Bài giảng Chương 6: Đường lối xây dựng hệ thống chính trị

Nội dung của bài giảng trình bày đường lối xây dựng hệ thống chính trị thời kỳ trước đổi mới (1945–1985); đường lối xây dựng hệ thống chính trị thời kỳ đổi mới. Để nắm chắc kiến thức mời các bạn cùng tham khảo bài giảng.

Ch ươ ng VI 

Đ ườ ng l i xây d ng  ố ự

h  th ng chính tr ệ ố ị

I. Đ ƯỜ NG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH  Ố Ự Ệ Ố

TR  Ị

TH I K  TR Ờ Ỳ ƯỚ C Đ I M I (1945 – 1985)  Ổ Ớ

1. Quan  ni m  v   h   th ng  ệ ề ệ ố

chính trị

       ­ Trong m i xã h i  ọ ộ

có giai c p, quy n l c c a  ấ ề ự ủ

đ ươ ng  th i  phù  h p  v i  ờ ợ ớ

l i  ích  c a  ch   th   giai  ợ ủ ủ ể

ch   c a  nhân  dân  lao  ủ ủ

đ ng  d ộ ướ i  s   lãnh  đ o  ự ạ

c a Đ ng ủ ả

I. Đ ƯỜ NG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH  Ố Ự Ệ Ố

        ­  HTCT t  s n hi n đ i th  hi n n n  ư ả ệ ạ ể ệ ề

dân ch  t  s n, bao g m: nhà n ủ ư ả ồ ướ c tiêu 

bi u cho quy n l c công, v i các c  quan  ể ề ự ớ ơ

l p pháp (ngh  vi n), c  quan hành pháp,  ậ ị ệ ơ

c  quan t  pháp; các chính đ ng; các t   ơ ư ả ổ

ch c ngh  nghi p, t  ch c chính tr  ­ xã  ứ ề ệ ổ ứ ị

h i,  cùng  tham  gia  ho t  đ ng  chính  tr   ộ ạ ộ ị

(tranh  c ,  tham  gia  chính  quy n,  bi u  ử ề ể

tình, v n đ ng qu n chúng ) Đ c tr ng  ậ ộ ầ ặ ư

c a  HTCT  t   s n  theo  ch   đ   đ i  ngh   ủ ư ả ế ộ ạ ị

hay ch  đ  t ng th ng, là ch  đ  nhi u  ế ộ ổ ố ế ộ ề

N ướ c C ng hòa xã h i ch   ộ ộ ủ

nghĩa Vi t Nam là Nhà n ệ ướ c 

pháp quy n ề

H  th ng chính tr  hi n nay ra đ i t   ệ ố ị ệ ờ ừ

khi thi t l p Nhà n ế ậ ướ c Vi t Nam Dân  ệ

ch  c ng hòa, g m ủ ộ ồ

Đ ng C ng s n Vi t Nam­ t   ả ộ ả ệ ổ

ch c chính tr , h t nhân c a  ứ ị ạ ủ

• Là đ i tiên phong c a giai c p công nhân, đ i  ộ ủ ấ ạ

bi u  trung  thành  l i  ích  c a  giai  c p  công  ể ợ ủ ấ nhân,  nhân  dân  lao  đ ng  và  c a  c   dân  t c,  ộ ủ ả ộ

có  s   m ng  lãnh  đ o  toàn  b   xã  h i  thông  ứ ạ ạ ộ ộ qua nhà n ướ c và các đoàn th  nhân dân.  ể

• v a là l c l ừ ự ượ ng h p thành, v a là l c l ợ ừ ự ượ ng  lãnh đ o h  th ng chính tr  XHCN, b o đ m  ạ ệ ố ị ả ả cho h  th ng chính tr  gi  đ ệ ố ị ữ ượ c b n ch t giai  ả ấ

c p  công  nhân  và  b o  đ m  m i  quy n  l c  ấ ả ả ọ ề ự thu c v  nhân dân ộ ề

