1.Kiến thức: - HS hiểu được những nét nổi bật về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội và văn hoá của Bạc Liêu thời kì trước cách mạng tháng Tám 1945 3.Tư tưởng: - Thấy được nổi thống khổ[r]
Trang 1Ngày soạn: 17/08/2012 Tuần 1Ngày dạy: 21/08/2012 Tiết 1
Phần I: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
PHONG KIẾN CHÂU ÂU ( Thời sơ, trung kì trung đại )I/ Mục tiêu.
1.Kiến thức:
- Nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến châu Âu
- Hiểu khái niệm “lãnh địa phong kiến”, đặc trưng của kinh tế lãnh địa phong kiến
- Biết nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt giữa nền kinh tế lãnh địa và nền kinh tế thành thị
Lich sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn Học lịch
sử lớp 6, chúng ta đã biết được nguồn gốc và sự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng trong thời kì cổ đại Hôm nay chúng ta sẻ họctiếp nối một thời kỉ mới – Thời kì trung đại
Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
-Cuối thế kỉ V, người Gíec-man tiêu diệt các quốc gia cổ đại Hi Lạp và
Trang 2tiêu diệt các quốc gia này,
lập nên nhiều vương quốc
mới
? Sau đó người Giéc-man
đã làm gì?
? Những việc làm ấy làm
cho xã hội phương Tây
biến đổi như thế nào?
? Lãnh chúa là những
người như thế nào?
? Nông nô do những tầng
lớp nào hình thành?
? Quan hệ giữa lãnh chúa
với nông nô như thế nào?
Hoạt động 2
? Em hiểu như thế nào là
“lãnh địa” phong kiến?
- Quan sát bản đồ và theo dõi để nắm kiến thức
- Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau
- Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ Các tầng lớp mới xuất hiện:
lãnh chúa và nông nô
- Vừa có ruộng đất vừa cótước vị, có quyền thế và giàu có
- Là những nô lệ được giải phóng và nông dân không có ruộng đất…
- Nông nô phụ thuộc lãnh chúa → xã hội phong kiếnhình thành
- Lãnh địa là vùng đất rộng lớn do quý tộc phongkiến chiếm được, lãnh chúa là người đứng đầu lãnh địa, nông nô phụ thuộc lãnh chúa phải nộp
tô thuế
Rô-ma Thành lập nhiều vương quốc mới: Ăng-glôXắc-xông, Phơ-răng, Tây Gốt, Đông Gốt…
-Người Giéc-man đã chiếm ruộng đất của chủ
nô, đem chia cho nhau Phong tước vị …
- Biến đổi xã hội: Xuất
hiện các giai cấp mới lãnhchúa và nông nô
- Nông nô phụ thuộc lãnh chúa → xã hội phong kiếnhình thành
2/ Lãnh địa phong kiến.
- Lãnh địa là vùng đất rộng lớn do lãnh chúa làmchủ trong đó có lâu đài và thành quách
Trang 3? Hãy miêu tả và nêu
nhận xét về lãnh địa
phong kiến qua H1?
?Trình bày đời sống, sinh
hoạt trong lãnh địa?
? Nền kinh tế lãnh địa có
đặc điểm gì?
? Phân biệt sự khác nhau
giữa xã hội cổ đại với xã
hội phong kiến?
? Thành thị trung đại xuất
hiện như thế nào?
- Lãnh chúa giàu có nhờ bóc lột nặng nề từ nông
nô, nông nô hết sức khổ cực, nghèo đói
- Tự cung, tự cấp không trao đổi với bên ngoài
- Khác nhau về giai cấp
- Đọc phần 3 SGK
- Cuối thế kỉ XI,
- Là nơi giao lưu buôn bán,
t tập trung đông dân cư
-Do hàng hoá nhiều → cần trao đổi, buôn bán → lập xưởng sản xuất, mở rộng thành thị trấn → thành thị trung đại ra đời
- Thợ thủ công và thương nhân, họ sản xuất và buônbán, trao đổi hàng hoá
- Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển → tácđộng đến sự phát triển của
xã hội phong kiến
- Đời sống trong lãnh địa: lãnh chúa xa hoa, đầy đủ, nông nô nghèo khổ
- Đặc điểm kinh tế: Tự cung, tự cấp không trao đổi với bên ngoài
3/ Sự xuất hiện các thành thị trung đại.
-Nguyên nhân:
Cuối thế kỉ XI, sản xuất phát triển thợ thủ công đem hàng hoá ra những nơi đông người để trao đổi→ hình thành các thị trấn → thành thị ( thành phố)
-Hoạt động của hành thị:
Cư dân chủ yếu là thợ thủcông và thương nhân
-Vai trò: thúc đẩy sản xuất, làm cho xã hội phong kiến phát triển
Trang 4? Miêu tả cuộc sống thành
thị qua H2 SGK
- Đông người, sầm uất, hoạt động chủ yếu là buôn bán và trao đổi hàng hoá
4/ Củng cố.
- Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào?
- Vì sao lại có sự xuất hiện thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới?
5/ Dặn dò.
Học bài, xem bài mới
IV/ Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
Ngày soạn: 17/08/12 Tuần 1 Ngày dạy: 23 /08/12 Tiết 2
Bài 2
SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH
THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
I/ Mục tiêu.
