nửa phong kiến lúcbấy giờ

G

H

G

H

? Cai lệ không phải là tên riêng mà đó là một

chức danh, em hiểu "cai lệ" là gì?

- Là một viên quan chỉ huy một tốp lính lệ,

viên chỉ huy cấp thấp nhất trong quân đội của

chế độ thực dân phong kiến

? Tên cai lệ có mặt ở làng Đông Xá với vai

trò gì? Hắn và tên người nhà Lý trưởng xông

vào nhà anh Dậu với ý định gì?

- Ở làng Đông Xá, cai lệ có mặt để thúc sưu

3.2 Nhân vật tên cai lệ và người nhà lí trưởng

- Tróc nã sưu, đánh trói người lànghề của hắn

T

những người còn thiếu ( như anh Dậu ), nhằm

tăng thêm uy lực cho bọn lý dịch để tróc nã

những người nghèo chưa nộp đủ tiền sưu

- Hắn là người nhân danh cho phép nước đi thi

hành công vụ và thực chất hắn

- Hắn xông vào nhà chị Dậu với ý định là thu

nốt xuất sưu của người em trai anh Dậu đã

chết từ năm ngoái, và với tên tay sai này thì

đánh trói người là nghề của hắn

? Em hãy chỉ ra các từ ngữ dùng để khắc

hoạ cử chỉ, hành động, ngôn gữ nhân vật tên

cai lệ?

+ Cử chỉ, hành động : sầm sập tiến vào với roi

song, tay thước và dây thừng, trợn ngược hai

mắt, đùng đùng, giật phắt cái thừng, chạy sầm

sập đến chỗ anh Dậu, bịch, sấn đến trói, tát ,

nhảy

+ Ngôn ngữ: thét, quát, hầm hè, nham nhảm

thét

? Em có đánh giá gì về bản chất tên cai lệ

thông qua những từ ngữ mà tác giả dùng để

đặc tả về hắn?

Hành động hung hăng, đểu cáng, vũ phu, ngôn

ngữ thô bạo Tên cai lệ tàn bạo, bỏ ngoài tai

những lời van xin thảm thiết của chị Dậu và

những tiếng kêu khóc như ri của trẻ con, tình

cảnh thê thảm của anh Dậu không làm hắn

động lòng

=> Hắn là công cụ bằng sắt vô tri vô giác, mục

đích duy nhất là bắt trói anh Dậu theo lệnh của

Chỉ xuất hiện trong đoạn văn ngắn nhưng nhân

vật cai lệ đã được khắc hoạ hết sức nổi bật,

sống đông, có giá trị điển hình rõ rệt

? Tại sao chỉ là tên tay sai mạt hạng mà hắn

lại có quyền đánh trói người vô tội vạ như

vậy? Điều đó giúp em hiểu gì về chế độ xã

hội phong kiến đương thời?

- Hung dữ, sẵn sàng gây tội ác mà không hề

chùn tay, hắn không bị ngăn chặn vì hắn là đại

diện cho "nhà nước", nhân danh " phép nước "

để hành động-> tội ác của hắn được chế độ

phong kiến bảo hộ cho

- Qua đó giúp ta hiểu rõ về bản chất của xã hội

- Cử chỉ, hành động: sầm sậptiến vào, trợn ngược hai mắt,giật phắt cái thừng, sầm sậpchạy tới, bịch mấy bịch, tátđánh bốp, sấn đến, nhảy vào

- Ngôn ngữ: quát, thét, chửi,mắng, hầm hè

- Bản chất: hung dữ, thô bạo,độc ác, tàn nhẫn, táng tậnlương tâm, không chút tínhngười

-> Miêu tả, xây dựng tìnhhuống hấp dẫn, ngôn ngữ đúngtính cách

-> Là một tên tay sai chuyênnghiệp, một thứ công cụ đắc lựccủa trật tự xã hội phong kiến tànbạo

=> Vạch trần bộ mặt tàn ác, bấtnhân của xã hội thực dân phongkiến đương thời

T

phong kiến đương thời

Lũ bất nhân là cai lệ và người nhà Lý

trưởng

-> Bọn chúng đại diện cho bọn tay sai của chế

độ thực dân phong kiến- là lũ trâu ngựa đi thi

hành công vụ

- Qua nghệ thuật khắc hoạ nhân vật một cách

sống động có ý nghĩa khái quát cao thì nhân

vật cai lệ là hiện thân sinh động cho trật tự xã

hội phong kiến vô nhân đạo

* Đối với bài cũ:

- Học bài theo nội dung

- Em hiểu như thế nào về nhan đề Tức nước vỡ bờ đặt cho đoạn trích? Theo em, đặt

tên như vậy có thỏa đáng không? Vì sao?

