(Thảo luận tư tưởng) vấn đề bất bình đẳng giới ở việt nam hiện nay

Bất bình đẳng giới Bất bình đẳng giới là sự phân biệt đối xử với nam, nữ về vị thế, điều kiện và cơ hội bất lợi cho nam, nữ trong việc thực hiện quyền con người đóng góp và hướng thụ từ

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 2

I Một số khái niệm 3

1 Giới 3

2 Bất bình đẳng 3

3 Bất bình đẳng giới 3

II Vấn đề bất bình đẳng giới thời xưa 3

1 Quan điểm của người xưa về phụ nữ 4

2 Người phụ nữ xưa phải chịu nỗi khổ bởi “ đạo Tam tòng” 4

3 Người phụ nữ xưa phải sống trong những hủ tục, tư tưởng lạc hậu 5

III Vấn đề bất bình đẳng giới ở Việt Nam hiện nay 6

1 Thực trạng bất bình đẳng giới 8

2 Bất bình đẳng giới về cơ cấu quản lý, tổ chức 8

3 Bất bình đẳng giới về kinh tế 8

4 Bất bình đẳng giới về thu nhập 8

5 Bất bình đẳng giới về dân số - kế hoạch hóa gia đình 9

6 Tình trạng phân biệt đối xử giữa bé trai và bé gái 9

IV NGUYÊN NHÂN GÂY RA BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI 9

1 Nguyên nhân khách quan 9

2 Nguyên nhân chủ quan 9

V GIẢI PHÁP HẠN CHẾ SỰ BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI 10

1 Trên lĩnh vực giáo dục 10

2 Trên lĩnh vực truyền thông 10

3 Trên lĩnh vực chính trị - kinh tế - pháp luật 11

KẾT LUẬN 12

LỜI MỞ ĐẦU

Theo số liệu thống kê của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFP), dân số thế giới đã lên đến 7,8 tỷ người (năm 2020) Mỗi ngày có hơn 70 000 nữ thanh thiếu niên kết hôn vào khoảng 40 000 phụ nữ sinh con Ở Việt Nam theo số liệu thống kê năm 2020, dân số Việt Nam đã lên tới 97,58 triệu người, tăng 1,14% so với năm 2019 Trong đó, phụ nữ chiếm 50,2% dân số Tuy nhiên, sự mất bình đẳng nam – nữ trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng trong nhiều lĩnh vực vẫn đang là một vấn đề đáng lo ngại

Ở nước ta hiện nay, tuy đã bước vào một thời đại mới, bước vào một kỷ nguyên mới, nhưng hiện tượng phụ nữ bị đánh đập, bị lạm dụng… vẫn đang diễn ra khá phổ biến Vấn đề bất bình đẳng giới cũng như vấn đề giải phóng phụ nữ được nhà nước ta, các ban ngành và toàn xã hội quan tâm sâu sắc

Đây không phải là một vấn đề còn mới mẻ, nhưng cũng không phải là vấn đề cũ kỹ và

có lẽ sẽ không bao giờ là một vấn đề bị coi là “lỗi thời” Khi chọn đề tài này chúng em muốn

đi sâu vào nghiên cứu tình trạng bất bình đẳng giới ở Việt Nam hiện nay, và xin đưa ra một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng này

I Một số khái niệm

1 Giới

Giới là một thuật ngữ để chỉ vai trò, hành vi ứng xử xã hội và những kỳ vọng liên quan đến nam và nữ Nó được coi là phạm trù xã hội có vai trò quyết định đến cơ hội cuộc sống của con người, xác định vai trò của họ trong xã hội và trong nền kinh tế Giới chỉ khác biệt về xã hội và quan hệ về quyền lực giữa trẻ em trai và trẻ em gái, giữa phụ nữ và nam giới được hình thành và khác nhau ngay trong một nền văn hóa, giữa các nền văn hóa và thay đổi theo thời gian

2 Bất bình đẳng

Bất bình đẳng là sự không bình đẳng, sự không bằng nhau về các cơ hội hoặc lợi ích đối với những cá nhân khác nhau trong một nhóm hoặc nhiều nhóm trong xã hội

3 Bất bình đẳng giới

Bất bình đẳng giới là sự phân biệt đối xử với nam, nữ về vị thế, điều kiện và cơ hội bất lợi cho nam, nữ trong việc thực hiện quyền con người đóng góp và hướng thụ từ sự phát triển của gia đình của đất nước

