THẢO-LUẬN-TƯ-TƯỞNG-1

Đến nay, tư tưởng Hồ Chí Minh về đaoọ đức vẫn còn giữnguyên tính thời sự, soi sáng cho Đảng và nhân dân ta hoàn thành sự nghiệp vẻvang, xây dựng nền đạo đức Việt Nam ngang tầm với những

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 6

THÁI ĐỘ

VÀ Ý THỨC THAM GIA

NHÓM ĐÁNH GIÁ

51 Nguyễn Phương Lan

Tìm tài liệu và phân tích, thuyết trình

Tham gia đầy

đủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

52 Nguyễn Thị Hương Lan Tìm tài liệu vàphân tích Tham gia đầyđủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

53 Hoàng Hoài Ly Làm PowerPoint Tham gia đầyđủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

54 Nguyễn Văn Minh Tìm tài liệu vàphân tích Tham gia đầyđủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

55 Tống ĐứcQuang Minh phân chia côngNhóm trưởng

việc, làm word

Tham gia đầy

đủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

56 Nguyễn Ngọc Trà My Tìm tài liệu vàphân tích Tham gia đầyđủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

57 Vũ Thị Hoài Nam Tìm tài liệu vàphân tích Tham gia đầyđủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

58 Nguyễn Thị Quỳnh Nga Tìm tài liệu vàphân tích Tham gia đầyđủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

59 Vũ Thị Ngân phân tích,thư kýTìm tài liệu và Tham gia đầyđủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

60 Nguyễn Thị Nhung Tìm tài liệu vàphân tích Tham gia đầyđủ nhiệt tình

Hoàn thành tốt nhiệm vụ

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Độc lập tự do hạnh phúc

BIÊN BẢN HỌP NHÓM

Kính gửi :Cô giáo dạy bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh

Hôm nay ngày 22/03/2021 nhóm 6 họp thảo luận

1 Địa điểm họp :Phòng học V301

2 Nội dung họp :

Nhóm trưởng phân công công việc cho các thành viên trong nhóm tim tài liệu về đề tài,sau đó đưa ra thời gian nộp bài của nhóm là vào ngày 30/03/2021

3 Thành phần tham gia :

1) Tống Đức Quang Minh (Nhóm trưởng)

2) Nguyễn Phương Lan

3) Nguyễn Thị Hương Lan

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Độc lập tự do hạnh phúc

BIÊN BẢN HỌP NHÓM

Kính gửi : Cô giáo dạy bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh

Hôm nay ngày 30/03/2021 nhóm 6 họp thảo luận

1 Địa điểm họp : Phòng học V301

2 Nội dung họp :

Nhóm trưởng tập hợp tài liệu từ các thành viên sau đó các thành viên trong nhóm cùng xem xét đọc tài liệu nhận xét và nêu ra ý kiến để cả nhóm cùng thống nhất những vấn đề sẽ đưa vào bài thảo luận

Các thành viên trong nhóm có mặt đầy đủ và tích cực đóng góp ý kiến buổi họp kéo dài từ 14h45-15h15

Nhóm Trưởng

Tống Đức Quang Minh

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Độc lập tự do hạnh phúc

BIÊN BẢN HỌP NHÓM

Kính gửi : Cô giáo dạy bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh

Hôm nay ngày 06/04/2021 nhóm 6 họp thảo luận

ĐỀ TÀI CHÍNH

Lời mở đầu

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

I Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh, khái niệm tầm quan trọng của đạo đức

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

2 Khái niệm, tầm quan trọng của đạo đức

II Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1 Cơ sở lý luận

2 Cơ sở thực tiễn xây dựng đạo đức Việt Nam và trên thế giới

III Vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1 Đối với cán bộ, đảng viên

2 Đối với thanh niên Việt Nam

3 Đối với mỗi con người Việt Nam

PHẦN 2: NỘI DUNG CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

I Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức

1 Đạo đức là gốc, là nền tảng tinh thần của xã hội, của người cách mạng

2 Đạo đức là nhân tố tạo nên sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội

II Những chuẩn mực về đặc điểm cách mạng

1 Trung với nước hiếu với dân

2 Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư

3 Yêu thương con người

4 Tinh thần quốc tế trong sáng

III Nguyên tắc xây dựng đạo đức mới

1 Nói phải đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức

2 Xây đi đôi với chống

3 Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời

PHẦN 3: THỰC TRẠNG ĐẠO ĐỨC SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌCTHƯƠNG MẠI HIỆN NAY

I Thực trạng đạo đức của sinh viên ĐHTM

1 Ưu điểm

2 Hạn chế

II Giải pháp nhằm nâng cao đạo đức cho sinh viên trường Đại học Thươngmại trong giai đoạn hiện nay (Lưu ý: đây là giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ ChíMinh Các nhóm nghiên cứu xem học tập và làm theo Bác trong từng chuẩnmực đạo đức thì sinh viên phải thế nào)

1 Học tập theo tấm gương trung với nước, hiếu với dân, suốt đờ đấu tranh cho

sự nghiệp giải phóng dân tốc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.( Trung với nước, hiếu với dân)

2 Học tập theo tấm gương Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đời riêngtrong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường (Cần, kiệm, liêm,chính, chí công vô tư)

3 Học đức tin tuyệt đối vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân dân vàhết lòng, hết sức phục vụ nhân dân, luôn nhân ái, vị tha, khoan dung và nhânhậu với con người (Thương yêu con người, sống có tình có nghĩa)

4 Học tấm gương về ý chí và nghị lực tinh thần to lớn, quyết tâm vượt qua mọithử thách, gian nguy để đạt được mục đích cuộc sống (Tinh thần quốc tếtrong sáng)

Kết luận

Danh mục tài liệu tham khảo

1 Hình thành tư tưởng về con đường cách mạng giải phóng dân tộc

2 Hình thành tinh thần đoàn kết quốc tế, mqh cách mạng VN với cách mạng thếgiới

ĐỀ TÀI CHÍNH

Lời mở đầu

Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng mẫu mực về nhiều mặt để toàn Đảng,toàn dân noi theo Những tư tưởng lớn của Người mãi mãi soi sáng cho con đườngcách mạng Việt Nam cũng như con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội của toàn dântộc ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Trong cách mạng, Người đãquan niệm đạo đức là nền tảng và là sức mạnh của người cách mạng Trong xâydựng đất nước, Người cũng quan niệm người có tài giỏi mà không có đức thì cũngchỉ là người vô dụng Đến nay, tư tưởng Hồ Chí Minh về đaoọ đức vẫn còn giữnguyên tính thời sự, soi sáng cho Đảng và nhân dân ta hoàn thành sự nghiệp vẻvang, xây dựng nền đạo đức Việt Nam ngang tầm với những yêu cầu của giai đoạncách mạng mới

Đặc sắc của tư tưởng Hồ Chí Minh là sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn,đạo đức và phong cách Trong đó, tư tưởng lớn của Người về đạo đức đã nằm trongrất rất nhiều bài viết, bài thơ và bài nói của Người Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minhkhông chỉ được thể hiện trong những tác phẩm của Người về đạo đức, mà cònđược thể hiện qua chính hành vi được thể hiện trong toàn bộ hoạt động thực tiễncủa Người, thông qua mẫu mực đạo đức trong sáng mà Người đã để lại cho Đảng,cho dân tộc, cho nhân loại Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức bắt nguồn từ truyềnthống đạo đức của dân tộc Việt Nam, đã được hình thành trong trường kỳ lịch sử,đồng thời kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông, những tinh hoa đạo đức củanhân loại; đặc biệt quan trọng là những tư tưởng đạo đức của Mác, Ăngghen,Lênin, cũng như những tấm gương đạo đức trong sáng mà các ông đã để lại

Hồ Chí Minh cho rằng việc tu dưỡng đạo đức có vai trò vô cùng quan trọng,riêng với thế hệ trẻ, việc tu dưỡng này còn quan trọng hơn, vì họ là "người chủtương lai của nước nhà" Là một bộ phận của thế hệ trẻ, sinh viên Đại học Thươngmại đã, đang thực hiện học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh bêncạnh những ưu điểm thì việc thực hiện này vẫn còn tồn tại một số hạn chế, cần cógiải pháp khắc phục Những vấn đề này sẽ được trình bày và giải quyết trong đề tài

“Sinh viên Đại học Thương mại học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ ChíMinh trong giai đoạn hiện nay”

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

I Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh, khái niệm tầm quan trọng của đạo đức

1.Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

- Quá trình nhận thức của Đảng ta về tư tưởng Hồ Chí Minh đi từ thấp đến cao, từnhững vấn đề cụ thể đến hệ thống hoàn chỉnh

- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII ( tháng 6/1991) đánh dấu một mốc quantrọng trong nhận thức của Đảng về tư tưởng Hồ Chí Minh Văn kiện của đại hộiđịnh nghĩa : “ Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩaMác- Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta, và trong thực tế tư tưởng Hồ ChíMinh đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng và của cả dân tộc”

