Đề cương môn học Văn hóa và Phát triển bản chuẩn cho GVĐH, tài liệu cho người học nghiệp vụ sư phạm dành co giảng viên Cao đẳng Đại học. Đề cương chi tiết, đầy đủ ví dụ minh họa. Tài liệu dành cho giảng viên khoa văn hóa và phát triển, những người nghiên cứu về lĩnh vực văn hóa và phát triển. Được thiết kế đầy đủ, đúng đắn và chuẩn theo giáo án hiện hành.
Trang 1MA TRẬN CÂU HỎI
CHÚ
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ VĂN HÓA VÀ
PHÁT TRIỂN
1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HÓA
1.1 Khái niệm văn hóa
1.2 Bản chất, cấu trúc, chức năng của
văn hóa
1.2.1 Bản chất của văn hóa
1.2.2 Cấu trúc của văn hóa
+ Văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần
+ Văn hóa cá nhân, văn hóa cộng đồng
+ Văn hóa vật thể, văn hóa phi vật thể
1.2.3 Chức năng của văn hóa
Chức năng nhận thức – chức năng đầu
tiên; Chức năng gíao dục – chức năng bao
trùm; Chức năng thẩm mỹ - chức năng
đặc thù
1.3 Quy luật vận động, phát triển của
văn hóa
+ Quy luật kế thuật kế thừa
+ Quy luật giao lưu
+ Các kiểu/phương thức kế thừa: tự phát,
X
Trang 2tự giác, giao lưu: cưỡng bức, tự nguyện
2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SỰ PHÁT
TRIỂN, PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
2.1 Quan điểm lý luận của chủ nghĩa
Mác
2.2 Các lý thuyết về phát triển phương
Tây thế kỷ XX
2.3 Quan niệm mới về sự phát triển của
UNESCO
3 VĂN HÓA VÀ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN
VỮNG ĐẤT NƯỚC
3.1 Bối cảnh mới tác động đến sự phát
triển của Việt Nam hiện nay
- Khách quan
- Chủ quan
3.2 Quan điểm của Đảng ta về vai trò
của văn hóa, con người Việt Nam đối
với sự phát triển bền vững đất nước
3.2.1 Quá trình phát triển tư duy lý luận
của Đảng
3.2.2 Quan điểm của Đảng về vai trò của
văn hóa đối với sự phát triển bền vững
đất nước
Trang 3Quan điểm thứ nhất, văn hóa là nền
tảng tinh thần của xã hội
Quan điểm thứ hai, văn hóa là mục
tiêu của sự phát triển
Quan điểm thứ ba, văn hóa và con
người là động lực, là sức mạnh nội sinh đảm bảo sự phát triển bền vững đất nước
CHƯƠNG 2: PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI
2.1 QUAN NIỆM VỀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT NAM
2.1.1 Quan niệm về phát triển văn hóa
* Phát triển văn hóa
* Phát triển văn hóa Việt Nam
2.1.2 Quan niệm về phát triển con người
- Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin:
- Tư tưởng Hồ Chí Minh:
- Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 4- Quan điểm tiến bộ trên thế giới về phát
triển con người
- Mối quan hệ giữa phát triển văn hóa và
phát triển con người
2.2 NHỮNG YÊU CẦU ĐẶT RA ĐỐI VỚI
PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT
NAM HIỆN NAY
2.2.1 Những thành tựu và hạn chế
trong phát triển văn hóa, con người Việt
Nam thời gian qua
* Thành tựu:
* Hạn chế:
* Nguyên nhân:
2.2.2 Những yêu cầu mới đặt ra hiện
nay
* Những thách thức của quá trình phát
triển bền vững đất nước
* Những yêu cầu đặt ra đối với phát
triển văn hóa, con người
2.3 MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM VỀ
PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT
NAM TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI
2.3.1 Mục tiêu
2.3.2 Quan điểm chỉ đạo
- 5 quan điểm
X
X
X
X
Trang 52.4 NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP PHÁT
TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT NAM
TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI
24.1 Nhiệm vụ
2.4.2 Giải pháp
CHƯƠNG 3: BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY CÁC
GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂN TỘC TRONG GIAO
LƯU, HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY
3.1 CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂN TỘC VIỆT
NAM
3.1.1 Khái niệm
- Giá trị/ giá trị văn hóa
- Bảo tồn/ bảo tồn giá trị văn hóa