II Vấn đề bất bình đẳng giới thời xưa

Bất bình đẳng giới ở nước ta đã xuất hiện từ rất xa xưa ngay từ khi

lịch sử Việt Nam bắt đầu Khi mới khai hoang lập quốc, nhân dân ta đã từng

thuộc chế độ “ mẫu hệ” Đó là thời kỳ mà người phụ nữ được coi trọng hơn

rất nhiều người đàn ông, trong thời kỳ mẫu hệ , người mẹ hay nữ giới nói

chung nắm quyền cai quản gia đình, xã hội còn nam giới “không có quyền,

không có trách nhiệm” Nguyên nhân là do , khi con người còn hoang sơ,

chức năng chính của người phụ nữ là sinh con đẻ cái, hái lượm và nuôi sống

gia đình, điều này dẫn đến quyền lợi thuộc về chị em và vai trò người đàn

ông mờ nhạt hơn Điển hình ở nước ta có thể thấy vào cuộc khởi nghĩa Hai

Bà Trưng vào những năm 40TCN với hai nữ tướng lãnh đạo tài ba và tất cả

các quân lính lúc đó đều là nữ giới xông pha ra chiến trường Việc này có thể

thấy vai trò của người phụ nữ lớn mạnh như thế nào trong thời kỳ này

Nhưng sau khi chuyển từ đời sống hái lượm săn bắt sang định canh định cư với nông nghiệp làm chủ đạo, vai trò người đàn ông dần lớn lên Dẫn đến hiện tượng “ trọng nam khinh nữ”- một tư tưởng đáng sợ trong lịch sử 3000 năm dân tộc Việt Nam ta Điển hình như trong hơn 1000 năm thời kỳ phong kiến ở nước ta, tiếng nói của người phụ nữ cực kỳ thấp, hầu như

là không có

Vấn đề bất bình đẳng giới đã xuất hiện từ rất lâu ở Việt Nam, mà biểu hiện rõ nhất là

tư tưởng “trọng nam khinh nữ”

Người phụ nữ Việt Nam xưa luôn là tấm gương sáng về lòng vị tha, đức hy sinh cao

cả nhưng về quyền lợi người phụ nữ phong kiến lại chịu những thiệt thòi mất mát quá lớn

1 Quan điểm của người xưa về phụ nữ

Việt Nam là nước bị ảnh hưởng mạnh bởi tư tưởng phong kiến và Nho giáo Nó

ăn sâu bén rễ vào đời sống nhiều thế hệ Có câu “Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô” với ý nghĩa là "một con trai thì là có nhưng mười con gái vẫn là không có", thể hiện cách đánh giá con là nam hay nữ trong Nho giáo Theo đó, các gia đình hay dòng họ từ xưa (và thậm chí cả ngày nay) vẫn có tư tưởng coi trọng việc sinh con trai Tư tưởng trọng nam khinh nữ, bắt buộc phải sinh được con trai để nối dõi tông đường gây áp lực nặng nề cho những người phụ nữ trong xã hội phong kiến Không hiếm gia đình có tư tưởng chỉ đầu tư, vun vén cho con trai mà thờ ơ, lạnh nhạt với con gái Nếu không có con cháu trai nối dõi vẫn bị xem là tuyệt tự và khi

bố mẹ hoặc ông bà chết đi sẽ không có người và nơi thờ cúng

Lớn lên, đến tuổi đi học, người con gái không được đến trường, không được đi thi bởi theo quy định của Nhà nước phong kiến về thi cử: chỉ có nam giới mới được học hành, thi cử, ra làm quan, chỉ có nam giới mới làm chủ lễ cúng bái ở đình làng, cúng lễ gia tiên Đến tuổi trưởng thành, đời sống người phụ nữ càng bị ràng buộc chặt chẽ của lễ giáo phong kiến với những trói buộc, theo chuẩn mực “Tam tòng”, “tứ đức”

2. Người phụ nữ xưa phải chịu nỗi khổ bởi “ đạo Tam tòng”

Ðiều bất bình đẳng của người phụ nữ xưa chính là việc họ bị "gạt" ra khỏi cuộc sống thênh thang của xã hội và "dồn" vào khuôn khổ chật hẹp của đời sống gia đình Xã hội phong kiến, dưới sự ảnh hưởng mạnh mẽ của tư tưởng Nho giáo đã thể chế hóa điều này bằng