- Tiếp theo Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng ( tháng 4 /2001) và Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ XI ( tháng 1/2011) đã xác định khá toàn diện và có

hệ thống những vấn đề cốt yếu thuộc nội hàm khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh “

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và sự phát triểnsáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và pháttriển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu văn hóa nhân loại : là tàisản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đườngcho sự nghiệp cách mạng của nhân dân gianh thắng lợi”

2.Khái niệm, tầm quan trọng của đạo đức

 Khái niệm đạo đức:

Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, xuất hiện tương đối sớm và có vai trò quantrọng đối với sự phát triển của xã hội Đạo đức được hiểu “Là hệ thống các quy tắc,chuẩn mực xã hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình chophù hợp với lợi ích của cộng đồng, của xã hội

 Tầm quan trọng của đạo đức

Đạo đức có vai trò rất lớn trong đời sống xã hội, trong đời sống của con người, đạođức là vấn đề thường xuyên được đặt ra và giải quyết nhằm đảm bảo cho cá nhân

và cộng đồng tồn tại phát triển Sống trong xã hội, người ta ai cũng phải suy nghĩ

về những vấn đề đạo đức để tìm ra những con đường, cách thức và phương tiện

hoạt động nhằm kết hợp lợi ích của mình và cộng đồng, từ đó bảo đảm cho sự tồntại, phát triển của chính mình và cộng đồng.

Đạo đức đã trở thành mục tiêu đồng thời cũng là động lực để phát triển xã hội Vaitrò của đạo đức còn được biểu hiện thông quan các chức năng cơ bản của đạo đức:Chức năng điều chỉnh hành vi, chức năng giáo dục, chức năng nhận thức Lịch sử

xã hội loài người đã khẳng định tầm quan trọng của đạo đức trong quá trình tổchức thiết lập, duy trì trật tự, ổn định và phát triển xã hội Tùy theo trình độ pháttriển kinh tế - xã hội mà sự tác động của đạo đức đến cá nhân và xã hội có khácnhau Vai trò của đạo đức được thể hiện như sau:

 Đạo đức là một trong những phương thức cơ bản để điều chỉnh hành vi conngười, một sự điều chỉnh hoàn toàn tự nguyện, tự giác, không vụ lợi trongmột phạm vi rộng lớn

 Đạo đức góp phần nhân đạo hóa con người và xã hội loài người, giúp conngười sống thiện, sống có ích

 Đạo đức thể hiện bản sắc dân tộc trong quan hệ quốc tế, là cơ sở để mở rộnggiao lưu giữa các giá trị văn hóa của dân tộc, quốc gia với các dân tộc, quốcgia khác

 Đạo đức góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, qua đó thúc đẩy sựphát triển kinh tế - xã hội

II Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

1 Cơ sở lý luận

 Giá trị truyền thống tốt đẹp về đạo đức của dân tộc:

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh được bắt nguồn từ truyền thống đạo đức tốtđẹp của dân tộc Việt Nam Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, đểtồn tại, phát triển, ông cha ta đã kiên cường, bất khuất trong đấu tranh chống giặcngoại xâm và chống lại sự khắc nghiệt của thiên nhiên Từ trong các cuộc đấutranh gian khổ đó, nhân dân ta đã sớm có ý thức đoan kết cộng đồng, tương thântương ái, yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, chung lưng đấu cật, đồng cam cộng khổ,sống trọng nghĩa, trọng tinh, thủy chung, độ lượng… Những đức tinh tốt đẹp đóđược các thế hệ người Việt Nam kế thừa và bồi đắp từ đời này qua đời khác, trởthanh những giá trị đạo đức cao đẹp, bền vững của dân tộc ta Trong đó, chủ nghĩayêu nước là nét đặc sắc, nổi bật nhất của thang giá trị đạo đức dân tộc yêu nước là

giá trị chủ đạo, cao quý thiêng liêng, là cội nguồn của các giá trị khác đồng thờicũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc.

Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nho giáo, có truyền thống yêu nước, gầngũi với người lao động, với nhân dân Thân sinh của Người là cụ phó bảng NguyễnSinh Sắc, cụ là nhà nho giao cấp tiến có yêu nước thương dân sâu sắc, đặc biệt là

tư tưởng lấy dân làm hậu thuẫn cho mọi cải cách KT-XH, chinh tư tưởng này đãảnh hưởng sâu sắc đến nhân cách của Người quê hương Nghệ Tĩnh của Ngườicũng là mảnh đất giâu truyền thống yêu nước, chống ngoại xâm, có nhiều anh hùngnổi tiếng trong lịch sử như Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu… cả chị và anh traicủa Người cũng tham gia hoạt động yêu nước nhưng đều đã bị bắt giam và lưu đàyhàng chục năm

Những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, của quê hương, của gia đinh

đã ngấm vào con người Hồ Chí Minh và đó là động lực thúc đẩy Người ra đi tìmcon đường đấu tranh đung đắn cho dân tộc người còn được trực tiếp nhìn thấynhững cảnh đau lòng, bất công, bạo ngược của bọn thực dân phong kiến đối vớinhân dân lao động Lòng yêu nước, thương dân đã tiếp thêm nghị lực, sức mạnhcho Hồ Chí Minh trong cuộc đấu tranh nhằm thực hiện một mục đích cao cả,

“nước ta được hoan toàn độc lập, dân ta được hoan toan tự do, đồng bào ta ai cũng

có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hanh” Những giá trị đạo đức truyền thốngtốt đẹp của dân tộc, quê hương, gia đinh đã được Hồ Chí Minh kế thừa, phát huy,phát triển lên một tầm cao mới của thời đại mới và được thể hiện một cách sâu sắctrong tư tưởng của Người về đạo đức

 Tinh hoa văn hóa nhân loại

Trước khi đến với chủ nghĩa nhân đạo cao cả của chủ nghĩa Mác – Lênin,

Hồ Chí Minh đã tìm thấy và nhận thức được những giá trị nhân bản, hạt nhân hợp

lý trong đạo đức phương Đông, phương Tây Song sự tiếp thu, kế thừa của Hồ ChíMinh bao giờ cũng trên cơ sở có chọn lọc và phê phán

Tư tưởng văn hóa phương Đông ảnh hưởng đến Người phải kể đến đầu tiên

là Nho giao Lớn lên trong một gia đinh Ngo giao, Người đã được truyền thụ rấtnhiều tư tưởng Nhưng Người cũng sớm nhận ra trong Nho giao có những yếu tốduy tâm lạc hậu, phản động như là phân biệt đẳng cấp, khinh lao động chân tay,trọng nam khinh nữ, mà sau này Người đã từng phê phân và bác bỏ tuy nhiênNgười không phủ định tất cả, Người thấy được những yếu tố tích cực trong Nhogiao, đó chinh là tư tưởng nhập thế, hanh đạo, giúp đời, đó là lý tưởng về một xãhội bình trị, là triết lý nhân sinh, tu thân dưỡng tinh, đề cao văn hóa, lễ giao tạo ra

truyền thống hiếu học Ngoài Nho giao thì tư tưởng Phật giao cũng ảnh hưởng đến

tư tưởng Hồ Chí Minh Phật giáo đã du nhập vào nước ta khá sớm và đã trở thanhquốc giao, ảnh hưởng mạnh trong nhân dân và có ảnh hưởng rất lớn đến phong tụctập quán, lối sống… Bác đã tìm thấy những điểm hợp lý trong tư tưởng của Phậtgiao, đó là việc coi trọng và đề cao “cái thiện”, khuyên con người sống tử tế hiềnlanh, không tham lam, có lòng vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương ngườinhư thể thương thân, chăm làm từ thiện, chống lại việc phân biệt đẳng cấp và laođộng chân chinh Là người sang suốt, Người đã khai thác yếu tố tích cực đó củaNho giáo và Phật giáo để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của nước ta

Tư tưởng văn hóa phương Tây đã được Người tiếp nhận trong suốt thời gian

ba mươi năm bôn ba khắp năm châu bốn bể tìm đường cứu nước Người đã từngđến Mỹ, được biết đế n ý chí đấu tranh cho tự do, độc lập, cho quyền sống của conngười trong Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ năm 1776 và Tuyên ngôn nhânquyền và dân quyền của Đại cách mạng Pháp Ngoài ra, Người còn rất coi trọngnhững “ưu điểm” trong tư tưởng của Thiên chúa giao, đó là lòng nhân ái cao cả củaChúa Giêsu, khuyên con người sống trong sạch, thủy chung, yêu thương, giúp đỡlẫn nhau, biết hòa đồng và làm bạn với mọi người Nhưng Người cũng chỉ ranhững hạn chế lớn của Thiên chúa giao Nghiên cứu về nền văn hóa phương Tây,Người đanh giá cao tinh thần nhân đạo , dân chủ và nhân quyền được thể hiệntrong các trao lưu triết học, văn học nghệ thuật , nổi bật từ tư tưởng “tự do, binhđẳng, bác ái” Người cho rằng đó là một tư tưởng tiến bộ có sự hấp dẫn đối vớiquần chúng nhân dân lao động, nhưng đã bị giai cấp tư sản lợi dụng để mị dân, xúigiục quần chúng đanh đổ giai cấp phong kiến để đoạt lấy quyền cai trị vào tayminh, rồi quay trở lại đàn áp nhân dân Hồ Chí Minh đã kế thừa, tiếp thu đượcnhững giá trị đạo đức tốt đẹp của cả phương Đông và phương Tây để mở rộng sựhiểu biết, làm phong phú, làm giàu thêm trí tuệ của minh Đó cũng là điều kiệnkhách quan, cần thiết để Người đến với chủ nghĩa nhân đọa cao cả của chủ nghĩaMác – Lênin, giúp cho Người có được phương pháp tư duy biện chứng khoa học

