Phương pháp: Đan xen giữa tự luận nắm chắc kiến thức và trắc nghiệm xử lí nhanh các bài toán, chiếm khoảng 40% tổng số các bài giảng. Các đề online: 100% trắc nghiệm giúp HS ôn tập lại kiến thức đã học, đề thi được thiết kế bám sát bài giảng.
Trang 11 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
DẠNG 1: PHƯƠNG TRÌNH CƠ BẢN
I) Phương trình: sinx = a
+) sin x = a 1 a 1
t sin a
2 2
VD 1 : Giải phương trình sau
a) sin x1
3 2
3 2 c) sin3x1
Hướng dẫn giải
a) sin x1
2
Chú ý đổi máy tính về chế độ radian (SHIFT + MODE + 4)
Nhấn “SHIFT + SIN + 1
2” ta được:
5
b) sin x
3 2
3 2
Nhấn “SHIFT + SIN + 3
2 ” ta được:
BÀI GIẢNG: PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN (TIẾT 1) – PHƯƠNG
TRÌNH LƯỢNG GIÁC CƠ BẢN CHUYÊN ĐỀ: LƯỢNG GIÁC MÔN TOÁN LỚP 11
THẦY GIÁO: NGUYỄN QUỐC CHÍ
Trang 22 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
x k
k Z
3 3
c) sin3x1
Nhấn “SHIFT + SIN + 1” ta được:
2 2
2
II) Phương trình cos
cos x a a
2 2
VD 2 : Giải phương trình sau
a) cos x2 2
cos x30 1
2 c) cos x cos x
3 2
Hướng dẫn giải
a) cos x2 2
2
Nhấn “SHIFT + COS + 2
2 ” ta được:
b) o
cos x30 1
2
Trang 33 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
Chuyển máy tính từ radian sang độ (SHIFT + MODE + 3)
Nhấn “SHIFT + COS + 1
2 ” ta được:
1
*) Chú ý: Để tránh bị trùng nghiệm
+) Khi sin, cos = 0 hoặc ± 1 đáp án lấy 1 dòng (lấy 1 nghiệm)
+) Khi sin, cos = 0 đuôi chỉ + k
VD 3 : Giải phương trình sau
a) sin x = 0 b) cos x2 1
c) sin x
2 0 với x ;
3
2 2
Hướng dẫn giải
a) sinx 0 sinxsin0 x 0 k k Z
b) cos x2 1 cos x2 cos 2x k2 x k
2 c) sin x
2 3 1
sin x sin x k x k x k k Z
d) cos x
2 0 với x ;
3
2 2
cos x cos x k x k x k k Z
3 3 1 3 1 3
Vì k là số nguyên k x
III) Phương trình tanx = a
tan x a cos x x k
tanx tan x k k Z
0
IV) Phương trình cotx = a
Trang 44 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
cot x a sin x x k tanx
a
0 1 (giải y như phương trình hàm tan)
VD 4 : Giải phương trình sau
a) 3tan x 3 0 b) sin x2 cos x2 0 c) cotx3 d) tan x
4 2
Hướng dẫn giải
a) 3tan x 3 0 tan x 3
3 Nhấn “SHIFT + TAN + 3
3 ” ta được:
tan x tan x k k Z
b) sin x2 cos x2 0
+) Xét cos x 0 x k
2 (Không là nghiệm của phương trình) +) cos x 0 Chia cả 2 vế của phương trình cho cos x2
cos x
2
2 2
1
4
4 2 1
4
c) cotx 3 tanx1
3 Nhấn “SHIFT + TAN + 1
3” ta được:
Trường hợp kết quả ra lẻ ta có: xarctan k k Z
1
d) tan x
4 2
Nhấn “SHIFT + TAN + 2” ta được:
Trang 55 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
Kết quả lẻ x arctan 2 k x arctan 2 k k Z
*) Chú ý công thức
) sin x cos x ; cos x sin x
) tanx cot x ; cot x tan x
)sin x sin x
VD 5 : Giải phương trình sau
a) sin x2 cos x3 0 b) sin x cos x
2 2 0 c) tan x.cot x4 1 d) tan x cot x
3 2 4
Hướng dẫn giải
a) sin x2 cos x3 0
k
2
b) sin x cos x
2 2 0
sin x sin x sin x sin x sin x sin x
Học sinh tự làm tiếp
tan x.cot x tan x tan x tan x x x k x k Z
cot x
3 d) tan x cot x
3 2 4
k
2
2
3
Trang 6
6 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
VD 6 : Giải phương trình sau
a) sin x4 cos x4 1
2 b) cos x4 sin x4 1 c) sin cos x cos sin x
Hướng dẫn giải
a) sin x4 cos x4 1
2 Chú ý: Hằng đẳng thức a2b2ab2 ab
2 sin x sin x cos xsin2 x sin x cos x2 2 1sin x2 sin x cos x2 2
PT sin x cos x sin x cos x sin x
2
b) cos x4 sin x4 1
cos x sin xcos x sin x cos x x k x k k Z
2 2 2 2 1 2 1 2 0 2
c) sincos x cossin x sin x