"đạo Tam tòng": Tại gia tòng phụ; Xuất giá tòng phu; Phu tử tòng tử (Ở nhà theo cha; lấy chồng theo chồng; chồng chết theo con trai)

“Tại gia tòng phụ”: Người cha có quyền uy tuyệt đối trong gia đình Người con gái

phải nghe theo cha, phục tùng mệnh lệnh của cha mẹ mà ít có những chính kiến cá nhân

Trong giai đoạn tòng phụ, người con gái được học đủ thứ Học nhiều nhưng không phải để tiến thân bằng con đường khoa cử, mà học để chuẩn bị lấy chồng “ Cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” Vì thế, người con gái không có quyền quyết định hạnh phúc của chính bản thân mình Tục tảo hôn trong xã hội phong kiến xưa sớm dồn ép người con gái phải nhận cái thiên chức làm mẹ sát với lẽ tự nhiên nhất Gái thập tam, nam thập lục - người con gái 13 tuổi, trai 16 tuổi là đến độ dựng vợ gả chồng Vì vậy khi còn tại gia, người cha, người mẹ thường dạy con gái ăn ở làm sao cho tử tế, cho được tiếng gái lành Tứ đức đặc biệt được chú trọng đưa vào giáo dục con gái trong giai đoạn này Với tứ đức, bao giờ người con gái cũng phải thu mình với công, dung, ngôn, hạnh, luôn luôn phải giữ gìn tiết hạnh làm câu sửa mình

“Xuất giá tòng phu”: Rời nhà cha mẹ đẻ, phụ nữ bước vào cuộc đời xuất giá

tòng phu Đến khi lấy chồng, người phụ nữ bị mất tên gọi (người ta gọi người vợ theo tên của chồng) Nếu lấy chồng mà không sinh con hay có ác tật là hai trong bảy tội (thất xuất) bị đuổi khỏi nhà chồng Còn đàn ông lấy vợ mà không sinh được con trai thì bị coi là “đại bất hiếu” Những người phụ nữ không sinh được con trai đôi khi phải ngậm ngùi cho chồng “nạp thiếp” (lấy vợ lẽ) hoặc chủ động lấy vợ lẽ cho chồng để rồi âm thầm chịu cảnh “kẻ đắp chăn bông,

kẻ lạnh lùng” Bên cạnh trách nhiệm người vợ, người phụ nữ còn làm thêm nghĩa vụ của người con trong gia đình mới Thử thách đầu tiên người phụ nữ phải vượt qua là cáng đáng những công việc ngổn ngang phức tạp của gia đình nhà chồng Có thể nói, cô con dâu mới phải quán xuyến hầu hết những công việc, vừa tham gia lao động sản xuất dưới con mắt dò xét của nhà chồng Ðiều này tạo cho phụ nữ xưa có rất nhiều ý chí và nghị lực Song thực tế phũ phàng hơn lại đẩy họ tới cảnh "cam chịu"

“Phu tử tòng tử” : Người phụ nữ xưa bị tước mất quyền thừa kế tài sản, tất cả

tài sản đều thuộc sở hữu của người con trai, từ đó người phụ nữ bị rơi cảnh phụ thuộc, nương nhờ vào con trai để sống

Không những thế quan niệm tòng tử còn trói buộc hạnh phúc của nhiều người phụ nữ Trong khi "trai năm thê bảy thiếp" thì "gái chính chuyên chỉ có một chồng" Ðôi khi sức sống, niềm khát khao của họ bị cái "chính chuyên" kiềm tỏa mà không thể thoát ra được Tái giá được xem là "phản bội", vi phạm chuẩn mực đạo đức xã hội Người tái giá đa số cũng chỉ làm tôi thiếp, bị thiệt thòi, hiếm có được ý nghĩa thật sự của hai từ hạnh phúc