T

Ngày soạn : Tiết 13

Tiếng Việt:

Văn bản:

TỨC NƯỚC VỠ BỜ

(Trích Tắt đèn) (tiết 2)

Ngô Tất Tố

-A MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ.

- Thấy được giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn.

- Hiểu được thành công của nhà văn chính là việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kểchuyện và xây dựng nhân vật

2 Kĩ năng

- Biết tóm tắt văn bản truyện

- Vận dụng được kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực

3 Định hướng phát triển năng lực

- - Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- - Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

4 Thái độ

- Giáo dục sự cảm thông, chia sẻ với cuộc đời những người nông dân Việt Nam trướcCách mạng Tháng 8

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, HẠNH PHÚC,

ĐOÀN KẾT, YÊU THƯƠNG, HỢP TÁC, TÔN TRỌNG

- Tích hợp đạo đức: Giáo dục tình yêu chế độ, lòng tự hào về những phẩm chất quý

báu của người nông dân Việt Nam ( phụ nữ Việt Nam)

Tích hợp Lịch sử: Hiểu biết về tình cảnh người nông dân nước ta trước năm 1945 dưới

+ Đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan

+ Sưu tầm tư liệu về tác giả Ngô Tất Tố, các bài viết về tác giả, tác phẩm

+ Soạn bài và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

Bước 1 Ổn định lớp

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:………

- Kiểm tra sĩ số học sinh:

8A1 8A2

Bước 2 Kiểm tra bài cũ

Bước 3 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC

- Kĩ thuật: giao nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ

Chiếu clip Làng Vũ Đại ngày ấy (hình ảnh chị Dậu).

? Chia sẻ cảm nhận của em về nhân vật khi được xem trích đoạn trên?

Chia sẻ

Chị Dậu là một nhân vật điển hình cho người nông dân Việt Nam trước Cách mạngtháng Tám Trước những kẻ hung ác, bất nhân như tên cai lệ và người nhà lí trưởngđại diện cho quyền lực của xã hội thực dân phong kiến đến để áp đảo người dânnghèo thì chị Dậu đã xử sự và đối phó ra sao

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (23’)

- Mục tiêu: tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

- Phương pháp: PP thảo luận nhóm, PP nghiên cứu tình huống, PP vấn đáp

- Phương tiện: máy chiếu, phiếu học tập, tư liệu

- Kĩ thuật: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, hoàn tất một nhiệm vụ, trình bày một phút,

Hoạt động 1: GV phân tích văn bản II Đọc – hiểu văn bản

đe doạ thì chị Dậu đã ứng xử và đối phó ra

sao? Hãy phân tích diễn biến tâm lý của chị

Dậu trong đoạn trích này

? Trước khi bọn sai nha tiến vào nhà, mối

quan tâm lớn nhất của chị Dậu là gì?

Lo chăm sóc cho người chồng vừa tỉnh dậy

? Tìm những từ ngữ nói về việc chăm sóc

chồng của chị Dậu?

Lo cho chồng, rón rén bưng bát cháo, động

viên chồng cố ăn, chờ xem chồng ăn có ngon

miệng hay không

? Qua những chi tiết đó, em có nhận xét gì

về phẩm chất của chị Dậu?

? Khi bọn tay sai đến, Lúc đầu chị Dậu đã có

thái độ cư xử ra sao? Vì sao chị làm như

- Ngồi chờ xem chồng ăn có ngon miệng không

-> Là người phụ nữ hiền dịu, yêu thương chồng con

* Khi đối phó với bọn tay sai

- Lúc đầu:

+ run run, thiết tha + xưng hô: cháu - ông

GHG

HG

G

H

G

HG

Trình bày

Ban đầu chị Dậu vẫn cố "thiết tha" van xin bởichị hiểu rằng bọn tay sai hung hãn đang nhândanh "người nhà nước" đi thi hành công vụ,còn chồng chị chỉ là kẻ cùng đinh và đang cótội cho nên chị chỉ van xin Chị nhận rõ đượcthân phận người nông dân thấp cổ bé họngquen nhẫn nhục

? Nhận xét về thái độ của chị Dậu?

? Ở đoạn này, chi tiết và cảnh tượng nào gây được sự hào hứng nhất đối với em? Vì sao?