để đưa ra những quan niệm mới, cách mạng và tiến bộ, phù hợp với xu thế pháttriển tất yếu của nhân loại

 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về đạo đức:

Chủ nghĩa Mác – Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tưtưởng Hồ Chí Minh Người tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin trên nền tảng những trithức văn hóa tinh túy của nhân loạicungf với sự hiểu biết chinh trị phong phú được

tích lũy qua hoạt động thực tiễn đấu tranh vì mục tiêu cứu nước, giai phóng dântộc.

Từ rất sớm, trong đời sống xã hội loài người đã xuất hiện và tồn tại các quanniệm khác nhau về đạo đức, nhưng đó là những quan niệm đạo đức cũ Chủ nghĩaMác ra đời đã đánh dấu bước ngoặt về một nền đạo đức mới, đạo đức cộng sản, gạt

bỏ tất cả những quan niệm duy tâm, phi lịch sử về đạo đức Mác cho rằng: “Xétcho đến cùng, mọi học thuyết về đạo đức đã có từ trước đến nay đều là sản phẩmcủa tình hình kinh tế, của xã hội lúc bấy giờ” Đồng thời, Mác còn chỉ rõ, trong xãhội có sự đối lập về giai cấp, thì “đạo đức cũng là đọa đức của giai cấp, hoặc nó làbiện hộ cho sự thống trị và lợi ích của giai cấp thống trị, hoặc là khi giai cấp bị trị

đã trở nên khá mạnh, thì ní tiêu biểu cho sự nổi dậy chống lại sự thống trị nói trên

và tiêu biểu cho lợi ích tương lai của những người bị áp bức” Đạo đức tiêu biểucho lợi ích tương lai của những người bị áp bức chính là đạo đức mới, đạo đứccách mạng mang bản chất giai cấp công nhận, nó khác hẳn với bản chất đạo đức cũcủa giai cấp thống trị bóc lột Bàn về vai trò to lớn của đạo đức mới, Lênin đãkhẳng định: “Đạo đức đó là những gì góp phần phá hủy xã hội cũ của bọn bóc lột

và góp phần đoan kết tất cả những người lao động chung quanh giai cấp vô sảnđang sáng tạo ra một xã hội mới của những người cộng sản.”

Chủ nghĩa Mác-Lênin rất quan tâm đến các vấn đề đạo đức và xây dựng đạođức cách mạng cho giai cấp vô sản Hơn nữa, sức thuyết phục của tư tưởng đạođức trong học thuyết đó, không chỉ ở tinh cách mạng và khoa học của nó, mà còn

ở tấm gương đạo đức mẫu mực, trong sang, cao cả của các nhà kinh điển Chính vìthế, tư tưởng đạo đức của chủ nghĩa Mác-Lênin đã tác động ảnh hưởng một cáchsâu sắcddeesn cả nhận thức, tư duy, tinh cảm và hành động của Hồ Chí Minh Đặcbiệt khi nói về tấm gương đạo đức của Lênin, Hồ Chí Minh viết: “Không phải chỉthiên tài của Người, mà chinh là tinh coi khinh sự xa hoa, tinh thần yêu lao động,đời tư trong sáng, nếp sống giản dị, tóm lại là đọa đức vĩ đại và cao đẹp của ngườithầy, đã ảnh hưởng lớn lao tới các dân tộc châu Á và đã khiến cho trái timcuar họhướng về Người, không có gì ngăn cản nổi” Như vậy, chinh thế giới quan vàphương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin đã giúp Hồ Chí Minh vẫn dụng lýluận và kinh nghiệm thực tiễn phong phú của mình để từ đó tìm ra con đường cứunước, giải phóng dân tộc ta

2 Cơ sở thực tiễn xây dựng đạo đức Việt Nam và trên thế giới.

a) Cơ sở thực tiễn ở Việt Nam.

Dưới chế độ thuộc địa nửa phong kiến, do chính sách cai trị độc ác của chủ nghĩathực dân, đã để lại hậu quả hết sức nặng nề Quần chúng nhân dân lao động họkhông những bị áp bức, bóc lột nặng nề về thể xác, mà còn bị nô dịch về tinh thần.Đặc biệt, trên lĩnh vực văn hoá, đạo đức, sự ràng buộc khắt khe của lễ giáo phongkiến và sự áp đặt “lối sống tư sản”, cơ hội, thực dụng chạy theo đồng tiền, đề caochủ nghĩa cá nhân của chủ nghĩa thực dân là nguy cơ đe doạ đến những giá trị đạođức truyền thông tốt đẹp của dân tộc và là một trở ngại to lớn đối với sự nghiệpcách mạng của nhân dân ta Nhận thức rõ được điều đó, Hồ Chí Minh cho rằng, đốivới cách mạng nước ta, muốn giải phóng triệt để cho người lao động phải đồngthời giải phóng cho họ cả về tư tưởng, văn hoá, đạo đức lối sống, thói quen lạc hậu

có gốc rễ từ hàng ngàn năm nay

Mặt khác, ngay sau Cách mạng Tháng Tám thành công, chính quyền đã thuộc vềnhân dân, Hồ Chí Minh sớm phát hiện ra những hiện tượng sai lệch của một bộphận cán bộ, đảng viên như quan liêu, hách dịch, cậy chức, cậy quyền tham ô, hủhoá Những tệ nạn đó, nếu không sớm được phát hiện, ngăn chặn dễ trở thànhnguy cơ làm tổn hại đến thanh danh của Đảng và toàn bộ sự nghiệp cách mạng,nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền

Đòi hỏi khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc cũng như trong quá trình tổchức, xây dựng chế độ xã hội mới, nhằm biến nước ta từ một nước nghèo nàn, lạchậu trở thành một nước giàu mạnh, văn minh, thì việc xây dựng nền đạo đức mới,đạo đức cách mạng cho nhân dân ta nói chung và cán bộ, đảng viên nói riêng càngtrở nên cấp thiết Thực tế đó đã tác động mạnh mẽ đến Hồ Chí Minh và trở thành

cơ sở quan trọng, hình thành nên tư tưởng của Người về đạo đức cách mạng

Thế kỷ XXI, với sự phát triển nhanh chóng của xã hội, hội nhập quốc tế Nhữngchuẩn mực đạo đức của con người cũng đang dần thay đổi Sự du nhập những nềnvăn hóa trên thế giới vào Việt Nam cũng làm thay đổi dần văn hóa đạo đức ở ViệtNam

b) Thực tiễn tình hình thế giới.

Hồ Chí Minh đã đi đến nhiều nơi, nhiều nước trên thế giới, Người đã nhận thấychủ nghĩa đế quốc một mặt thẳng tay đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân laođộng, mặt khác chúng thực hiện chính sách đầu độc về văn hoá, tuyên truyền cholối sống thực dụng, đề cao chủ nghĩa cá nhân, áp đặt các giá trị đạo đức, luân lý tưsản vào các nước thuộc địa Do đó, cuộc đấu tranh của các dân tộc thuộc địa khôngchỉ nhằm mục tiêu độc lập dân tộc, mà còn để bảo vệ những giá trị văn hoá, đạođức truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình

Đặc biệt, từ khi Chủ nghĩa Mác - Lênin được xâm nhập vào các nước thuộc địa

đã làm cho cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc càng gắn bó mật thiết vớinhau hơn, quyền tự quyết của các dân tộc được coi trọng và đề cao Đó là nhữngđiều kiện thuận lợi lớn cho việc xây dựng tình đoàn kết quốc tế trong sáng trên lậptrường “hữu ái vô sản” giữa giai cấp vô sản, nhân dân lao động ở các nước chínhquốc với các dân tộc thuộc địa trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủnghĩa thực dân đế quốc Trong cuộc đấu tranh đó, các quan điểm về cái gọi “khaihoá văn minh” của chủ nghĩa thực dân ở các nước thuộc địa lần lượt bị vạch mặt,lên án; mục tiêu, lý tưởng cách mạng, niềm tin vào đạo đức cộng sản không ngừngđược củng cố, mở rộng trên phạm vi thế giới Mặt khác, sau thắng lợi của cuộcCách mạng Tháng Mười Nga (1917) và cùng với những thành tựu to lớn trongcông cuộc cải tạo, xây dựng chủ nghĩa xã hội trên quê hương đất nước của Lênin,nhất là trên lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hoá, xây dựng đạo đức, lối sống mới đãtác động mạnh mẽ và chiếm được cảm tình của đông đảo quần chúng nhân dân laođộng trên thế giới Thực tế đó đã được Hồ Chí Minh nhận thức, tiếp thu một cáchđúng đắn và trở thành một động lực quan trọng để hình thành nên tư tưởng củaNgười về đạo đức cách mạng