3 Người phụ nữ xưa phải sống trong những hủ tục, tư tưởng lạc hậu

Người phụ nữ xưa nếu phạm phải 1 trong 4 tội trạng sau sẽ bị làng phạt vạ là tội bỏ con, tội "ăn non đòng đòng" (chửa hoang), tội bỏ chồng và tội thông gian Người chịu tội sẽ bị trói chặt tay chân, bỏ vào chiếc rọ nhốt heo, quăng xuống sông và không cho phép ai bơi ra cứu vớt, nếu không sẽ xử chung tội Thả bè trôi sông hay cạo đầu bôi vôi cũng là một trong những hình thức khác nhau để xử những tội trạng trên

Mặc dù thời nào thì việc ngoại tình cũng là sai, thế nhưng những hình phạt tàn khốc như cạo đầu bôi vôi, thả cho trôi sông quả thực đã trở thành nỗi ám ảnh cũng như biểu tượng của sự trọng nam khinh nữ bởi lẽ người phải chịu những hình phạt này đa phần là phụ nữ Còn người đàn ông thông gian, vượt quá giới hạn cùng người phụ nữ đó được cho là bị dụ dỗ

mà thôi

Đây mới chỉ là một trong nhiều những hủ tục lạc hậu mà người phụ nữ xưa phải chịu đựng

Có thể thấy, bất bình đẳng xưa đã tồn tại lâu đời, người phụ nữ phải cam chịu, nhẫn nhục trong khi người đàn ông lại được xem trọng, có quyền định đoạt cuộc sống của người phụ nữ

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện nhiều bước đột phá về nhận thức và hành động, từ khía cạnh luật pháp, chính sách đến thực tiễn và đạt được nhiều thành tựu quan trọng về bình đẳng giới Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia xóa bỏ khoảng cách giới nhanh nhất trong vòng hơn 20 năm qua Điểm nổi bật trong việc bảo đảm quyền lợi về giới ở Việt Nam là việc hoàn thiện khung luật pháp, chính sách về bình đẳng giới Ngay từ năm 1946, trong Hiến pháp đầu tiên của chế độ mới, mục tiêu bình đẳng giới đã được ghi nhận Tiếp đó, trong các lần sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, việc bảo đảm bình đẳng giới đều được quy định rõ ràng Hiến pháp năm 2013 quy định “công dân nam, nữ bình đẳng về mọi mặt Nhà nước có chính sách bảo đảm quyền và cơ hội bình đẳng giới” và

“nghiêm cấm phân biệt đối xử về giới” Bên cạnh đó, Luật Bình đẳng giới (năm 2006), Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (năm 2007) được triển khai thực hiện Nhiều bộ luật khác có liên quan mật thiết đến quyền lợi của nam giới và nữ giới như Luật Phòng, chống mua bán người (năm 2012), Bộ luật Lao động (năm 2012), Luật Việc làm (năm 2013) … đều được lồng ghép vấn đề giới Bên cạnh đó, có nhiều Nghị định và văn bản dưới luật được ban hành

để cụ thể hóa các nội dung của Luật Bình đẳng giới và Luật Phòng, chống bạo lực gia đình

Cùng với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách, bộ máy quốc gia về bình đẳng giới cũng được củng cố Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội được giao nhiệm vụ là

cơ quan chủ trì giúp Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về bình đẳng giới trên

phạm vi toàn quốc Để thực hiện chức năng này, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thành lập Vụ Bình đẳng giới Các bộ, ngành khác phân công đầu mối tham mưu công tác quản lý nhà nước về bình đẳng giới Ở địa phương, các tỉnh, thành phố đã thành lập phòng bình đẳng giới hoặc bố trí 1 cán bộ đầu mối làm công tác bình đẳng giới Đối với cấp huyện và cấp xã, hầu hết cán bộ phòng lao động - thương binh và xã hội và cán bộ văn hóa xã hội được phân công làm kiêm nhiệm công tác này Ngoài ra, Ủy ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam - một tổ chức phối hợp liên ngành thành lập từ năm 1993, vẫn tiếp tục được kiện toàn và nâng cao chất lượng, gồm các thành viên là đại diện của nhiều bộ, ngành và cơ quan Trung ương, giúp phối hợp hoạt động có hiệu quả từ các ban, ngành vì mục tiêu bình đẳng giới

Có thể nói, việc bảo đảm quyền bình đẳng giới đạt được nhiều thành tựu lớn Hệ thống chính sách, pháp luật về bình đẳng giới ngày càng hoàn thiện Cấp ủy, chính quyền các cấp có chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động về thực hiện bình đẳng giới Quyền bình đẳng giới trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, bảo vệ sức khỏe, đời sống gia đình… được thực hiện đầy đủ hơn