1Kiến thức:
- Biết được nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, 1 trong những nhân tố quan trọng tạo tiền đề cho sự hình thành sản xuất tư bản chủ nghĩa
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất chủ nghĩa tư bản trong lòng xã hội phong kiến châu Âu
2.Tư tương:
- Thấy được tính tất yếu, tính quy luậtcủa quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội tư bản chủ nghĩa ở châu Âu
- Mở rộng thị trường, giao lưu buôn bán giữa các nước là tất yếu
3.Kĩ năng:
- Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ
- Biết khai thác tranh ảnh
II/ Chuẩn bị.
- GV:
Bản đồ thế giới, tranh ảnh và các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí…
Trang 5- HS: Soạn và học bài.
III/ Các bước lên lớp
1/ Ổn định lớp.
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Xã hội phong kiến châu Âu hình thành như thế nào?
- Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tế thị trường?
3/ Bài mới
Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu
về thị trường tiêu thụ được đặt ra Nền kinh tế hàng hoá phát triển đã dẫn đến sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành CNTB ở Chau Âu
Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
- Khoa học kĩ thuật phát triển: đóng được những tàulớn, có la bàn…
-HS: To lớn, có nhiều buồm, có bánh lái…
- Trình bày trên bản đồ:
+ 1487 Điaxơ vòng qua cực nam của châu Phi
+ 1492 Côlômbô tìm ra châu Mĩ
+ 1498 Vascôđơ Gama đến Ấn Độ
+ 1519 – 1522 Magienlan
đi vòng quanh Trái Đất
- Tìm ra những con đườngmới để nối liền các châu
1 Những cuộc phát kiến địa lí.
- Nguyên nhân: sản xuất
phát triển → cần nguyên liệu, cần thị trường, Tiến
bộ về kĩ thuật hàng hải
- Các cuộc phát kiến địa
lí tiêu biểu: Điaxơ (1487),
Côlômbô (1492), VascôđơGama Magienlan (1498)
- Kết quả: Tìm ra những
con đường mới, đem lại nhiều nguồn lợi cho giai
Trang 6? Các cuộc phát kiến địa lí
có ý nghĩa gì?
Hoạt động 2
- Giảng: Các cuộc phát
kiến địa lí đã giúp cho
việc giao lưu kinh tế, văn
hoá được đẩy mạnh Qúa
? Quý tộc và thương nhân
châu Âu tích luỹ vốn và
giải quyết nhân công bằng
cách nào?
? Tại sao quý tộc phong
kiến không tiếp tục sử
dụng nông nô để lao
- Là cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật, thúc đẩy thương nghiệp phát triển
- Chú ý lắng nghe
- Qúa trình tích luỹ tư bản
là quá trình tạo vốn và người làm thuê
- Để sử dụng nô lệ da đen
→ thu lợi nhiều hơn
- Lập xưởng sản xuất quy
mô lớn, ;các công ty thương mại, các đồn điền rộng lớn
cấp tư sản châu Âu
- Ý nghĩa: Là cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật, thúc đẩy thương nghiệp phát triển
2/ Sự hình thành chủ nghĩa tư bản
- Về kinh tế: Hình thức kinh doanh tư bản ra đời( Lập xưởng sản xuất quy
mô lớn, các công ty thương mại, các đồn điền rộng lớn.)
Trang 7? Những việc làm đó tác
động gì đến xã hội?
? Giai cấp tư sản và vô sản
hình thành từ những tầng
lớp nào?
? Quan hệ sản xuất tư bản
chủ nghĩa được hình thành
như thế nào?
- Hình thức kinh doanh tư bản thay thế chế độ tự cấp
tự túc, các giai cấp mới hình thành: tư sản và vô sản
- Tư sản: quý tộc, thương nhân và các chủ đồn điền;
vô sản: những người làm thuê bị bóc lột thậm tệ
- Giai cấp tư sản mâu thuẫn với quý tộc → đấu tranh chống phong kiến
=> Quan hệ sản xuất tư bản được hình thành
- Về xã hội: Các giai cấp mới hình thành: Tư sản và
vô sản
- Về chính trị: Giai cấp tư sản mâu thuẫn với quý tộc
→ đấu tranh chống phong kiến
=> Quan hệ sản xuất tư bản được hình thành
4/ Củng cố.
- Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động đến xã hội châu Âu như thế nào ?
- Trình bày quá trình hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa?
5/ Dặn dò.
Học bài, xem bài mới
IV/ Rút kinh nghiệm.
………
………
………
………
Kí duyệt
Phạm Hồng Thắm
Trang 8Ngày soạn: 20/08/12 Tuân 2Ngày dạy: 28/08/12 Tiết 3
Bài 3
CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN
THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu và nêu hệ quả của các cuộc phát kiến đó đến xã hội châu Âu?
- Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu đã diễn ra như thế nào?
3/ Bài mới
Ngay trong lòng xã hội phong kiến, CNTB đã được hình thành, giai cấp tư sản ngày càng lớn mạnh, tuy nhiên, họ lại không có vị trí xã hội thích hợp Do đó giai cấp tư sản đã chống lại phong kiến trên nhiều lĩnh vực …
Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
Trang 9? Chế độ phong kiến của
châu Âu tồn tại bao lâu?
Đến thế kỉ XV nó bộc lộ
những hạn chế gì?
