GA DIA LI 7 1213 Luc

- Yêu cầu HS đọc và phân tích biểu đồ nhiệt độ và - Các kiểu môi trường thay lượng mưa để tìm đặc đổi từ bắc xuống nam, từ điểm khí hậu của các môi tây sang đông.. trường ở đới ôn hoà.[r]

Trang 1

Phần I: THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG

Bài 1 : DÂN SỐ

I/ Mục tiêu

Sau bài học, HS cần:

- Có 1 số hiểu biết cơ bản về dân số, tháp tuổi

- Bước đầu biết đọc tháp tuổi, biểu đồ tăng dân số, tỉ lệ gia tăng dân số

- Biết trình bày: đặc điểm gia tăng dân số, bùng nổ dân số thế giới, nguyên nhân vàhậu quả tăng dân số

- Có ý thức về sự cần thiết phải phát triển dân số một cách có kế hoạch

Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng

- Yêu cầu HS đọc bảng tra

cứu thuật ngữ trang 186 để

nêu khái niệm dân số

? Kết quả điều tra dân số

cho biết điều gì?

- Gíơi thiệu tháp tuổi

(H1.1)

- Qua tháp tuổi cho biết:

? Trong tổng số trẻ em mới

sinh đến 4 tuổi ở mỗi tháp

ước tính bao nhiêu bé trai

- Thân rộng, đáy hẹp

1/ Dân số, nguồn lao động

- Dân số là tổng số dân sinhsống trên 1 lãnh thổ nhất định ở 1 thời gian cụ thể

- Dân số vừa là nguồn lao động vừa là thị trường tiêu thụ hàng hoá

- Tháp dân số cho ta biết tổng số nam, nữ phân theo

độ tuổi, số người trong độ tuổi lao động, dưới lao động hoặc ngoài lao động

2 / Dân số thế giới và sự gia tăng dân số

Tuần 1 _ Tiết 1

Trang 2

- Yêu cầu HS đọc 2 đoạn

đầu phần kênh chữ để nêu

khái niệm gia tăng dân số

tự nhiên và gia tăng cơ

giới

- Yêu cầu HS quan sát

H1.4

? Năm 1999 dân số thế giới

là bao nhiêu? Năm 2050 là

giai đoạn trước và sau năm

1804 Sự gia tăng dân số ở

biểu đồ là gia tăng dân số

tự nhiên

? Nguyên nhân của sự khác

nhau về tốc độ tăng dân số?

lệ gia tăng tự nhiên cao

hơn? Tại sao?

? Bùng nổ dân số gây ra

những hậu quả gì?

? Làm thế nào để làm giảm

tỉ lệ gia tăng dân số?

- Gia tăng dân số tự nhiên =

tỉ lệ sinh - tỉ lệ tử

- Gia tăng cơ giới = số người chuyển đến - số người chuyển đi

- - Gây áp lực việc làm , nhà

ở, học hành, kinh tế…

- Thực hiện chính sách dân số

- Dân số thế giới tăng nhanh trong 2 thế kỉ gần đây

- Nguyên nhân: tiến bộ về kinh tế, xã hội, y tế nên tỉ lệ

tử giảm nhanh nhưng tỉ lệ sinh giảm chậm

3/ Sự bùng nổ dân số

- Bùng nổ dân số xảy ra khi

tỉ lệ gia tăng tự nhiên từ 2,1% trở lên

- Hậu quả: thiếu việc, làm nhà ở, lương thực…

4/ Củng cố

- Điều tra dân số có tác dụng gì?

Trang 3

- Em hiểu như thế nào về tháp dân số? Nhìn vào tháp dân số cho ta biết điều gì?

- Bùng nổ dân số gây ra những hậu quả gì? Biện pháp khắc phục?

5/ Dặn dò

Học bài, xem bài mới

IV/ Rút kinh nghiệm

………

Ngày soạn: Tuần 1 - Tiết 2 Ngày dạy:

Trang 4

Bài 2 : SỰ PHÂN BỐ DÂN CƯ CÁC CHỦNG TỘC TRÊN THẾ GIỚI

I/ Mục tiêu

- Biết được phân bố dân cư không đều và những vùng đông dân trên thế giới

- Nhận biết sự khác nhau và sự phân bố các chủng tộc trên thế giới

- Biết đọc bản đồ phân bố dân cư

- Có ý thức tôn trọng, đoàn kết các dân tộc, chủng tộc

2/ Kiểm tra bài cũ

- Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân số?

- Bùng nổ dân số xảy ra khi nào? Nêu nguyên nhân, hậu quả và phương giải quyết? 3/ Bài mới

- Yêu cầu HS đọc phần

thuật ngữ ở đầu bài để nêu

khái niệm mật độ dân số

- Giới thiệu lược đồ phân

? Nguyên nhân của sự

phân bố dân cư không

- Quan sát, đọc và phân tích lược đồ

- Đông Á, Đông Nam Á, Trung Đông, Đông Bắc Hoa Kì, Nam Mêhicô, Đông Nam Braxin, Tây và Trung Âu, Tây Phi

1 Sự phân bố dân cư

- Dân cư thế giới phân bố rất không đều

- Những nơi có điều kiện

tự nhiên, giao thông thuận tiện → đông dân và ngượclại

2/ Các chủng tộc

Trang 5

- Tổ chức cho HS hoạt

động nhóm theo câu hỏi:

? Trên thế giới có mấy

chủng tộc chính? Đó là

những chủng tộc nào?

- Yêu cầu HS nêu đặc

điểm ngoại hình của mỗi

chủng tộc qua H2.2, nơi

phân bố của từng chủng

tộc

? Qua H2.2, em có nhận

xét gì?

