BẢN CHẤT CỦA PHÂN TÍCH KINH TẾ

BẢN CHẤT CỦA PHÂN TÍCH KINH TẾ

Kinh tế học căn bản Học kỳ Hè, 2003 BẢN CHẤT CỦA PHÂN TÍCH KINH TẾ

1 Bản chất của phân tích kinh tế là gì?

- Phân tích kinh tế nhằm giúp cho việc ra quyết định hợp lý Để có được những quyết định hợp lý, bạn cần phải thấy rằng mỗi quyết định hoặc là sự lựa chọn đều có tính hai mặt có cái được, cái mất, hoặc cái lợi, cái hại Chẳng hạn, chơi cầu lông mỗi buổi sáng bạn sẽ có một thân hình đẹp hơn, sức khoẻ tốt hơn và tinh thần thoải mái hơn, nhưng bạn sẽ mất thời gian và tiền bạc Việc bạn quyết định theo học tại chương trình Fulbright sẽ làm thu nhập bạn thấp hơn trong năm nay, tốn thời gian và sẽ phải khổ sở với những bài tập và bài thi nhưng bù lại bạn sẽ có kiến thức tốt hơn, có cơ hội tìm được việc làm thích hợp hơn, cơ hội học tập và thu nhập trong tương lai sẽ cao hơn Một công ty tư nhân quyết định đầu tư thêm một dây chuyền sản xuất sẽ gắn liền với những khoảng chi phí như mua máy móc, thiết bị, đóng bảo hiểm, thuế, trả công lao động, trả lãi vay, mua nguyên vật liệu nhưng bù lại công ty sẽ nhận được khoản doanh thu từ bán sản phẩm tạo ra từ dây chuyền sản xuất mới Tương tự như vậy, những quyết định từ phía chính phủ- tăng lương cho ngành giáo dục, xây dựng nhà máy lọc dầu, nhà máy sản xuất phân bón- sẽ phải đương đầu với những lý lẽ ủng hộ hoặc là chống lại nó Đứng trước những cái được, cái mất, sự ủng hộ và sự chống đối như vậy; các cá nhân, các doanh nghiệp, hoặc chính phủ nên làm gì? Kinh tế học chỉ ra cách xác định tốt nhất thông qua sự đánh giá cái được, cái mất với những thang đo gọi là lợi ích và chi phí Một khi mà bạn quyết định chơi cầu lông mỗi buổi sáng, điều này có nghĩa là, đối với bạn, lợi ích của chơi cầu lông cao hơn chi phí Ngược lại, công ty tư nhân không đầu tư vào dây chuyền sản xuất mới bỡi vì đối với công ty lợi ích ròng mong đợi âm

- Vấn đề thảo luận: Tìm giải pháp cho các vấn đề kinh tế và xã hội

Các nhà sản xuất

thép trong nước bị

thua lỗ do cạnh tranh

với hàng nhập khẩu

Chất lượng giáo dục

thấp ảnh hưởng đến

năng lực cạnh tranh

của quốc gia

Việc bù lỗ cho xe

buýt đang là gánh

nặng cho ngân sách

thành phố HCM

Ngành mía đường

đang tồn kho 300.000

tấn

2 Chủ quyền của người ra quyết định và tính hợp lý của cá nhân?

- Kinh tế học được nghiên cứu việc ra quyết định dựa vào giả thiết là cá nhân ứng xử hợp lý Ứng xử hợp lý là việc lựa chọn nhằm đạt đến sự thoả mãn cao nhất trên

cơ sở phân tích và so sánh cái lợi và cái bất lợi giữa các phương án thay thế nhau Đây là việc lựa chọn mang tính sàng lọc trên tư duy logic chứ không phải là lựa chọn theo thói quen hoặc cảm tính và sự lựa chọn này nhằm đạt đến mục tiêu mong đợi

- Câu hỏi thảo luận: Trong thực tế khi ra quyết định, có những yếu tố nào chi phối đến việc ra quyết định của bạn?