- Giảng: Trong suốt hơn
1000 năm đêm trường
trung cổ chế độ phong
kiến đã kìm hãm sự phát
triển của xã hội Toàn xã
hội chỉ có trường học để
đào tạo giáo sĩ, những di
sản nền văn hoá cổ đại bị
phá huỷ, trừ nhà thờ và tu
viện → giai cấp tư sản đấu
tranh chống lại sự rang
buộc của tư tưởng phong
kiến
? Phục hưng là gì?
? Tại sao giai cấp tư sản
lại chọn văn hoá làm cuộc
mở đường cho đấu tranh
- Chú ý theo dõi
-HS: Khôi phục lại giá trị
của nền văn hoá Hi Lạp vàRôma cổ, sang tạo nền vănhoá mới của giai cấp tư sản
-HS: Giai cấp tư sản có
thế lực kinh tế nhưng không có địa vị xã hội → đấu tranh chống phong kiến trên nhiều lĩnh vực khác nhau, bắt đầu là lĩnh vực văn hoá Những giá trịvăn hoá cổ đại là tinh hoa của nhân loại, việc khôi phục nó sẽ tác động tập hợp đông đảo dân chúng
để chống lại phong kiến
- Lê-ô-na-đơ-vanh-xi, bơ-le, Đê-cac-tơ, Cô-pec-nic, Sêch-pia…
a Nguyên nhân.
- Chế độ phong kiến kìm hãm sự phát triển của xã hội
- Giai cấp tư sản có thế lựckinh tế nhưng không có địa vị xã hội
Trang 10? Thành tựu nổi bật của
phong trào Văn hoá Phục
? Nguyên nhân nào dẫn
đến phong trào cải cách
tôn giáo?
? Diễn biến của phong
phào cải cách tôn giáo?
? Trình bày nội dung tư
tưởng cuộc cải cách của
Lu thơ?
*GV Giảng: Giai cấp
phong kiến châu Âu dựa
vào giáo hội để thống trị
nhân dân về mặt tinh thần,
- Khoa học kĩ thuật tiến bộvượt bậc, phong phú về văn học, nghệ thuật
- Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội; đề cao giá trị con người; mở đường cho sự phát triển của văn hoá nhân loại
Phát động quần chúng
-Mở đường cho sự phát triển
- Đọc phần 2 SGK
- Giáo hội cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản đang lên
- Phủ nhận vai trò của giáohội; bãi bỏ lễ nghi phiền toái; quay về giáo lí Ki tô nguyên thuỷ
- Chú ý theo dõi
b Nội dung tư tưởng.
- Phê phán xã hội phong kiến và Giáo hội Ki-tô
- Đề cao giá trị con người, khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới quan duy vật
c.Ý nghĩa:
-Phát động quần chúng đấu tranh chống phong kiến
-Mở đường cho sự phát triển của văn hoá châu Âu
Trang 11giáo hội có thế lực kinh tế
hùng hậu, có nhiều ruộng
đất, bóc lột nhân dân như
các lãnh chúa phong kiến
Giáo hội còn ngăn cấm sự
phát triển của khoa học tự
nhiên, mọi tư tưởng tiến
bộ đều bị cấm đoán
? Phong cải cách tôn giáo
đã phát triển như thế nào?
? Tác động của phong trào
cải cách tôn giáo đến xã
hội?
*GV mở rộng: Cuộc chiến
tranh nông dân Đức do
Tô-mát Muyn-xe lãnh đạo,
trong giai đoạn đầu chiếm
được 1/3 lãnh thổ Đức Do
nội bộ nghĩa quân không
thống nhất, bọn phong
kiến tập trung lực lượng,
phong trào thất bại => =>
- Lan rộng sang nhiều nước Tây Âu: Anh, Pháp, Thuỵ Sĩ
- Tôn giáo bị phân hoá:
Tin lành và Ki tô giáo → tác động mạnh đến cuộc đấu tranh vũ trang của giaicấp tư sản chống phong kiến
<=>Ý Nghĩa:
-Đây là cuộc chiến tranh nông dân vĩ đại nhất châu Âu
-Phản ánh lòng căm thù của nông dân bị áp bức
-Góp phần vào trận chiến chống chế độ phong kiến
c.Hệ quả:
Đạo Ki-tô bị chia thành hai phái:Cựu giáo là Ki-tô giáo cũ và Tân giáo >< và xung đột với nhau =>Bùnglên chiến tranh nông dân Đức
4/ Củng cố.
- Giai cấp tư sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao lại có cuộc đấu tranh đó?
- Ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hưng?
- Cuộc cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu như thế nào?
5/ Dặn dò.
Học bài, xem bài mới.(Các vương triều của Trung Quốc)
IV/ Rút kinh nghiệm.
………
………
………
Trang 12Ngày soạn: 24/08/12 Tuần 2
Soạn và học bài, sưu tầm một số tranh ảnh về một số công trình, lăng tẩm
III/ Các bước lên lớp.
1/ Ổn định lớp.
2/ Kiểm tra bài cũ.
-Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai tư sản chống phong kiến
ở châu Âu?
-Nêu thành tựu và ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hưng?
-Phong trào cải cách tôn giáo ảnh hưởng đến xã hội châu Âu như thế nào?
3/ Bài mới.
- Yêu cầu HS đọc kênh
chữ
- Sử dụng bản đồ giảng:
Từ 2000 năm trước công
nguyên, người Trung
Trang 13Hoàng Hà, với những
thành tựu văn minh rực rỡ
thời cổ đại, Trung Quốc
đóng góp lớn cho sự phát
triển nhân loại
? Sản xuất thời Xuân thu
Chiến Quốc có gì tiến bộ?
