DƯỢC LIỆU CHỮA CẢM MẠO

Theo đông y, cảm mạo là ???Sự thích nghi của động vât với ngoại cảnh bị rối loạn do thay đổi thời tiết,… Sự thích nghi của động vât với ngoại cảnh bị rối loạn do thay đổi thời tiết,… ĐẠI

DƯỢC LIỆU HỌC THÚ Y

DƯỢC LIỆU CHỮA CẢM MẠO

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

KHOA THÚ Y

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

NỘI DUNG

NỘI DUNG

GIỚI THIỆU CHUNG

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

Theo đông y, cảm mạo là ???

Sự thích nghi của động vât với ngoại cảnh bị rối loạn do thay

đổi thời tiết,…

Sự thích nghi của động vât với ngoại cảnh bị rối loạn do thay

đổi thời tiết,…

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

Phân biệt bệnh cúm và

cảm mạo …???

Phân biệt bệnh cúm và

cảm mạo …???

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

CẢM NHIỆT CẢM HÀN

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

Cảm nhiệt Cảm hàn

Nguyên nhân Nhiệt độ cao, nóng,

nắng, làm việc khi trời nắng, nhốt chật…

Nhiệt độ thấp, bị mưa, đi làm sớm, bị

Giống nhau: thân nhiệt tăng, bí tiểu tiện, không ra được mồ hôi

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

ĐẠI CƯƠNG CHUNG

 Dược liệu chữa cảm mạo được ông cha

ta sử dụng từ ngàn xưa

 Một số dược liệu: bạc hà, gừng, quế, tía

tô, trần bì, kinh giới,…

 Các phương pháp: thuốc sắc, xông hơi, đánh gió…

 Dược liệu chữa cảm mạo được ông cha

ta sử dụng từ ngàn xưa

 Một số dược liệu: bạc hà, gừng, quế, tía

tô, trần bì, kinh giới,…

 Các phương pháp: thuốc sắc, xông hơi, đánh gió…

NỘI DUNG

GIỚI THIỆU CHUNG

CÁC CÂY THÔNG DỤNG

CÁC CÂY THÔNG DỤNG

Các cây thông dụng ???

CÁC CÂY THÔNG DỤNG

GỪNG BẠC HÀ QUẾ

 Sinh khương: gừng tươi cuối hè, đầu thu, cắt lát mỏng

 Can khương: gừng già đào cuối đông

 Than khương: gừng già đốt

 Bộ phận dùng : củ với các dạng sau

 Sinh khương: gừng tươi cuối hè, đầu thu, cắt lát mỏng

 Can khương: gừng già đào cuối đông

 Than khương: gừng già đốt

 Kích thích hô hấp, tuần hoàn, cải thiện tuần

hoàn cục bộ, chữa cước chân…

 Tiêu đờm, trừ ho, kích thích tiết dịch, làm dịu

niêm mạc đường ho hấp phía trên

 Ứng dụng

 Kích thích hô hấp, tuần hoàn, cải thiện tuần

hoàn cục bộ, chữa cước chân…

 Tiêu đờm, trừ ho, kích thích tiết dịch, làm dịu

niêm mạc đường ho hấp phía trên

Dầu gội, kẹo mứt

 Hướng ứng dụng mới của gừng:

 Tên khoa học: Mentha arvesis

 Họ Hoa môi: Labiatae

trồng lấy tinh dầu xuất khẩu và làm thuốc

 Năm thu 2 lần vào tháng 6-7 và 9-10

 Thu hái, chế biến

 “Mentha = vị nữ thần chữa bách bệnh”, bạc hà

trồng lấy tinh dầu xuất khẩu và làm thuốc

 Năm thu 2 lần vào tháng 6-7 và 9-10

o Bạc hà não: tinh dầu

 Thu hái, chế biến

 Tinh dầu là hoạt chất chủ yếu: 0,5-5% tùy giống

 Tinh dầu: Menthol (C 10 H 19 OH) chiếm 50-90%, có

khoảng 3-6% ở dạng kết hợp với acid axetic, còn

lại ở dạng tự do

 Thành phần hóa học

 Tinh dầu là hoạt chất chủ yếu: 0,5-5% tùy giống

 Tinh dầu: Menthol (C 10 H 19 OH) chiếm 50-90%, có

khoảng 3-6% ở dạng kết hợp với acid axetic, còn

lại ở dạng tự do

 Tăng cường khả năng tiết mồ hôi

 Kích thích tiêu hóa, chữa bội thực, chướng

bụng, đầy hơi, tiêu chảy…

 Chữa ho, long đờm

 Lợi tiểu, tiêu thũng

 Ứng dụng

 Tăng cường khả năng tiết mồ hôi

 Kích thích tiêu hóa, chữa bội thực, chướng

bụng, đầy hơi, tiêu chảy…

 Chữa ho, long đờm

 Lợi tiểu, tiêu thũng

 Liều lượng: ngày/con

 Dê, lợn: 20-40g cây khô, 60-100g cây tươi

 Trâu, bò, ngựa: 80-100g cây khô, 200-500g cây

tươi

 Liều lượng: ngày/con

 Dê, lợn: 20-40g cây khô, 60-100g cây tươi

 Trâu, bò, ngựa: 80-100g cây khô, 200-500g cây

tươi

CÂY BẠC HÀ

 Hướng ứng dụng mới của bạc hà:

 Hướng ứng dụng mới của bạc hà:

 Việt Nam có 3 loại quế

Quế Thanh, Nghệ: Cinnamomum loureirii Nees

Quế Trung Quốc: Cinnamomum cassia Bluume

Quế Srilanca: Cinnamomum zeylanicum Nees

 Họ long não: Lauraceae

 Việt Nam có 3 loại quế

Quế Thanh, Nghệ: Cinnamomum loureirii Nees

Quế Trung Quốc: Cinnamomum cassia Bluume

Quế Srilanca: Cinnamomum zeylanicum Nees

 Họ long não: Lauraceae

 Mô tả cây, thu hoạch

Cây gỗ cao, lâu năm, trồng 5 năm thì thu, càng

già càng tốt

Thu vỏ 1 năm 2 lần: tháng 4-5 và 9-10

Quế nhục: vỏ ở thân, cành to

Quế chi: vỏ ở cành nhỏ, cành non

 Mô tả cây, thu hoạch

Cây gỗ cao, lâu năm, trồng 5 năm thì thu, càng

 Tinh dầu: hoạt chất chính, 1-5% tùy loại

 Tinh dầu quế VN có 95% andehyd xinnamic

nên quế VN rất uy tín trên thị trường quốc tế

 Tinh dầu quế quan có 65-75% andehyd

xinnamic

 Tinh dầu quế TQ có 75-90% andehyd xinnamic

 Thành phần hóa học

 Tinh dầu: hoạt chất chính, 1-5% tùy loại

 Tinh dầu quế VN có 95% andehyd xinnamic

nên quế VN rất uy tín trên thị trường quốc tế

 Tinh dầu quế quan có 65-75% andehyd

xinnamic

 Tinh dầu quế TQ có 75-90% andehyd xinnamic

 Trị cảm hàn, tứ chi co quắp, tê bì, đau bụng, tiêu

chảy, tiểu tiện bất lợi

 Không dùng cho động vật có thai

 Trị cảm hàn, tứ chi co quắp, tê bì, đau bụng, tiêu

chảy, tiểu tiện bất lợi

 Không dùng cho động vật có thai

 Kích thích tiêu hóa, chống ăn uống khó tiêu, bí

tiểu, trung và đại tiện khó khăn

 Trị viêm đường tiêu hóa do E.coli, Sal…gây tiêu

chảy của lợn, chó, mèo, ngan, vịt…

 Ứng dụng

 Trị cảm cúm, cảm hàn

 Kích thích tiêu hóa, chống ăn uống khó tiêu, bí

tiểu, trung và đại tiện khó khăn

 Trị viêm đường tiêu hóa do E.coli, Sal…gây tiêu

chảy của lợn, chó, mèo, ngan, vịt…

 Liều trong ngày cho đại gia súc 5-10g, tiểu gia

súc 1/4 – 1/3 liều của đại gia súc

 Liều lượng

 Vỏ quế nghiền bột, cảm hàn dùng rượu quế xoa

bóp

 Liều trong ngày cho đại gia súc 5-10g, tiểu gia

súc 1/4 – 1/3 liều của đại gia súc

CÂY QUẾ

 Hướng ứng dụng mới của quế:

 Hướng ứng dụng mới của quế:

NỘI DUNG

GIỚI THIỆU CHUNG

NHỮNG BÀI THUỐC

CHỮA CẢM MẠO

TRÂU BÒ CẢM NẮNG, CẢM NÓNG

 Dừng cày kéo, đưa vào chỗ mát, đắp nước lạnh lên vùng đầu, sông khói bồ kết Đánh gió bằng dược liệu có tinh dầu và uống nước sắc của:

 Lá bưởi, tre, tranh, ngải cứu, rau má, chè xanh…

hay nước ép cây chuối tiêu cho thêm thìa muối

 Lá tre 300g, bạc hà 200g, lõi tiền 300g

 Nếu kèm chứng tê liệt các chi cho uống nước sắc của các lá: ngải cứu, chỉ thực, địa liền,…

 Dừng cày kéo, đưa vào chỗ mát, đắp nước lạnh lên vùng đầu, sông khói bồ kết Đánh gió bằng dược liệu có tinh dầu và uống nước sắc của:

 Lá bưởi, tre, tranh, ngải cứu, rau má, chè xanh…

hay nước ép cây chuối tiêu cho thêm thìa muối

 Lá tre 300g, bạc hà 200g, lõi tiền 300g

 Nếu kèm chứng tê liệt các chi cho uống nước sắc của các lá: ngải cứu, chỉ thực, địa liền,…

TRÂU BÒ CẢM NẮNG, CẢM NÓNG

LỢN SAY NẮNG

 Do vận chuyển trong toa chật, chuồng nuôi chật, nóng

 Ngừng vận chuyến, thả ra chỗ mát, nhanh chóng xử lý: cắt 2 đốt đuôi, nặn máu; cho uống nước các lá: chè

xanh, mã đề, sắn dây, rau má…

 Do vận chuyển trong toa chật, chuồng nuôi chật, nóng

 Ngừng vận chuyến, thả ra chỗ mát, nhanh chóng xử lý: cắt 2 đốt đuôi, nặn máu; cho uống nước các lá: chè

xanh, mã đề, sắn dây, rau má…

TRÂU BÒ CẢM HÀN

 Cho trâu, bò uống một trong các nước thuốc

sau:

 Tía tô, gừng mỗi thứ 100g, kinh giới, ngải cứu mỗi thứ

300g Giã nát hãm 1l nước sôi để nguội uống Kết hợp đưa trâu, bò vào nơi ấm, kín gió, đánh cảm bằng dược liệu chứa tinh dầu vào sống lung, hông và tứ chi

 Gừng, riềng mối thứ 40g, kinh giới, tía tô, cúc tần, cỏ mần trầu, chè xanh, rau má mỗi thứ 100g, tất cả giã

nát hãm 1l nước sôi chờ nguội uống Nếu gia súc cảm nhiệt thêm 300g lá sắn dây

 Cho trâu, bò uống một trong các nước thuốc

sau:

 Tía tô, gừng mỗi thứ 100g, kinh giới, ngải cứu mỗi thứ

300g Giã nát hãm 1l nước sôi để nguội uống Kết hợp đưa trâu, bò vào nơi ấm, kín gió, đánh cảm bằng dược liệu chứa tinh dầu vào sống lung, hông và tứ chi

 Gừng, riềng mối thứ 40g, kinh giới, tía tô, cúc tần, cỏ mần trầu, chè xanh, rau má mỗi thứ 100g, tất cả giã

nát hãm 1l nước sôi chờ nguội uống Nếu gia súc cảm nhiệt thêm 300g lá sắn dây

TRÂU BÒ CẢM HÀN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình: DƯỢC LIỆU HỌC THÚ Y

8-chuong-9-duoc-lieu-co-tac-dung-chua -cam-mao.htm