Tuy nhiên, khoảng cách giới còn tồn tại khá lớn trong một số lĩnh vực của cuộc sống Trước hết là sự tham gia của phụ nữ trong lĩnh vực chính trị còn hạn chế, đặc biệt là ở cấp cơ

sở Tỷ lệ cán bộ nữ làm công tác quản lý, lãnh đạo còn thấp so với các vị trí quản lý, lãnh đạo nói chung và so với sự gia tăng của lực lượng lao động nữ Định kiến giới truyền thống về vai trò của phụ nữ, gắn phụ nữ với công việc chăm sóc gia đình và nam giới với việc kiếm tiền giúp gia đình vẫn còn tồn tại Chính sách, cơ chế công tác cán bộ nữ chưa triển khai đồng bộ, thiếu một lộ trình tạo nguồn cán bộ cụ thể

Trong lĩnh vực kinh tế, cơ hội của phụ nữ tiếp cận việc làm có thu nhập cao và các nguồn lực kinh tế vẫn còn thấp hơn so với nam giới Một số chỉ tiêu đặt ra ở Chiến lược quốc gia bình đẳng giới về lao động, đào tạo… vẫn chưa đạt được Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tỷ lệ lao động nữ nông thôn dưới 45 tuổi được đào tạo nghề và chuyên môn kỹ thuật đạt 11,8% năm 2013, bằng gần một nửa so với chỉ tiêu kế hoạch đề ra Tỷ lệ phụ nữ tham gia vào các công việc dễ bị tổn thương cao hơn nam giới; phụ nữ chiếm tỷ lệ cao hơn trong khu vực phi chính thức của thị trường lao động Họ kiếm được ít thu nhập hơn và ít được pháp luật về lao động bảo vệ và ít được tiếp cận trực tiếp với sự bảo trợ xã hội

Về mặt chăm sóc sức khỏe, việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản của phụ

nữ vùng nông thôn, vùng dân tộc thiểu số còn hạn chế Tỷ suất tử vong mẹ còn cao so với một

số nước trong khu vực Định kiến giới, tư tưởng “trọng nam khinh nữ” vẫn còn khá phổ biến Phụ nữ vẫn được coi là người đảm nhận chính công việc chăm sóc gia đình, nam giới vẫn được kỳ vọng trở thành người thành đạt, bảo đảm kinh tế cho gia đình Mặc dù phụ nữ tham gia ngày càng nhiều hơn vào các quyết định trong gia đình, song nam giới vẫn là người ra các quyết định chính Điều này đang tạo ra những rào cản đối với sự lựa chọn các cơ hội phát triển của cả nam và nữ Tình trạng bạo lực đối với phụ nữ tồn tại khá nghiêm trọng Nhận thức về pháp luật của cán bộ và người dân về phòng, chống bạo lực gia đình còn hạn chế Tại không ít địa phương, các cấp chính quyền, cộng đồng coi bạo lực gia đình là chuyện riêng tư của mỗi gia đình Chế tài thực hiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình chưa mạnh, chưa xử

lý nghiêm các hành vi bạo lực gia đình

Về mặt luật pháp, một số văn bản hướng dẫn, thể chế hóa quy định của pháp luật liên quan đến bình đẳng giới chậm được ban hành Việc triển khai quy định lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và đánh giá việc lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong xây dựng và thẩm định các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật đạt kết quả chưa cao

Nhìn chung, việc bảo đảm quyền bình đẳng giới ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

có tiến bộ vượt bậc so với trước Phụ nữ và nam giới có sự bình đẳng về thực chất trên các lĩnh vực cuộc sống, tuy nhiên, việc thực hiện quyền bình đẳng giữa nam và nữ còn nhiều hạn chế

1 Thực trạng bất bình đẳng giới

Ở Việt Nam, bên cạnh các thành tựu đạt được về bình đẳng giới, chúng ta vẫn phải thừa nhận một thực tế là tình trạng bất bình đẳng giới còn diễn ra trên một số lĩnh vực, tồn tại dưới một số hình thức khác nhau

Thực tế ở Việt Nam hiện nay, bất bình đẳng giới còn thể hiện trên một số lĩnh vực xã hội quan trọng, phụ nữ vẫn chịu nhiều gánh nặng công việc, thu nhập, phân biệt đối xử

