6 CHIẾC mũ tư DUY QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC

Phương pháp 6 chiếc mũ tư duy là cách thức nhằm giúp chủ thể sáng tạo có được nhiều cái nhìn về một đối tượng. Những cái nhìn này sẽ khác nhiều so với một người thông thường nhìn nhận và đánh giá. Phương pháp này là cách thúc đẩy ra một “ khuôn mẫu” trong sự suy nghĩ và kết hợp chúng thành lối suy nghĩ định hướng cho mỗi cá nhân.

Add Your Company Slogan

Hà Thùy Trang Hoàng Thị Xóm

Lê Thị Nga

Thành viên

Lưu Thị Bình Ngọc Trần Thị Mỹ Duyên

6 CHIẾC MŨ TƯ DUY

Nội dung

Tổng quan

Ý nghĩa 6 chiếc mũ tư duy

Cách tiến hành

Tổng kết

3

2

4

1

1 Tổng quan

• 6 chiếc mũ tư duy là một phương pháp hỗ trợ tư duy được Tiến sỹ Edward de Bono phát triển lần đầu năm 1980 và được giới thiệu trong cuốn sách “6 Thinkings Hats” xuất bản năm 1985

• Đây là một công cụ tư duy có tác dụng giúp bạn đánh giá sự việc từ nhiều góc nhìn để đưa ra quyết định tốt hơn.

• Trong phương pháp này thì các phán xét có giá trị sẽ có chỗ đứng riêng của nó nhưng các phê phán đó

sẽ không được phép thống trị như là thường thấy lối suy nghĩ thông thường.

∗ Tăng khả năng khám phá ( hiệu quả sáng tạo tăng từ 300%-500%, tận dụngđược kinh nghiệm, tư duy của mọi người).

∗ Tiết kiệm thời gian.

∗ Giảm thiểu được các lỗi mắc phải do suy nghĩ chủ quan

∗ Khuyến khích tư duy và tâm lí sáng tạo.

∗ Giúp ta sáng tạo trong suy nghĩ và trong quyết định.

∗ Bắt buộc sự cộng tác tư duy của các thành viên trong nhóm

Vai trò

∗ Kích thích suy nghĩ song song

∗ Kích thích suy nghĩ toàn diện

∗ Tách riêng cá tính (như là bản ngã, các thành kiến …) và chất lượng

∗ Đào tạo về sáng tạo, điều phối cuộc họp, quản lý cuộc họp.

∗ Tăng năng suất làm việc và trao đổi trong nhóm.

∗ Cải tiến sản phẩm và quá trình quản lý dự án.

∗ Phát triển tư duy phân tích, và ra quyết định

Ứng dụng và ví dụ

∗ Công ty IBM tổ chức họp với sáu chiếc nón tư duy đã rút ngắn được ba phần thời gian hội họp hàng năm

∗ Tập đoàn Statoil của Na Uy khi gặp phải một sự cố trên giàn khoan dầu gây thiệt hại khoảng 100.000 đô-la mỗi ngày, Jens Arup một chuyên gia về sáu chiếc nón suy nghĩ đã đề xuất áp dụng phương pháp này để thảo luận giải quyết vấn đề Chỉ sau 12 phút, những người tham gia cuộc họp đã tìm ra được giải pháp khắc phục sự cố, tiết kiệm được khoản phí tốn hàng trăm ngàn đô la mỗi ngày.

∗ Tại các công ty như Microsoft, Shell, BPP, NTT (Nhật bản), Siemens, các nhà quản lý cấp cao đều được huấn luyện phương pháp tư duy này.

Ứng dụng và ví dụ

2 Ý nghĩa 6 chiếc mũ tư duy

Trắng - Đỏ:

Đen - Vàng:

Xanh lá cây - Xanh dương:

Mũ trắng mang tính lý trí, mũ đỏ mang tính cảm xúc Đây

là hai phương diện đối lập tác động đến quá trình ra quyết định của con người.

Mũ đen mang tính bi quan, mũ vàng mang tính lạc quan Đây là hai đặc trưng tâm lý  đối lập tác động đến quá trình

Mũ xanh lá mang tính phân tán, mũ xanh dương mang tính điều phối Đây là hai phương diện đối lập tác động đến quá

Mũ trắng

Mũ đen

Mũ đỏ

Mũ vàng

Mũ xanh dương

Mũ xanh lá cây

Add Your Company Slogan

Mũ trắng

• Mũ trắng tượng trưng cho một tờ giấy trắng, thông tin, dữ liệu.