3 Phạm vi nào dành cho kinh tế học?

- Trong kinh tế học truyền thống, người ta không quan tâm đến tại sao có các mục tiêu đó Họ không tự đặt ra câu hỏi là tại sao địa phương này thích ăn 'thịt bò' trong khi đó địa phương khác thì không? Mục tiêu và sở thích của cá nhân được phân tích ở một số môn học khác như tâm lý học, sinh vật học Các nhà kinh tế nghiên cứu việc ra quyết định trên giả thiết là sở thích cho trước vàcũng giả định rằng sở thích của con người là ổn định trong sự lựa chọn Thực ra giả định như vậy không hữu ích lắm trong phân tích hành vi tiêu dùng bỡi lẽ mục tiêu mà con người lựa chọn thay đổi theo những ï biến đổi lớn của xã hội qua thời gian Gần đây các nhà kinh tế bắt đầu quan tâm đến các lĩnh vực tâm lý, văn hoá nhằm để giải thích sự biến đổi của nhu cầu và các mục tiêu lựa chọn

- Một cá nhân có thể đạt được mục tiêu của mình bằng nhiều cách khác nhau Nếu như ngưòi tiêu dùng cần lương thực thì có cơ sở cho nhà nông có thể kiếm sống bằng cách sản xuất lương thực Nhưng có một điều là nhà sản xuất có thể thay thế trồng cây lương thực bằng việc trồng cây ăn quả hoặc nuôi tôm Vià tính thay thế này có thể ảnh hưởng đến người tiêu dùng nên họ có thể ủng hộ cho một chính sách mang tính chính trị buộc những người nông dân phải sử dụng đất để sản xuất lương thực Ngược lại, cũng có trường hợp để đạt được mục tiêu của mình, các nhà sản xuất lương thực tìm cách gây sức ép đối với những nhà chính trị hầu có những quyết định có lợi cho mình nhưng gây ra tổn thất cho người khác, chẳng hạn như ủng hộ cho những chính sách hạn chế nhập khẩu lương thực thông qua các biện pháp thuế, hạn ngạch Sử dụng quyền lực nhà nước là đối tượng nghiện cứu của khoa học chính trị Kinh tế học truyên thống chỉ nghiên cứu việc đạt được mục tiêu

thông qua trao đổi trên thị trường và trên tinh thần tự nguyện Kinh tế học giới hạn

phạm vi nghiên cứu về những quyết định có lý trí và trao đổi trên thị trường một cách tự nguyện

- Vấn đề thảo luận:

- Hãy đưa ra các ví dụ về hành vi hợp lý và bất hợp lý? Giả thíết về tính hợp lý có còn hữu ích không khi mà có nhiều tác nhân ảnh hưởng đến hành vi ứng xử? Tệ nan trộm cắp có phải là đối tương nghiên cứu của kinh tế học không?

4 Kinh tế học có phải là khoa học không?

- Một điều mà người ta quan tâm là kinh tế học có phải là khoa học không? Nếu nó là khoa học, tại sao giữa các nhà kinh tế lại bất đồng với nhau về những vấn đề kinh tế? Thực ra cũng có những vấn đề có sự đồng tình giữa các nhà kinh tế chẳng hạn như khi chính phủ quy định giá sàn dẫn đến thiếu hụt hàng hoá, tự do hoá thương mại quốc tế sẽ gia tăng năng suất do tận dụng được sự phân công lao động quốc tế, các nhà đầu tư sẽ từ chối cơ hội đầu tư nếu họ không đạt được suất sinh lợi mong đơi

- Có một điều mà chúng ta phải nhận ra là sự bất đồng giữa các nhà kinh tế không có nghĩa là kinh tế học không có tính khoa học Hầu hết các ngành khoa học đều phát triển thông qua những bất đồng về quan điểm Thực ra, sở dĩ có những bất đồng giữa các nhà kinh tế bỡi lẽ những vấn đề kinh tế đặt ra quá phức tạp hoặc do năng lực của các nhà kinh tế không đủ để nhận ra chân lý Kinh tế học có phải là khoa học hay không phụ thuộc vào phương pháp luận của kinh tế học mà nó không khác gì so với các ngành khoa học khác Thế giới mà chúng ta đang sống luôn có những vấn đề không giải đáp được cho bất cứ ngành khoa học nào chứ không riêng gì trong kinh tế!

