Muốn chế tỉnh bột sẵn dây thì bóc vỏ, đem giá nhỏ hoặc mài hoặc xây bằng máy, cho thêm nước rồi nhào lọc qua rây thưa, loại ba, sau đó lọc lại 1 lan niva qua ray day hon, dé lang, gan lâ
Trang 1
CAT CAN
Radix Puerariae
Cát căn là dược liệu chế biến từ củ sẵn dây (Pueraria thomsoni
Benth.), thuộc họ Đậu (Fabaceae)
Đặc điềm thực vật
San day la loai day leo, có thể dài đến 10 m, lá kép gồm 3 lá chét
Cuống lá chét ở giữa dài, cuông là chét 2 bên ngắn Lá chét có thé
phân thành 2-3 thùy Về mùa hè trổ hoa màu xanh, mọc thành chùm ở
kẽ lá Quả loại đậu, có nhiều lông Củ dài và to có thể nặng tới 20 kg,
có nhiều xơ
Bộ phận dùng và chế biên
Rễ củ rữa sạch củ, bóc bỏ lớp vỏ dày bên ngoài, cắt thành khúc dài 10-15 cm Nếu củ fo thì bo doc dé cé những thanh dây khoảng 1 cm, sau đó xông diêm sinh rồi phơi hoặc sây khơ Muốn chế tỉnh bột sẵn dây thì bóc vỏ, đem giá nhỏ hoặc mài hoặc xây bằng máy, cho thêm nước rồi nhào lọc qua rây thưa, loại ba, sau đó lọc lại 1 lan niva qua ray day hon, dé lang, gan lây tỉnh bột rỗi đem phơi hoặc sây khô,
25
Trang 3N
Trang 4DƯỢC LIỆU CHỨA TINH BỘT
‹ - THẢNH PHÁN HÓA HỌC
¢ Tinh bot :10-15%
¢ tsoflavonoid
Puerarin Daidzin Daidzein Formonetin PG-1
PG-2 PG-3 PG-6
(1) (2) (3) (4)
®) (6) (7) (8)
- CAT CAN
¢ Radix Puerariae
OH -glc6-xyl H
R4
OH
OH
OH OMe
OH
OH
OH O-ølc
Trang 5CÁT CĂN
Radix Puerariae
Tac dung va cong dung:
Ding chữa sốt, làm ra mo hoi, soi kh6ng moc được, phiên to khát nước, nhức đầu, kiết Íy
`
®
Đùng chữa nồng rượu guá nhiều bị ngộ độc, phát sốt, chân ăn, nôn mửa
«@ *,
ra chat chua, thô huyệt, đại tiện ra máu
BÀI THUỐC :
Chira cam nang, sốt nóng, nhức đầu, khát nước,nôn oe: Dung bot san day 12ø hoà đường uiồng:
Chữa mũi chảy máu suốt ngày không ngừng, tâm thần phiên muộn:
lùng củ sẵn dây tươi, vắt lay nước cốt, uông mỗi lan mot chén con
29
Trang 6®
Y DI Semen Coicis
Dược liệu là hạt của cây Y dĩ còn gọi là bo bo (Coix lachryma Jobi L.), thuộc họ Luủa (Poaceae)
DAC DIEM THU'C VAT VA PHAN BO
Cay thảo sông hàng nam, cao chirng 1-1,5 m Than nhan bóng
co vạch dọc Thân có phân nhánh, các mẫu phía dưới có thể mọc rễ phụ, cây mọc thành bụi Lá hình mắc dài 10-40 cm rộng 1,5-3 cm, gân dọc nồi rõ, gân giữa to Hoa đơn tính cùng gốc moc ở kế lá thành bông, hoa đực mọc phía trên, hoa cài phía dưới Hoa đực có 3 nhị Quả có may cứng bao bọc Cây mọc hoang ở nơi âm mát, có trồng ở nhiều nơi như Thanh Hóa,
Nghe An, Song Be va vung Tây Ì Nguyên
BỌ PHẬN N DUNG VA CHE BIEN
Trang 9
Semen Coicis
Công dụng
Trong Y học cô truyện, Ý đĩ được dùng làm thuốc giúp tiêu hóa, chữa tiêu chảy do
chức năng tiêu hóa kém, viêm ruột, ly, làm thuốc thông tiểu trong trường hợp pha,
tiéu tiện ít Ngoài ra còn dùng để chữa viêm khớp, làm thuốc bồi dưỡng cơ thể, bễ
phối
Tỳ kém biêu hiện như phù, thiêu niệu hoặc ia chảy: Dùng phôi hợp ý đĩ nhân với trạch tả và bạch truật
ˆ Thấp nhiệt giai đoan đầu do các bệnh về sốt mà các yêu tô bệnh lý là do khí: Dùng
phối hợp ý di nhân với hoạt thạch, trúc điệp và thông thảo dưới dang tam nhân
thang,
how!
Tinh thap nhiệt hoặc ứ khí huyết biểu hiện như áp xe phổi và áp xe ruột: Dùng phôi hop y di nhan voi dong qua nhân, vĩ kinh và táo nhân dưới dạng vĩ kinh thang dé dung cho ap xe phôi có ho, dom va mu Ding phôi hợp ý đĩ nhân với bại tương thảo
để trị Áp Xe ruột
33