• Nhìn thẳng vào sự thật, suy nghĩ về các thông tin, dữ liệu liên quan vấn đề để làm sao

để đánh giá một cách khách quan dựa trên dữ kiện đã có.

• Câu hỏi sử dụng:

– Chúng ta đã có những thông tin gì về vấn đề này?

– Chúng ta cần có những thông tin nào liên quan đến vấn đề đang xét?

– Chúng ta đang còn thiếu những thông tin, dữ kiện nào? Làm sao để có được chúng?

Khách quan

Mũ đỏ

• Mang hình ảnh của lửa đang cháy trong lò, con tim, dòng máu nóng, sự ấm áp

• Khi đội chiếc mũ đỏ, chỉ cần đưa ra các giải thích, lý lẽ của bản thân về vấn đề đang giải quyết dựa trên trực giác, cảm xúc mà không cần chứng minh logic Đồng thời, cố gắng đoán biết cảm xúc của người khác thông qua những phản ứng của họ.

• Một số câu hỏi có thể sử dụng:

– Cảm giác của tôi ngay lúc này là gì?

– Trực giác của tôi mách bảo điều gì về vấn đề này?

– Tôi thích hay không thích vấn đề này?

Trực giác

Mũ đen

Tiêu cực

• Mang hình ảnh của đêm tối, đất bùn

• Vai trò là chỉ ra những điểm yếu trong quá trình suy nghĩ tránh được các rủi ro, ngăn chúng ta làm điều sai, bất hợp pháp hay nguy hiểm Nhìn nhận sự việc theo cách này sẽ giúp loại bỏ những điểm yếu trong kế hoạch hoặc quá trình tiến hành công việc, qua đó điều chỉnh cách giải quyết hoặc kế hoạch dự phòng cho những vấn đề có thể nảy sinh ngoài dự kiến.

• Một số câu hỏi sử dụng trong tư duy mũ đen:

– Những rắc rối, nguy hiểm nào có thể xảy ra?

– Những khó khăn nào có thể phát sinh khi tiến hành làm điều này?

– Những nguy cơ nào đang tiềm ẩn?

Mũ vàng

Tích cực

• Hình ảnh tượng trưng của ánh nắng mặt trời, sự lạc quan, các giá trị và lợi ích Khi tưởng tượng đang đội chiếc mũ vàng, bạn sẽ đưa ra các ý kiến lạc quan có tính logic, các mặt tích cực, các lợi ích của vấn đề, mức độ khả thi của dự án hay vấn đề Khi đội “mũ vàng”, bạn sẽ suy nghĩ một cách tích cực Sự lạc quan

sẽ giúp bạn thấy hết được những lợi ích và cơ hội mà quyết định của bạn mang lại Tư duy mũ vàng giúp bạn có thêm nghị lực để tiếp tục cố gắng khi công việc vấp phải khó khăn, trở ngại

• Câu hỏi áp dụng:

– Những lợi ích khi chúng ta tiến hành dự án này là gì?

– Đâu là mặt tích cực của vấn đề này?

– Liệu vấn đề này có khả năng thực hiện được không?

Mũ xanh lá cây

Sáng tạo

• Màu xanh gợi liên tưởng đến cây cỏ xanh tươi, sự nảy mầm, sự đâm chồi, sự phát triển

• Mũ xanh lá tượng trưng cho sự sinh sôi, sáng tạo Khi đội mũ này, chúng ta sẽ đưa ra các giải pháp,

ý tưởng sáng tạo cho vấn đề đang thảo luận hoặc cần giải quyết Lối tư duy tự do và cởi mở khi đội

“mũ xanh” sẽ giúp bạn tìm ra những giải pháp hiệu quả để giải quyết vấn đề

• Một số câu hỏi có thể áp dụng:

– Có những cách thức khác để thực hiện điều này không?

– Chúng ta có thể làm gì khác trong trường hợp này?

– Những lợi ích khi chúng ta tiến hành dự án này là gì?