Học sinh tự làm tiếp
BÀI TẬP TỰ LUẬN
VD1: Giải các phương trình sau
a)cos 2 0
6
b) 2 sin 2 3x 1 0
sin 3 30
2
o
4
cot 45
3
o
x
f)cos 2 1
, với
8
;
2 3
x
VD2: Giải các phương trình sau
a)sin sin 4 0
2
b)cos 3xsin 2x0 c) sin 4x 6 cos 2x 6 0
d) tan 4 cot 2x x1 e)
tan 3 tan
x x f)
cot 2 tan
VD3: Giải các phương trình sau
a) 2 1
sin 2
2
x b) sin2 cos2
4
c) cos4xsin4x1
sin cos cos sin
sin cos 1
x
Trang 7
7 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
BÀI TẬP TỰ LUYỆN
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Phương trình sin x 3
2 có các nghiệm là
3
3
Câu 2: Phương trình 2cos 2x 2 0 có các nghiệm là
8
8
8
8
Câu 3: Phương trình tan 3x 1 1 có các nghiệm là
12
Câu 4: Phương trình cot 3x 3 có các nghiệm là
3
18
6
Câu 5: Phương trình cos x 2 1 0 có các nghiệm là
2
2
2
Câu 6: Phương trình sin 3 x sin x
6
có các nghiệm là
Câu 7: Phương trình sin 3x sin x
4
có các nghiệm là
Trang 88 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
Câu 8: Phương trình cos 2x 1 cos x 3 có các nghiệm là
A x 4 k ,x 2 k2 k
3
3
Câu 9: Phương trình sin 3x cos x
3
có các nghiệm là
Câu 10: Phương trình tan 5x tan x 0 có các nghiệm là
A x k k
4
2
C x k k ,k 4m 2,m
4
Câu 11: Phương trình sin 5x 1
4
có các nghiệm là
20
20
Câu 12: Phương trình tan 3x tan x có các nghiệm là
A x k k
2
3
Câu 13: Phương trình cos x 1
2 có tất cả mấy nghiệm thuộc khoảng ;4 ?
Câu 14: Nghiệm âm lớn nhất của phương trình tan x 1
3
là
A 7
12
12
12
3
Câu 15: Nghiệm âm lớn nhất của phương trình sin x 2 2
là
A
15
12
12
6
Câu 16: Số nghiệm của phương trình sin x cos 2x trên đoạn 0;2 là
Câu 17: Phương trình cos 2x 60 0 cos x có các nghiệm là
Trang 99 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
C x 20 0 k 2 ,x 60 0 k2 k
3
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM VD1:
k
0
1 ) 2 sin 3 1 0 cos 3
3 30 60 360 3
) sin 3 30
2 3 30 240 360
k
k
k
3
2
2 3
x
nên:
VD2:
Trang 1010 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
) sin sin 4 0 sin sin 4
2
6 3
2
k x
k
) cos 3 sin 2 0 cos 3 sin 2 cos 2 '
2 2
2 2
2
10 5 2
k x
2
cos 2 cos 4
2
12 3 2
k x
1 ) tan 4 cot 2 1 tan 4 tan 2
cot 2
4 2
2
x k
2
k
3
k
VD3:
2 1 1 cos 4 1
cos 4 0 4
x
k
Trang 11
11 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
1 cos 2
1 cos 2 2
cos 2 2 cos 2
2
2
x
x
k
2
) cos sin 1 sin cos cos sin 1
cos sin 1
sin 1 cos sin
2 sin 0 sin 0
1 ) sin cos cos sin
5
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1:
2
sin
4 2
2 3
Chọn C
Câu 2:
2 cos 2 2 0 cos 2 cos
Chọn D
Câu 3:
tan 3 1 1 3 1
k
x x k x kZ
Trang 12
12 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
Chọn A
Câu 4:
cot 3 3 3
k
Chọn C
Câu 5:
2
2
1
2 1
1 2
2
k
Chọn B
Câu 6:
sin 3 sin
6
k
Chọn A
Câu 7:
4
Chọn B
Câu 8:
Chọn C
Câu 9:
k
Chọn A
Câu 10:
k
4
Chọn A
Câu 11:
Trang 1313 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
k 2
Chọn D
Câu 12:
k
2
Chọn A
Câu 10:
ĐK: cos 5 0 10 5
cos 0
2
k x
x
x
k
4
Chọn C
Câu 11:
k 2
Chọn D
Câu 12:
k x
2
k
2
Đối chiếu điều kiện x k kZ
Chọn B
Câu 13:
Vậy phương trình có 5 nghiệm thuộc khoảng ;4
Chọn D
Câu 14:
Trang 1414 Truy cập trang http://Tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
5
7
Vậy nghiệm âm lớn nhất của phương trình trên là 7 5
Chọn B
Câu 15:
Khi k 1 ta có 23 2
là nghiệm âm lớn nhất
Chọn C
Câu 16:
k 2 x
2
2
Vậy phương trình có 3 nghiệm thỏa mãn
Chọn D
Câu 17:
0
Chọn A