Bằng nghệ thuật nhân hóa, ánh trăng trong bài thơ giúp ta hình dung ra một bức tranh hài hòa, lộng lẫy giữa vẻ đẹp của con người và biển cả , bởi vì nền của bức tranh ấy được dát bạc bởi[r]
Trang 1Trờng THCS Bình Phú
Đề thi chọn học sinh giỏi môn ngữ văn 9
Giáo viên ra đề: Nguyễn Thị Hờng
Câu 1 ( 6điểm )
Có câu chuyện đợc tóm lợc nh sau:
Vừa dừng lại định mua bó hoa thật đẹp tặng mẹ theo đờng bu điện, chàng trai thấy một bé gái đứng khóc trên vỉa hè Anh đến và hỏi thì đợc biết nó khóc vì không đủ tiền để mua một bông hoa hồng tặng mẹ Anh mỉm cời an ủi, mua hoa cho nó và không quên đặt một bó hồng để gửi cho mẹ Anh hỏi cô bé có cần đi nhờ xe về nhà không Nó vui mừng nhìn anh và ngỏ ý muốn đi nhờ Theo đờng chỉ, anh lái xe đến một nghĩa trang Nó chỉ ngôi
mộ mới đắp và nói: Đây là nhà của mẹ cháu rồi ân cần đặt bông hoa hồng lên Tức thì,
anh quay lại huỷ bỏ dịch vụ gửi hoa vừa rồi và mua một bó hồng thật đẹp Suốt đêm đó, anh lái xe đi một mạch 300km về nhà mẹ anh để trao tận tay bà bó hoa.
( Phỏng theo Hoa hồng tặng mẹ in trong Quà tặng của cuộc sống, NXB Trẻ 2004)
Hãy trình những suy nghĩ của mình về ý nghĩa của câu chuyện trên (Khoảng một trang giấy thi)
Cõu 2 ( 14 điểm )
Sự khỏm phỏ và cỏch thể hiện hỡnh ảnh ỏnh trăng trong cỏc tỏc phẩm : Đoàn
thuyền đỏnh cỏ ( Huy Cận ); Đồng chớ ( Chớnh Hữu ); Ánh trăng ( Nguyễn Duy )
Đáp án
Câu 1(6 điểm)
Về nội dung : Đoạn văn hoặc bài văn của HS có thể trình bày theo những cách lập luận
khác nhau song phải thấy đợc ý nghĩa của câu chuyện và trình bày những suy nghĩ của bản thân về ý nghĩa đợc rút ra Có thể nêu ra một số ý nghĩa của câu chuyện nh sau:
- Mỗi ngời cần biết quí trọng từng giây phút khi cha mẹ mình còn sống trên đời
- Đừng thực hiện lòng hiếu thảo với cha mẹ một cách muộn mằn
Trang 2- Lòng hiếu thảo của em bé đã làm thay đổi cả nhận thức và hành động của ngời lớn 3,0 đ
Khuyến khích HS thấy đợc những bài học sinh động, độc đáo, có ý nghĩa tuy nhiên phải lí
giải hợp lí, có sức thuyết phục 0,5 đ
Phần nêu những suy nghĩ của bản thân cần tự nhiên, chân thực không gò bó lên gân
1,0 đ
Về hình thức: Biết cách xây dựng đoạn văn hoặc một bài nghị luận có độ dài theo yêu
cầu, kết cấu chặt chẽ rõ ràng, kết hợp các thao tác nghị luận một cách linh hoạt Hệ thống lập luận chắc chắn có sức thuyết phục Diễn đạt lu loát, văn viết có cảm xúc, không mắc
các lỗi về diễn đạt, kiến thức 1,5 đ
Cõu 2 ( 14điểm )
Học sinh cần trỡnh bày được một số yờu cầu sau :
a Mở bài : Hỡnh ảnh ỏnh trăng trong thơ ca…đặc biệt ở 3 bài thơ : Đoàn thuyền
đỏnh cỏ ( Huy Cận ), Đồng chớ ( Chớnh Hữu ), Ánh trăng ( Nguyễn Duy )
( 1,5điểm )
b Thõn bài :
- Sự khỏm phỏ ỏnh trăng ở những gúc nhỡn và cảm nhận khỏc biệt nhưng 3 nhà thơ đều gặp nhau ở một điểm đú là xem trăng như là người bạn gần gũi để bộc lộ tõm tư tỡnh cảm, người bạn chứng kiến mọi hoàn cảnh của cuộc sống
- Dẫn chứng :
+ Trăng xuất hiện trong lao động sản xuất trờn biển
+ Trăng xuất hiện trong cảnh chiến đấu chờ quõn thự
+ Trăng xuất hiện trong cuộc sống hàng ngày
- Học sinh phõn tớch từng tỏc phẩm cụ thể :
* Đoàn thuyền đỏnh cỏ của Huy Cận“ Thuyền ta lỏi giú với buồm trăng”
“ Cỏi đuụi em quẫy trăng vàng chúe”
“ Gừ thuyền đó cú nhịp trăng cao”
Trăng ở đõy giỳp gợi lờn một khụng gian bao la của trời biển, trong đú trung tõm là con người Bằng nghệ thuật nhõn húa, ỏnh trăng trong bài thơ giỳp ta hỡnh dung ra một bức tranh hài hũa, lộng lẫy giữa vẻ đẹp của con người và biển cả , bởi vỡ nền của bức tranh ấy được dỏt bạc bởi ỏnh vàng của trăng, ỏnh sỏng lung linh của muụn loài cỏ… ( 2,5 điểm )
* Đồng chớ của Chớnh Hữu :
Trang 3Hình ảnh “ Đầu súng trăng treo”
Người lính trong khi làm nhiệm vụ có thêm vầng trăng làm bạn, tâm hồn người chiến sĩ tràn ngập ánh trăng tạo niềm tin chiến thắng trong chận chiến với quân thù…
(2,5 điểm )
* Ánh trăng của Nguyễn Duy :
Khi lớn lên, đi bộ đội, vầng trăng như người bạn đồng hành và nhanh chóng trở thành tri kỉ “ Hồi chiến tranh ở rừng
Vầng trăng thành tri kỉ.”
Khi cuộc chiến kết thúc sống trong điều kiện hòa bình, cuộc sống với đầy đủ tiện nghi :
“ Từ ngày về thành phố
Quen ánh điện cửa gương
Ánh trăng đi qua ngõ
Ngỡ người dưng qua đường”
Thực tế làm thức tỉnh một tư duy, điện tắt sẽ thấy trăng Ánh trăng làm sáng lên góc tối của con người, đánh thức sự ngủ quên, lãng quên quá khứ trong điều kiện sống của con người hoàn toàn khác trước; từ đó rút ra bài học đạo lí làm người Ánh trăng thực sự như một tấm gương soi để thấy được mặt thật của mình và tìm lại cái đẹp tinh khôi mà đôi khi chúng ta để mất ( 2,5 điểm )
c Kết luận :
Nêu nhận xét, đánh giá về hình ảnh ánh trăng trong thơ ca nói chung và ở 3 bài thơ trên về cách khám phá và thể hiện ( 1 điểm )