- Hoạt động theo nhóm và đại diện từng nhóm trình bày, nhận xét, bổ sung

- Phân tích H2.2: màu da, mắt, mũi, tóc…, kết hợp chỉ trên lược đồ nơi phân

bố của từng chủng tộc

- Các chủng tộc trên thế giới sống hoà hợp với nhau

- Trên thế giới có 3 chủng tộc chính: Môn-gô-lô-ít, Nê-grô-ít, Ơ-rô-pê-ô-ít

- Đặc điểm và phân bố của các chủng tộc:

+ Môn-gô-lô-ít: da vàng, tóc đen và dài, mắt đen, mũi thấp, phân bố ở châu Á

+ Nê-grô-ít: da đen, tóc xoăn và ngắn, mắt đen và

to, mũi thấp và rộng, phân

bố ở châu Phi

+ Ơ- rô-pê-ô-ít: da trắng, tóc nâu hoặc vàng, mắt xanh hoặc nâu, mũi cao và hẹp, phân bố ở châu Âu

4/ Củng cố

- Điều tra dân số có tác dụng gì?

- Em hiểu như thế nào về tháp dân số? Nhìn vào tháp dân số cho ta biết điều gì?

- Bùng nổ dân số gây ra những hậu quả gì? Biện pháp khắc phục?

5/ Dặn dò

………

Ngày soạn:

Trang 6

Bài 3: QUẦN CƯ ĐÔ THỊ HOÁ

I/ Mục tiêu

- Nắm vững những đặc điểm cơ bản của quần cư nông thôn và quần cư đô thị

- Biết được vài nét về lịch sử phát triển đô thị và sự hình thành các siêu đô thị

- Nhận biết các loại hình quần cư qua ảnh

- Dân cư thường sinh sống ở đâu? Vì sao?

- Trình bày đặc điểm ngoại hình của các chủng tộc chính trên thế giới?

3/ Bài mới

- Giới thiệu tranh ảnh về

các loại hình quần cư

? So sánh sự khác nhau

giữa quần cư nông thôn và

quần cư đô thị về các mặt

nhà cửa, đường xá, dân số

? Tại sao có sự khác nhau

? Quần cư nông thôn đang

có sự thay đổi nư thế nào?

-Yêu cầu HSđọc kênh chữ

- Chú ý quan sát

- Quần cư nông thôn: mật

độ dân số thấp,nhà thưa thớt, đường xá khó khăn

và quần cư đô thị thì ngược lại

- Đất đai là tư liệu sản xuấtnông nghiệp lại phân bố rộng → làng mạc, thôn xóm phân tán

- Không giống vì phụ thuộc vào hoạt động kinh tế

- Dân thành thị tăng, dân nông thôn giảm do nhu cầu việc làm

- Nhà cửa, lối sống đang

có sự gần gủi với thành thị, số người không làm nông nghiệp tăng

- Chức năng chính là hoạt động nông nghiệp

*Quần cư đô thị.

- Đặc điểm: mật độ dân số cao, nhà cao tầng, dày đặc

- Chức năng: hoạt động công nghiệp và dịch vụ

2 / Đô thị hóa Siêu đô thị

Trang 7

? Các đô thị trên thế giới

xuất hiện từ khi nào?

? Trình bày tình hình phát

triển đô thị trên thế giới?

? Em hiểu như thế nào là

đô thị hoá? Siêu đô thị?

- Đọc tên và chỉ trên lược

đồ các siêu đô thị ở châu

Á?

- Nhận định: đô thị hóa

không trên cơ sở phát triển

công nghiệp, không cân

đối quá trình công nghiệp

hóa → đô thị hóa tự phát

? Đô thị tập trung đông

dân gây hậu quả gì?

- Đô thị xuất hiện từ thời

cổ đại

- Thế kỉ XIX đô thị phát triển nhanh ở các nước công nghiệp Thế kỉ XX

đô thị xuất hiện rộng khắp trên thế giới

- Đô thị hóa là quá trình biến đổi về các lực lượng sản xuất, bố trí dân cư những vùng không phải đôthị thành đô thị

- Siêu đô thị là những thành phố có dân số từ 8 triệu trở lên

- Các siêu đô thị phát triển nhanh ở các nước đang phát triển

- Quan sát và phân tích

- Châu Á

- Chỉ trên lược đồ: Cai-rô, Niu Đê-li, Côn-ca-ta, Mum-bai, Gia-cac-ta, Bắc Kinh, Thiên Tân…

- Chú ý lắng nghe

- Ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông,…

- Đô thị có từ thời cổ đại

- Dân số đô thị phát triển nhanh cùng với quá trình phát triển công nghiệp

- Các siêu đô thị trên thế giới tăng nhanh

4/ Củng cố

- Phân biệt sự khác nhau giữa quần cư nông thôn và quần cư đô thị?

- Qúa trình đô thị hóa trên thế giới diễn ra như thế nào? Nó gây ra những hậu quả gì cho xã hội?

5/ Dặn dò

Học bài,làm bài tập 2 SGK, chuẩn bị bài thực hành

Trang 8

………

Ngày soạn: Ngày dạy:

Bài 4 : THỰC HÀNH: PHÂN TÍCH LƯỢC ĐỐ VÀ THÁP TUỔI

I/ Mục tiêu

Tuần 2 - Tiết 4

Trang 9

Qua bài thực hành củng cố cho HS:

- Các khái niệm đã học

- Nhận biết 1 số cách thể hiện dân số, đô thị

- Đọc và khai thác thông tin trên lược đồ dân số

- Đọc sự biến đổi kết cấu dân số theo độ tuổi của 1 địa phương qua tháp tuổi, nhận dạng tháp tuổi

- Hiện nay quần cư nông thôn có sự thay đổi như thế nào?

- Đô thị hóa, siêu đô thị là gì?