- Xuất hiện giai cấp mới:
địa chủ và tá điền
- Địa chủ là giai cấp thống trị trong xã hội phong kiếnvốn là những quý tộc cũ vànông dân giàu có, có nhiềuruộng đất Tá điền là nông dân bị mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ để làm và nộp địa tô
-HS theo dõi
- Đọc phần 2 SGK
+HS:
- Chia đất nước thành các quận, huyện trực tiếp cử quan lại đến cai trị
- Những biến đổi trong sảnxuất: Công cụ bằng sắt ra đời → diện tích gieo trồng tăng → năng suất tăng =>
2/ Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán.
a.Thời Tần:(
221-206TCN )
- Chia đất nước thành các quận, huyện trực tiếp cử quan lại đến cai trị
- Thi hành chế độ cai trị hàkhắc
Trang 14- Kinh tế phát triển, xã hội
ổn định → thế nước vững vàng
a.Nhà Hán 220)
3/ Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường.
Trang 15? Chính sách đối nội của
nhà Đường có gì đáng chú
ý?
? Tác dụng của các chính
sách đó?
? Trình bày chính sách đối
ngoại của nhà Đường?
? Sự phồn thịnh của Trung
Quốc được bộc lộ ở những
điểm nào?
- Kinh tế phát triển → đất nước phồn vinh
- Mở rộng lãnh thổ bằng cách tiến hành chiến tranh
- Đất nước ổn định , kinh
tế phát triển, bờ cõi được
mở rộng
a Đối nội.
- Cử người cai quản các địa phương
- Mở rộng khoa thi chọn nhân tài
- Giảm thuế, chia ruộng đất cho nông dân
b Đối ngoại:
Tiến hành chiến tranh xâm lược, mở rộng bờ cõi
4/ Củng cố.
- Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?
- Trình bày chính sách đối nội, đối ngoại của nhà Tần, Hán, Đường?
5/ Dặn dò.
Học bài, xem phần tiếp theo, sưu tầm trnh ảnh
IV/ Rút kinh nghiệm.
………
………
………
………
………
………
Kí duyệt
Phạm Hồng Thắm
Trang 16Ngày soạn: 1/9/12 Tuân: 3
Bài 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Nguyên nhân hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc?
- Nêu những nét chính trong chính sách đối nội và đối ngoại của nhà Đường? Tác dụng của những chính sách đó?
3/ Bài mới.
Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
Hoạt động 1
*Giáo viên giới thiệu sơ
lược về TQ sau thời
Trang 17cũng như châu Á Khi tiến
vào Trung Quốc lập nên
nhà Nguyên
? Sự phân biệt đối xử giữa
người Mông Cổ và người
Hán được biểu hiện như
thế nào?
Hoạt động 3
? Trình bày diễn biến
chính trị của Trung Quốc
- Ổn định đời sống nhân dân sau nhiều năm chiến tranh lưu lạc
- Vua Mông Cổ là Hốt TấtLiệt diệt nhà Tống lập nênnhà Nguyên
- Chú ý lắng nghe
- Người Mông Cổ có địa
vị cao, hưởng nhiều đặc quyền; người Hán bị cấm đoán đủ thứ như cấm mang vũ khí, thậm chí kể
cả họp chợ, ra đường vào ban đêm
- 1368, nhà Nguyên bị lật
đổ, nhà Minh thống trị
Sau đó, Lí Tự Thành lật
đổ nhà Minh Quân Mãn Thanh từ phương Bắc trànxuống lập nên nhà Thanh
- Xã hội phong kiến lâm vào tình trạng suy thoái:
- Mở mang các công trình thuỷ lợi
- Khuyến khích sản xuất thủ công nghiệp như: khai
mỏ, luyện kim, dệt dụa
- Phát minh ra la bàn, thuốc súng, nghề in
b Thời
Nguyên(1271-1368)
Thi hành nhiều biện phápphân biệt, đối xử giữa người Mông Cổ với ngườiHán → nhân dân nổi dậy khởi nghĩa
5/ Trung Quốc thời Minh – Thanh.
* Chính trị.
- 1368 nhà Minh thành lập
- 1644 nhà Thanh thống trị Trung Quốc
* Xã hội.
- Vua quan sa đoạ
- Nông dân đói khổ
Trang 18đặc điểm gì?
* Giảng: thời Minh và
Thanh tồn tại hơn 500
năm Trong suốt quá trình
lịch sử ấy, mặc dù còn
nhiều hạn chế song Trung
Quốc cũng đạt được nhiều
thành tựu trên nhiều lĩnh
tựu nổi bật về văn hoá
Trung Quốc thời phong
đi phu
- Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn, xưởng làm đồ sứ…với chuyên môn hoá cao, thuê nhiều nhân công, buôn bán với nước ngoài được mở rộng
- Chú ý lắng nghe
- Đọc phần 6 SGK
- Đạt nhiều thành tựu ltrênnhiều lĩnh vực văn hoá khác nhau: văn học, sử học, nghệ thuật điêu khắc,hội hoạ
- “Tây du kí”, “Tam quốc diễn nghĩa”, “Đông chu liệt quốc”
- Đạt đến đỉnh cao, trang trí tinh xảo, nét và điêu luyện…
- Cố cung, Vạn lí trường thành, khu lăng tẩm của các vị vua
* Kinh tế.