Hãy tìm các từ ngữ miêu tả cảnh hào hứng

Cai lệ, người nhà lýtrưởng

+ Cai lệ: lẻo khoẻo,không kịp, ngã,miệng nhem nhẻmthét trói + Người nhà lýtrưởng : sấn sổ, giơgậy chực đánh

+ Yếu hơn, ngã nhàora

? Em nhận xét gì về cảnh tượng diễn ra ở cuối văn bản?

Trình bày

* Bình: Sau khi chị Dậu càng lùi, càng nhịn thìtên cai lệ càng lấn tới Tình huống truyện cứcăng thẳng mãi lên, bản chất tàn bạo của têncai lệ phơi bày trắng trợn Nước đã tức ! Saucái tát giáng xuống chị Dậu-> con giun xéomãi cũng phải quằn-> chị Dậu không thể chịunổi phải vùng lên Vừa ra tay, chị đã nhanh

-> Nhẫn nhục, van xin, lễ phép, cốkhơi gợi từ tâm và lương tri của

- Khi bọn tay tiếp tục hành động

ác độc và tàn nhẫn

+ Nghiến hai hàm răng

+ Xưng hô: mày- bà -> Tư thếđứng trên đầu kẻ thù

-> Chuyển từ đấu lý -> đấu lực

- Cảnh tượng " Tức nước vỡ bờ”:+ Chị Dậu chiến thắng, tên cai lệngã chỏng quèo, tên người nhà lýtrưởng bị túm tóc lẳng ngã nhào

- Hình ảnh đối lập, miêu tả với sắcthái hài hước, chân thực, hợp lí,sống động

-> Làm nổi bật sức mạnh ghê gớm

và tư thế ngang tàng của chị Dậu.-> Những tên tay sai hung hãnthành kẻ thảm bại xấu xí, tơi tả

lúc mới xông vào, chúng hùng hổ dữ tợn

bao nhiêu thì giờ đây chúng hài hước thảm hại

bấy nhiêu => Còn gì hả hê hơn khi thấy caí ác

bị chặn đứng, kể gây ác bị trừng trị

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác

giả ở trong đoạn văn này?

? Chị Dậu đã chiến thắng bọn tay sai Theo

em do đâu mà chị có sức mạnh lạ lùng khi

quật ngã hai tên tay sai như vậy?

- Sức mạnh lạ lùng của chị Dậu bắt nguồn từ

sức mạnh của lòng yêu thương và lòng căm

hờn

- Xã hội bất công, tàn bạo đã đẩy người nông

dân vào tình cảnh vô cùng cực khổ, khiến họ

phải liều mạng chống lại

? Qua đoạn trích, em hãy nêu rõ tính cách

của nhân vật chị Dậu?

- Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu, đầy vị tha, sống

khiêm nhường, biết nhẫn nhục chịu đựng

nhưng hoàn toàn không yếu đuối mà trái lại

+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.

+ Bước 3: Trao đổi thảo luận.

+ Bước 4: Đánh giá chốt kiến thức.

? Em có suy nghĩ gì về lời can ngăn của anh

Dậu và câu trả lời dứt khoát của chị Dậu ở

cuối văn bản " Thà ngồi tù tôi không chịu

được"?

- Ý chí kiên cường tiềm ẩn trong con người

chị, chị không còn phải chịu cảnh cứ phải sống

cúi đầu mặc cho kẻ ác chà đạp

Hành động của chị Dậu tuy chỉ là bột phát về

căn bản chưa giải quyết được gì (chỉ một lúc

sau cả nhà chị bị giải ra đình trình quan) tức là

chị vẫn bế tắc, nhưng có thể tin rằng khi có

ánh sáng cách mạng rọi tới, chị sẽ là một

người đi hàng đầu trong cuộc đấu tranh

=> Là người phụ nữ dịu dàng màcứng cỏi, đầy vị tha nhưng khôngyếu đuối; có một sức sống mạnh