- Đáy tháp thu hẹp lại

- Nhóm tuổi lao động tăng

tỉ lệ ( 20 – 29 ), nhóm tuổi dưới lao động giảm

- Đọc và phân tích

- Dân cư châu Á phân bố

1/ Đọc lược đồ, bản đồ phân bố dân cư

Sự phân bố dân cư ở Thái Bình không đều

2/ Phân tích, so sánh thápdân số

Dân số thành phố Hồ Chí Minh đang già đi

3/ Phân tích lược đồ phân

Trang 10

bố dân cư châu Á?

? Những khu vực nào

đông dân?

? Nơi nào thưa dân?

? Những nơi đông dân có

thuận lợi gì về tự nhiên?

? Các đô thị lớn thường

phân bố ở đâu?

- Liên hệ với Việt Nam

rất không đều, ở các khu vực rất trên lệch nhau

- Đông Á và Nam Á

- Bắc Á, Trung Á

- Đồng bằng phù sa của các sông lớn có đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào, nắng ấm, vị trí giao thông thuận lợi

- Ven biển, dọc các con sông lớn

- Chú ý lắng nghe

bố dân cư châu Á

- Dân cư Châu Á phân bố rất không đều

- Những nơi có điều kiện thuận lợi → đông dân

4/ Củng cố

GV cho HS làm bài tập 4 tập bản đồ và bài tập địa lí 7

5/ Dặn dò

Xem bài mới

………

Ngày soạn: Ngày dạy:

Chương I: MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON

NGƯỜI Ở ĐỚI NÓNG Bài 5: ĐỚI NÓNG MÔI TRƯỜNG XÍCH ĐẠO ẨM

Tuần 3 - Tiết 5

Trang 11

I/ Mục tiêu.

- Xác định đới nóng và các kiểu môi trường trong đới nóng

- Trình bày đặc điểm của môi trường xích đạo xích đạo ẩm

- Đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của môi trường xích đạo ẩm và sơ đồ lát cắt rừng rậm xanh quanh năm

- Gió Tín phong đông bắc

và gió Tín phong đông nam thổi quanh năm

- Các kiểu môi trường: xích đạo ẩm, nhiệt đới, nhiệt đới gió mùa và hoang mạc

II/ Môi trường xích đạo ẩm

1/ Khí hậu

- Vị trí : nằm trong khoảng

50B→50N

Trang 12

H5.1 và nêu nhận xét?

? Đường biểu diễn nhiệt

độ trung bình các tháng

trong năm cho thấy nhiệt

độ Xin-ga-po có đặc điểm

gì?

? Lượng mưa trong năm

bao nhiêu? Phân bố ra

sao?

? Sự chênh lệch giữa

tháng cao nhất với tháng

thấp nhất?

H5.3,5.4,5.5

? Nêu 1 số loài cây trong

rừng rậm xanh quanh

năm?

? Rừng rậm có mấy tầng

chính? Tại sao có nhiều

tầng?

? Giới động vật trong rừng

xích đạo có đặc điểm gì?

tích nằm theo đường xích đạo, có biển và đại dương bao quanh

- Nhiệt độ các tháng trong năm cao, chênh lệch giữa các tháng nhỏ

- Khoảng 2360mm, mưa quanh năm

- Khoảng 80mm

- Phân tích H5.3,5.4

- Nhiều, đủ các loại

- Rừng rậm có 5 tầng chính, do nhiệt độ, độ ẩm cao, mưa quanh năm

- Phong phú, đa dạng

- Có khí hậu nóng ẩm quanh năm → mưa nhiều

- Độ ẩm cao, trung bình khoảng 80%

2/ Rừng rậm xanh quanh năm

- Rừng rậm xanh quanh năm ở đất liền; rừng ngập mặn ở cửa sông, ven biển

- Đặc điểm của rừng rậm xanh quanh năm: nhiều loại cây, nhiều tầng, động vật phong phú và đa dạng

4/ Củng cố

- Nêu đặc điểm cơ bản của môi trường đới nóng?

- Nêu đặc điểm của rừng rậm xanh quanh năm?

- Hướng dẫn HS làm bài tập 3,4 SGK

5/ Dặn dò

Học bài, làm bài tập, xem bài mới

………

Trang 13

Ngày soạn: Tuần 3 - Tiết 6Ngày dạy:

Bài 6 : MÔITRƯỜNG NHIỆT ĐỚI

I/ Mục tiêu

- Nắm được đặc điểm của môi trường nhiệt đới và khí hậu nhiệt đới

- Nhận biết được cảnh quan đặc trưng của môi trường nhiệt đới

- Rèn luyện kĩ năng đọc biểu đồ

II/ Chuẩn bị

Trang 14

- GV: lược đồ khí hậu thế giới, tranh ảnh liên quan bài học.

- HS: soạn và học bài

III/ Tiến trình dạy - học

1/ Ổn định

- Môi trường đới nóng có đặc điểm gì?

- Nêu đặc điểm khí hậu và cảnh quan của môi trường xích đạo ẩm?

3/ Bài mới

nhiệt độ và lượng mưa

trong năm của khí hậu

của môi trường nhiệt đới

có sự thay đổi như thế

- Xích đạo ẩm: nhiệt độ không cao, biên độ chênh lệch nhỏ, mưa nhiều quanhnăm

- Nhiệt đới: nhiệt độ cao, biên độ lớn, mưa ít có sự phân mùa

chuyển lên mang theo ôxít sắt, nhôm tích tụ dần ở gầnmặtn đất → đất có màu đỏ vàng (đất feralít)

- Phân tích

1/ Khí hậu

- Vị trí khoảng 50B,N → 2 chí tuyến

- Nhiệt độ trung bình từ

220C-340C

- Lượng mưa giảm dần về

2 chí tuyến, có sự phân mùa rõ rệt

2/ Các đặc điểm khác của môi trường

- Mùa mưa sông ngòi nhiều nước, thực vật xanh tốt, chim thú linh hoạt

- Mùa khô cây cỏ úa vàng, động tìm những nơi có nguồn nước

- Thảm thực vật thay đổi

từ rừng thưa → xa van →

Trang 15

? Thực vật thay đổi như

thế nào về 2 chí tuyến? Vì

sao?