Tuy nhiên, sự hình thành tư tưởng của Người về đạo đức cách mạng bên cạnhnhững điều kiện khách quan cần thiết, còn do những phẩm chất thuộc nhân cáchcủa Hồ Chí Minh Với tư chất thông minh, tư duy độc lập sáng tạo và luôn gần gũigắn bó sâu sắc với con người, trước hết là người lao động, Hồ Chí Minh đã tiếpthu, kế thừa có chọn lọc những giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa đạo đứccủa nhân loại, kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống với hiện đại, là những nhân tố có

ý nghĩa quan trọng trực tiếp tác động đến việc hình thành nên tư tưởng của Người

về đạo đức cách mạng Chính vì vậy mà tư tưởng đạo đức của Người không chỉ cósức hấp dẫn, thuyết phục to lớn đối với các thế hệ người Việt Nam, mà còn cả đốivới nhân dân lao động, yêu chuộng hoà bình và tiến bộ trên thế giới

III Vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức.

Trong di sản tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, chúng ta có thể tìm thấy rất nhiềunhững ý kiến đánh giá về người, về việc, về tập thể cũng như về cá nhân Đó lànhững lời khen ngợi, biểu dương hay phê bình nhắc nhở Đó là những lời phân tíchphải trái, đúng sai, hay dở, hay đó là những lời khuyên nên tránh hay nên làm, cầnxây hay cần chống 2Bao giờ Người cũng phân biệt mặt tốt với mặt xấu, mặt thiệnvới mặt ác trong động cơ cũng như trong hành vi của con người, trong mối quan hệ

xã hội vô cùng đa dạng, để làm rõ những phẩm chất đạo đức cần phải xây dựng.Người làm công việc ấy rất thường xuyên, gần như một người làm vườn cần mẫn,

hàng ngày bắt sâu nhặt cỏ, tỉa lá cắt cành, vun xới cho những mầm cây Phải chăngbất cứ người Việt Nam nào cũng có thể tìm thấy những vấn đề đạo đức mà Hồ ChíMinh đặt ra rất gần gũi với mình, những phẩm chất cần tu dưỡng, những địnhhướng để vươn tới cái chân, cái thiện, cái mỹ của cuộc sống con người Đó lànhững vấn đề đạo đức Người rút ra từ cuộc đời thực của con người và xã hội ViệtNam, khái quát thành tư tưởng, lý luận, đạo đức, từ đó trở lại cải tạo con người,làm biến đổi hiện thực xã hội.

1 Đối với cán bộ, đảng viên.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến vấn đề cán bộ và công tác cán bộ,Người nói: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”; “Muôn việc thành công hay thấtbại đều do cán bộ tốt hoặc kém”, để có cán bộ tốt, thì công tác cán bộ có ý nghĩa

vô cùng quan trọng Công tác cán bộ là một nhiệm vụ then chốt của các cấp ủy,chính quyền và cả hệ thống chính trị Công tác cán bộ bao gồm nhiều khâu: lựachọn, đào tạo, huấn luyện, đánh giá, sử dụng và chính sách cán bộ Đó là các khâuliên hoàn, nếu làm không tốt bất cứ một khâu nào, đều ảnh hưởng đến chất lượngcán bộ và thành quả cách mạng

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh đặc biệt được mở rộng trong lĩnh vực đạo đức củacán bộ, đảng viên, khi Đảng đã trở thành Đảng cầm quyền Hai mươi bốn năm trêncương vị Chủ tịch nước, Người đã kiên trì giáo dục cán bộ, đảng viên về đạo đứcmới, đạo đức cách mạng Nếu quyền lực là sức mạnh để giữ vững những thành quảcách mạng, để tổ chức và xây dựng chế độ xã hội mới, để phát triển kinh tế và vănhóa, để biến đất nước từ nghèo nàn, lạc hậu trở thành giàu mạnh, văn minh, thìquyền lực lại có mặt trái của nó là có thể làm tha hóa con người nắm quyền lực, cóthể đưa đến những tổn thất lớn cho cách mạng Người đã nhìn thấy điều này từ rấtsớm, không phải chỉ ở trong nước, mà còn ở nhiều nước, kể cả những nước xã hộichủ nghĩa khác Nhưng vấn đề về đạo đức mà Người đặt ra với cán bộ, đảng viênchính là nhằm ngăn chặn, khắc phục những hiện tượng tha hóa có thể hoặc đã xảy

ra, nhất là để chống lại những khuynh hướng sai lệch về quyền lực như quan liêu,cậy thế cậy quyền, lợi dụng quyền lực, lạm dụng quyền lực, say mê quyền lực,tham quyền cố vị, v.v , những tệ nạn có thể trở thành nguy cơ làm sụp đổ sựnghiệp của một người, thậm chí của cả một Đảng Cộng sản

Với ý nghĩa là nền tảng tư tưởng cho việc xây dựng nền đạo đức mới, thực hànhtheo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh thực sự là giải pháp quan trọng nhất, giúp xáclập lại vị trí, vai trò của đạo đức – yếu tố gốc rễ, nền tảng tinh thần của mỗi conngười Chính vì vậy, cùng với việc giáo dục nâng cao trình độ hiểu biết của cán bộ,

đảng viên và các tầng lớp nhân dân, Hồ Chí Minh đã thường xuyên quan tâm đếnviệc giáo dục đạo đức cho mọi người Tùy theo từng thời kỳ cách mạng, Người đề

ra những yêu cầu đạo đức sát hợp để mọi người phấn đấu rèn luyện nhằm hoànthành nhiệm vụ ngày càng nặng nề, khó khăn, phức tạp hơn, từ đó mà giành thắnglợi càng to lớn hơn cho sự nghiệp cách mạng

Đường Kách mệnh là cuốn sách bồi dưỡng lớp cán bộ đầu tiên của cách mạng Việt

Nam đi theo học thuyết Mác - Lênin và con đường của Cách mạng tháng MườiNga vĩ đại, đi theo đường lối cách mạng mới đã được Nguyễn Ái Quốc xác định

Đó cũng là cuốn sách đầu tiên tuyên truyền trực tiếp về chủ nghĩa Mác - Lênin cholớp thanh niên cách mạng ưu tú nhất thời đó Nhưng mở đầu cuốn sách lại là bài

nói về Tư cách một người cách mệnh Chắc chắn chúng ta không thể tìm thấy một

trường hợp nào truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin giống như vậy Phải chăng HồChí Minh đã nêu lên một quan điểm lớn: Phải có cái đức để đi đến cái trí Vì khi đã

có cái trí thì cái đức chính là cái đảm bảo cho người cách mạng giữ vững được chủ

nghĩa mà mình đã giác ngộ, đã chấp nhận, đã đi theo.

Trong Di chúc , Người căn dặn Đảng phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau.Đây chính là điều nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải luôn luôn chú ý đến phẩm chấtyêu thương con người Đây là tình thương yêu trẽn nguyên tắc tự phê bình và phêbình một cách chân thành, nghiêm túc giữa những người cùng lý tưởng, cùng phấnđấu cho một sự nghiệp chung Nó hoàn toàn xa lạ với thái độ dĩ hòa vi quý bao chesai lầm khuyết điểm cho nhau, càng xa lạ với thái độ yêu nên tốt, ghét nên xấu, bècánh có thể đưa đến những tổn thất lớn cho Đảng, cho cách mạng Trong điều kiệnĐảng cầm quyền, cán bộ, đảng viên là những người đi tiên phong trong các phongtrào, các hoạt động của đời sống xã hội, có vai trò và ảnh hưởng đến việc địnhhướng dư luận xã hội

Cuộc sống đang đòi hỏi phải xây dựng nền đạo đức Việt Nam ngang tầm vớinhững yêu cầu của giai đoạt cách mạng mới Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vẫnsoi sáng cho Đảng và nhân dân ta hoàn thành sự nghiệp vẻ vang đó

2 Đối với thanh niên Việt Nam.