- Thủ công nghiệp pt2
- Mầm móng kinh tế tư bản chủ nghĩa xuất hiện
- Buôn bán với nhiều nước ĐNA, Ấn Độ, Ba
Tư, Ả Rập
6/ Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến.
a Văn hoá.
- Nho giáo thành hệ tư tưởng và đạo đức của giai cấp phong kiến
- Văn học, sử học rất phát triển
- Nghệ thuật: hội hoạ, điêu khắc, kiến trúc… đều
ở trình độ cao
Trang 19? Quan sát H9, em có
nhận xét gì?
? Trình bày những hiểu
biết của em về khoa học
kĩ thuật của Trung Quốc?
- Đồ sộ, rộng lớn, kiên cố, kiến trúc hài hoà…
- Có nhiều phát minh lớn đóng góp cho sự phát triển của nhân loại: giấy,
kĩ thuật in ấn, la bàn, thuốc súng…; Trung Quốc là nền móng cho các ngành khoa học kĩ thuật hiện đại: đóng tàu, khai
mỏ, luyện kim…
b Khoa học-kĩ thuật.
Có nhiều phát minh lớn: giấy viết, nghề in, la bàn, thuốc súng…, đóng tàu, khai mỏ, luyện kim…
4/ Củng cố.
- Nêu những thay đổi của xã hội phong kiến Trung Quốc thời Minh-Thanh?
- Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì?
5/ Dặn dò.
Học bài, xem bài mới, tìm hiểu mục 2,3
IV/ Rút kinh nghiệm.
………
………
………
………
………
Trang 20Ngày soạn: 1/9/12 Tuần: 3
Bài 5
ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
I/ Mục tiêu.
1/ Kiến thức:
- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của Ấn Độ thời phong kiến
- Một số thành tựu của văn hoá Ấn Độ thời phong kiến
2/Kĩ năng.
- Nhận thức được Ấn Độ lá 1 trong những trung tâm văn minh của nhân loại,
có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc ĐôngNam Á
2/ Kiểm tra bài cũ.
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học – kĩ thuật của Trung Quốc thời phong kiến?
1 Những trang sử đầu tiên
( Học sinh đọc thêm)
2/ Ấn Độ thời phong kiến.
* Vương triều Gúp-ta (IV-VI).
Trang 21những mặt nào?
? Vương triều Gúp-ta sụp
đổ như thế nào?
? Vương triều Hồi giáo
Đê-li ra đời như thế nào ?
? Người Hồi giáo thi hành
-Em hãy so sánh để thấy
được sự giống nhau và
khác nhau giữa Vương
triều Hồi giáo Đê-li và
Vương triều Môn-gô.
- Đầu TK XII, người Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt miền Bắc
Ấn Độ → vương triều Gúp-ta sụp đổ
- Thế kỉ XII, Ấn Độ bị ThổNhỉ Kì xâm lược
-HS:
+Giống nhau: Đều tấn công và xâm chiếm Ấn Độ +Khác nhau:
*Thời gian
*Sự thống trị
- Chữ Phạn→để sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các
- Luyện kim rất phát triển (công cụ sắt được sử dụng rộng rãi), Kinh tế - văn hoá, phát triển
- Đến thế kỉ VI, vương triều Gúp-ta bị diệt vong
* Vương triều Hồi giáo Đê-li (XII-XVI)
Thế kỉ XII, Ấn Độ bị Thổ Nhỉ Kì xâm lược lập ra triều đại Hồi giáo Đê-li
- Chiếm đoạt ruộng đất
- Cấm đoán đạo Hin-đu =>Mâu thuẫn dân tộc căng thẳng
* Vương triều Mô-gôn (TK XVI-TK XIX).
Trang 22* Giảng: kinh Vê-đa là bộ
kinh cầu nguyện cổ nhất,
“Vê-đa” có nghĩa là hiểu
- Giới thiệu ( H11) lăng
Ta-di Ma-hall, chùa hang
A-jan-ta
bộ kinh và là nguồn gốc của chữ Hin-đu
- Chú ý theo dõi
-HS: 2 bộ sử thi: bha-ra-ta và Ra-ma-ya-na
Ma-ha-Kịch của Ka-đi-đa-sa
- Chú ý lắng nghe
- Kiến trúc Hin-đu: tháp nhọn nhiều tầng, trang trí phù điêu; kiến trúc Phật giáo: chùa xây hoặc khoét sâu vào vách núi, tháp có mái tròn như bát úp
- Quan sát và lắng nghe
- Tôn giáo :đao Bà La
Môn có bộ Kinh Vê-đa , đạo Hi-đu là một tôn giáo phổ biến ở Ấn Độ hiện nay
-Văn học: văn học Hin-đu
với giáo lí, luật pháp,sử thi, kịch thơ ca…
- Kiến trúc: kiến trúc
Hin-đu và kiến trúc Phật giáo
4/ Củng cố
Trình bày những thành tựu văn hoá của Ấn Độ đạt được?
- Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gúp-ta được biểu hiện như thế nào?
5/ Dặn dò.
- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển của Ấn Độ
-Học bài, xem bài mới
IV/ Rút kinh nghiệm.
………
………
………
Trang 23Ngày soạn: 07/09/12 Tuần 4
Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
I/ Mục tiêu.