? Vì sao diện tích xa van

và nửa hoang mạc đang

mở rộng?

? Tại sao khu vực này

đông dân?

- Rừng thưa → đồng cỏ cao → nửa hoang mạc, do lượng mưa giảm dần về 2 chí tuyến

- Nhiệt độ cao, mưa ít, nạn chắt phá rừng…

- Khí hậu thích hợp trồng cây lương thực

nửa hoang mạc

- Sản xuất nông nghiệp phát triển → tập trung đông dân cư

4/ Củng cố

- Khí hậu nhiệt đới có đặc điểm gì?

- Sông ngòi, đất đai, động thực vật có gì nổi bật?

- Vì sao xa van, nửa hoang mạc đang mở rộng?

5/ Dặn dò

Học bài, xem và soạn bài 7

………

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Bài 7: MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA I/ Mục tiêu Sau bài học, HS cần: - Nắm được sơ bộ nguyên nhân hình thành gió mùa ở đới nóng và đặc điểm của gió mùa mùa hạ, gió mùa mùa đông - Nắm được 2 đặc điểm cơ bản của môi trường nhiệt đới gió mùa - Hiểu được môi trường nhiệt đới gió mùa là môi trường đặc sắc và đa dạng - Rèn luyện kĩ năng đọc, phân tích lược đồ, ảnh địa lí II/ Chuẩn bị - GV: lược đồ khí hậu Việt Nam, châu Á… Duyệt của tổ trưởng ………

………

Đường Kim Quế Tuần 4 – Tiết 7

Trang 16

- HS: soạn và học bài.

1/ Ổn định

- Nêu đặc điểm khí hậu nhiệt đới?

- Tại sao đất ở vùng nhiệt đới có màu đỏ vàng?

3/ Bài mới

- Yêu cầu HS xác định vị

trí của môi trường nhiệt

đới gió mùa trên H5.1

- Giới thiệu H7.1, H7.2,

yêu cầu HS nhận xét về

hướng gió vào mùa hạ và

mùa đông ở các khu vực

Đông Nam Á, Nam Á

? Tại sao lượng mưa ở các

khu vực này lại có sự

chênh lệch rất lớn giữa

mùa hạ và mùa đông?

? Vì sao gió mùa mùa hạ

và gió mùa mùa đông khi

vượt qua xích đạo thì đổi

hướng?

? Vì sao gió mùa mùa

đông thường khô và lạnh?

H7.3, H7.4

? Nhận xét diễn biến nhiệt

độ, lượng mưa trong năm

của khí hậu nhiệt đới gió

mùa?

- Tìm vị trí Sê-ra-pun-di

trên H7.1, đối chiếu với

lược đồ tự nhiên châu Á,

- Chỉ trên lược đồ: giới hạn từ 50B đến chí tuyến Bắc

- Phân tích và nêu: gió mùa mùa hạ thổi từ đại dương vào đất liền, gió mùa đông thổi từ lục địa rađại dương

-HS: Do mùa hạ có gió từ đại dương thổi vào mang theo hơi nước và không khí mát mẽ → mưa nhiều

và ngược lại

-HS: Do lực tự quay của Trái Đất

- Do ảnh hưởng của hoàn lưu gió mùa

1/ Khí hậu

- Mùa hạ có gió từ đại

dương thổi vào nên mưa nhiều

- Mùa đông có gió từ lục địa thổi ra nên mưa ít

- 2 đặc điểm cơ bản của khí hậu gió mùa:

+ Nhiệt độ, lượng mưa thay đổi theo mùa gió

+ Thời tiết diễn biến thất thường

- Sườn đón gió mùa qua biển mưa rất lớn

Trang 17

giải thích vì sao lượng

mưa ở đây lại lớn như thế?

- Liên hệ Việt Nam ở khu

vực Hoàng Liên Sơn

HĐ 2

? Nhịp điệu mùa có ảnh

hưởng như thế nào tói

thiên nhiên nhiệt đới gió

mùa?

H7.5, H7.6

? Nhận xét sự thay đổi

cảnh sắc thiên nhiên qua 2

ảnh trên?

? Nêu sự thay đổi cảnh sắc

thiên nhiên theo không

gian và giải thích nguyên

nhân?

? Khí hậu nhiệt đới gió

mùa thuận lợi trồng cây

gì?

? Tại sao ở đây tập trung

đông dân nhất thế giới?

- Chú ý theo dõi

- Ảnh hưởng rất lớn đến cảnh sắc thiên nhiên và cuộc sống của con người

- HS: Mùa mưa cây xanh tốt, mùa khô cây úa vàng rụng lá

- HS: Có sự khác nhau tuỳ thuộc vào lượng ít hay nhiều

- Cây lương thực và cây công nghiệp nhiệt đới

- Nhiều đồng bằng phù sa màu mỡ, nguồn nước dồi dào, trồng được cây lúa nước

2 / Các đặc điểm khác của môi trường

- Cảnh sắc thiên nhiên thay đổi theo mùa

- Thảm thực vật phụ thuộc vào sự phân bố lượng mưa

- Cây trồng: lương thực và cây công nghiệp

- Là nơi tập trung đông dân nhất thế giới

4/ Củng cố

- Nêu đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa?

- Sự đa dạng của môi trường nhiệt đới gió mùa được thể hiện như thế nào?