mẽ, một tinh thần phản khángtiềm tàng, quyết liệt

G ? Em hiểu gì về nhan đề " Tức nước vỡ bờ 3.4 Ý nghĩa nhan đề: Tức nước

" ? Tác giả biên soạn sách đặt tên như vậy

có thoả đáng không? Vì sao

- Tức nước vỡ bờ là kinh nghiệm dân gian

được đúc kết ở đó

- Ngòi bút hiện thực Ngô Tất Tố đã phản ánh

đúng hiện thực xã hội: có áp bức có đấu tranh

và sức mạnh to lớn của những người nông dân

- Cảnh tức nước vỡ bờ trong đoạn trích đã dự

báo cơn bão táp cách mạng của quần chúng

nông dân nổi dậy sau này

-> Dự báo cơn bão táp mạng củaquần chúng nhân dân sau này

thuật khắc hoạ nhân vật của tác giả

* Bằng ngòi bút hiện thực sinh động, khắc hoạ

nhân vật rõ nét

+ Nhân vật tên cai lệ được miêu tả nổi bật từ

giọng quát thét hống hách đến những lời xỏ

xiên đểu cáng, hành động hung hãn, "giọng

khàn khàn vì hút nhiều xái cũ" , thân hình "lẻo

khẻo" vì nghiện ngập đến tư thế "ngã chỏng

quèo" mà miệng vẫn còn "nham nhảm thét

trói" -> Tất cả đều làm nổi bật hình ảnh đầy ấn

tượng về một tên tay sai trắng trợn, tàn ác, đểu

giả, đê tiện

+ Nhân vật chị Dậu: Mọi hành động, lời lẽ, cử

chỉ đều thể hiện sự nhất quán khá đa dạng: vừa

van xin thiết tha lễ phép, vừa ngỗ nghịch

"đanh đá" quyết liệt, vừa chan chứa tình yêu

thương vừa ngùn ngụt căm thù

* Sử dụng lời ăn tiếng nói bình dị, sinh động

của đời sống hàng ngày Mỗi nhân vật đều có

"ngôn ngữ riêng" để bộc lộ tính cách

+ Tên cai lệ: thô lỗ, đểu cáng

+ Chị Dậu: thiết tha, mềm mỏng khi van xin

trình bày và đanh thép quyết liệt khi liều mình

cự lại; lời lẽ bà hàng xóm thì thật thà, hiền

- Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ

nữ nông dân,vừa giầu tình yêuthương vừa có sức sống tiềm tàng

H Đọc ghi nhớ.

mạnh mẽ

* Ý nghĩa:

- Tác phẩm phản ánh thực về sứcphản kháng mãnh liệt chống lại ápbức của những

người nông dân hiền lành chấtphác

4.3 Ghi nhớ HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (5’)

- Mục tiêu: củng cố kiến thức, rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản

- Phương pháp: PP trải nghiệm

- Kĩ thuật: đóng vai

? Đọc diễn cảm 4 phân vai: Chị Dậu, anh Dậu, Cai lệ, người nhà lý trưởng.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (4’)

- Mục tiêu: vận dụng kiến thức đã học để đưa ra quan điểm về một lời nhận xét

- Phương pháp: giải quyết vấn đề

- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút

? Có nhà phê bình nhận xét: “ Tên cai lệ giống như 1 Rôbốt, một công cụ bằng sắt tàn bạo ” Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao ?

Thảo luận nhóm bàn: 2p- trình bày

=> Mặc cho chị Dậu phân bua giãi bày, van xin Mặc cho anh Dậu rũ rượi như 1 xácchết, Hắn cũng không hề bận tâm hay động lòng, hắn cứ nhảy vào hung hãn thô tục,đánh đấm hắn không có tình người Không có tính người…, là cái máy của chế độthực dân phong kiến

HS đánh giá lại mục tiêu bài học

- Sự thấu hiểu cảm thông của tác giả với tình cảnh cơ cực, bế tắc của người nông dân

- Sự phát hiện của tác giả về tâm hồn yêu thương, tinh thần phản kháng mãnh liệt củangười nông dân hiền lành chất phác Đoạn trích cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của ngườiphụ nữ nông dân giàu tình yêu thương và có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ

Hướng dẫn về nhà (2’):

* Đối với bài cũ:

- Học kĩ nội dung bài học

- Đọc diễn cảm đoạn trích (chú ý giọng điệu, ngữ điệu của nhân vật, nhất là sự thayđổi trong ngôn ngữ đối thoại của nhân vật chị Dậu)