- Phát huy/ phát huy giá trị văn hóa
- Mối quan hệ giữa bảo tồn và phát huy
giá trị văn hóa
3.1.2 Các giá trị văn hóa dân tộc Việt
Nam
3.1.2.1 Cơ sở hình thành và phát triển
nền văn hóa Việt Nam truyền thống
- Về chủ thể sáng tạo văn hóa dân tộc
- Về không gian văn hóa
- Về thời gian văn hóa
3.1.2.2 Các giá trị cơ bản của văn hóa
Trang 6Việt Nam truyền thống
a Lòng yêu nước nồng nàn, ý thức độc
lập, tự cường dân tộc
b Truyền thống lao động cần cù sáng tạo,
thích nghi để tồn tại và phát triển
c.Truyền thống văn hóa trong đời sống
cộng đồng
3.2 BỐI CẢNH BẢO TỒN, PHÁT HUY CÁC
GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂN TỘC HIỆN NAY
3.2.1 Các yếu tố tác động đến sự biến
đổi của hệ giá trị văn hóa dân tộc
3.2.2 Những vấn đề đặt ra trong việc
bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa
dân tộc thời kỳ giao lưu, hội nhập quốc
tế
3.3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP
BẢO TỒN, PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN
HÓA DÂN TỘC HIỆN NAY
3.3.1 Phương hướng và mục tiêu
3.3.1.1 Phương hướng bảo tồn, phát huy
các giá trị văn hóa dân tộc
3.3.1.2 Mục tiêu bảo tồn, phát huy các
giá trị văn hóa dân tộc
3.3.2 Những giải pháp bảo tồn, phát huy
các giá trị văn hóa dân tộc
X
X
X
Trang 73.3.2.1 Nhóm giải pháp giáo dục - tuyên
truyền
3.3.2.2 Nhóm giải pháp giải quyết mối
quan hệ giữa bảo tồn và phát triển hệ giá
trị văn hóa dân tộc với tiếp thu tinh hoa
văn hóa nhân loại
3.3.2.3 Nhóm giải pháp phát huy giá trị
văn hóa dân tộc với phát triển du lịch
3.3.2.4 Nhóm giải pháp phát triển ngành
công nghiệp văn hóa và quản lý thị
trường văn hóa phẩm
CHƯƠNG 4: PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP
VĂN HÓA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
4.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG, PHÁT
TRIỂN CÔNG NGHIỆP VĂN HOÁ Ở VIỆT
NAM
4.1.1 Khái niệm
4.1.1 Công nghiệp văn hóa
- Lịch sử ra đời của khái niệm “công
nghiệp văn hóa”:
- Các tên gọi khác: công nghiệp sáng tạo;
kinh tế sáng tạo; công nghiệp bản quyền
hay công nghiệp giải trí
4.1.2 Cấu trúc
X
Trang 84.1.3 Vai trò của công nghiệp văn hoá đối
với sự phát triển kinh tế - xã hội
4.1.3.1 Tác động của công nghiệp văn
hóa đối với phát triển kinh tế
4.1.3.2 Tác động của công nghiệp văn
hóa tới sự phát triển xã hội
4.1.3.3 Đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh
thần của nhân dân và phát triển nền văn
hóa quốc gia
4.1.4 Quan điểm của Đảng, chính sách
của Nhà nước về phát triển các ngành
công nghiệp văn hoá
4.2 BỐI CẢNH XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN
CÔNG NGHIỆP VĂN HOÁ Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY
4.2.1 Thuận lợi
- Thứ nhất, tiềm năng thị trường
- Thứ hai, tiềm năng văn hóa dân tộc
- Thứ ba, kế thừa các thành tựu khoa
học - công nghệ và kinh nghiệm phát
triển ngành công nghiệp văn hóa của các
nước trên thế giới
4.2.2 Khó khăn
- Thứ nhất, về phương diện chính
sách
X
X
X
X
X
X
Trang 9- Thứ hai, thị trường văn hóa nội
địa yếu
-Thứ ba, hệ thống quản lý và các
mô hình đầu tư chưa thật phù hợp với sự
phát triển của các ngành công nghiệp văn
hóa
- Thứ tư, sự lấn át của các sản
phẩm văn hóa ngoại nhập
4.3 MỤC TIÊU, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
CÔNG NGHIỆP VĂN HOÁ Ở VIỆT NAM
4.3.1 Mục tiêu
4.3.1.1 Mục tiêu chung
4.3.1.2 Mục tiêu cụ thể
a) Mục tiêu đến năm 2020
b) Mục tiêu chủ yếu đến năm 2030
4.3.2 Giải pháp
4.3.2.1 Đẩy mạnh tuyên truyền,
nâng cao nhận thức
4.3.2.2 Hoàn thiện cơ chế, chính
sách về phát triển công nghiệp văn hóa
4.3.2.3 Đẩy mạnh phát triển
nguồn nhân lực trongcác ngành công
nghiệp văn hóa
4.3.2.4 Tăng cường ứng dụng
X
Trang 10khoa học và công nghệ trong phát triển
công nghiệp văn hóa
4.3.2.5 Thu hút và hỗ trợ đầu tư
4.3.2.6 Phát triển thị trường sản
phẩm và dịch vụ văn hóa
4.3.2.7 Mở rộng giao lưu, hợp tác