- Dưới góc độ kinh tế học, kinh tế học hoàn toàn là thưcï chứng Nó xây dựng những lý thuyết được kiểm định nhằm giải thích cũng như dự đoán các sự kiện kinh tế, chẳng hạn như :"giá cà phê giảm là do cà phê năm nay được mùa" Tuy nhiên, trong đời sống chính trị đôi khi chúng ta cũng đặt ra những vấn đề mang tính chuẩn tắc mà nó dựa vào sự xét đoán giá trị chủ quan như : "chính phủ nên quy định giá sàn để tránh những tổn thương cho nhà nông "

Thảo luận: Bạn hãy nêu một vấn đề mang tính thực chứng và một vấn đề mang tính chuẩn tắc?

5 Hệ thống kinh tế hoạt động như thế nào?

- Các đầu mối ra quyết định trong nền kinh tế là các cá nhân, doanh nghiệp và chính phủ Nguồn gốc của mọi quyết định lựa chọn là sự khan hiếm Con người luôn mong muốn nhiều hơn cái mà họ có thể Cho dù trong điều kiện lý tưởng nhất là hàng hoá sản xuất ra nhiều vô kể để thoả mãn nhu cầu, con người cũng không có đủ thời gian để thưởng thức nó! Sự khan hiếm buộc chúng ta phải có quyết định lựa chọn và luôn có sự đánh đổi Khi chúng ta lựa cái này thì chúng ta phải mất cái kia Chúng ta luôn phải trả giá cho các quyết định của mình trong một thế giới khan hiếm Giácao nhất mà chúng ta phải trả cho một quyết định được gọi là chi phí cơ hội

Vấn đề thảo luận: Bạn hãy chỉ ra chi phí cơ hội của sự lựa chọn theo học chương trình Fulbright? Chi phí cơ hội của tất cả các bạn có bằng nhau hay không? Chi phí cơ hộ có thể được thể hiện dưới hình thức không phải là tiền không?

- Chính những quyết định lựa chọn này tạo ra hoạt động sản xuất, trao đổi và tiêu dùng để thỏa mãn nhu cầu Đối tượng chính của sự lưa chọn là hàng hoá và dịch

vu Tiêu dùng là một trong những hoạt động kinh tế cơ bản, khi cá nhân ra quyết định tiêu dùng, họ sẽ lựa chọn hàng hoá mà họ thích nhất trong khả năng tài chính của họ Rõ ràng sự lựa chọn cũng phải trả giá bằng những cơ hội mà họ phải bỏ qua Sản xuất là hoạt động kinh tế cơ bản khác, nó chuyển đổi các nguồn lực thành sản phẩm tiêu dùng Vì rằng nguồn lực có hạn, khi sản xuất ra sản phẩm này nhiều hơn thì phải bỏ qua cơ hội để sản xuất ra sản phẩm khác Với mục tiêu lợi nhuận, các nhà sản xuất phải cân nhắc việc sản xuất ra cái gì và sản xuất bằng cách nào trên cơ sở cân nhắc các phương án có thể thay thế cho nhau Hoạt động thứ ba là trao đổi Trao đổi diễn ra vì con người không có đầy đủ cái mà họ cần, trao đổi sẽ làm cho cả hai bên đều có lợi vì rằng sự thoả mãn của họ tăng lên

- Hoạt động trao đổi hình thành thị trường Trên thị trường, người bán và người mua

ra những quyết định mua và bán trên cơ sở cân nhắc lợi ích ròng mà mình nhận được Giá cả là thông tin giúp cho nhà sảøn xuất và người tiêu dùng ra những quyết định lựa chọn hợp lý

Vấn đề thảo luận: Mối quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng được thể hiện như thế nào trong nền kinh tế thị trường? Bạn hãy giải thích tại sao các quyết định của nhà sản xuất vì lợi nhuận nhưng lại đáp ứng được những cái mà người tiêu dùng mong đợi? Cơ chế phân phối diễn ra như thế nào trong nền kinh tế thị trường?