5/ Dặn dò

………

Trang 18

Ngày soạn: Tuần 4

Bài 8 : CÁC HÌNH THỨC CANH TÁC TRONG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI

- Nắm được mối quan hệ cơ bản giữa canh tác lúa nước và dân cư

- Nâng cao kĩ năng phân tích lược đồ, ảnh địa lí, rèn luyện kĩ năng lập sơ đồ.II/ Chuẩn bị

- GV: lược đồ dân cư, lược đồ nông nghiệp châu Á

- HS: soạn và học bài

1/ Ổn định

- Ảnh hưởng của từng mùa gió đến nhiệt độ và lượng mưa như thế nào?

- Trình bày sự đa dạng của môi trường nhiệt đới?

3/ Bài mới

Trang 19

H8.1, H8.2 và đọc kênh

chữ

? Nêu đặc điểm của hình

thức làm nương rẫy?

? Canh tác nương rẫy gây

nên những hậu quả gì?

? Nêu 1 số biểu hiện cho

thấy sự lạc hậu của hình

? Nêu những điều kiện cần

thiết để thâm canh lúa

nước?

? Vì sao các nước trên thế

giới vẫn thiếu lương thực,

còn Việt Nam, Thái Lan,

Ấn Độ lại xuất khẩu gạo?

- HS: Canh tác lâu đời, lạc hậu, năng suất thấp

- HS: Mất rừng, đất bạc màu, ô nhiễm môi trường…

- HS: Phá rừng, công cụ thô sơ, ít chăm bón…

-HS: Có, chủ yếu ở các vùng đồi núi

-HS: Đông Á, Đông Nam

Á, Nam Á

-HS: Nhiều lao động, địa hình bằng phẳng, nguồn nước dồi dào…

- HS: Áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật, chính sách nông nghiệp đúng đắn

- HS: Trồng cây công nghiệp và chăn nuôi để xuất khẩu và cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến

- HS: Quy mô lớn, hình

1/ Làm nương rẫy

- Là hình thức canh tác lâu đời, lạc hậu, năng suất thấp

- Hậu quả: mất rừng, đất bạc màu, ô nhiễm môi trường

2/ Làm ruộng, thâm canh lúa nước

- Điều kiện: nắng nóng, mưa nhiều, địa hình thấp,

có điều kiện giữ nước

- Áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật, thực hiện tốt các chính sách nông nghiệp → xuất khẩu gạo

3/ Sản xuất nông sản hàng hoá theo quy mô lớn

- Quy mô sản xuất lớn, tổ chức khoa học hiện đại

Trang 20

gì đặc biệt?

- Giới thiệu H 8.5

? Các đồn điền, trang trại

có vai trò như thế nào

trong sản xuất nông

nghiệp?

? Tại sao người ta không

lập nhiều đồn điền?

thức trang trại, đồn điền,

áp dụng rộng rãi khoa học

kĩ thuật

-HS: Quan sát H 8.5

- Tạo ra khối lượng nông sản hàng hoá lớn, có giá trị cao

-HS: Đất rộng, vốn nhiều, cần nhiều máy móc, thị

trường tiêu thụ

- Tạo ra khối lượng sản phẩm lớn, có giá trị cao 4/ Củng cố - Vì sao cần khắc phục sớm hình thức làm nương rẫy? - Để thâm canh lúa nước cần có điều kiện gì? - Trình bày những ưu thế của sản xuất hàng hoá theo quy mô lớn? 5/ Dặn dò Học bài, xem bài mới IV/ Rút kinh nghiệm ………

………

Duyệt của tổ trưởng ………

………

Đường Kim Quế

Trang 21

- Biết được 1 số cây trồng, vật nuôi ở các kiểu môi trường khác nhau của đới nóng.

- Luyện tập kĩ năng mô tả hiện tượng địa lí

Hãy nêu sự khác nhau giữa các hình thức sản xuất nông nghiệp ở đới nóng?

3/ Bài mới

Tuần 5 - Tiết 9

Trang 22

khăn gì trong sản xuất

nông nghiệp? Nêu biện

pháp khắc phục?

? Sự phân bố lượng mưa

của môi trường nhiệt đới

và nhiệt đới gió mùa như

thế nào?

? Nêu những khó khăn ở

môi trường nhiệt đới và

nhiệt đới gió mùa?

? Tìm ví dụ để thấy ảnh

hưởng của khí hậu đến sản

xuất nông nghiệp?

- HS: + Thuận lợi: cây trồng phát triển quanh năm, trồng xen canh tăng

vụ

+ Khó khăn: các loại mầm bệnh phát triển, chất hữu

cơ phân huỷ nhanh, lớp mùn không dày dễ bị rửa trôi

+ Biện pháp: bảo vệ và trồng rừng

- HS: Lượng mưa tập trung vào 1 mùa với lượnglớn

- HS: Xói mòn, hạn hán, lũlụt… hoang mạc đang mở rộng

- HS: Để sản xuất tăng vụ tránh tình trạng ngập ún thì phải chọn giống ngắn ngày

1/ Đặc điểm sản xuất nôngnghiệp

* Thuận lợi: nhiệt độ, độ

ẩm cao → sản xuất quanh năm, xen canh, tăng vụ

* Biện pháp:

- Bảo vệ và trồng rừng chephủ đất

- Làm thuỷ lợi

- Canh tác hợp lí

- Phòng chống thiên tai, dịch bệnh

2/ Các sản phẩm nông

Trang 23

+ Cây công nghiệp: cà phê (Nam Mĩ, Tây Phi, ĐNÁ), cao su (ĐNÁ), dừa (ĐNÁ), bông (NÁ), mía (Nam Mĩ)…

+ Chăn nuôi: hình thức chăn thả là phổ biến, lợn

và gia cầm tập trung ở những nơi đông dân

- HS: Thâm canh lúa nước cần nhiều lao động, là nơi

có điều kiện tự nhiên thuậnlợi

-HS: Nguồn thức ăn dồi dào, nhu cầu lớn về thịt

nghiệp chủ yếu

- Cây trồng chủ yếu là lúa nước, các loại ngũ cốc và cây công nghiệp nhiệt đới

- Chăn nuôi chủ yếu là chăn thả

4/ Củng cố

- Sản xuất nông nghiệp ở đới nóng có những thuận lợi và khó khăn gì?