2 Bất bình đẳng giới về cơ cấu quản lý, tổ chức

Một trong những vấn đề bất bình đẳng giới là sự tham gia của phụ nữ trong cơ cấu tổ chức, quản lý xã hội còn hạn chế, đặc biệt ở cấp cơ sở

Tỷ lệ cán bộ nữ làm công tác quản lý, lãnh đạo còn thấp so với các vị trí quản lý, lãnh đạo nói chung, so với sự gia tăng của lực lượng lao động nữ nói riêng Mặc dù tỷ lệ này tăng nhẹ qua các năm song chưa đồng đều, chưa ổn định, vẫn ở mức thấp so với mục tiêu đặt ra

3. Bất bình đẳng giới về kinh tế.

Ở một số nơi vấn đề chênh lệch thu nhập giữa nam và nữ cùng một vị trí công việc vẫn diễn ra, cơ hội để phụ nữ tiếp cận những việc làm có thu nhập cao vẫn thấp hơn so với nam giới, lao động nữ chưa được đánh giá cao như lao động nam, là đối tượng dễ bị rủi ro và tổn thương hơn khi doanh nghiệp có nhu cầu cắt giảm nhân lực…

Khi tiếp nhận một lao động nữ trẻ thì các chủ doanh nghiệp thường e ngại về thời gian

6 tháng nghỉ thai sản Nhiều doanh nghiệp buộc lao động nữ ký thêm một phụ lục trong hợp đồng lao động là không được mang thai trong thời gian 2 năm đầu làm việc

=> Từ đó dẫn đến tình trạng một số doanh nghiệp thích tuyển lao động nam dù khả năng làm việc của họ thua kém nữ giới

4. Bất bình đẳng giới về thu nhập

Theo số liệu báo cáo của Tổng cục Dạy nghề (Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội) năm 2017, mức lương bình quân hằng tháng của lao động nữ khoảng 4,58 triệu đồng, thấp hơn so với lao động nam (5,19 triệu đồng) Lý do chính là vì phụ nữ phải chăm sóc con, đảm đang việc gia đình nên ngày công không cao bằng nam giới

5 Bất bình đẳng giới về dân số - kế hoạch hóa gia đình

Vai trò của nam giới tham gia KHHGĐ còn hạn chế, phụ nữ được coi là người phải chịu trách nhiệm thực hiện KHHGĐ

Thực tế, mang thai khi nào và sinh bao nhiêu con lại thường do người chồng hoặc gia đình chồng quyết định, có hay không sử dụng biện pháp tránh thai để giãn khoảng cách sinh hoặc không sinh con cũng thường do người chồng, gia đình chồng quyết định

6 Tình trạng phân biệt đối xử giữa bé trai và bé gái

Theo số liệu của Bộ Y tế, nếu như năm 2015 tỷ số giới tính khi sinh tại nước ta là 112,8 bé trai trên 100 bé gái thì đếm năm 2016, tỷ lệ này đã tới 113,4/100

Nếu tỷ số giới tính tiếp tục gia tăng và ngày càng lan rộng như hiện nay thì vấn đề về mất cân bằng giới của Việt Nam trong 20-25 năm sau là hết sức nghiêm trọng

IV NGUYÊN NHÂN GÂY RA BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI

1. Nguyên nhân khách quan

Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho giáo với nhiều phong tục, tập quán tạo nên khát vọng phải có con trai và tư tưởng “trọng nam khinh nữ” dường như đã ăn sâu vào trong suy nghĩ và tư tưởng của người Việt

Phụ nữ Việt Nam hiện nay chủ yếu vẫn đảm nhiệm các công việc chính trong gia đình Theo một số nghiên cứu chỉ ra rằng thời gian lao động của phụ nữ thường cao hơn đàn ông từ 3-4h mỗi ngày Khoảng thời gian này chính là dành cho công việc nội trợ không tên và không được trả công Về phía nam giới thì vẫn thường có suy nghĩ rằng việc gia đình là mặc nhiên dành cho phụ nữ Thực tế cho thấy rằng ngay từ khi còn bé, trong các gia đình Việt, việc phân công công việc trong nhà như quét nhà, nấu cơm, … đó là việc của con gái Qua đó ta có thể thấy ngay từ khi còn nhỏ, các bé gái đã dần hình thành suy nghĩ là con gái thì phải biết chăm sóc, phục vụ, lo toan mọi việc trong gia đình