Trong hệ thống thị trường cạnh tranh, khi các cá nhân trong nền kinh tế theo đuổi lợi ích riêng của mình trong quá trình ra quyết định, liệu nguồn lực trong nền kinh tế có được sử dụng hiệu quả không? Anh/chi nghĩ gì về khái niệm cạnh tranh và hợp tác trong trường hợp này?

PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG

1 Thị trường là gì ?

- Có ba hoạt động trong hệ thống kinh tế là tiêu dùng, sản xuất và trao đổi Thị trường đóng vai trò quan trọng đối với ba hoạt động này, nhất là hoạt động trao đổi hàng hoá và các nhập lượng Thị trường là một sự thoả thuận mang tính tự nguyện về sự trao đổi hàng hoá giữa người mua và người bán Giá được hình thành thông qua quá trình trao đổi

- Hành vi ứng xử, số lượng, và ảnh hưởng tương đối của người mua và người bán có thể khác nhau ở các thị trường khác nhau cùng với mức độ can thiệp của chính phủ trong những thị trường khác nhau đã tạo ra những đặc điểm cạnh tranh khác nhau trên các thị trường Trong quá trình phân tích sự hình thành giá, thị trường được phân tích được giả định là thị trường cạnh tranh hoàn toàn mà ở đó người mua và người bán phải chấp nhận giá trên thị trường, chi phí giao dịch trên thị trường bằng không và nguồn lực được tự do dịch chuyển giữa các ngành nhằm để tìm đến cơ hội sinh lợi cao nhất

2 Cầu và lợi ích:

- Người tiêu dùng mua hàng hoá nhằm để thoả mãn nhu cầu của mình Lợi ích là một khái niệm phản ánh sự thoả mãn mà người tiêu dùng nhận được khi tiêu dùng hàng hoá Trong phân tích kinh tế, sự thoả mãn mà người tiêu dùng nhận được thường được thể hiện bỡi mức sẵn sàng trả cao nhất (WTP) của người tiêu dùng Đối với người tiêu dùng, giá trị của một hàng hoá được đánh giá bằng mức sẵn sàng trả cao nhất đối với hàng hoá đó

- Trong tiêu dùng, các cá nhân luôn tìm cách tối đa hoá lợi ích của mình Vơiù một mức thu nhập và giá cả cho sẵn, người tiêu dùng dành thu nhập của mình để mua hàng hoá này nhiều hơn khi giá nó giảm và mua ít hơn khi giá nó tăng để đạt được mục tiêu của mình Điều này cho thấy giá và lượng hàng hoá mà người tiêu dùng muốn mua có quan hệ ngược chiều với nhau

- Cầu một loại hàng hoá chỉ cho số lượng hàng hoá mà người tiêu dùng muốn mua

ở mỗi mức giá trong một khoảng thời gian với giả thiết rằng người tiêu dùng đạt được sự thoả mãn cao nhất trong sự ràng buộc về thu nhập, giá và sở thích Đường cầu thể hiện mối quan hệ giữa giá và lượng cầu về một loại hàng hoávới giả thiết các yếu tố khác không đổi (thu nhập, sở thích và giá các mặt hàng khác…) Nó là một đường dốc xuống về phía bên phải Nó phản ánh mức sẵn sàng chi trả của người tiêu dùng đối với mỗi đơn vị hàng hoá tiêu dùng Cần phân biệt giữa cầu và lượng cầu, cầu dùng để chỉ cho cả đường cầu trong khi đó lượng cầu chỉ cho một điểm nằm trên đường cầu

- Thặng dư tiêu dùng là chênh lệch giữa mức sẵn sàng chi trả tối đa và giá thực sự mà người tiêu dùng phải trả cho mỗi đơn vị hàng hoá tiêu dùng

Vấn đề thảo luận: Tại sao khi giá của một hàng hoá giảm xuống người tiêu dùng chỉ muốn mua một lượng hàng hoá đó ít hơn?