1/Kiến thức:
- Nắm được tên gọi của các quốc gia trong khu vực ĐNÁ, những đặc điểm tương đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó Các giai đoạn lịch sử quan trọng của khu vực ĐNÁ
2/Tư tưởng:
- Nhận thức được lịch sử sự gắn bó lâu đời giữa các dân tộc ĐNÁ, trong lịch
sử các quốc gia ĐNÁ cũng có những thành tựu đóng góp cho văn minh nhân loại
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gúp-ta được biểu hiện như thế nào?
- Trình bày những thành tựu về văn hoá mà Ấn Độ đã đạt được dưới thời trung đại?
3/ Bài mới.
ĐNA từ lâu đã được coi là một khu vực có bề dày văn hoá, lịch sử ngay từ những thế kỉ đầu Công nguyên, các quốc gia đầu tiên ở ĐNA đã bắt đầu xuất hiện Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, các quốc gia đó đã có nhiều biến chuyển……
1 / Sự hình thành các vương quốc cổ Đông Nam Á.
Trang 24
vượng nhất của các quốc
gia phong kiến ĐNÁ
Hoạt động 2
- Chịu ảnh hưởng của gió mùa
- Thuận lợi: cung cấp đủ
nước tưới, khí hậu nóng
ẩm → thích hợp cho cây cối sinh trưởng và phát triển
- Khó khăn: hạn hán, lũ
lụt, sâu bệnh
- Đến những thế kỉ đầu Công nguyên, cư dân ở đây sgk
-Trong khoảng 10 thế kỉ đầu CN, hàng loạt các quốc gia nhỏ được hình thành: sgk
- Chú ý lắng nghe
- Đến những thế kỉ đầu Công nguyên, cư dân ở đây biết sử dụng công cụ sắt → các quốc gia đầu tiên ở ĐNÁ xuất hiện
-Trong khoảng 10 thế kỉ đầu CN, hàng loạt các quốc gia nhỏ được hình thành: Cham-pa ở Trung
bộ VN, vương quốc Phù Nam ở lưu vực sông Mê Công
2/ Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.
- Từ TK X → TK XVIII
là thời kì thịnh vượng của cá quốc gia phong kiến Đông Nam Á
Trang 25? Trình bày sự hình
thành của quốc gia
phong kiến
In-đô-nê-xi-a?
? Kể tên 1 số quốc gia
phong kiến ĐNÁ và thời
điểm hình thành của các
quốc gia đó?
? Nêu 1 số thành tựu thời
phong kiến của các quốc
2 đảo Xu-matơ-ra và
Gia-va lập nên vương triều Mô-giô Pa-hít hùng mạnh suốt hơn 3 thế kỉ
- Pa gan (XI), Su khô thay(XIII), Lạn Xạng (XIV), Chân Lạp (VI), Cham pa (II),…
- Thành tựu nổi bật của cưdân ĐNÁ thời phong kiến
là kiến trúc và điêu khắc với nhiều công trình nổi tiếng: đền Ăng co, Bô rô
bu đua, chùa tháp Pa gan, tháp Chăm…
- Hình vòm, kiểu bát úp,
có tháp nhọn, đồ sộ, khắc hoạ nhiều hình ảnh sinh động (chịu ảnh hưởng củakiến trúc Ấn Độ )
- HS lên xác định trên lược đồ
- Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:
+ In-đô-nê-xi-a: vương triều Mô-giô Pa-hít (1213-1527)
+ Cam Pu Chia: thời kì Ăng co (IX-XV)
+ Mianma: vương quốc
Pa gan (XI)
+ Thái Lan: vương quốc
Su khô thay (XIII)
+ Lào: vương quốc Lạn Xạng (TK XIV)
+ Đại Việt (X), Cham Pa (II)
- Nửa sau thế kỉ XVIII các quốc gia phong kiến Đông Nam Á suy yếu, giữa thế kỉ XIX trở thànhthuộc địa của tư bản phương Tây
4/ Củng cố.
- Nêu điều kiện tự nhiên và những yếu tố hình thành các vương quốc cổ ĐNÁ?
- Kể tên 1 số vương quốc phong kiến ĐNÁ tiêu biểu và 1 số công trình đặc sắc?
Trang 26Ngày soạn: 08/09/12 Tuần 4
Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Điều kiện tự nhiên có ảnh hưởng gì đến phát triển nông nghiệp ở các nước ĐNÁ? - Trình bày quá trình hình thành các quốc gia phong kiến ĐNÁ?
b Từ TK VI – TK IX, nước Chân Lạp do tiếp xúcvăn hoá Ấn độ, biết khắc
Trang 27? Cư dân Cam-Pu-Chia do
tộc người nào hình thành?
? Tại sao thời kì phát triển
của Cam Pu Chia gọi là
thời kì “Ăng co”?
*Giảng: Ăng co có nghĩa
là “đô thị”, “kinh đô” Ăng
co Vát xây dựng vào TK
XII, Ăng co Thom được
xây dựng suốt 7 thế kỉ của
thời kì phát triển
? Sự phát triển của Cam
Pu Chia thời kì Ăng co
- Ăng co là kinh đô, có nhiều đền tháp: Ăng co Vát, Ăng co Thom…được xây dựng thời kì này
- Chú ý theo dõi
- Nông nghiệp rất phát triển, có nhiều công trình kiến trúc độc đáo, quân độihùng mạnh
- Quy mô đồ sộ, kiến trúc độc đáo thể hiện óc thẩm
mĩ và trình độ kiến trúc rấtcao…
* HS thảo luận
- Trước TK XIII chỉ có người ĐNÁ cổ là người Lào Thơng; TKXIII, ngườiThái di cư → Lào Lùm, bộtộc chính của Lào; 1353, quốc gia Lạn Xạng được thành lập; TK XV – TK XVII thịnh vượng; TK XVIII – TK XIX suy yếu
chữ Phạn
c Từ TK IX – TK XV: thời kì Ăng-co
- Sản xuất nông nghiệp phát triển
- Mở rộng lãnh thổ -Văn hoá độc đáo, tiêu biểu nhất là kiến trúc đền thápnhư: Ăng-co Vát, Ăng-co Thom
d Từ Tk XV - 1863: thời
kì suy yếu và bị Pháp đô
hộ
4/ Vương quốc Lào.
