VIÊM KHỚP DẠNG THẤP RA 1/ Đại cương: - Là một bệnh lý tự miễn điển hình, diễn biến mạn tính với các biểu hiện tại khớp, ngoài khớp và toàn thân ở nhiều mức độ khác nhau.. Bệnh diễn biến
Trang 1VIÊM KHỚP DẠNG THẤP (RA) 1/ Đại cương:
- Là một bệnh lý tự miễn điển hình, diễn biến mạn tính với các biểu hiện tại khớp, ngoài khớp và toàn thân ở nhiều mức độ khác nhau Bệnh diễn biến phức tạp, gây hậu quả nặng nề nên cần điều trị tích cực ngay từ đầu để làm ngừng hay làm chậm tiến triểu của bệnh, hạn chế tàn phế, nâng cao chất lượng sống của BN
2/ Định nghĩa:
- VKDT là viêm mạn tính của màng hoạt dịch khớp dẫn đến phá hủy sụn và xương, biến dạng khớp
2/ Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh:
- Nguyên nhân chưa rõ ràng, liên quan đến cơ địa (nữ giới, trung niên, HLA), nhiễm khuẩn, rối loạn đáp ứng miễn dịch, yếu tố môi trường (lạnh ẩm kéo dài)
- Cơ chế:
Kháng nguyên - các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể gây khởi phát một chuỗi các phản ứng miễn dịch, trong đó các tế bào lympho T là đóng vai trò then chốt
Sau khi tiếp xúc với kháng nguyên, các tế bào lympho T sẽ tập trung nhiều ở các khớp bị ảnh hưởng và giải phóng ra các cytokin như IL-1, Il-6, TNF-α… Các cytokin này là tác động lên các tế bào như lympho B, đại thực bào, tế bào nội mô mạch máu màng hoạt dịch…
Các tế bào lympho B sẽ sản xuất ra các globulin miễn dịch và tạo ra các phức hợp miễn dịch lắng đọng tại màng hoạt dịch khớp và gây tổn thương khớp
Các cytokin cũng hoạt hoá đại thực bào sản xuất ra các cytokin khác gây kích thích các tế bào màng hoạt dịch, tế bào sụn, nguyên bào xơ… tăng sinh, xâm lấn vào sụn tạo thành mảng máu Chính các tế bào này lại giải phóng ra một loạt các enzyme như collagenase, stromelysin, elastase… rồi gây huỷ sụn khớp, xương
Ngoài ra, các cytokin viêm còn hoạt hoá các tế bào nội mô mao mạch màng hoạt dịch để sản xuất ra các phân tử kết dính và thu hút các loại tế bào viêm đến khoang khớp Chính các tế bào viêm này lại giải phóng ra các cytokin khác và tạo nên vòng xoắn bệnh lí hình thành màng máu màng hoạt dịch Hậu quả là gây nên các tổn thương bào mòn xương và hủy khớp, dẫn đến dính và biến dạng khớp