H  th ng Nhà n ệ ố ướ c g m ồ

• Qu c h i, Ch  t ch n ố ộ ủ ị ướ c, Chính ph , Tòa  ủ

án nhân dân t i cao, Vi n ki m sát Nhân  ố ệ ể

dân  T i  cao,  T   ch c  b   máy  c p  đ a  ố ổ ứ ộ ấ ị

ph ươ ng

S  Đ  T  CH C B  MÁY NHÀ NƠ Ồ Ổ Ứ Ộ ƯỚC 

C NG HÒA XàH I CH  NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ

  Nhà n ướ c ta hi n nay đ ệ ượ ổ c t  ch c theo  ứ

nguyên t c t p quy n xã h i ch  nghĩa, đ ắ ậ ề ộ ủ ượ c  xây d ng theo h ự ướ ng v a đ m b o s  th ng  ừ ả ả ự ố

nh t quy n l c, v a có s  phân công phân  ấ ề ự ừ ự

nhi m ngày càng rành m ch ệ ạ

• Qu c h i:  ố ộ là c  s  c a h  th ng các c  quan nhà nơ ở ủ ệ ố ơ ước, là 

c   quan  đ i  bi u  cao  nh t  c a  nhân  dân,  c   quan  quy n ơ ạ ể ấ ủ ơ ề

l c  nhà  nự ước  cao  nh t.  M i  quy n  l c  nhà  nấ ọ ề ự ước  được 

th ng nh t   Qu c h i. Qu c h i có nhi m v  và quy n ố ấ ở ố ộ ố ộ ệ ụ ề

h n  ch   y u  nh   l p  pháp,  hi n  pháp,  giám  sát  t i  cao ạ ủ ế ư ậ ế ố

vi c tuân th  hi n pháp, pháp lu t; quy t đ nh nh ng v n ệ ủ ế ậ ế ị ữ ấ

đ   quan  tr ng  trong  phát  tri n  kinh  t   ­  xã  h i  c a  đ t ề ọ ể ế ộ ủ ấ

nước và nhi u nhi m v  quan tr ng v  t  ch c cán b , v  ề ệ ụ ọ ề ổ ứ ộ ềcác chính sách…. 

Nhà n ướ c ta hi n nay đ ệ ượ ổ c t  ch c theo nguyên t c  ứ ắ

t p quy n xã h i ch  nghĩa, đ ậ ề ộ ủ ượ c xây d ng theo  ự

h ướ ng v a đ m b o s  th ng nh t quy n l c, v a có  ừ ả ả ự ố ấ ề ự ừ

s  phân công phân nhi m ngày càng rành m ch ự ệ ạ

• Ch   ủ t ch  n ị ướ  ng c: ườ i  đ ng  đ u  nhà  n ứ ầ ướ c,  thay 

m t đ t n ặ ấ ướ c v  đ i n i và đ i ngo i, do Qu c h i  ề ố ộ ố ạ ố ộ

b u.  Ch   t ch  n ầ ủ ị ướ c  ph i  báo  cáo  công  vi c  c a  ả ệ ủ mình tr ướ c Qu c h i và ch u trách nhi m tr ố ộ ị ệ ướ c QH. 

• Chính  ph :  ủ đ ượ c  xây  d ng  theo  h ự ướ ng  t p  trung  ậ vào lĩnh  v c  hành  chính nhà n ự ướ c,  v a  là  c  quan  ừ ơ

ch p  hành  c a  c   quan  quy n  l c  nhà  n ấ ủ ơ ề ự ướ c  cao 

nh t,  Chính  ph   cũng  đ ấ ủ ượ c  xác  đ nh  là  c   quan  ị ơ hành  chính  nhà  n ướ c  cao  nh t.  Chính  ph   th ng  ấ ủ ố

nh t qu n lý vi c th c hi n các nhi m v  kinh t ,  ấ ả ệ ự ệ ệ ụ ế văn hoá, xã h i, qu c phòng, an ninh và đ i ngo i  ộ ố ố ạ nhà n ướ c. 

• Ngoài ra, b  máy nhà n ộ ướ c ta còn có  Toà án  nhân  dân và Vi n Ki m sát nhân dân ệ ể