* Trước TK XIII: người Lào Thơng
* Sau TK XIII: người Thái
Trang 28? Nguyên nhân nào dẫn
đến sự suy yếu của vương
- Đối nội: chia nước thành
các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội vững mạnh
- Đối ngoại: luôn giữ mối
quan hệ hoà hiếu với các nước nhưng kiên quyết chống xâm lược
- Do sự tranh chấp quyền lực trong hoàng tộc, đất nước suy yếu → vương quốc Xiêm xâm chiếm
- Uy nghi, đồ sộ, có kiến trúc nhiều tầng, có 1 tháp chính và nhiều tháp phụ nhỏ hơn ở xung quanh, nhưng có phần không cầu
kì phức tạp bằng các công trình của Cam-Pu-Chia
- Đối nội: chia đất nước để
cai trị, xây dựng quân đội
- Đối ngoại: giữ hoà hiếu
với các nước láng giềng, kiên quyết chống ngoại xâm
* TK XVIII – TK XIX: đấtnuớc lâm vào tình trạng suy yếu
4/ Củng cố.
-Nêu sự thịnh vượng của Cam Pu Chia thời Ăng co?
? Lịch sử Lào có những mốc quan trọng nào?
5/ Dặn dò.
-Học bài, xem bài mới
-Lập niên biểu các giai đoạn phát triển của lịch sử Lào và Cam Pu Chia
IV/ Rút kinh nghiệm.
………
………
………
………
Kí duyệt
Phạm Hồng Thắm
Trang 29Ngày soạn: 13/09/12 Tuần 5Ngày dạy : 18/09/12 Tiết 9
Bài 7
NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN
I/ Mục tiêu.
1/Kiến thức:
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong xã hội
- thể chế chính trị của nhà nước phong kiến
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Sự phát triển của vương quốc Cam Pu Chia thời Ăng co được biểu hiện như thế nào?
- Trình bày chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng?
3/ Bài mới.
Qua các tiết học trước, chúng ta đã biết được sự hình thành, phát triển của chế độ phong kiến ở cả phương Đông và phương Tây Chế độ phong kiến là một giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội loài người
1 / Sự hình thành xã hội phong kiến.
( Không dạy )
XHPKchâu Âu
-Từ TK V => TKX -Từ TK XI =>TKXIV -Từ TK XV=>TK XVI
Trang 30Hoat động 1
-Yêu cầu HS đọc kênh
chữ
?cơ sở kinh tế của XHPK
phương Đông và phương
Tây là gì?
? Theo em cơ sở kinh tế
của XHPK phương Đông
và châu Âu có điểm giống
2/ Cơ sở kinh tế - xã hội của xã hội phong kiến
- Cơ sở kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, kết hợp với chăn nuôi và một số nghề thủ công
- Xã hội gồm hai giai cấp
3/ Nhà nước phong kiến.
Trang 31- Phương Đông: vua có rất nhiều quyền lực → Hoàng đế.
Thể chế nhà nước: vua đứng đầu → chế độ quân chủ
Trang 32Ngày soạn: 13/09/2013 Tuần 5Ngày dạy: 20/09/2013 Tiết 10
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Cơ sở kinh tế của XHPK là gì?
- Trong XHPK có những giai cấp nào? Quan hệ ra sao?
? Nguyên nhân nào dẫn
đến các cuộc phát kiến địa
- Cuối Tkv, người Giéc man từ phương Bắc tràn xuống xâm chiếm, tiêu diệt đế quốc Hi Lạp Rô ma
cổ, lập ra nhiều vương quốc mới → XHPK hình thành
*HS:
- Lãnh chúa: tướng lĩnh, quý tộc
- Nông nô: nô lệ
- Sản xuất phát triển đòi hỏi cần nguyên liệu và thị
1/ Xã hội phong kiến châu Âu.
- XHPK hình thành vào cuối TK V
- Giai cấp: lãnh chúa và nông nô
Trang 33? Nội dung tư tưởng của
phong trào Văn hoá Phục
hưng là gì?
? XHPK Trung Quốc được
hình thành như thế nào?
? Thời Đường, xã hội
Trung Quốc phát triển như
- Cuối TKXV XHPK bị suy thoái, xã hội lúc bây giờ hình thành 2 giai cấp mới: tư sản và vô sản → quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành
- Lên án nghiêm khắc Giáo hội Ki tô, đã phá trật
tự phong kiến, đề cao giá trị con người và khoa học
tự nhiên
- Công cụ bằng sắt xuất hiện → diện tích gieo trồng tăng → xã hội có nhiều biến đổi → 2 giai cấp mới hình thành: địa chủ và nông dân →XHPK hình thành
- Đối nội: cử người cai quản các địa phương, mở khoa thi chọn nhân tài, giảm thuế, chia ruộng đất cho nông dân; đối ngoại:
tiến hành chiến tranh xâm lược mở rộng bờ cõi
- có chữ viết riêng (chữ Phạn), kinh Vê đa, thơ ca,
sử thi, chính luận,…, kiến trúc độc đáo ảnh hưởng
- Vào TK XVI XHPK châu Âu sụp đổ
2/ Xã hội phong kiến phương Đông.
