Có các bài hướng dẫn ôn tập và chữa chi tiết đề kiểm tra một tiết, kiểm tra giữa kì, kiểm tra hết học kì theo đúng chương trình học trên lớp. Đừng bỏ lỡ bài giảng này nếu các em muốn đạt điểm cao trong các kì thi và xếp hạng top đầu trong lớp nhé
Trang 1I – LÍ THUYÊT
1 Cách mắc biến trở thông dụng
+ Biến trở được mắc nối tiếp
+ Biến trở được mắc song song:
+ Dạng mạch cầu
Đ
C
C
Đ
C
Đ
R MC
R CN
BÀI GIẢNG: BÀI TẬP BIẾN TRỞ CỦA DÒNG ĐIỆN MỘT CHIỀU
CHUYÊN ĐỀ: DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI
MÔN: VẬT LÍ LỚP 11 THẦY GIÁO: PHẠM QUỐC TOẢN - TUYENSINH247.COM
Trang 22 Biến trở tham gia vào mạch ở 1 vị trí nào đó và giá trị của nó thay đổi :
II – BÀI TẬP
Bài 1 : Cho mạch điện như hình vẽ Đèn loại 6V – 3W, hiệu điện thế hai đầu MN không đổi và bằng 12V
a) Khi điện trở của biến trở Rx = 20Ω Tính công suất tiêu thụ của đèn và cho biết đèn sáng như thế nào ?
b) Muốn đèn sáng bình thường phải điều chỉnh con chạy để Rx bằng bao nhiêu ?
Hướng dẫn giải :
a) Mạch điện gồm : R nt R d x
Điện trở của đèn :
6 12 3
d d d
U R P
Điện trở tương đương của mạch : R td R dR x 12 20 32
32 8
MN td
U
R
Công suất tiêu thụ của đèn :
2
8
M
C
N
R b
R 1
Đ
Trang 3Vậy đèn sáng yếu
b) Để đèn sáng bình thương thì : U d 6VU x U MN U d 12 6 6V
x
U R I
6
d d d
P
U
6 12 0,5
x
x
U
R
I
Bài 2 : Cho mạch điện như hình vẽ :
Biến trở AB có con chạy C Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch là UMN = 12V Điện áp định mức và cường độ dòng điện định mức của đèn là 6V – 0,75A Đèn được mắc với biến trở có điện trở lớn nhất là 16Ω Tính điện trở của RAC để đèn sáng bình thường ?
Hướng dẫn giải :
0, 75
D D
Cấu trúc mạch : Đ / /R AC nt R CB
AC Đ A C
U
CB
I
16
CB Đ AC
Đ
C
x
Trang 4Bài 3 : Cho mạch điện như hình vẽ :
Biến trở AB có con chạy C Cho R0 = 12Ω là giá trị lớn nhất của biến trở Đèn loại 6V – 3W Hiệu điện thế giữa hai đầu MN là UMN = 15V
a) Xác định vị trí của C để đèn sáng bình thường
b) Dịch chuyển con chạy C về phía A thì độ sáng của đèn thay đổi như thế nào ?
Hướng dẫn giải :
Cấu trúc mạch : Đ / /R AC nt R CB
a) Đèn sáng bình thường
Ta có:
6 3 0,5 6
AC Đ
Đ Đ
Đ
P
U
6
AC
AC
AC
U
15 6 9
12
CB
CB Đ
U
C
Đ A CB
AC
Vậy C nằm ở điểm chính giữa
b) Dịch chuyển con chạy từ C sang A → x giảm
Điện trở của đèn
6 12 3
Đ Đ Đ
U R P
2
12
2
15 12
12 144
MN td
x U
I
Đ
x
R 0
Trang 5Có:
15 12
AC Đ R
x
2
144
12
AC C
C
A
I
x x
Có
144
144
x x
Vậy đèn sáng yếu dần
Bài 4: Cho mạch điện như hình vẽ:
AB là biến trở con chạy C có điện trở toàn phần là 120Ω Nhờ có biến trở làm thay đổi cường độ dòng điện trong mạch từ 0,9A đến 4,5A
a) Tìm giá trị R1
b) Tìm công suất tiêu thụ lớn nhất của biến trở biết hiệu điện thế đặt vào hai đầu mạch là không đổi
Hướng dẫn giải:
Cấu trúc mạch: R nt R1 AC
Điện trở tương đương của đoạn mạch: R td R1R AC
Cường độ dòng điện chạy trong mạch:
1
0,9
td
td AC
I
1 1
1
0,9
4,5
0
U
R
b) Công suất tiêu thụ của biến trở: 2
C
R 1
Trang 6Có:
1
1
2
2
td
R
x
Sử dụng bất đẳng thức Cosi ta có:
1
135
Dấu “=” xảy ra khi
2
R
x
Bài 5: Cho sơ đồ mạch điện như hình vẽ:
AB là biến trở có giá trị R0 = 6000Ω Các vôn kế có điện trở lần lượt là R1 = 2000Ω và R2 = 4000Ω Điện trở của các dây nối và khoá K là không đáng kể Hiệu điện thế đặt vào hai đầu đoạn mạch UMN = 60V
a) K mở vôn kế chỉ bao nhiêu?
b) K đóng, tìm vị trí C để dòng điện qua khoá K bằng 0 Khi đó các vôn kế chỉ bao nhiêu?
c) K đóng, tìm vị trí của C để hai vôn kế có cùng giá trị Khi đó cường độ dòng điện qua K là bao nhiêu?
Hướng dẫn giải:
2000 1
4000 2
Lại có: U1U2 U MN 60V 2
2
20 40
b) Dòng điện qua khoá K bằng 0 khi:
2
AC
CB AC
AC CB CB
R
Lại có: R CBR AC 6000 2
V 1
V 2
R 0
K
C
Trang 7Từ (1) và (2) 2000
4000
AC CB
R R
AC CB
AC CB
Lại có:
1
1
2
2
1000
1
2 2
2000
AC
AC
CB
CB
R R
R
R
c)
Hai vôn kế có cùng giá trị:U1U230V
Ta có:
1 1
1 2 2
2
30
0, 015 2000
30
0, 0075 4000
U
R
U
R
Cường độ dòng điện qua K là: I K I1 I2 0,0075A
Cấu trúc mạch: R1/ /R AC nt R2/ /R CB
Số chỉ của hai vôn kế có cùng giá trị:
4000 6000 2000
4000
AC CB AC CB
x x
V 1
V 2
R 0
I 1
C
I 2
I K