bài giảng: chương 6 ngân sách nhà nước

CDV Tài chính – Ngân hàng là một ngành khá là rộng, liên quan đến tất cả các dịch vụ giao dịch, luân chuyển tiền tệ. Vì vậy có rất nhiều các lĩnh vực chuyên ngành hẹp. Ngành Tài chính – Ngân hàng chia thành nhiều lĩnh vực khác nhau: Chuyên ngành Tài chính, chuyên ngành Ngân hàng, chuyên ngành Phân tích tài chính, Quỹ tín dụng…

8/26/2021 1

Chương VI: Ngân sách Nhà nước

Giới thiệu chương

• Tài liệu tham khảo detail

8/26/2021 3

I Khái niệm và vai trò của NSNN

• 1.Khái niệm ngân sách Nhà nước

 Định nghĩa ngân sách Nhà nước detail

 Đặc điểm ngân sách Nhà nước

• 2 Vai trò của ngân sách Nhà nước

• a Đảm bảo nhu cầu chi tiêu cho Nhà

nước

• b Điều tiết nền kinh tế xã hội detail

• c Các vai trò khác detail

II Thu ngân sách Nhà nước

1 Các nguồn thu của ngân sách Nhà nước

Thuế định nghĩa

Phí định nghĩa

Lệ phí định nghĩa

Các nguồn thu khác detail

2 Phân loại thu ngân sách Nhà nước

Theo tính chất thuế tỷ suất thuế

Theo tính chất vay nợ bội chi

Theo tính chất thường xuyên của khoản thu

8/26/2021 5

III Thuế

1 Nội dung cơ bản của một luật thuế detail

2 Phân loại thuế

Theo đối tượng thu thuế detail

Theo tính chất trực tiếp của việc thu thuế detail

3 Nguyên tắc thu thuế

Nguyên tắc công bằng

Nguyên tắc trung lập

Nguyên tắc đơn giản, rõ ràng, ổn định

IV Chi ngân sách Nhà nước

Nguyên tắc cân đối ngân sách Nhà nước

1 Phân loại chi ngân sách Nhà nước

Theo thời hạn tác động của khoản chi

Theo phạm vi tác động của khoản chi

Theo cơ quan lập và thực hiện dự toán, quyết

toán

2 Nguyên tắc chi ngân sách Nhà nước

Nguyên tắc chi trên cơ sở của thu

Nguyên tắc chi tiêu có hiệu quả

Nguyên tắc chi tiêu có trọng tâm, trọng điểm

8/26/2021 7

Hết chương II

• Đối tượng chịu thuế

• Người nộp thuế & chịu thuế

• Căn cứ tính thuế

• Ưu đãi thuế

• Trực thu

• Gián thu

8/26/2021 9

Danh sách tài liệu tham khảo

• Luật ngân sách Nhà nước 27/12/2002

• Pháp lệnh phí và lệ phí 38/2001/PL

• Các luật và pháp lệnh thuế (11 total)

– E.g Luật thuế giá trị gia tăng

– Luật thuế tiêu thụ đặc biệt – Luật thuế thu nhập doanh nghiệp

– +Các nghị định hướng dẫn thi hành

Định nghĩa ngân sách Nhà nước

• “Ngân sách Nhà nước là tập hợp các khoản thu chi hàng năm được cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền phê chuẩn và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các

chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”

8/26/2021 11

Định nghĩa ngân sách Nhà nước

• “Ngân sách Nhà nước là một hệ thống các quan hệ phân phối không hoàn lại giữa Nhà nước và các chủ thể kinh tế trong xã hội thông qua quỹ ngân sách Nhà nước”

Điều tiết nền kinh tế xã hội

• Ngân sách Nhà nước được sử dụng hiệu quả có thể góp phần điều tiết nền kinh tế

xã hội qua các giai đoạn:

– Đưa về ổn định

– Duy trì sự ổn định bền vững

– Tăng trưởng trên cơ sở bền vững

• Đảm bảo sự công bằng trong kinh tế vùng

• Đảm bảo sự công bằng trong kinh tế

ngành

• Tạo ra sự chuyển dịch trong cơ cấu kinh

tế xã hội theo ý muốn chủ quan của Nhà nước

• “Thuế là nguồn thu của ngân sách Nhà

nước dựa trên cơ sở động viên bắt buộc một phần thu nhập của các cá nhân và tổ chức xã hội”

• Đặc điểm của thuế:

– Là một khoản động viên bắt buộc

– Thuế chỉ đánh trên một phần thu nhập

8/26/2021 15

Phí (thuộc ngân sách Nhà nước)

• “Là khoản thu của ngân sách Nhà nước

nhằm bù đắp một phần chi phí của các cơ quan sự nghiệp công cộng”

Lệ phí

• “Là khoản thu của ngân sách Nhà nước

nhằm bù đắp chi phí mà các cơ quan thực hiện công tác quản lý Nhà nước đã bỏ ra”

• Đặc điểm:

– Mọi khoản lệ phí đều là khoản thu của NSNN – Lệ phí bù đắp toàn bộ, đôi khi còn lớn hơn cả chi phí đã bỏ ra, khi đó được gọi là thuế

– Do các cơ quan quản lý Nhà nước thu

Tỷ suất thuế (vĩ mô)

• Đánh giá khả năng đóng góp của thuế cho GDP

• Tỷ suất thuế = Thuế thu được / GDP %

• Tỷ suất này nên đạt mức tối ưu

8/26/2021 19

Bội chi (thâm hụt) ngân sách Nhà nước

• “Là sự vượt trội của tổng chi so với tổng

thu ngân sách Nhà nước (không bao gồm vay nợ).”

• Bội chi = Vay nợ/GDP%

1 Nội dung cơ bản của luật thuế

a Mục đích của luật thuế

b Đối tượng chịu thuế và đối tượng không

thuộc diện chịu thuế detail

c Người nộp thuế và người chịu thuế detail

d Căn cứ tính thuế detail

e Các ưu đãi về thuế detail

8/26/2021 21

Theo đối tượng thu thuế

• Theo đối tượng thu thuế, có 3 nhóm thuế chính

– Thuế thu nhập

– Thuế tài sản

– Thuế hàng hoá, dịch vụ

8/26/2021 23

Đối tượng chịu thuế (thu thuế)

• “Là đối tượng bị luật thuế tác động vào

nhằm thực hiện mục đích của luật thuế đó”

• Có 3 nhóm đối tượng chịu thuế

– Thu nhập

– Tài sản

– Hàng hoá, dịch vụ

Người nộp thuế và người chịu thuế

• “Người nộp thuế là người có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế cho cơ quan thuế”

• “Người chịu thuế là người bị giảm thu

nhập thực tế trước tác động của thuế”

Các ưu đãi về thuế

• Không thuộc diện chịu thuế

• Thuế suất 0

• Thuế suất thấp

• Miễn, giảm thuế