Thanh niên luôn đóng vai trò quan trọng trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữnước của dân tộc Thánh Gióng, Hai Bà Trưng, Triệu Thị Trinh, Đinh Bộ Lĩnh, LêHoàn, Trần Quốc Toản, Trần Nhật Duật, Lê Lợi, Nguyễn Huệ, đều là nhữngngười chí lớn, tài cao, lập công khi đang ở tuổi thanh niên Trong điều kiện mới,

Hồ Chí Minh khẳng định: Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà nướcnhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên Khi miền Bắc

bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, Người đã nhìn thấy thanh niên là lựclượng nòng cốt để xây dựng xã hội mới, bởi:

- Thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ cách mạng đi trước đồng thời

là người phụ trách, dìu dắt thiếu niên nhi đồng - thế hệ thanh niên tương lai

- Thanh niên là người xung phong vươn lên phía trước trong công cuộc phát triểnkinh tế, văn hóa trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội;

- Thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và quân dân tự vệ, đanghăng hái giữ gìn trật tự, trị an, bảo vệ Tổ quốc;

- Trong mọi công việc, thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu: Đâu cần thanh niên

có, việc gì khó thanh niên làm

Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, quán triệt quanđiểm của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của thanh niên, Hội nghị lần thứ bảy BanChấp hành Trung ương khóa X đã ban hành Nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạocủa Đảng đối với công tác thanh niên Nghị quyết khẳng định: “Đảng ta tiếp tục đềcao vai trò, vị trí quan trọng của thanh niên; xác định thanh niên là lực lượng xungkích trong giai đoạn cách mạng mới”; “Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủnhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổquốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Thanhniên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố vànguồn lực con người” Đồng thời nêu rõ “thanh niên nước ta đang đứng trướcnhững cơ hội, thuận lợi lớn, nhưng cũng phải đương đầu với những khó khăn,thách thức không nhỏ…”

Chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp người “vừa hồng, vừa chuyên”theo tư tưởng Hồ Chí Minh là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnhđạo của Đảng Đảng đề ra đường lối, chủ trương định hướng cho thanh niên hànhđộng, xác định các chuẩn mực cho thanh niên phấn đấu; xây dựng các tấm gươngđiển hình tiêu biểu cho thanh niên học tập và noi theo Bên cạnh đó, sự nỗ lực họctập, rèn luyện và phấn đấu không ngừng của thanh niên theo tấm gương Hồ ChíMinh là yếu tố quan trọng để xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới

3 Đối với mỗi con người Việt Nam.

Về vai trò của đạo đức, Hồ Chí Minh khẳng định, đạo đức cách mạng giúp cho conngười vững vàng trong mọi thử thách Người viết: “Có đạo đức cách mạng thì khi

gặp khó khăn, gian khổ, thất bại, cũng không sợ sệt, rụt rè, lùi bước”; “khi gặpthuận lợi và thành công cũng vẫn giữ vững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêmtốn, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”; lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứkhông kèn cựa về mặt hưởng thụ; không công thần, không quan liêu, không kiêungạo, không hủ hóa” Vấn đề đạo đức được Hồ Chí Minh đề cập đến một cách toàndiện Người nêu yêu cầu đạo đức đối với các giai cấp, tầng lớp và các nhóm xã hội,trên mọi lĩnh vực hoạt động, trong mọi phạm vi, từ gia đình đến xã hội, trong cả bamối quan hệ của con người: đối với mình, đối với người, đối với việc.

Trong di sản tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, chúng ta có thể tìm thấy rất nhiềunhững ý kiến đánh giá về người, về việc, về tập thể cũng như về cá nhân Đó lànhững lời khen ngợi, biểu dương hay phê bình nhắc nhở Đó là những lời phân tíchphải trái, đúng sai, hay dở, hay đó là những lời khuyên nên tránh hay nên làm, cầnxây hay cần chống Bao giờ Người cũng phân biệt mặt tốt với mặt xấu, mặt thiệnvới mặt ác trong động cơ cũng như trong hành vi của con người, trong mối quan hệ

xã hội vô cùng đa dạng, để làm rõ những phẩm chất đạo đức cần phải xây dựng.Người làm công việc ấy rất thường xuyên, gần như một người làm vườn cần mẫn,hàng ngày bắt sâu nhặt cỏ, tỉa lá cắt cành, vun xới cho những mầm cây Phải chăngbất cứ người Việt Nam nào cũng có thể tìm thấy những vấn đề đạo đức mà Hồ ChíMinh đặt ra rất gần gũi với mình, những phẩm chất cần tu dưỡng, những địnhhướng để vươn tới cái chân, cái thiện, cái mỹ của cuộc sống con người Đó lànhững vấn đề đạo đức Người rút ra từ cuộc đời thực của con người và xã hội ViệtNam, khái quát thành tư tưởng, lý luận, đạo đức, từ đó trở lại cải tạo con người,làm biến đổi hiện thực xã hội

Trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, những phẩm chất đạo đức được nêu ra làphù hợp với từng đối tượng, hơn nữa Người nhấn mạnh phẩm chất này hay phẩmchất khác là nhằm đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳnhất định Từ đó Người đã khái quát thành những phẩm chất chung, cơ bản nhấtcủa con người Việt Nam trong thời đại mới Nói cách khác, đó là những chuẩn mựcchung nhất của nền đạo đức mới, đạo đức cách mạng Việt Nam

PHẦN 2: NỘI DUNG CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

I Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức

1 Đạo đức là gốc, là nền tảng tinh thần của xã hội, của người cách mạng

Hồ Chí Minh là một trong những nhà tư tưởng, lãnh tụ cách mạng thế giớibàn nhiều về vấn đề đạo đức và giáo dục, thực hành đạo đức Khi đánh giá vaitrò của đạo đức trong đời sống, từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã nêu rõ đạo đức lànguồn nuôi dưỡng và phát triển con người Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng địnhđạo đức là gốc, là nền tảng, là sức mạnh, là tiêu chuẩn hàng đầu của người cáchmạng Người coi đạo đức rất quan trọng như gốc của cây, như ngọn nguồn củasông, suối Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc (1947), Người viết: “Cũng nhưsông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc,không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đứcthì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân Vì muốn giải phóngcho dân tộc, giải phóng cho loài người là một công việc to tát, mà tự mìnhkhông có đạo đức, không có căn bản, tự mình đã hủ hóa, xấu xa thì còn làm nổiviệc gì?” Trong tác phẩm Đạo đức cách mạng (1958), Hồ Chí Minh viết: “Làmcách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang,nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp,lâu dài, gian khổ Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cáchmạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụcách mạng vẻ vang”

Người chỉ rõ, cán bộ, đảng viên muốn cho dân tin, dân phục, thì cần nhớ rằng:

“Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà tađược họ yêu mến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức” Đạo đức trở thành nhân tố quyết định của sự thành bại của mọi công việc, phẩmchất mỗi con người Trong bài Người cán bộ cách mạng (1955), Hồ Chí Minhyêu cầu “Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức cách mạng Mọi việc thànhhay là bại, chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng, hay làkhông” Bởi vì, có đạo đức cách mạng trong sáng mới làm được những việccao cả, vẻ vang Người quan niệm, “Việc nước lấy Đoàn thể làm cốt cán ViệcĐoàn thể lấy cán bộ làm cốt cán Cán bộ lấy đạo đức làm cốt cán” Theo HồChí Minh, “Đại đa số chiến sĩ cách mạng là người có đạo đức: Cả đời hết lònghết sức phục vụ nhân dân, sinh hoạt ngày thường thì làm gương mẫu: gian khổ,chất phác, kính trọng của công Đạo đức ấy có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệpđổi xã hội cũ thành xã hội mới và xây dựng mỹ tục thuần phong” Theo Hồ ChíMinh, đạo đức cách mạnglà chỗ dừa giúp cho con người vững vàng trong mọithử thách “Có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó khăn, gian khổ, thất bại,cũng không sợ sệt, rụt rè, lùi bước , khi gặp thuận lợi và thành công vẫn giữvững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn”

Hồ Chí Minh thường nhắc lại tinh thần của VILênin: Đảng Cộng sản phải tiêubiểu cho trí tuệ, danh dự, lương tâm của dân tộc và thời đại Trong Di chúc,Người viết: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phảithật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công

vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, làngười đầy tớ thật trung thành của nhân dân” “Đảng cần phải chăm lo giáo dụcđạo đức cách mạng cho đoàn viên và thanh niên, đào tạo họ thành những ngườithừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên” “Bồi dưỡng thế

hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức trong hành động, lấy hiệu quả thực

tế làm thước đo Chính vì vậy, Hồ Chí Minh luôn đặt đạo đức bên cạnh tàinăng, gắn đức với tài, lời nói đi đôi với hành động và hiệu quả trên thực tế.Người nói: “Phải lấy kết quả thiết thực đã góp sức bao nhiêu cho sản xuất vàlãnh đạo sản xuất mà đo ý chí cách mạng của mình Hãy kiên quyết chống bệnhnói suông, thói phô trường hình thức, lối lành việc không nhằm mục đích nângcao sản xuất”

Đức và tài phải là những phẩm chất thống nhất của con người Nếu đạo đức làtiêu chuẩn cho mục đích hành động thì tài là phương tiện thực hiện mục đích