- Cây trồng và vật nuôi được phân bố như thế nào?

5/ Dặn dò

Trang 24

Ngày soạn: Tuần 5

Bài 10 : DÂN SỐ VÀ SỨC ÉP DÂN SỐ TỚI TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG

ĐỚI NÓNG

I/ Mục tiêu

- Biết đới nóng vùa đông dân vừa có sự bùng nổ dân số

- Trình bày được sự gia tăng nhanh gây những hậu quả đối với sự phát triển kinh tếthế giới, nâng cao chất lượng cuộc sống và tài nguyên môi trường

- Nâng cao kĩ năng phân tích lược đồ

- Sản xuất nông nghiệp ở đới nóng có những thuận lợi và khó khăn gì?

- Cây trồng và vật nuôi được phân bố như thế nào?

3/ Bài mới

lược đồ dân cư và đô thị,

nhận xét mật độ dân số

? Đới nóng có bao nhiêu

- HS: Phân tích: dân số đông và tập tung đông ở ĐNÁ, Tây Phi và Đông Nam Bra xin

1/ Dân số

- Gần 50% dân số thế giới tập trung ở đới nóng

Trang 25

để thấy được mối quan hệ

giữa sự gia tăng dân sốtự

nhiên quá nhanh với tình

trạng thiếu lương thực ở

châu Phi

? Dân số tăng nhanh gây

hậu quả như thế nào tới tài

nguyên – môi trường?

- Bình quân lương thực đầu người giảm từ 100%

xuống còn 80%

-HS: Tài nguyên: rừng bị chặt phá bừa bãi làm cho diện tích rừng ngày càng

bị thu hẹp, đất bị thoái hoá, khoáng sản cạn kiệt,

…

- Môi trường ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt là môi trường không khí và nước

-Dân số tập tung đông ở ĐNÁ, Tây Phi và Đông Nam Bra xin

- Bùng nổ dân số gây khó khăn cho đời sống và phát triển kinh tế

2/ Sức ép dân số tới tài nguyên - môi trường

- Chất lượng cuộc sống giảm sút

- Tài nguyên cạn kiệt: Đất bạc màu, cạn kiệt khoáng sản, diện tích rừng giảm nhanh

Trang 26

- HS: Giảm tỉ lệ sinh, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân.

- Môi trường bị ô nhiễm, tàn phá

- Biện pháp: giảm tỉ lệ sinh, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống

4/ Củng cố

- Trình bày đặc điểm dân số của đới nóng?

- Nêu những hậu quả của việc gia tăng dân số đến chất lượng cuộc sống , tài nguyên, môi trường? Biện pháp giải quyết ra sao?

5/ Dặn dò

Trang 27

- Nắm được nguyên nhân của di dân và đô thị hoá ở đới nóng.

- Biết được nguyên nhân hình thành và những vấn đề đang đặt ra cho các đô thị, siêu đô thị ở đới nóng

- Luyện tập cách phân tích các sự vật, hiện tượng địa lí

Hãy nêu sự khác nhau giữa các hình thức sản xuất nông nghiệp ở đới nóng? 3/ Bài mới

? Tại sao nói bức tranh di

dân ở đới nóng rất đa dạng

và phức tạp?

- Đa dạng: có nhiều nguyên nhân khác nhau

-HS: Phức tạp: các nguyên nhân này không chỉ vì dân số đông mà còn thiên tai, chiến tranh…

hay do yêu cầu phát triển nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ

1/ Sự di dân

- Nguyên nhân: thiên tai,

xung đột, chiến tranh, nghèo đói, thiếu việc làm

- Di dân tự do vào các đô thị tạo sức ép đến vấn đề

Tuần 6 - Tiết 11

Trang 28

? Nguyên nhân di dân ở

nước đới nóng mới giải

quyết sức ép dân số đang

làm đời sống gặp khó

khăn, kinh tế chậm phát

triển…

lược đồ phân bố dân cư và

? Nguyên nhân nào dẫn

đến đô thị hoá ở đới nóng?

-HS: Thiên tai, chiến tranh, kinh tế chậm phát triển, nghèo đói…

-HS: Góp phần phát triển kinh tế xã hội

+ 2000 có 11 siêu đô thị

+ 1989-2000 dân số đô thịtăng lên gấp đôi

- HS: Chỉ trên lược đồ các siêu đô thị: Niu Đêli, Côn-ca-ta, Mum-bai, Gia-cac-

ta, Cai-rô, Ma-ni-la, gôt, Xao-pao-lô, Ri-ô-đê gia-nê-rô, Mê-hi-cô Xi-ti, Ka-ra-si

2/ Đô thị hoá

- Tốc độ đô thị hoá cao

- Nguyên nhân: do di dân

tự do

Trang 29

- Hậu quả: đời sống khó khăn, nhiều người nghèo, tạo sức ép về việc làm, nhà

ở, môi trường

- Biện pháp: phát triển kinh tế và phân bố lại dân cư

4/ Củng cố

- Nêu nguyên nhân dẫn đến làn sóng di dân ở đới nóng?

- Đô thị hoá ở đới nóng có đặc điểm gì? Vì sao ở đới nóng có nhiều siêu đô thị? 5/ Dặn dò

Học bài, chuẩn bị bài thực hành

Trang 30

Ngày soạn: Tuần: 6

Bài 12 : THỰC HÀNH – NHẬN BIẾT ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG

I/ Mục tiêu

Qua bài thực hành, HS cần:

- Biết về các kiểu khí hậu xích đạo ẩm, nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa

- Biết về đặc điểm của các kiểu môi trường ở đới nóng

- Rèn luyện kĩ năng nhận biết ảnh địa lí, phân tích môi quan hệ địa lí

- Vì sao ở đới nóng có sự di dân?