- XHPK phương Đông được hình thành TCN
- Giai cấp: địa chủ và nôngdân
- Từ TKXIX, hầu hết các quốc gia phong kiến phương Đông chịu lệ thuộc các nước tư bản
Trang 34? Hãy nhận xét chung về
XHPK ở ĐNÁ?
sâu sắc của tôn giáo
- Cũng như các quốc gia khác, cũng có thời kì hình thành (X), hưng thịnh (X-XVIII) và suy vong (XVIII-XIX)
*Lập bảng so sánh chế độ phong kiến phương Đông và châu Âu theo mẫu sau :
Phong kiến phương Đông Phong kiến châu Âu
Trang 354/Củng cố:
V lập bảng niên biểu các giai đoạn phát triển của XHPK phương Đông và châu Âu
5/ Dặn dò.
Học bài, xem bài 8 và soạn các câu hỏi giữa bài
IV/ Rút kinh nghiệm:
Trang 36
Ngày soạn: 20/09/12 Tuần: 6Ngày dạy: 25/09/12 Tiết: 11
Phần II LỊCH SỬ VIỆT NAM (TKX – GIỮA TKXIX)
Chương I BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ – ĐINH – TIỀN LÊ (TK X)
- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã mở ra thời kì độc lập lâu dài cho đất nước
Trang 37Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
? Tại sao Ngô Quyền lại
bãi bỏ bộ máy cai trị của
? Sau khi trị vì đất nước
được 5 năm, Ngô Quyền
- Đọc phần 1 SGK
- Đánh bại âm mưu xâm lược của quân Nam Hán, chấm dứt hơn 10 thế kỉ thống trị của các triều đại phong kiến phương Bắc
- Họ Khúc mới giành quyền tự chủ, trên danh nghĩa vẫn phụ thuộc nhà Hán → Ngô Quyền quyết tâm xây dựng 1 quốc gia độc lập
- Vẽ sơ đồ =>
- Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc chính trị, ngoại giao, quân sự
- Còn đơn giản, sơ sài nhưng bước đầu thể hiện ýthức độc lập, tự chủ
- Đất nước rối loạn, các
1 / Ngô Quyền dựng nền độc lập.
- Đất nước yên bình
2/ Tình hình chính trị cuối thời Ngô
- 944, Ngô Quyền mất → Dương Tam Kha cướp
Vua
Quanvăn
Quan võ
Thứ sử các châu
Trang 38qua đời Lúc đó tình hình
đất nước như thế nào?
- Giảng: 950, Ngô Xương
Văn giành lại ngôi vua
song uy tín của nhà Ngô
yêu cầu HS đánh dấu các
sứ quân vào các khu vực
trên lược đồ.
? Việc chiếm đóng của các
sứ quân, ảnh hưởng như
thế nào tới đất nước?
Hoạt động 3
- Giảng: loạn 12 sứ quân
gây biết bao tang tóc cho
nhân dân, trong khi đó nhà
Tống đang có âm mưu
xâm lược nước ta Do vậy,
- Lên bảng xác định, đánh dấu
- Các sứ quân chiếm đóng các vị trí quan trọng trên khắp đất nước, liên tiếp đánh lẫn nhau → đất nước loạn lạc → là điều kiện thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn công
- Chú ý lắng nghe
- Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh Bình có tài thống lĩnh
ngôi → triều đình lục đục
- 950, Ngô Xương Văn lật
đổ Dương Tam Kha nhưngkhông quản lí được đất nước
- 965, Ngô Xương Văn chết → loạn 12 sứ quân
3/ Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước.
* Tình hình đất nước.
- Loạn 12 sứ quân → đất nước bị chia cắt, loạn lạc
- Nhà Tống có âm mưu xâm lược nước ta
* Quá trình thống nhất đất nước.
Trang 39- Quan sát và theo dõi.
- Được nhân dân ủng hộ,
có tài đánh đâu thắng đó
→ các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh bại
- Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả nước
→ tạo điều kiện để xây dựng đất nước vững mạnh chống lại âm mưu xâm lược của kẻ thù
4/ Củng cố.
- Ngô Quyền dựng nền độc lập ntn?
- Trình bày biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền xây dựng đất nước?
- Tình hình đất nước cuối thời Ngô có gì đặc biệt? Ai đã có công dẹp yên 12
sứ quân?
5/ Dặn dò.
Học bài, xem bài 9
IV/ Rút kinh nghiệm.
Trang 40Ngày soạn: 20/09/11 Tuần 6
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Trình bày tình hình đất nước cuối thời Ngô và quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh?
- Ngô quyền và Đinh Bộ Lĩnh có công lao gì?
nghĩa là lớn → nước Việt
- Lên ngôi Hoàng đế, đặt tên nước Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư
- Chú ý lắng nghe
1/ Nhà Đinh xây dựng đất nước.
- 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, đặt tên nước là Đại Cồ Việt đóng đô ở Hoa Lư