M t tr n T  qu c và các t   ặ ậ ổ ố ổ

ch c chính tr ­xã h i  ứ ị ộ

• Đ i  di n  cho  l i  ích  c a  c ng  đ ng  xã  h i  tham  gia  vào  h   ạ ệ ợ ủ ộ ồ ộ ệ

th ng  chính  tr   theo  tôn  ch ,  m c  đích,  tính  ch t  c a  t ng  t   ố ị ỉ ụ ấ ủ ừ ổ

ch c.  ứ

• Hi n nay,   Vi t Nam có trên 320 t  ch c h i và các đoàn th   ệ ở ệ ổ ứ ộ ể nhân dân quy mô ho t đ ng toàn qu c, hàng ngàn h i c p t nh,  ạ ộ ố ộ ấ ỉ hàng v n h i c p huy n, xã… ạ ộ ấ ệ các h i đoàn trong lĩnh v c kinh  ộ ự

t  ­ xã h i, các t  ch c hi p h i ngh  nghi p, kinh doanh, d ch  ế ộ ổ ứ ệ ộ ề ệ ị

v   xã  h i ụ ộ Ví  d :  m t  s   t   ch c  chính  tr   ­  xã  h i  ­  ngh   ụ ộ ố ổ ứ ị ộ ề nghi p nh  Liên hi p các h i khoa h c, kĩ thu t Vi t Nam, Liên  ệ ư ệ ộ ọ ậ ệ

hi p  các  h i  h u  ngh   Vi t  Nam,  H i  nhà  báo  Vi t  Nam,  H i  ệ ộ ữ ị ệ ộ ệ ộ

lu t gia, H i b o v  ng ậ ộ ả ệ ườ i tiêu dùng, Hi p h i siêu th , H i Ch   ệ ộ ị ộ ữ

th p đ ậ ỏ

• Ở  Vi t Nam hi n có 5 t  ch c chính tr ­xã h i g m: T ng Liên  ệ ệ ổ ứ ị ộ ồ ổ đoàn  Lao  đ ng  Vi t  Nam,  Đoàn  Thanh  niên  c ng  s n  H   Chí  ộ ệ ộ ả ồ Minh,  H i  Liên  hi p  ph   n   Vi t  Nam,  H i  C u  chi n  binh,  ộ ệ ụ ữ ệ ộ ự ế

H i nông dân Vi t Nam.  ộ ệ

M t tr n T  qu c ặ ậ ổ ố

• là  liên  minh  chính  tr   ­  t   ch c  liên  hi p  t   ị ổ ứ ệ ự nguy n c a các đoàn th  nhân dân và các cá  ệ ủ ể nhân tiêu bi u c a các giai c p, các t ng l p  ể ủ ấ ầ ớ

xã h i, các dân t c, tôn giáo; là t  ch c  đ i  ộ ộ ổ ứ ạ

di n cho ý chí đ i đoàn k t và nguy n v ng  ệ ạ ế ệ ọ chân chính c a nhân dân; n i t p h p trí tu   ủ ơ ậ ợ ệ

c a  con  ng ủ ườ i  Vi t  Nam  yêu  n ệ ướ c,  n i  ơ

th ng nh t hành đ ng gi a các t  ch c thành  ố ấ ộ ữ ổ ứ viên,  ph i  h p  v i  chính  quy n  th c  hi n  ố ợ ớ ề ự ệ

n n  dân  ch ,  chăm  lo  b o  v   l i  ích  chính  ề ủ ả ệ ợ đáng  c a  các  t ng  l p  nhân  dân;  giám  sát,  ủ ầ ớ

b o v , tham gia xây d ng nhà n ả ệ ự ướ c, qu n lí  ả

xã h i. M t tr n T  qu c có ch c năng tham  ộ ặ ậ ổ ố ứ chính,  tham  ngh   và  giám  sát;  đoàn  k t  nhân  ị ế dân, chăm lo đ i s ng, l i ích c a các thành  ờ ố ợ ủ viên,  th c  hi n  dân  ch   và  đ i  m i  xã  h i,  ự ệ ủ ổ ớ ộ

th c  thi  quy n  và  nghĩa  v   công  dân,  th t  ự ề ụ ắ

ch t  m i  liên  h   gi a  Đ ng,  Nhà  n ặ ố ệ ữ ả ướ c  và  nhân dân. 