- Đô thị hoá ở đới nóng có đặc điểm gì?

- A Xa-ha-ra: địa hình caochủ yếu là cát, không có thực vật → môi trường hoang mạc

- B Công viên quốc gia Sê-ra-gát, xavan đồng cỏ cao → môi trường nhiệt đới

- C Bắc Công gô: rừng rậm xanh tốt, có nhiều tầng → môi trường xích

Bài tâp 1.

A Môi trường hoang mạc

B Môi trường nhiệt đới

C Môi trường xích đạo ẩm

Trang 31

- Trước tiên cho HS xem

ảnh và xác định môi

trường

- Yêu cầu HS nhắc lại đặc

điểm của môi trường nhiệt

đới và đối chiếu với 3 biểu

đồ A, B, C để chọn biểu

đồ phù hợp với ảnh xavan

theo phương pháp loại trừ

- Yêu cầu HS nhắc lại mối

quan hệ giữa lượng mưa

với chế độ nước trên các

con sông

- Yêu cầu HS quan sát các

biểu đồ lượng mưa và chế

biểu đồ nhiệt độ và lượng

mưa nào thuộc đới nóng

và loại bỏ biểu đồ không

- Đặc điểm có lần nhiệt độ tăng cao, lượng mưa giảm dần về 2 chí tuyến, thảm thực vật thay đổi: rừng thưa → xavan → nửa hoang mạc

+ A Nóng quanh năm, mưa quanh năm Không đúng với môi trường đới nóng

+ B Nóng quanh năm, có

2 lần nhiệt độ tăng cao, mưa theo mùa, có thời kì khô hạn → môi trường nhiệt đới

=> B phù hợp với ảnh

- Mưa quanh năm → sông quanh năm đầy nước, mưa theo mùa → sông có mùa

lũ, mùa cạn

- A mưa quanh năm, B có thời kì khô hạn kéo dài 4 tháng, C mưa theo mùa

- X có nước quanh năm, Y

có mùa lũ, mùa cạn nhưng không có tháng nào không

Trang 32

- Yêu cầu HS phân loại

biểu đồ khí hậu B

- B Nóng quanh năm trên

200C và có 2 lần nhiệt độ tăng cao, mưa vào mùa hạ

→ đới nóng

- C Tháng cao nhất mùa

hạ không quá 200C, mùa đông ấm không dưới 50C, mưa quanh năm → không phải đới nóng

- D Mùa đông lạnh dưới

- 50C → không phải đới nóng

- E Mùa hạ nóng trên

250C mùa đông mát dưới

150C, mưa rất ít, mưa vào thu đông → không phải đới nóng

- Có nhiệt độ quanh năm trên 250C , mưa trên 1500mm, với 1 mùa mưa vào mùa hạ và 1 mùa khô vào mùa đông → đặc điểmcủa khí hậu nhiệt đới gió mùa

Bài tập 4.

Biểu đồ B thuộc môi trường đới nóng → môi trường nhiệt đới gió mùa

4/ Củng cố

GV yêu cầu HS nhắc lại đặc điểm của các kiểu khí hậu ở môi trường đới nóng.5/ Dặn dò

Học bài, xem lại các bài đã học

Trang 33

- Nắm vững hơn đặc điểm thành phần nhân văn của môi trường.

- Củng cố các kiến thức về đặc điểm khí hậu, cảnh quan môi trường, dân cư và hoạt động sản xuất ở đới nóng

- Rèn luyện kĩ năng phân tích các sự vật, hiện tượng địa lí

II/ Chuẩn bị

- GV: hệ thống câu hỏi ôn tập

- HS: xem lại các bài đã học

1/ Ổn định

Lồng ghép vào nội dung ôn tập

3/ Bài mới

? Vì sao, sau khi các nước

thuộc địa giành độc lập,

gia tăng dân số tự nhiên

lại tăng nhanh?

? Dựa vào tháp tuổi chúng

ta có thể biết nội dung nào

của dân số?

? Những nơi đông dân

thường có điều kiện tự

nhiên như thế nào?

- HS: Đất nước được độc lập, đời được cải thiện và những tiến bộ y tế → tỉ lệ

tử giảm nhanh, tỉ lệ sinh còn cao → gia tăng tự nhiên tăng nhanh

- HS: Nhìn vào tháp tuổi, chúng ta biết được tổng số nam và nữ theo từng độ tuổi của 1 địa phương

- HS: Đồng bằng, khí hậu

ấm áp, mưa thuận, gió hoà…

1 Thành phần nhân văn của môi trường

- Dân số thế giới tăng

Trang 34

? Trong giai đoạn hiện

nay, siêu đô thị phát triển

nhanh ở nhóm nước nào?

Gây ra những hậu quả gì?

? Nguyên nhân di dân ở

đới nóng là gì?

? Dựa vào đặc điểm khí

hậu, giải thích vì sao rừng

ở môi trường xích đạo ẩm

lại xanh quanh năm và có

nhiều tầng?

? Nhiệt độ và lượng mưa ở

môi trường xích đạo và

nhiệt đới có gì giống và

khác nhau?

? Hãy nêu tính chất của

gió mùa mùa đông và gió

mùa mùa hạ?

? Thâm canh luá nước cần

phải có điều kiện gì?