đó Vì vậy, con người cần có cả đức và tài, nếu thiếu tài thì làm việc gì cũngkhó, nhưng thiếu đạo đức thì vô dụng, thậm chí có hại Trong tư tưởng đạo đức

Hồ Chí Minh, đức và tài, hồng và chuyên, phẩm chất và năng lực phải thốngnhất làm một Trong đó, đạo đức là gốc, là nền tảng của người cách mạng.Người đòi hỏi tài năng phải gắn chặt và đặt vững trên nền tảng đạo đức Hồ ChíMinh thường khuyên: “Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả tài lẫn đức.Đức là đạo đức cách mạng Đó là cái gốc, rất quan trọng Nếu không có đạo đứccách mạng thì có tài cũng vô dụng”

Vai trò của đạo đức còn thể hiện là thước đo lòng cao thượng của con người.Trong bài Đạo đức cách mạng (1955), Hồ Chí Minh viết: “Tuy năng lực vàcông việc của mỗi người khác nhau, người làm việc to, người làm việc nhỏ,nhưng ai giữ được đạo đức đều là người cao thượng” Thực hành tốt đạo đức cánhân không chỉ có tác dụng tôn vinh nâng cao giá trị của mình mà còn tạo rasức mạnh nội sinh giúp ta vượt qua mọi thử thách

Hồ Chí Minh hết sức quan tâm giáo dục toàn diện cho các em học sinh, sinhviên cả “Đức, Trí, Thể, Mỹ” Trong đó, đức là gốc, là trước hết; tài là cực kỳquan trọng, không có tài thì không xây dựng, phát triển được đất nước Đức bao

gồm nếp ăn ở, sinh hoạt hằng ngày, trước hết là với gia đình, anh em, bạn bè,rộng ra là với quốc gia, dân tộc; học để làm việc, làm người, làm cán bộ

2 Đạo đức là nhân tố tạo nên sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội

Hồ Chí Minh cho rằng, sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội chưa phải là ở mứcsống vật chất dồi dào, ở tư tưởng được tự do, giải phóng, mà trước hết là ởnhững giá trị đạo đức cao đẹp, Ở phẩm chất của những người cộng sản ưu tú,bằng tấm gương sống và hành động của mình, chiến đấu cho lý tưởng xã hộichủ nghĩa thành hiện thực

Trong Bài xây dựng những con người của chủ nghĩa xã hội (1961), Người viết:

“Nhà nước ta ngày nay là của tất cả những người lao động Vậy công nhân,nông dân, trí thức cách mạng cần nhận rõ rằng: Hiện nay, nhân dân lao động ta

là những người làm chủ nước ta, chứ không phải là những người làm thuê chogiai cấp bóc lột như thời cũ nữa Chúng ta có quyền và có đủ điều kiện tự taymình xây dựng đời sống tự do, hạnh phúc cho mình Nhân dân lao động lànhững người chủ tập thể của tất cả những của cải vật chất và văn hóa, đều bìnhđẳng về quyền lợi và nghĩa vụ Bởi vậy mọi người đều phải thấm nhuần sâu sắc

tư tưởng mình vì mọi người, mọi người vì mình” 13 Người nói rõ: “Giai cấpcông nhân là giai cấp lãnh đạo Khác hẳn với trước kia, công nhân bây giờ làngười chủ đất nước, chủ xã hội, chủ cuộc sống Bởi vậy mọi người đều phảithấm nhuần sâu sắc ý thức làm chủ tập thể và đạo đức cách mạng “mình vì mọingười” 14

Hồ Chí Minh quan niệm, phong trào cộng sản công nhân quốc tế trở thành lựclượng quyết định vận mệnh của loài người không chỉ do chiến lược và sáchlược thiên tài của cách mạng vô sản, mà còn do phẩm chất đạo đức cao quý làmcho chủ nghĩa cộng sản trở thành một sức mạnh vô địch

Hồ Chí Minh tượng trưng cho tinh hoa của dân tộc Việt Nam, cho ý chí kiêncường, bất khuất của nhân dân Việt Nam suốt hàng nghìn năm lịch sử Tấmgương đạo đức và nhân cách cao đẹp của Hồ Chí Minh có sức hấp dẫn mạnh

mẽ đối với nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới Tấm gương sáng củaNgười từ lâu đã là nguồn cổ vũ động viên tinh thần quan trọng đối với nhân dânViệt Nam và nhân loại tiến bộ đoàn kết đấu tranh vì mục tiêu hòa bình, độc lậpdân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội

II Những chuẩn mực về đặc điểm cách mạng

Chúng ta thấy được rằng quan điểm những chuẩn mực về đặc điểm cách mạng của

Hồ Chí Minh gồm: “Trung với nước, hiếu với dân”, “ Cần, Kiệm, Liêm, Chính,Chí công vô tư”, “ Thương yêu con người, sống có tình nghĩa”, “Tinh thần quốc tếtrong sáng” Đây là những quan điểm được chắt lọc từ xương máu từ những kinhnghiệm đúc rút bài học, tư tưởng của những con người đi trước đặc biệt qua chủnghĩa Mác Lê –nin …

1 Trung với nước hiếu với dân.

Đây là một phẩm chất một chuẩn mực cơ bản mà quan trọng nhất, bao trùm nhất

và chi phối các phẩm chất khác Nó được coi như là tiêu chuẩn xem xét đánh giámột con người cũng như các chiến sĩ cách mạng và ngày nay nó đã trở thành lýtưởng cao đẹp của con người Việt Nam

Từ khái niệm cũ "trung với vua, hiếu với cha mẹ" trong đạo đức truyền thống của

xã hội phong kiến phương Đông, hai quan niệm khác biệt không có mối liên hệmật thiết với nhau “Trung là khái niệm chính trị đạo đức xuất hiện trong các tácphẩm kinh điển của Nho giáo và thường được chỉ hành động trung thành một lòngmột dạ với nhà vua, mà theo đó, khái niệm “trung quân” là ám chỉ việc khi màquyền lợi của ông vua ấy thống nhất với quyền lợi của dân tộc vậy là “trung” vớivua của triều đại cũng có nghĩa là “trung” với đất nước Các nhà quan bề tôi cũngnhư nhân dân phải trung thành tuyệt đối phục vụ nhà vua điển hình như là YếtKiêu liều chết bảo vệ Trần Hưng Đạo,… Nhưng đến thời Hồ Chí Minh đưa vào đómột nội dung mới, phản ánh đạo đức ngày nay cao rộng hơn là “Trung với nướchiếu với dân” Đó là một cuộc cách mạng đổi mới trong quan niệm đạo đức trongcon người Việt Nam

Trung với nước hiếu với dân, suốt đời phấn đấu hy sinh vì độc lập tự do hạnhphúc của Tổ quốc vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khănnào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” Câu nói đó của Người vừa là lờikêu gọi hành động, vừa là định hướng chính trị-đạo đức cho mỗi người Việt Nammạnh mẽ nhất không phải chỉ trong cuộc đấu tranh cách mạng trước mắt, mà cònlâu dài trong tương lai Chỉ với một dòng chữ ngắn nhưng qua điểm của Hồ ChíMinh đã tóm gọc được mối quan hệ mật thiết giữa con người với Tổ quốc và Nhândân Hồ Chí Minh thì người lại khái quát chữ “trung” và tinh thần yêu nước tinhthần dân tộc vốn là hai truyền thống quý báu của dân tộc ta lại được thành một tưtưởng mới bao quát đúng đắn đó là “trung với nước” trung thành với lợi ích của đấtnước và của dân tộc “Trung với nước” là trung thành với sự nghiệp dựng nước vàgiữ nước của dân tộc, với phương hướng phát triển tất yếu của đất nước là đi lên

chủ nghĩa xã hội; phải đặt lợi ích của cách mạng, của Tổ quốc lên trên hết, trướchết và quyết tâm đấu tranh cho sự phồn vinh của đất nước, đem lại ấm no, hạnhphúc cho nhân dân do Đảng Cộng Sản lãnh đạo Do đó, theo Hồ Chí Minh “Trungvới nước” cũng là “trung với Đảng”.