T ng Liên đoàn lao đ ng Vi t Nam ổ ộ ệ

• là t  ch c chính tr  ­ xã h i r ng l n c a giai c p công nhân ổ ứ ị ộ ộ ớ ủ ấ

và nh ng ngữ ười lao đ ng t  nguy n l p ra nh m m c đích ộ ự ệ ậ ằ ụ

t p  h p,  đoàn  k t  l c  lậ ợ ế ự ượng,  xây  d ng  giai  c p  công  nhân ự ấ

Vi t  Nam  l n  m nh  v   m i  m t;  đ i  di n  và  b o  v   các ệ ớ ạ ề ọ ặ ạ ệ ả ệquy n, l i ích h p pháp, chính đáng c a công nhân viên ch c ề ợ ợ ủ ứlao đ ngộ

•  tham gia qu n lý Nhà nả ước, qu n lý kinh t  ­ xã h i, tham ả ế ộgia ki m tra, giám sát ho t  đ ng c a c  quan nhà nể ạ ộ ủ ơ ước, t  ổ

ch c  kinh  t ;  giáo  d c,  đ ng  viên  công  nhân  viên  ch c  lao ứ ế ụ ộ ứ

đ ng phát huy quy n làm ch  đ t nộ ề ủ ấ ước, th c hi n nghĩa v  ự ệ ụcông dân, xây d ng và b o v  T  qu c. ự ả ệ ổ ố

Đoàn thanh niên c ng s n H  Chí Minh ộ ả ồ

• t p h p t ng l p thanh niên, là đoàn th  c a  ậ ợ ầ ớ ể ủ các thanh niên  u tú, đ i h u b  c a Đ ng.  ư ộ ậ ị ủ ả

• T   ch c  Đoàn  đ ổ ứ ượ c  thành  l p  trên ph m vi  ậ ạ

c  n ả ướ c, có m t   h u h t các c  quan, đ n  ặ ở ầ ế ơ ơ

v ,  t   ch c  t   trung  ị ổ ứ ừ ươ ng  đ n  c   s   nh m  ế ơ ở ằ thu  hút  th   h   tr   vào  nh ng  ho t  đ ng  xã  ế ệ ẻ ữ ạ ộ

h i  b   ích,  lành  m nh,  qua  đó  giáo  d c  ý  ộ ổ ạ ụ

th c tôn tr ng pháp lu t cho đoàn viên thanh  ứ ọ ậ niên.

H i Nông dân Vi t Nam ộ ệ

• v n  đ ng  giáo  d c  h i  viên,  nông  dân  phát  huy  ậ ộ ụ ộ quy n làm ch , tích c c h c t p nâng cao trình đ ,  ề ủ ự ọ ậ ộ năng  l c  v   m i  m t;  đ i  di n  giai  c p  nông  dân  ự ề ọ ặ ạ ệ ấ tham gia xây d ng Đ ng và Nhà n ự ả ướ c; chăm lo b o  ả

v  các quy n và l i ích c a nông dân Vi t Nam ệ ề ợ ủ ệ

H i Liên hi p ph  n  Vi t Nam ộ ệ ụ ữ ệ

• là t  ch c c a gi i n , có ch c năng đ i di n cho  ổ ứ ủ ớ ữ ứ ạ ệ quy n  bình  đ ng,  dân  ch ,  l i  ích  h p  pháp  và  ề ẳ ủ ợ ợ chính đáng c a ph  n , tham gia qu n lý Nhà n ủ ụ ữ ả ướ c,  tham gia xây d ng Đ ng. H i đoàn k t, v n đ ng,  ự ả ộ ế ậ ộ

t  ch c, h ổ ứ ướ ng d n ph  n  th c hi n ch  tr ẫ ụ ữ ự ệ ủ ươ ng,  chính sách c a Đ ng, pháp lu t c a Nhà n ủ ả ậ ủ ướ c, góp 

ph n  xây  d ng  và  b o  v   T   qu c  Vi t  Nam  xã  ầ ự ả ệ ổ ố ệ

h i ch  nghĩa ộ ủ

H i C u chi n binh Vi t Nam ộ ự ế ệ

l c  đ u  thu c  v   nhân  dân,  nhân  dân  th c  ự ề ộ ề ự

hi n quy n l c c a mình ch  y u thông qua  ệ ề ự ủ ủ ế Nhà  n ướ c;  Nhà  n ướ c  qu n  lý  xã  h i  b ng  ả ộ ằ pháp lu t d ậ ướ ự i s  lãnh đ o c a Đ ng C ng  ạ ủ ả ộ

s n Vi t Nam ả ệ

tr ướ c  đó  (1946,  1959,  1980).  S   ra  đ i  c a  ự ờ ủ

Hi n  pháp  1992  là  b ế ướ c  phát  tri n  quan  ể

tr ng trong l ch s  l p pháp Vi t Nam. Hi n  ọ ị ử ậ ệ ế pháp 1992 là văn b n pháp lu t n n t ng và  ả ậ ề ả