3 Cung và chi phí

- Nhà sản xuất mua các nhập lượng như dịch vụ lao động, máy móc, nguyên vật liệu và liên kết chúng lại vơiù công nghệ thích hợp để sản xuất ra hàng hoá Tổng chi phí sản xuất là tổng chi phí cho các nhập lượng được sử dụng để sản xuất ra một lượng hàng hoá nào đó Chi phí sản xuất được tính bằng chi phí cơ hội của nhập lượng mà nó phản ánh giá trị phương án sử dụng nhập lượng đó tốt nhất trong phân tích kinh tế, chi phí được phân tích dựa vào giả thiết là sản xuất đạt được hiệu quả chi phí

- Sản xuất đạt được hiệu quả kỹ thuật hay hiệu quả chi phí khi các nhập lương được phối hợp để sản xuất mức sản lượng cho trước với mức chi phí thấp nhất

- Chi phí biên là tổng chi phí tăng thêm khi sản xuất thêm một đơn vị hàng hoá Nó chính là chi phí cơ hội của sản phẩm cuối cùng Đối với các nhà sản xuất, giá trị hàng hoá được đánh giá bằng chi phí cơ hội hay chi phí biên của hàng hoá đó

- Đường cung của một loại hàng hoá là lượng hàng hoá mà người bán muốn bán ở mỗi mức giá trong một khoảng thời gian với giả thiết lợi nhuận của họ đạt được ở mức tối đa Nó chính là một phần đường chi phí biên dốc lên về phía bên phải

P

D

- Thặng dư sản xuất của một đơn vị hàng hoá là chêng lệch giữa giá bán và chi phí sản xuất ra đơn vị hàng hoá đo.ù

4 Giá cạnh tranh được hình thành như thế nào?

- Cân bằng thị trường chỉ mối liên kết giá và lượng mà người bán và người mua chấp nhận trao đổi trên cơ sở tính toán để tối đa hoá lợi ích của mình Tại điểm cân bằng này, hai bên đạt được sự thỏa mãn tối đa nên không có động cơ cho sự thay đổi cả giá và lượng

- Giá tại điểm cân bằng này được gọi là giá cân bằng Tïại đểm cân bằng chỉ có một mức giá cho cả người bán và người mua và nó cũng bằng với chi phí cơ hội của nguồn lực để sản xuất ra hàng hoá đó

P

S

P

S

D

P0

Q0

- Hiệu quả kinh tế thể hiện giá trị tiêu dùng xã hội đạt được mức tối đa với nguồn lực có giới hạn Hiệu quả kinh tế đạt đựợc khi tồn tại 3 điều kiện đồng thời (1) toàn dụng nguồn lực (2) sử dụng mối liên kết các nhập lượng đúng (3) sản xuất ra sản phẩm mà xã hội mong đợi nhất Hai điều kiện đầu (1) và (2) đặc trưng cho hiệu quả sản xuất và điều kiện thứ ba được gọi là hiệu quả phân bổ

- Trong thị trường cạnh tranh mỗi cá nhân theo đuổi lợi ích riêng của mình nhưng nó vẫn tạo ra sự hợp tác giữa các cá nhân thông qua cơ chế thị trường nhằm phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả (Bàn tay vô hình)

- Khi phân tích cân bằng thị trường đối với hàng hoá ngoại thương, giá trong nước sẽ bằng với giá quốc tế Lượng cầu trong nước sẽ bằng lượng cung trong nước công với lượng cầu nhập khẩu tại mức giá cân bằng

Vấn đề thảo luận: Giá cả và giá trị khác nhau như thế nào? Cách nhìn nhận giá trị của một loại hàng hoá của nhà sản xuất và người tiêu dùng khác nhau như thế nào? Khi

nào thì giá cả và giá trị khác nhau?