- HS: Siêu đô thị phát triểnnhanh ở các nước đang phát triển

+ Hậu quả: ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, sức khoẻ người dân đô thị giảm sút

- HS: Độ ẩm, nhiệt độ cao

→ mưa nhiều quanh năm

→ rừng phát triển quanh năm → rừng có nhiều tầng

- HS: + Giống: đều có nhiệt độ cao, mưa nhiều

+ Khác: Môi trường nhiệt đới có nhiệt độ cao hơn, trong năm có 2 lần nhiệt

độ tăng cao, mưa theo mùa, càng về chí tuyến lượng mưa càng giảm

Môi trường xích đạo biên

độ chênh lệch nhỏ, mưa đều quanh năm

-HS: Gió mùa mùa hạ thổi

từ đại dương vào lục địa

có lượng mưa lớn

- HS: Gió mùa mùa đông thổi từ lục địa ra đại dươngnên lượng mưa thấp vì nó xuất phát từ vĩ độ cao mang theo không khí lạnh

- HS: Địa hình thấp, bằng phẳng, nhiệt cao, mưa nhiều, đông dân

- HS: Hạn hán, lũ lụt, xói

2/ Môi trường đới nóng, hoạt động kinh tế của con người ở đới nóng.

- Đới nóng trải dài giữa 2 chí tuyến thành 1 vành đai liên tục bao quanh Trái Đất

- Các kiểu môi trường: + Xích đạo ẩm

Trang 35

? Khí hậu phân mùa ảnh

? Vì sao tốc độ đô thị hoá

ở đới nóng tăng nhanh?

Nêu những hậu quả do đô

thị hoá gây nên?

mòn, đất bạc màu, dịch bệnh

-HS: Tài nguyên cạn kiệt:

diện tích rừng bị thu hẹp, khoáng sản cạn kiệt

- Môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng (nước, không khí)

- Do di dân tự do

- Hậu quả: đời sống khó khăn, nhiều người nghèo, tạo sức ép về việc làm, nhà

Học bài, chuẩn bị kiểm tra 1 tiết

Trang 36

Ngày soạn: Tuần: 7

KIỂM TRA VIẾT 1 TIẾT

I/ Mục tiêu

- Đánh giá khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh

- Giúp học sinh nắm vững hơn các kiến thức đã học

Trang 37

- Nắm được 2 đặc điểm cơ bản của môi trường đới ôn hoà:

+ Tính chất trung gian của khí hậu và thời tiết thất thường

+ Tính chất đa dạng của thiên nhiên theo thời gian và không gian

- Hiểu và phân tích được sự khác biệt giữa các kiểu khí hậu của đới ôn hoà qua biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

- Thấy đựơc ảnh hưởng của khí hậu đến sự phân bố thực vật ở đới ôn hoà

Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng

liệu, phân tích để thấy rõ

tính chất trung gian của

khí hậu đới ôn hoà?

? Các mũi tên thể hiện trên

H13.1 biểu hiện các yếu tố

gì?

? Các yếu tố trên ảnh

hưởng như thế nào tới thời

- Quan sát và chỉ trên lược đồ: môi trường đới ôn hoà được giới hạn từ Chí tuyếnđến Vòng cực ở 2 bán cầu

Phần lớn diện tích đất nổi nằm ở Bắc bán cầu

- Nằm giữa đới nóng và đới lạnh

- Không nóng và mưa nhiều như đới nóng, khônglạnh như đới lạnh

- Dòng biển nóng, dòng biển lạnh, gió Tây

- Làm cho thời tiết ở đới

ôn hoà mang tính chất thất

Trang 38

? Phân tích nguyên nhân

gây ra thời tiết thất thường

ở đới ôn hoà?

? Nêu tên các kiểu môi

trường ở đới ôn hoà?

? Dòng biển nóng và gió

Tây ôn đới có vai trò gì

đối với khí hậu?

- Yêu cầu HS đọc và phân

tích biểu đồ nhiệt độ và

lượng mưa để tìm đặc

điểm khí hậu của các môi

trường ở đới ôn hoà

- Giúp HS chuẩn xác kiến

thức theo bảng sau:

thường

- Các đợt khí nóng, lạnh làm cho nhiệt độ thay đổi đột ngột, gió Tây mang hơi nước từ dòng biển nóng vào ven biển

- Chỉ trên lược đồ: ôn đới hải dương, ôn đới lục địa, địa trung hải

- Làm cho ven bờ phía tây các lục địa có khí hậu ôn đới hải dương

- Thảo luận nhóm, đại diệntrình, nhận xét

2/ Sự phân hoá của môi trường.

- Thiên nhiên đới ôn hoà theo 4 mùa: xuân – hạ - thu – đông

- Các kiểu môi trường thayđổi từ bắc xuống nam, từ tây sang đông

TBnăm

Tháng1

Tháng7

TBnăm

- Cho HS quan sát H13.2, - Ôn đới hải dương rừng

Trang 39

………

Trang 40

Tiết 16 - Bài 14 : HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ

I/ Mục tiêu

- Hiểu được cách sử dụng đất đai trong nông nghiệp ở đới ôn hoà

- Biết được nền nông nghiệp ở đới ôn hoà tạo ra một khối lượng lớn sản phẩm chất lượng cao

- Biết 2 hình thức sản xuất nông nghiệp chính ở đới ôn hoà

- Rèn luyện tư duy tổng hợp địa lí

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong sản xuất

- Tính chất trung gian của khí hậu và thất thường của thời tiết ở đới ôn hoà được thể hiện như thế nào?

- Trình bày sự phân hoá của môi trường đới ôn hoà?

3/ Bài mới

? Đới ôn hoà có những

con người đã áp biện pháp

khoa học kĩ thuật như thế

- Tưới tự động khoa học

và tiết kiệm nước

- Phun sương: phun hơi nước nóng để bảo vệ khi

1 Nền nông nghiệp tiên tiến

- Hai hình thức sản xuất nông nghiệp chính: hộ gia đình và trang trại

- Sản xuất theo quy mô lớn, chuyên môn hoá cao,

tổ chức chặt chẽ theo kiểu công nghiệp

Định dạng
Số trang	188
Dung lượng	320,52 KB