có giá tr  cao nh t, th  ch  hóa nh ng quan  ị ấ ể ế ữ

đi m c  b n c a Đ ng C ng s n Vi t Nam  ể ơ ả ủ ả ộ ả ệ

v   đ i  m i  kinh  t ,  chính  tr ,  kh ng  đ nh  ề ổ ớ ế ị ẳ ị

m c  tiêu  XHCN,  th   ch   hóa  n n  dân  ch   ụ ể ế ề ủ XHCN và các quy n t  do c a công dân ề ự ủ

I. Đ ƯỜ NG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH TR   Ố Ự Ệ Ố Ị

TH I K  TR Ờ Ỳ ƯỚ C Đ I M I (1945 – 1985)  Ổ Ớ

2. Hoàn c nh l ch s  và ch  trả ị ử ủ ương xây d ng h  th ng chính tr  ự ệ ố ị

a. H  th ng chính tr  dân ch  nhân dân (giai đo n 1945 – 1954)ệ ố ị ủ ạ

­ Hoàn c nh ra đ i:  ả ờ Được xây d ng sau th ng l i cách m ng ự ắ ợ ạtháng 8 ­ 1945

Nhân dân Hà N i b  phi u b u Qu c h i khóa  ộ ỏ ế ầ ố ộ

I  ngày 6­1­1946 Các đ i bi u Qu c h i khóa I  ạ ể ố ộ

t  trái sang ph i Nguy n Văn T , Bùi B ng  ừ ả ễ ố ằ

Đoàn, Tôn Đ c Th ng ứ ắ

Chính ph  n ủ ướ c Vi t Nam dân ch  c ng  ệ ủ ộ

hòa ra m t qu c dân đ ng bào   ắ ố ồ

(3/11/1946)

Các  ng c  viên đ i bi u QH khóa I trong l   ứ ử ạ ể ễ

ra m t c  tri t i Vi t Nam h c xá  ắ ử ạ ệ ọ

(Đh.BKHN)

hi n  pháp  đ u  tiên  ế ầ

c a  Vi t  Nam  ra  đ i  ủ ệ ờ năm  1946  nh ng  t   ư ư

t ưở ng  c a  H   Chí  ủ ồ Minh  v   m t  nhà  ề ộ

n ướ c  dân  ch   c ng  ủ ộ hòa,  m t  chính  quy n  ộ ề

c a  toàn  dân  thì  đã  ủ hình  thành  t   r t  lâu  ừ ấ

tr ướ c đó. Ngay t  năm  ừ

1919, khi g i “ ử B n yêu  ả sách c a nhân dân An  ủ Nam”  đ n  H i  ngh   ế ộ ị Versailles,  Ng ườ i  đã 

th  hi n t  t ể ệ ư ưở ng l p  ậ

hi n  c a  mình.  Trong  ế ủ tám  đi u  yêu  sách,  ề

đi u th  b y yêu c u  ề ứ ả ầ

ph i có hi n pháp cho  ả ế nhân  dân  Vi t  Nam:  ệ

“B y  xin  hi n  pháp  ả ế ban  hành/  Trăm  đi u  ề

ph i có th n linh pháp  ả ầ quy n ề ”  (Vi t  Nam  ệ yêu  c u  ca  ­  di n  ca  ầ ễ

c a  b n  yêu  sách  do  ủ ả

H  Chí Minh so n đ   ồ ạ ể tuyên  truy n) ề

Hi n pháp  1946  ế

Nguy n  ễ Ái Qu c đã di n d ch n i dung c a  ố ễ ị ộ ủ

Yêu sách c a nhân dân An Nam th ủ à nh m t b ộ ài 

th  l c b ơ ụ á t v i t a đ  Vi t Nam yêu c u ca đ   ớ ự ề ệ ầ ể

c  vũ phong tr ổ ào yêu n ướ c trong gi i ki u b ớ ề ào 

t i Ph ạ á p.