Hơn nữa, từ xưa đến nay, người ta vẫn quan niệm rằng hạnh phúc của người phụ nữa

là được hi sinh cho chồng, cho con Nhiều khi quan niệm này còn khắt khe đến mức nếu ai thành đạt trong những công việc xã hội mà không có nhiều thời gian cho việc gia đình thì bị coi là chưa đủ đức hạnh Thời xưa, đã hình thành rất nhiều quan niệm khắt khe với người phụ

nữ như là: “tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử” hay “công dung ngôn hạnh”,

…

2 Nguyên nhân chủ quan

Một nguyên nhân sâu xa nữa xuất phát từ chính những suy nghĩ và quan niệm của bản thân người phụ nữ

Họ vẫn thường quan niệm rằng việc ra ngoài kiếm tiền hay đảm nhận những công việc của xã hội là việc của đàn ông, họ chỉ cần chăm lo và giữ lửa trong gia đình còn các vấn đề thế sự hay lao động chính là trách nhiệm của nam giới Vì thế mà cũng dần hình thành suy nghĩ phụ thuộc, họ không mưu cầu cơ hội được khẳng định mình, giải phóng bản thân khỏi

những ràng buộc từ trước đến nay, thậm chí là không tin tưởng vào năng lực của bản thân Để rồi từ đó hình thành những suy nghĩ tiêu cực hay lo sợ nếu như làm trái lại những quan niệm

từ xưa đến nay

V GIẢI PHÁP HẠN CHẾ SỰ BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI

1 Trên lĩnh vực giáo dục

Tiếp tục hoàn thiện, đẩy mạnh thực hiện các quy định của pháp luật, các chương trình hành động quốc gia về bình đẳng giới trong lĩnh vực GDĐT Chẳng hạn, tại khoản 4 Điều 14 của Luật BĐG có quy định về hỗ trợ cho nữ cán bộ, công chức, viên chức khi tham gia đào tạo, bồi dưỡng mang theo con dưới 36 tháng tuổi, nhưng nội dung này vẫn chưa có hướng dẫn

cụ thể để có thể triển khai trong thực tế Vì vậy, cần có hướng dẫn cụ thể để có thể triển khai nội dung này

- Thực hiện lồng ghép bình đẳng giới trong xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch hoạt động của ngành Giáo dục, trong xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển giáo dục của các địa phương Tăng cường kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện các chính sách bù đắp thích hợp dành riêng cho phụ nữ theo từng nhóm như nhóm nữ cán bộ, công chức, viên chức, nhóm phụ nữ nông thôn, nhóm lao động nữ (nhất là lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất, lao động ngoài nhà nước) …

- Rà soát, đánh giá thực trạng và nhu cầu đến trường của trẻ em gái và trẻ em trai ở một số địa phương trọng điểm Rà soát tình trạng bỏ học của học sinh phổ thông, chú trọng trẻ

em gái vùng dân tộc, trẻ em gái có hoàn cảnh đặc biệt dễ bị tổn thương Đặc biệt, quan tâm việc triển khai các chương trình hỗ trợ học sinh nữ trong giai đoạn chuyển tiếp từ tiểu học đến trung học cơ sở; từ trung học cơ sở đến trung học phổ thông, học nghề, trung cấp chuyên nghiệp hoặc đại học

2 Trên lĩnh vực truyền thông

Loại bỏ những ấn phẩm mang tư tưởng cổ xúy cho việc “trọng nam khinh nữ”, phát

hành những tư liệu kêu gọi sự bình đẳng giới trong gia đình và xã hội

Phê phán những hiện tượng gây bất bình đẳng giới như bạo lực gia đình, nạn buôn bán phụ nữ, … trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng như nêu ra các hình phạt thích đáng cho những hành động trên

Tuyên truyền phổ biến kiến thực rộng rãi về bình đẳng giới, đặc biệt là tới các vùng nông thôn hay vùng sâu vùng xa, các dân tộc ít người, để qua đó nâng cao nhận thức của phụ

nữ về vai trò, quyền lợi, vị trí của mình trong xã hội