“Hiếu” cũng là một phạm trù đạo đức - chính trị quan trọng trong lịch sử tư tưởngphương đông Nó bắt nguồn hình thành trong huyết thống gia đình, ở mối quan hệmật thiết con cháu với ông bà cha mẹ, nêu lên nghĩa vụ củ con cháu đối với ông bàcha mẹ Đối với người phương Tây thường không đề cập đến chữ hiếu mà họ coiviệc chăm sóc phụng dưỡng cha mẹ là trách nhiệm cao cả mà bất cứ ai cũng phải

có, họ đề cao quyền tự do cá nhân hơn Đối với nước ta nói riêng phương đông nóichung hiếu đã trở thành một truyền thống đạo đức thiêng liêng cao cả từ xưa đếnnay thể hiện sự biết ơn đặc biệt tới các đấng đã sinh thành nên chúng ta Bác Hồ đãtiếp nhận chữ “hiếu” ở một tầm nhận thức mới theo chiều hướng mới

“Hiếu với dân” theo Hồ Chí Minh là phải tôn trọng, yêu kính không chỉ với giađình máu mủ nhân dân, gắn bó máu thịt với nhân dân, khẳng định sức mạnh to lớncủa nhân dân và phải coi dân là gốc, nền tảng của sự nghiệp cách mạng.Vì “dân”trong quan niệm của Hồ Chí Minh, dân phải gắn liền với nước, dân làm chủ đấtnước, dân có quyền quyết định vận mệnh tổ quốc, “bao nhiêu quyền hành, lựclượng đều thuộc về dân”.Vì vậy, hiếu với dân là phải một lòng, một dạ “phụng sựnhân dân Nghĩa là làm đầy tớ cho dân” , ta có thể thể thấy Đảng cũng là của dân

do dân vì dân Người cách mạng có được đức tính ấy, thì nói dân tin, làm dân theo

và được dân hết lòng ủng hộ, cách mạng chắc chắn sẽ giành được thắng lợi

Trung với nước, hiếu với dân trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh không phải lànhững điều mới được đặt ra, mà đó là những phẩm chất đạo đức vốn có từ xa xưatrong tư tưởng đạo đức truyền thống phương Ðông nói chung và đạo đức truyềnthống Việt Nam nói riêng và Hồ Chí Minh tiếp nối kế thừa phát triển chúng Trong

tư tưởng Hồ Chí Minh, trung với nước, hiếu với dân là điều chủ chốt của đạo đứccách mạng Trung với nước là trung thành vô hạn với sự nghiệp dựng nước và giữnước, đấu tranh giành độc lập dân tộc và làm cho đất nước "sánh vai với các cườngquốc năm châu" Nước là của dân, dân là chủ đất nước, cho nên "trung với nước"

là trung với dân, trung thành với lợi ích của nhân dân, một lòng vì nước vì dân

Sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong chuẩn mực này, cho thấy người không chỉ nghĩđến cho vị vua hay một triều đại mà người còn quan tâm đến vận mệnh của nhândân của tổ quốc với mong muốn dù có thay đổi bao nhiêu năm bao nhiêu triều đạihay bất kì một tổ chức xã hội khác nào ra đời thì con người Việt Nam sẽ luôn

“trung với nước” là trung thành với lợi ích quốc gia dân tộc, với sự nghiệp đấutranh cách mạng của Đảng cùng sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốcViệt Nam xã hội chủ nghĩa từ đó thấy được tư tưởng của một con người đã từngtrải, bôn ba nhiều đất nước để tìm ra thấu hiểu mọi thứ Ngoài ra với “hiếu vớidân” còn ngụ ý nhấn mạnh rằng rằng chính dân tộc cả nước ta là một đại gia đình

to lớn cùng chung máu mủ và không thể bị phá vỡ bởi những thứ bên ngoài Hiếuvới nhân dân cũng như là hiếu đối với chính gia đình mình thể hiện sự đoàn kếtbền chắc, cũng không phải ngẫu nhiêu mà Hồ Chí Minh và nhân dân ta vẫn thườnggọi bằng cái tên thân thương “đồng bào”; vì “nước lấy dân làm gốc” hay dân là

“gốc” của nước Đặc biệt, Hồ Chí Minh đã dùng những hành động trong mọi côngviệc cách mạng của Ðảng, trong từng suy nghĩ, việc làm cụ thể của mỗi cán bộ,đảng viên và mỗi người dân để chứng minh thay vì lời nói suông Chúng ta có thểthấy rõ điều này ngay từ những ngày đầu cách mạng Khi mở lớp huấn luyện, đàotạo lớp cán bộ đầu tiên của Ðảng (ở Quảng Châu, Trung Quốc), một trong nhữngvấn đề đầu tiên đồng chí Nguyễn Ái Quốc quan tâm là, đào tạo những người tựnguyện hy sinh phấn đấu suốt đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xãhội, giải phóng con người; học tập, tìm hiểu chủ nghĩa Mác - Lê-nin là để "giữ chủnghĩa cho vững", tuyệt đối trung thành với sự nghiệp lớn của Ðảng, biết đoàn kết

và tổ chức quần chúng thực hiện Từ quan điểm “ trung với nước, hiếu với dân”người muốn toàn đồng bào nhân dân cùng ra sức cố gắng chiến đấu vì nước vìchính con người Việt Nam vì lợi ích chung của cộng đồng, đặt mục tiêu cao nhất làgiải phóng đất nước giải phóng dân tộc khẳng định vị thế của Việt Nam trên thếgiới Đặc biệt, người cũng là tấm gương sáng về lòng “tận trung với nước, tận hiếuvới dân” Lòng trung, hiếu ở Người là nhất quán, trước sau như một Ngay từnhững ngày đầu ra đi tìm đường cứu nước cho đến bị tù đày hay đất nước dànhđược độc lập thì người hướng tới mục tiêu độc lập cho Tổ quốc, cơm no áo ấm chođồng bào

2 Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư

Hồ Chí Minh luôn nêu cao đạo đức cách mạng: “cần, kiệm, liêm, chính, chí công

vô tư” Người chỉ rõ: “Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông Đất có bốn phương:Đông, Tây, Nam, Bắc Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính Thiếu mộtmùa, thì không thành trời Thiếu một phương, thì không thành đất Thiếu một đức,thì không thành người”

Trong việc giáo dục cán bộ, đảng viên cũng như nhân dân Hồ Chí Minh thườngnhấn mạnh đến yếu tố năng động tạo nên đức tính tốt của con người, đến sức mạnhcủa lý tưởng, của ý chí, của tu dưỡng đạo đức cách mạng Cần, kiệm, liêm, chính,

chí công vô tư là nền tảng tạo nên đời sống mới, là phẩm chất trung tâm của đạođức cách mạng cần thiết trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh.

Theo Hồ Chí Minh thì: Cần tức là lao động cần cù, siêng năng; lao động có kếhoạch, sáng tạo, có năng suất cao; lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, khônglười biếng, không ỷ lại, không dựa dẫm Phải thấy rõ "lao động là nghĩa vụ thiêngliêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của chúng ta"

“Kiệm” là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi; tiết kiệm cả vềvật chất, công sức lao động, thời gian, tiền của Người chỉ rõ: “Khi không nên tiêuxài thì một đồng xu cũng không nên tiêu Khi có việc đáng làm, việc ích lợi chođồng bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng.Như thế mới đúng là kiệm” Như vậy, tiết kiệm không phải là bủn xỉn, kẹt xỉ.Nhưng muốn tiết kiệm có kết quả tốt, một mặt phải kiên quyết chống xa xỉ, hoangphí, không phô trương địa vì quyền quý, mặt khác phải khéo tổ chức Bởi theoNgười, “Không biết tổ chức thì không biết tiết kiệm”

“Liêm” là trong sạch, không tham lam, tôn trọng giữ gìn của của cải Người giữđươc chữ “liêm” là người không tham tiền của, công danh, địa vị nếu sa vàonhững tội lỗi ấy, là người “bất lương” hay “ tham nhũng” Người chỉ rõ: “Cán bộcác cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ Dù to haynhỏ, có quyền mà thiếu lương tâm là có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút, có dịp “dĩcông vi tư” Vì vậy, cán bộ phải thực hành chữ LIÊM trước, để làm kiểu mẫu chodân” Đối với cán bộ các cấp trong quân đội, Người thường xuyên nhắc nhở: “Cácchú không lấy của công làm của tư, không lấy chiến lợi phẩm về cho gia đình bèbạn mới chỉ là liêm một nửa Các chú phải dạy cho bộ đội và khuyến khích nhândân không lấy của công, không lấy chiến lợi phẩm làm của riêng mới thật làliêm”

“Chính” nghĩa là không tà, ngay thẳng, đứng đắn, không bội bạc Điều gì khôngđứng đắn, thẳng thắn, tức là tà Làm việc “Chính” là người “Thiện”, làm việc “Tà”

là người “ác” Siêng năng, tiết kiệm, sống trong sạch là “Chính”; lười biếng, xa xỉ,tham lam là “Tà” Là người cách mạng phải biết phân biệt rõ thiện - ác, chính – tà

để có thể bảo vệ tổ quốc nhân dân cho đúng đắn, cho nên phải “phò chính trừ tà”.Người giữ được chữ “Chính”, thì dù làm bất cứ việc gì, ở địa vị nào đều phải giảiquyết đúng đắn ba mối quan hệ: đối với mình, đối với người và đối với việc

Đối với mình: không tự kiêu, tự đại, không tự cho mình là người giỏi nhất, sống

độ lượng, chân thật và có chí tiến thủ Đồng thời thường xuyên biết tự phê bình, tựđánh giá, tự kiểm điểm để thay đổi điểm yếu bản thân khắc phục sửa chữa và hoan

nghênh người khác phê bình mình Tự thay đổi bản thân để hoàn nhập với xã hộivới cộng đồng.