THẤT BẠI THỊ TRƯỜNG VÀ THẤT BẠI CỦA CHÍNH PHỦ

Chúng ta vừa chứng minh rằng nguồn lực phân bổ trong một hệ thống thị trường cạnh tranh sẽ đạt được hiệu quả kinh tế Bây giờ chúng ta sẽ xem xét trường hợp mà thị trường phân bổ nguồn lực không hiệu quả và vai trò chính phủ trong việc sửa chữa những lệch lạc của thị trường Nguyên nhân cơ bản mà thị trường phân bổ nguồn lực không hiệu quả gắn với quyền tài sản, thông tin, và chi phí giao dịch

D

P0

Pw

1 Nguyên nhân thất bại của thị trường

- Nhằm giải thích thất bại thị trường, chúng ta đưa ra định nghĩa thị trường một cách chặt chẻ hơn Thị trường là một định chế mà trong đó các bên trao đổi không chỉ là hàng hoá, mà còn trao đổi quyền để sử dụng hàng hoá đó theo một cách nào đó trong một khoảng thời gian Thí dụ như khi người tiêu dùng mua một xe hơi, anh

ta không chỉ mua xe hơi mà anh ta còn mua quyền sử dụng xe hơi theo một cách nào đó chẳng hạn như đượïc quyền lái xe hơi trên xa lộ, chở một số lượng hành khách Khi một người chủ thuê một người công nhân, anh ta mua quyền để sử dụng công nhân làm một công việc nào đó trong một khoảng thời gian Những

quyền này được gọi là quyền tài sản Tóm lại thị trường là định chế mà nó tổ chức

trao đổi quyền kiểm soát hàng hoá, quyền này được gọi là quyền tài sản mà nó luôn gắn với hàng hoá

- Trên thị trường nếu nguồn lực hoặc hàng hoá phân bổ không hiệu quả (mọi người chưa hài lòng lắm với những gì mình đang nắm giữ ) thì tất yếu nẩy sinh ra nhu cầu trao đổi để làm cho ít nhất mỗi bên tốt hơn mà không gây tổn thất cho bất kỳ một ai cả Như vậy hiệu quả kinh tế bao hàm sự tồn tại trao đổi có lợi cho các bên tham gia giao dịch Vì vậy, vấn đề tại sao nguồn lực phân bổ không hiệu quả có thể được đặt lại là tại sao hoạt động trao đổi có lợi trên thị trường không xãy ra Xét rằng mỗi cá nhân muốn mang lại lợi ích thông qua trao đổi, sự không hiệu quả chỉ có thể tồn tại: (1) nếu các cá nhân không nắm quyền kiểm soát đầy đủ đối với hàng hoá (2) nếu chi phí giao dịch và thông tin vượt quá lợí ich từ trao đổi (3) nếu các bên không thể đồng ý về về phương thức phân chia lợi ích từ trao đổi Chúng ta lần lượt xem xét những nguyên nhân cơ bản của khuyết tật thị trường

Kiểm soát không đầy đủ: Loại trừ không hoàn toàn

- Việc trao đổi có lợi có thể không xãy ra trên thị trường là do việc loại trừ không đầy đủ Cá nhân không thể giành lấy quyền kiểm soát hàng hoá là do thiếu quyền hợp pháp để loại trừ hoặc là chi phí loại trừ cao hơn lợi ích từ trao đổi Người nông dân không có động cơ trồng hoa màu khi mà luật pháp cho phép mọi người đều có thể thu hoạch mà không cần có sự đồng ý của người nông dân Thiếu sự loại trừ làm tiêu tan lợi ích của phần sản lượng gia tăng trong số nhiều cá nhân và vì vậy giảm động cơ phải gánh chịu những chi phí cần thiết cho sản xuất sản lượng tăng

thêm

Chi phí giao dịch và thông tin

- Trao đổi cần thông tin; điều kiện mua bán, chất lượng hàng hoávà quyền tài sản gắn với hàng hoa phải được biết Để có thông tin như vậy thường khá tốn kém Các cá nhân thường phải gánh chịu chi phí tìm kiếm để tìm kiếm đối tác giao dịch và chi phí quan sát để biết chất lượng những gì được trao đổi Thêm nữa, chi phí đàm phán về điều kiện trao đổi và thực thi chúng Chi phí thông tin và giao dịch

nhö vaôy thöông lôùn ñeân noơi maø trao ñoơi coù lôïi khođng theơ xaõy ra hoaịc laø hôïp ñoăng