Ch   t ch  n ủ ị ướ c  theo  Hi n  pháp  năm  1946  không  ch u  ế ị trách  nhi m  tr ệ ướ c  Qu c  h i,  không  th   b   kh i  t   tr   ố ộ ể ị ở ố ừ

t i ph n qu c, có th  t  ch i công b  các đ o lu t do  ộ ả ố ể ừ ố ố ạ ậ

Qu c h i ban hành và yêu c u Qu c h i th o lu n l i ố ộ ầ ố ộ ả ậ ạ

I. ĐƯỜNG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH TR  Ố Ự Ệ Ố Ị

TH I K  TRỜ Ỳ ƯỚC Đ I M I (1945 – 1985) Ổ Ớ

­  Đ c  tr ng  c a  h   th ng  chính  tr   trong  giai  ặ ư ủ ệ ố ị

đo n này ạ :

+ Nhi m v  ch  y u: Đánh đ  qu c xâm l ệ ụ ủ ế ế ố ượ c,  xoá b  tàn tích phong ki n, phát tri n ch  đ  dân  ỏ ế ể ế ộ

ch   nhân  dân,  gây  c   s   cho  CNXH.  Trong  giai  ủ ơ ở

đo n này gi  v ng quy n l i c a dân t c là m c  ạ ữ ữ ề ợ ủ ộ ụ đích t i cao c a h  th ng chính tr  n ố ủ ệ ố ị ướ c ta.

+ N n t ng c a h  th ng chính tr  là kh i đ i  ề ả ủ ệ ố ị ố ạ đoàn k t toàn dân t c h t s c r ng rãi ế ộ ế ứ ộ

I. ĐƯỜNG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH TR  Ố Ự Ệ Ố Ị

TH I K  TRỜ Ỳ ƯỚC Đ I M I (1945 – 1985) Ổ Ớ

+ Có m t chính quy n t  xác đ nh là công b c c a nhân ộ ề ự ị ộ ủdân, coi dân th c s  là ch , cán b  s ng và làm vi c gi n d , ự ự ủ ộ ố ệ ả ị

c n ki m, liêm chính, chí công vô t ầ ệ ư

+ Vai trò lãnh đ o c a Đ ng đạ ủ ả ược thông qua vai trò c a ủ

Qu c h i và chính ph , qua vai trò c a cá nhân H  Chí Minh và ố ộ ủ ủ ồcác  Đ ng  viên  c a  Đ ng  trong  Chính  ph   cũng  nh   các  c p ả ủ ả ủ ư ấchính quy n.ề

+ Các t  ch c nh  M t tr n và các đoàn th  chính tr  xã ổ ứ ư ặ ậ ể ị

h i làm vi c t  nguy n không nh n kinh phí t  ngân sách nhà ộ ệ ự ệ ậ ừ

nước

+ C  s  kinh t  ch  y u c a h  th ng chính tr  là n n ơ ở ế ủ ế ủ ệ ố ị ề

s n xu t nh  mà nông nghi p là ch  y u.ả ấ ỏ ệ ủ ế

+ Đã có s  giám sát (  m t m c đ  nh t đ nh) c a xã ự ở ộ ứ ộ ấ ị ủ

h i  dân  s   đ i  v i  nhà  nộ ự ố ớ ước  và  Đ ng  cũng  nh   đ i  v i  các ả ư ố ớ

đ ng viên. Có 2 đ ng chính tr  khác là dân ch  và xã h i cùng ả ả ị ủ ộtham gia Qu c h i.ố ộ

+ Các t  n n tiêu c c ít x y ra trong các c  quan công ệ ạ ự ả ơquy n.ề

I. ĐƯỜNG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH TR  Ố Ự Ệ Ố Ị

TH I K  TRỜ Ỳ ƯỚC Đ I M I (1945 – 1985) Ổ Ớ

b. H  th ng chuyên chính vô s n (giai đo n  ệ ố ả ạ

1955 – 1975 và 1975 – 1985)

­ Hoàn c nh ra đ i ả ờ :  Sau khi chúng ta giành 

th ng l i trong cu c kháng chi n ch ng th c  ắ ợ ộ ế ố ự dân Pháp xâm l ượ c (1954) mi n B c đi lên  ề ắ

CNXH và sau khi đ t n ấ ướ c th ng nh t (1975)  ố ấ

c  n ả ướ c cùng đi lên CNXH.