* Đối với bài mới: Chuẩn bị bài: Bố cục của văn bản

- Đọc ví dụ tìm hiểu các đoạn văn xét về hình thức và nội dung

- Bố cục của văn bản, tác dụng của việc xây dựng bố cục

- Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định

Ngày soạn : 30/8/20 Tiết theo PPCT: 14

- Trình bày một đoạn văn theo kiểu quy nạp, diễn dịch, song hành, tổng hợp

3 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy ngôn ngữ

- Năng lực viết sáng tạo, năng lực cảm thụ văn học

- Năng lực tìm kiếm và xử lí thông tin

4 Thái độ

- Giáo dục ý thức nghiêm túc khi trình bày đoạn văn trong toàn văn bản

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, HẠNH PHÚC,

ĐOÀN KẾT, YÊU THƯƠNG, HỢP TÁC, TÔN TRỌNG

- Tích hợp đạo đức:

+ Có ý thức sử dụng kiến thức trong khi nói và viết cho phù hợp, đạt hiệu quả

+ Tự lập, tự tin, tự chủ trong việc thực hiện nhiệm vụ của bản thân và các công việcđược giao

+ Tình yêu tiếng Việt, giữ gìn, phát huy vẻ đẹp của tiếng Việt

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- Giáo viên:

+ Nghiên cứu SGK, SBT, SGV, chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo

+ Chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị, phương tiện dạy học (máy chiếu)

- Học sinh:

+ Đọc kĩ SGK, tài liệu liên quan

+ Soạn bài theo hệ thống câu hỏi SGK

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:………

- Kiểm tra sĩ số học sinh:

8A1 8A2

Bước 2 Kiểm tra bài cũ

Bước 3 Bài mới:

? Em thường dựa vào dấu hiệu hình thức

nào để nhận biết đoạn văn?

- Nội dung: Thường có nhiều câu tạo thành

(Đơn vị trên câu) Biểu đạt một ý tương đối

hoàn chỉnh

- Hình thức: Bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi vào 1,

2 ô đến chỗ chấm xuống dòng => Là đơn vị

trực tiếp tạo nên văn bản

? Thế nào là đoạn văn?

=> Đoạn văn là đơn vị tạo nên VB, gồm có

nhiều câu, Bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi đầu dòng

kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng và thường

biểu đạt một ý tương đối hoàn chỉnh

=> Các từ ngữ trên được lặp lại nhiều lần

thuyết minh cho đối tượng chính trong đoạn

văn (Tác giả NTT và TP Tắt đèn) => ngầm

hướng người đọc đến nội dung chủ đề của VB

-> Gọi là từ chủ đề

? Đọc thầm đoạn văn thứ hai trong văn bản

cho biết: ý khái quát bao trùm cả đoạn?

=> Đoạn văn đánh giá những thành công xuất

sắc của Ngô Tất Tố qua TP “ tắt đèn” trong

việc tái hiện thực trạng nông thôn Việt Nam

trước CMT8 và khẳng định phẩm chất tốt đẹp

của người nông dân chân chính

? Câu nào trong đoạn văn chứa ý khái quát

nhất cho nội dung trên?

- Câu: “Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của

Ngô Tất Tố”.

? Câu chứa ý khái quát của đoạn văn được

gọi là câu chủ đề Vậy em nhận xét gì về câu

chủ đề?

=> Câu chủ đề thường có vai trò định hướng

nội dung cho cả đoạn văn, vì vậy khi văn bản

có nhiều đọan văn chỉ cần nhặt ra các câu chủ

đề rồi ghép lại với nhau chúng ta sẽ có văn bản

* Câu then chốt trong đoạn văn

- Câu 1 (đoạn 2) là câu chủ đề

- Nhận xét:

+ Về nội dung: Thường mang ýnghĩa khái quát cho cả đoạnvăn

+ Hình thức: Ngắn gọn, đủ haiphần chính: C – V

+ Vị trí: đứng đầu hoặc cuốiđoạn văn

? Đoạn thứ nhất có câu chủ đề không? Yếu

tố nào duy trì đối tượng trong đoạn văn?

Trình bày

? Quan hệ ý nghĩa giữa các câu trong đoạn

văn như thế nào?

- Phân tích và so sánh cáchtrình bày của 2 đoạn trong VBtrên

+ Đoạn 1 : Không có câu chủ

đề -> Duy trì đối tượng bằng từngữ chủ đề

Giữa các câu có quan hệngang bằng, cùng thực hiệnnhiệm vụ giới thiệu về NTTố.-> T/bày theo cách song hành

? Câu chủ đề đoạn 2 nằm ở vị trí nào?

Những câu sau có nhiệm vụ gì?