khođng hoaøn hạo maø moôt vaøi lôïi ích tieăm naíng khođng ñöôïc khai thaùc

Vaân ñeă maịc cạ

- Vieôc trao ñoơi coù lôïi ña phöông coù theơ khođng xaõy ra coù theơ laø do caùc beđn giao dòch khođng ñoăng yù vôùi nhau veă ñieău kieôn trao ñoơi Lôïi ích töø trao ñoơi seõ ñöôïc phađn chia cho caùc beđn tham gia giao dòch phú thuoôc vaøo ñieău kieôn maịc cạ giöõa caùc beđn Ñieău naøy coù theơ daên ñeân maịc cạ keùo daøi vaø toân keùm vaø trong moôt soâ tröôøng hôïp caùc beđn coù theơ khođng ñát ñeân moôt thoạ thuaôn naøo, nhaât laø hó khođng coù thođng tin

gioâng nhau veă lôïi ích tieăm naíng cụa trao ñoơi

2 Nguyeđn nhađn thaât bái cụa chính phụ

- Chính phụ coù moôt soâ cođng cú chính saùch maø hó coù theơ söû dúng nhaỉm cại thieôn hieôu quạ trong vieôc phađn boơ nguoăn löïc hoaịc nhaỉm phaỉm phađn phoâi lái ñeơ bạo ñạm cođng baỉng Chaúng hán nhö chính thueâ, trôï caâp, kieơm soaùt gia, chính saùch taøi khoaù vaø tieăn teỗ Tuy nhieđn, chuùng ta khođng theơ keât luaôn raỉng nhöõng vieôc laøm naøy cụa chính phụ seõ mang ñeân hieôu quạ kinh teâ Bôõi vì muoân ñöôïc nhö vaôy chính phụ phại saün saøng vaø coù khạ naíng laøm theo caùch naøo ñoù ñeơ khođi phúc caùc ñieău kieôn hieôu quạkinh teâ Moôt soâ laôp luaôn cho raỉng söï can thieôp chính phụ trong neăn kinh teâ seõ khođng söûa chöõa ñöôïc khuyeât taôt cụa thò tröôøng maø coù khi coøn toăi teô hôn vì nhöõng lyù

do nhö sau

™ Nhöõng ngöôøi laøm chính saùch thöôøng chòu söï chi phoâi cụa caùc nhoùm ñaịc lôïi coù theâ löïc trong neăn kinh teă Caùc nhoùm naøy thöôøng ạnh höôûng ñeân nhöõng ngöôøi ra quyeât ñònh baỉng caùch vaôn ñoông haønh lang Nhöõng ngöôøi ra quyeât ñònh thöôøng laø caùc nhaø chính trò maø coù khuynh höôùng thieđn leôch veă nhoùm lôïi ích ụng hoô hó

™ Ngay cạ cho duø hó khođng chòu aùp löïc töø caùc nhoùm lôïi ích thì thođng tin caăn thieât cho vieôc ra quyeât ñònh vaø thöïc hieôn caùc quyeât ñònh thöôøng laø khođng ñaăy ñụ vaø chính xaùc Ñieău naøy laøm cho vieôc xađy döïng caùc chính saùch khođng thích hôïp

3 YÙ nghóa giaù môø trong phađn tích lôïi ích vaø chi phí

- Thaât bái cụa thò tröôøng vaø thaât bái cụa chính phụ laøm cho giaù tređn thò tröôøng bò boùp meùo Giaù thò tröôøng khođng coøn phạn aùnh chính xaùc chi phí cô hoôi cụa nguoăn löïc maø chuùng ta baøn ñeân tređn thò tröôøng cánh tranh Söï khaùc nhau giöõa giaù thò tröôøng vaø chi phí cô hoôi cụa nguoăn löïc gađy ra khoù khaín trong vieôc phađn boơ nguoăn löïc trong neăn kinh teâ Tređn thò tröôøng moêi caù nhađn theo ñuoơi lôïi ích rieđng cụa mình,

quaù trình ra quyeât ñònh, hó döïa vaøo giaù thò tröôøng ñeơ tính toaùn lôïi ích vaø chi phí