I. Đ ƯỜ NG L I XÂY D NG H   Ố Ự Ệ

 Mác  ch   rõ:  gi a  xã  h i  TBCN  và  xã  h i ỉ ữ ộ ộ

c ng s n ch  nghĩa… thích  ng v i th i k   y ộ ả ủ ứ ớ ờ ỳ ấ

là m t th i k  quá đ , chính tr  nhà nộ ờ ỳ ộ ị ước c a ủ

th i k   y không th  là cái gì khác h n là n u ờ ỳ ấ ể ơ ế

chuyên chính cách m ng c a giai c p vô s n.ạ ủ ấ ả

Lênin nh n m nh: Mu n chuy n t  CNTB ấ ạ ố ể ừ

lên  CNXH  thì  ph i  có  m t  th i  k   chuyên ả ộ ờ ỳ

chính vô s n lâu dài.ả

I. ĐƯỜNG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH TR  Ố Ự Ệ Ố Ị

TH I K  TRỜ Ỳ ƯỚC Đ I M I (1945 – 1985) Ổ Ớ

+ Đ ườ ng l i chung c a cách m ng Vi t Nam  ố ủ ạ ệ trong th i k  m i: ờ ỳ ớ

ü Đ i h i 4 (12/1976) xác đ nh: “Đi u l   ạ ộ ị ề ệ

quy t đ nh tr ế ị ướ c tiên là ph i thi t l p và  ả ế ậ không ng ng tăng c ừ ườ ng chuyên chính vô 

s n, th c hi n không ng ng phát huy  ả ự ệ ừ quy n làm ch  t p th  c a nhân dân” ề ủ ậ ể ủ

I. ĐƯỜNG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH TR  Ố Ự Ệ Ố Ị

TH I K  TRỜ Ỳ ƯỚC Đ I M I (1945 – 1985) Ổ Ớ

  ­ C  s  hình thành h  th ng chuyên chính vô s n: ơ ở ệ ố ả

I. ĐƯỜNG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH TR  Ố Ự Ệ Ố Ị

TH I K  TRỜ Ỳ ƯỚC Đ I M I (1945 – 1985) Ổ Ớ

b. Ch  tr ủ ươ ng xây d ng h  th ng chuyên chính vô  ự ệ ố

s n mang đ c đi m Vi t Nam.  ả ặ ể ệ

+ Nhi m v  chung c a m t tr n và các t  ch c  ệ ụ ủ ặ ậ ổ ứ chính tr  xã h i là b o đ m vi c qu n chúng tham gia  ị ộ ả ả ệ ầ

ki m tra, giám sát công vi c c a nhà n ể ệ ủ ướ c đ ng th i là  ồ ờ

tr ườ ng h c v  ch  nghĩa xã h i ọ ề ủ ộ

+ C  ch  v n hành c a h  th ng chuyên chính là  ơ ế ậ ủ ệ ố

Đ ng lãnh đ o, nhân dân làm ch , nhà n ả ạ ủ ướ c qu n lý ả

I. ĐƯỜNG L I XÂY D NG H  TH NG CHÍNH TR  Ố Ự Ệ Ố Ị

TH I K  TRỜ Ỳ ƯỚC Đ I M I (1945 – 1985) Ổ Ớ

3 Đánh giá vi c th c hi n đ ệ ự ệ ườ ng l i xây d ng h  th ng  ố ự ệ ố

chính tr ị

­  Trong  đi u  ki n  đ t  n ề ệ ấ ướ c  g p  nhi u  khó  khăn  h   ặ ề ệ

th ng  chuyên  chính  vô  s n  đã  góp  ph n  r t  quan  tr ng  ố ả ầ ấ ọ làm nên nh ng th ng l i c a cách m ng Vi t Nam trong  ữ ắ ợ ủ ạ ệ

th i k  này ờ ỳ

­ Đã ch  rõ và kh ng đ nh: Làm ch  t p th  XHCN là  ỉ ẳ ị ủ ậ ể

b n  ch t  c a  h   th ng  chuyên  chính  vô  s n    n ả ấ ủ ệ ố ả ở ướ c  ta 

đ ng th i đã xây d ng và tri n khai th c hi n có k t qu   ồ ờ ự ể ự ệ ế ả trong th c t  c  ch   Đ ng lãnh đ o, nhân dân làm ch ,  ự ế ơ ế ả ạ ủ nhà n ướ c qu n lý   t t c  các c p chính quy n ả ở ấ ả ấ ề