quốc tế về văn hóa
Chương 5: VĂN HÓA CÔNG VỤ Ở VIỆT
NAM HIỆN NAY
5.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VĂN
HOÁ CÔNG VỤ
5.1.1 Khái niệm công vụ và văn hóa
công vụ
5.1.1.1 Công vụ
5.1.1.2 Văn hoá công vụ
5.1.2 Cấu trúc của văn hoá công
vụ
- Chủ thể văn hoá công vụ
- Các giá trị và chuẩn mực văn hóa
công vụ
- Công nghệ thực thi công vụ
- Các yếu tố thực thể hữu hình
5.1.3 Sự tương tác giữa văn hoá
công vụ và lãnh đạo, quản lý
X X X
X X X
X
X
Trang 11- Văn hóa công vụ được thể hiện ra
ở ba cấp độ:
+ Cấp độ cá nhân
+ Cấp độ tổ chức
+ Cấp độ hệ thống
5.2 THỰC TRẠNG VĂN HOÁ CÔNG VỤ Ở
VIỆT NAM
5.2.1 Về chủ thể văn hóa công vụ
5.2.2 Về các yếu tố cấu thành văn
hóa công vụ
5.2.3 Nguyên nhân hạn chế
5.3 PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ CÔNG VỤ Ở
VIỆT NAM HIỆN NAY
5.3.1 Yêu cầu đặt ra đối với nền
công vụ Việt Nam hiện nay
-Xây dựng chủ thể văn hoá công
vụ, nâng cao năng lực, phẩm chất đội ngũ
công chức
-Xác định chính xác giá trị, chuẩn
mực của văn hoá công vụ ở Việt nam
trong giai đoạn hiện nay
-Xây dựng văn hoá công vụ trong
điều kiện một đảng cầm quyền
- Tăng cường về thực chất hoạt X
X
X
X
Trang 12động giám sát, phản biện xã hội của nhân
dân
5.3.2 Định hướng phát triển văn
hoá công vụ Việt Nam trong thời kỳ hội
nhập quốc tế
5.3.3 Giải pháp phát triển văn
hoá công vụ ở Việt Nam
Chương 6: NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH
ĐẠO CỦA ĐẢNG, QUẢN LÝ CỦA NHÀ
NƯỚC TRÊN LĨNH VỰC VĂN HÓA
6.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NÂNG
CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG,
QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC TRÊN LĨNH
VỰC VĂN HÓA
6.1.1 Tính tất yếu khách quan
nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và
quản lý của Nhà nước trên lĩnh vực văn
hóa ở Việt Nam
6.1.2 Các khái niệm
6.1.2.1 Đảng lãnh đạo văn hóa
- Khái niệm
- Phương thức
6.1.2.2 Năng lực lãnh đạo của
Đảng trên lĩnh vực văn hóa
X
X
X
X
Trang 13- Khái niệm:
- Các phương diện cơ bản thể hiện năng lực lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực văn hóa
6.1.2.3 Quản lý nhà nước về văn hoá
- Khái niệm:
- Các thành tố cấu thành
6.1.2.4 Năng lực quản lý của Nhà nước trên lĩnh vực văn hoá
- Khái niệm
- Nội dung năng lực quản lý của Nhà nước trên lĩnh vực văn hóa
6.2 SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG, QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC TRÊN LĨNH VỰC VĂN HÓA TỪ SAU NĂM 1986
6.2.1 Sự lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực văn hoá
- Sự đổi mới tư duy, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực văn hóa thời kỳ đổi mới- thể hiện qua các văn kiện Đại hội VI (1986) đến Đại hội XII (2016)
6.2.2 Sự quản lý của Nhà nước
Trang 14trên lĩnh vực văn hoá
+ Thể chế hóa quan điểm của Đảng
về xây dựng và phát triển văn hóa
+ Đề ra chủ trương xã hội hoá hoạt
động văn hoá nhằm huy động các nguồn
lực xã hội đầu tư phát triển sự nghiệp văn
hoá
+ Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi
dưỡng nguồn nhân lực cho hoạt động văn
hoá
6.2.3 Những hạn chế và nguyên
nhân
- Hạn chế:
- Nguyên nhân:
+ Nguyên nhân chủ quan
+ Nguyên nhân khách quan
6.3 NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VỀ NÂNG
CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG,
QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC TRÊN LĨNH
VỰC VĂN HÓA
6.3.1 Thời cơ, thách thức đối với công
tác lãnh đạo của Đảng, quản lý của nhà
nước trên lĩnh vực văn hóa
- Về thời cơ
- Về thách thức
X
X
Trang 156.3.2 Quan điểm chỉ đạo về nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước trên lĩnh vực văn hóa
6.3.3 Giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước trên lĩnh vực văn hóa
6.3.3.1 Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng
6.4.2.2 Nâng cao năng lực quản lý của Nhà nước