Đối với người: phải thực sự lạc quan, yêu quý, kính trọng nhân dân cũng như đất

nước, sống chân thành, không “thiên tư, thiên vị” và “ lừa đảo, lơi dụng, nịnh nọt” ,khiêm tốn học hỏi đồng chí, đồng đội và đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ;tạo sự uy tín, sự tôn trọng giữa người với người

Đối với việc: phải tích cực, chủ động, sáng tạo, giám nghĩ, giám làm, giám chịu

trách nhiệm Trong mọi công việc, phải luôn luôn biết đặt việc chung, lợi ích chungcủa cộng đồng tập thể, của Đảng lên trên hết, trước hết

Giữ vững và làm đúng ba điều trên, thì mới là người có “Chính” “Chính” là đứctính quan trọng đối với người cách mạng, đặc biệt đối với cán bộ, đảng viên Vìmuốn giáo dục người khác làm việc chính “Tự mình phải chính trước, mới giúpđược người khác chính Mình không chính, mà muốn người khác chính là vô lý” “Chí công vô tư” là đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của Tổ quốc và của nhândân lên trên lợi ích của bản thân mỗi con người; lo trước cái lo của thiên hạ, vuisau cái vui của thiên hạ Nghĩa là đem chí công vô tư mà đối với người, với việc.Cho nên, thực hành chí công vô tư, cũng có nghĩa là kiên quyết quét sạch chủnghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa cánhân là một thứ giặc nội xâm, nó nguy hiểm hơn giặc ngoại xâm, là bạn đồng minhcủa thực dân phong kiến Nó tiếp tay cho giặc ngoại xâm để chống phá ta từ bêntrong Chủ nghĩa cá nhân là mối nguy hại cho cá nhân con người, cho một Đảng và

cả dân tộc của tổ quốc, là một vật cản cực lớn cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội

Vì vậy, “thắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấutranh trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân”

Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư có mối quan hệ mật thiết, khăng khít vớinhau, tạo nên sự thống nhất trong phẩm chất đạo đức của người cách mạng Trong

đó, cần phải đi đôi với kiệm như hai chân của con người; cần mà không kiệm, thì

“như gió vào nhà trống, tay không vẫn hoàn không”, kiệm mà không cần lấy gì màkiệm Kiệm đi đôi với cần cũng như kiệm phải đi đôi với Liêm Có cần, kiệm mới

có liêm cần, kiệm, liêm là gốc rễ của chính, là điều kiện để thực hiện chí công vô

tư Người có đủ năm đức tính đó mới là người hoàn thiện, mới thực sự là ngườimột lòng, một dạ vì nước, vì dân Đó cũng là thước đo sự giàu có về vật chất, vữngmạnh về tinh thần, sự văn minh tiến bộ của một con người, cũng như của một dântộc

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh đã luôn quantâm, chú trọng và giành nhiều công sức đến việc chăm lo giáo dục, rèn luyện đạođức cách mạng cho nhân dân ta, đặc biệt là đối với cán bộ, đảng viên Bởi vì, nếucán bộ, đảng viên mắc sai lầm khuyết điểm thì sẽ ảnh hưởng đến nhiệm vụ chungcủa cách mạng, đến uy tín của Đảng của nhân dân và của tổ quốc Mặt khác, cán

bộ, đảng viên là lực lượng chủ yếu trong các công sở, đều có nhiều hoặc ít quyềnhành Nếu không giữ đúng Cần, Kiệm, Liêm, Chính thì dễ trở nên hủ bại, biếnthành sâu mọt của nhân dân

Sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong chuẩn mực này,

 “Cần” ở những thời kỳ trước đây, người phụ nữ là người làm chủ, laođộng, chăm sóc gánh vác gia đình cuộc sống, làm hậu phương vữngcách cho chống đi tham gia chống giặc Hay với thời kỳ bao cấp củaViệt Nam việc nhận các nguồn lương thực thực phẩm tiếp tế từ Đảngcon người trở nên phụ thuộc dần dẫn đến sự trì trệ, lười biếng không laođộng để tạo ra củi cải phát triển nền kinh tế, năng suất lao động của conngười thấp Đến Người, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh rằng con người aicũng cần phải lao động tạo ra vật chất “Cần cù bù siêng năng” cũngđược người xưa nhấn mạnh thì người cũng đã khẳng định được phầnnào để thấy được “lao động là vinh quang” là nghĩa vụ thiêng liêng cao

cả phát triển con người đất nước từ đó con người mới có thể hạnh phúc,gia đình đầy đủ ấm no,… không những trong lao động mà còn cả trongchiến đấu bảo vệ Tổ Quốc Con người cần có tính tự giác, tinh thân tựlực cánh sinh để mỗi người ai cũng phải có trách nhiệm trong việc bảo

vệ xây dựng đất nước

 Kiệm: vua chúa trước đây luôn tổ chức yến tiệc linh đình, coi sự phôtrương xa hoa là thể hiện sự giàu có sự quyền lực của đất nước mình caitrị, không quan trọng dân chúng đã được ấm no chưa hay còn sốngtrong cảnh lầm than nghèo nàn dân chúng khổ cực điển hình là nhiềutác phẩm văn học ( Tắt đèn, Lão Hạc, ) đã diễn tả chân thực hoàncảnh như vậy dẫn đến những suy nghĩ tư tưởng sai lầm “Kiệm” là keokiệt, bủn xỉn,… Thì trong quan điểm Hồ Chí Minh, người đã sửa lại

“Kiệm” là chi tiêu hợp lý để làm lợi cho dân Việc gì đáng để chi tiêuthì chi tiêu như xây cầu, đắp đê… còn không thì phải biết tiết kiệm đểnhững lúc khó khăn thiếu thốn có cái mà dùng như lúc thiên tai, mấtmùa đem của cải lương thực chia cho nhân dân Điều đặc biệt là được

nhân dân hưởng ứng rất đông đảo, kiệm ko chỉ là tiết kiệm về của cảivật chất mà còn về tinh thần, sức khỏe ngoài ra Người cũng nhấn mạnhtới kiệm xương máu, sức chiến đấu của nhân dân ta Kiệm của Bác còn

là kiệm lời theo phương châm nói ít mà bắt tay vào hành động, nườicũng mong muốn các cán bộ đảng viên noi theo làm tầm gương chonhân dân học tập

 Liêm: quan điểm của Hồ Chí Minh cho rằng con người sinh ra ai cũngtrong sạch, tinh khiết, tính người không phải do trời ban mà họ trởthành tốt hay xấu là do giáo dục, môi trường xung quanh tác động vào.Con người được đào tạo giáo dục trong môi trường tốt, không có tham

ô, tham nhũng thì cũng sẽ trong sạch, người dân hiểu biết quyền hạncủa mình sẽ không có những hành động xấu Theo quan niệm ngày xưacho rằng “cha mẹ sinh con, trời sinh tính” thì Hồ Chí Minh đã bác bỏquan điểm này và chứng minh cái “Liêm” trong mỗi con người

 Chính: Ở tư tưởng Hồ Chí Minh mở rộng ra không chỉ bản thân tudưỡng lương thiện mà còn là dám đứng lên đấu tranh với cái ác, loại trừcái xấu, dũng cảm, mạnh dạn trong công việc, không rụt rè nhút nhát,dám chống lại những vinh hoa phú quý không chính đáng nghĩ là nóđược thể hiện qua khác với tư tưởng Nho Giáo luôn đánh gía cao sựthành thật, ngay thẳng, rèn luyện bản thân làm điều thiện Chính đối vớimình không tự kiêu, tự đại, luôn cầu tiến bộ, không sợ người khác phêbình mình, thấy khuyết điểm dám sửa chữa; đối với người phải thựchành chữ Bác – Ái, khiêm nhường, không nịnh trên, khinh dưới, khôngdối trá, lừa lọc, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết ; đốivới việc có tinh thần trách nhiệm, quả quyết, có kế hoạch, làm việcthiện tránh điều ác chống giặc không bán nước Được giao nhiệm vụ gìquyết làm cho kỳ được, “việc thiện dù nhỏ mấy cũng làm; việc ác dùnhỏ mấy cũng tránh”

 “Chí công vô tư”: đất nước ngày xưa vẫn luôn tồn tại chủ nghĩa cá nhânnghĩa là con người vẫn đặt bản thân mình lên trên mọi thứ tạo ra một lốisống ích kỉ, chỉ biết cho riêng mình; là nguyên nhân dẫn đến hàng trămthứ bệnh nguy hiểm như: quan liêu, mệnh lệnh, bè phái, chủ quan, tham

ô, lãng phí, tham danh, trục lợi, thích địa vị, thích quyền hành, coithường tập thể, tự cao tự đại, độc đoán chuyên quyền hay là cái “tôi”lớn Chính vì thế, Hồ Chí Minh đã bày tỏ quan điểm “chí công vô tư” là