– Đâu là mặt tích cực của vấn đề này?

Mũ xanh dương

Tiến trình

• Mũ xanh dương sẽ có chức năng tổ chức các chiếc mũ khác – tổ chức tư duy Đây là chiếc nón của người lãnh đạo hay trưởng nhóm thảo luận Vai trò của người đội nón xanh da trời là: Xác định trọng tâm và mục đích thảo luận cho nhóm Sắp xếp trình tự cho các chiếc nón trong suốt buổi thảo luận Cuối cùng, tập hợp mọi ý kiến, tóm tắt, kết luận và ra kế hoạch

• Một số câu hỏi áp dụng:

– Xác định trọng tâm và mục đích thảo luận cho nhóm: Chúng ta ngồi ở đây để làm gì? Chúng ta cần tư duy về điều gì? Mục tiêu cuối cùng là gì?

– Sắp xếp trình tự cho các chiếc nón trong suốt buổi thảo luận

– Cuối cùng, tập hợp mọi ý kiến, tóm tắt, kết luận và ra kế hoạch

– Chúng ta đã đạt được gì qua buổi thảo luận?

– Chúng ta có thể bắt đầu hành động chưa?

– Chúng ta có cần thêm thời gian? Cần thêm thông tin gì để giải quyết vấn đề?

Bước 1: mũ trắng

• Thu thập thông tin

• Tất cả các ý kiến đóng góp vào chỉ

chứa sự thật, bằng chứng hay dữ kiện,

thông tin

Bước 2: mũ xanh lá cây

• Đề xuất giải pháp

• Tạo ra các ý kiến làm sao để giải quyết Các sáng tạo, các cách thức khác nhau, các kế hoạch, các sự thay đổi

Bước 3: Đánh giá các ý kiến

• Đánh giá các giá trị cuả các ý kiến trong mũ xanh lá cây

• - Dùng mũ vàng để viết ra danh mục các lợi ích

• - Dùng mũ đen để viết các đánh giá và các lưu ý

Bư

ớc 4:

mũ đỏ

•

Viế

t r

a hoặ

c b

ày

tỏ các phản ứ ng, tr

ực giá

c tự

nhiê

n

và c

ác cảm gi

ác

•

Mũ

đỏ ch

o phé

p n gư

ời s

uy ngh

ĩ đ

ặt x uống

các

trự

c

cảm m

à k hông cần bà

o chữ a

Bước 5:

m

ũ x anh da tr ời

•

Tổng kết v

à kế

t th

úc buổi làm vi ệc

•

Mũ x anh

da t rời là sự nhìn lạ

i c

ác b ước tr

ên h oặc

là

quá tr ình điề

u khi

ển

Nó s

ẽ k hông nhìn đ

ến đối

tượ

ng

mà l

à n ghĩ

về đối tư ợng

3 Cách tiến hành

Các bước trên không cần theo đúng thứ tự

4 Tổng kết

Kết luận

Phương pháp đơn giản nhưng giúp chúng ta tư duy hiệu quả hơn,

Công cụ để giải quyết vấn đề trong công việc và cuộc sống nhanh chóng nhờ sự tập trung của trí thông minh, kinh nghiệm và kiến thức

Đơn giản hóa lối tư duy, tư duy tập

trung hơn, tránh bị tình trạng rối

loạn

Xem xét một khía cạnh tại một thời điểm

=> Tránh sự tranh cãi và hao phí sức lực

của nhau

Một vấn đề được xem xét từ nhiều khía

cạnh trước khi được quyết định, giúp chúng

ta nhận thức sâu sắc hơn vấn đề cần giải

quyết

Giải quyết vấn đề hiệu quả nhất trong một

thời gian ngắn, mà còn không ảnh hưởng

đến cái tôi của mỗi người

Trong một số trường hợp, điều hành cuộc họp theo phương pháp 6 chiếc mũ

tư duy có thể gây ra gượng gạo

Phương pháp này đòi hỏi tính toán thời gian chính xác để không bị kéo dài thời gian thảo luận

Phù hợp với trường hợp cần giải quyết vấn đề hệ trọng, cần tham khảo ý kiến của nhiều người Những cuộc họp ngắn, không có nhiều thời gian cần xem xét phương pháp này có thật sự phù hợp hay không