- Những câu sau bổ sung ý nghĩa (triển khai)

cho câu chủ đề

Nhà văn đã dựng lên một bức tranh xã hội có

giá trị hiện thực sâu sắc Nổi bật mối xung

đột giai cấp/ phơi trần bộ mặt tàn ác xấu

xa/ Xây dựng hình tượng người phụ nữ nông

dân

? Đoạn văn có câu chủ đề không? Nếu có thì

nó ở vị trí nào?

Trình bày

? Nhận xét về cách trình bày nội dung của

đoạn văn, theo trình tự nào?

-> Trình bày theo cách diễndịch

* Ghi nhớ 3 : SGK - 36.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (14’)

- Mục tiêu: củng cố kiến thức, rèn kĩ năng làm bài tập liên quan đến đoạn văn

- Phương pháp: PP vấn đáp, nghiên cứu trường hợp điển hình

- Hình thức tổ chức: học theo cá nhân

- Phương tiện: máy chiếu

- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút, chia nhóm

Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập III Luyện tập

? Văn bản được chia làm mấy ý? Mỗi ý được

diễn đạt bằng mấy đoạn văn

+ ý 1 = đoạn 1: Thầy đồ chépbài văn tế ông thân sinh mình

để tế bà chủ nhà chết+ ý 2 = đoạn 2: Chủ nhà tráchthầy viết nhầm, thầy cãi là dongười chết nhầm

nhóm trả lời từng câu hỏi.

+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.

+ Bước 3: Trao đổi thảo luận.

+ Bước 4: Đánh giá chốt kiến thức.

G

H

G

? Viết đoạn văn theo cách diễn dịch, sau đó

đổi thành đoạn văn qui nạp.

Câu chủ đề:

Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại

chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta.

- Hoạt động cá nhân ( cách viết theo nhóm)

Nhóm 1 + 2 viết đoạn văn theo cách quy

b Các câu khai triển:

- Khởi nghĩa Hai Bà Trng 40 ->chiến thắng của Ngô Quyền938,-> chiến thắng của nhàTrần 1258-1285-1288 -> chiếnthắng của Lê Lợi 1418-1427 ->kháng chiến chống Pháp thànhcông -> kháng chiến chống Mỹtoàn thắng

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (3’)

- Mục tiêu: vận dụng kiến thức đã học để giải quyết tình huống thực tiễn

- Phương pháp: vấn đáp

- Kĩ thuật: trình bày một phút

? Có mấy cách trình bày nội dung trong đoạn văn?

? Tác dụng của việc dùng câu chủ đề, từ ngữ chủ đề trong việc trình bày đoạn văn?

HS đánh giá mục tiêu đạt được trong tiết học

HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, SÁNG TẠO (3’)

- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Phiếu học tập

- Thời gian:

G chiếu đoạn văn:

Tình bạn phải chân thành, tôn trọng nhau, hết lòng yêu thương, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Lúc vui, lúc buồn, khi thành đạt, khi khó khăn, bạn bè phải san sẻ cùng nhau Có bạn chí thiết, có bạn tri âm, tri kỉ… Nhân dân ta có nhiều câu tục ngữ rất hay nói về tình bạn như : “giàu vì bạn, sang vì vợ” hay “Học thầy không tày học bạn”, nhà thơ Nguyễn Khuyến có bài “bạn đến chơi nhà” được nhiều người yêu thích Trong đời người, hầu như ai cũng có bạn Bạn học thời tuổi thơ, thời cắp sách

là trong sáng nhất, hồn nhiên nhất Thật vậy, tình bạn là một trong những tình cảm cao đẹp của chúng ta.

? Tìm câu chủ đề ? Đoạn văn được trình bày theo cách nào? Vì sao?

H: Dựng đoạn quy nạp (là cách trình bầy nội dung đi từ các ý chi tiết, cụ thể đến ý

chung khái quát Trong đoạn quy nạp, các câu mang ý chi tiết, cụ thể đứng trước, câuchủ đề đứng cuối đoạn)

G: nhận xét giờ học

Hướng dẫn HS về nhà (2’)

* Đối với bài cũ:0 bị bài: Viết bài tập làm văn số 1 (Văn tự sự)

+ Ôn tập lại văn tự sự, miêu tả, biểu cảm ở lớp 6,7

+ Mang giấy viết TLV

* Chuẩn bị bài mới: Lão Hạc.

+ Đọc diễn cảm, tóm tắt văn bản

+ Nhân vật Lão Hạc, Ông giáo, Binh Tư; sự kiện cốt truyện trong tác phẩm truyệnviết theo khuynh hướng hiện thực

+ Nắm được sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn

+ Thấy được tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựngtình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vật