Giáo trình lãnh đạo

Lời hứa của thành viên Toastmaster Như là một thành viên của tổ chức Toastmaster Quốc tế và thành viên của câu lạc bộ này, tôi hứa … ● Tham gia các chương trình đều đặn; ● Chuẩn bị tốt n

Bản dịch Việt (Tháng 11 - 12 /2017)

Do Hanoi Leaders Toastmasters biên dịch (lần 1)

Lời cảm ơn

Để có được bản dịch Việt của giáo trình Giao Tiếp Thành Thạo này, Hanoi Toastmasters xin đặc biệtcảm ơn các bạn thành viên đã tham gia dịch Các bạn đã và đang rèn luyện để trở thành nhà lãnhđạo thành thạo khi cùng nhau làm việc dù bận làm ăn, học tập hay việc gia đình trong suốt gần 3tháng trời Các bạn hãy tự hào vì chắc chắn đây là bản dịch Việt đầu tiên; sẽ góp phần đưa lợi íchcủa Toastmasters đến nhiều người hơn nữa

Cụ thể, xin cảm ơn các bạn tham gia dịch: Hà Lê Vân, Trần Trà My, Tường Duy Tuấn

Lưu ý với bạn đọc

Tài liệu thuộc về Toastmasters, không được sử dụng với mục đích thương mại.

Tài liệu được chia sẻ với mục đích lan tỏa lợi ích của Toastmasters đến với cộng đồng, bằng cách giúp những người có nhu cầu bắt đầu tạo ra một CLB thực hành.

Đây là bản dịch đầu tiên của Hanoi Toastmasters, do những thành viên không chuyên tiếng Anh dịchnên chắc chắn còn nhiều sai sót, còn nhiều điểm cần cải tiến Vì vậy CLB rất mong bạn đọc ghi lạinhững thiếu sót đó và báo lại CLB để bản sau được tốt hơn Cảm ơn các bạn đã ủng hộ

Hà Nội, ngày 19 tháng 12 /2017

SỨ MỆNH CỦA TỔ CHỨC TOASTMASTER QUỐC TẾ

Chúng tôi trao cho các cá nhân quyền trở thành những người giao tiếp và lãnh đạo hiệu quả hơn.

LỜI HỨA CỦA THÀNH VIÊN TOASTMASTER

Trở thành một thành viên của Toastmaster mang nhiều ý nghĩa hơn là lập một cam kết hướng đến sự phát triển

cá nhân Những người tham gia vào câu lạc bộ Toastmaster cần hiểu rằng đây là cam kết bằng uy tín của cá nhân hướng đến sự phát triển của một tập thể gồm cam kết với câu lạc bộ của mình, với tất cả thành viên trong câu lạc bộ và với toàn bộ tổ chức.

Lời hứa của thành viên Toastmaster

Như là một thành viên của tổ chức Toastmaster Quốc tế và thành viên của câu lạc bộ này, tôi hứa …

● Tham gia các chương trình đều đặn;

● Chuẩn bị tốt nhất các bài thuyết trình và kĩ năng lãnh đạo theo những dự án trong các cuốn cẩm nang Giao tiếp thành thạo, Giao tiếp chuyên sâu hoặc Lãnh đạo thành thạo;

● Chuẩn bị và hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao;

● Mang lại cho các bạn thành viên khác những nhận xét hữu ích, mang tính xây dựng;

● Giúp câu lạc bộ duy trì môi trường học tập tích cực, thân thiện để các thành viên cùng học tập và phát triển;

● Đóng góp cho câu lạc bộ như thành viên Ban điều hành khi được kêu gọi;

● Đối xử với các bạn thành viên khác và khách mời của chương trình một cách tôn trọng và hòa nhã;

● Mời các vị khách tham gia các buổi sinh hoạt để họ hiểu lợi ích khi trở thành thành viên chính thức của câu lạc bộ.

● Tôn trọng triệt để các hướng dẫn và luật lệ của hệ thống chương trình giáo dục và ghi nhận của Toastmasters;

● Duy trì các chuẩn mực về trung thực và đạo đức trong suốt quá trình thực hiện các hoạt động

Toastmasters.

MỤC LỤC

BÀI THỰC HÀNH 24

GIÚP TỔ CHỨC CHIẾN DỊCH THÀNH VIÊN HOẶC MỘT CUỘC THI CHO CÂU LẠC BỘ 42GIÚP TỔ CHỨC MỘT CHIẾN DỊCH QUAN HỆ CÔNG CHÚNG CHO CÂU LẠC BỘ 43

VỊ TRÍ TRƯỞNG BAN CHIẾN DỊCH XÂY DỰNG THÀNH VIÊN CÂU LẠC BỘ / CUỘC THI 57

VỊ TRÍ ĐIỀU HÀNH MỘT CHIẾN DỊCH QUAN HỆ CÔNG CHÚNG CỦA CÂU LẠC BỘ 58

VỊ TRÍ CỐ VẤN THÀNH VIÊN MỚI 3 DỰ ÁN ĐẦU TIÊN CỦA GIAO TIẾP THÀNH THẠO 62

VỊ TRÍ CỐ VẤN THÀNH VIÊN HIỆN TẠI 3 DỰ ÁN THUYẾT TRÌNH VÀ/HOẶC DỰ ÁN LÃNH

BÀI THỰC HÀNH 67

VỊ TRÍ TRƯỞNG BAN TỔ CHỨC CHIẾN DỊCH THÀNH VIÊN CÂU LẠC BỘ HOẶC CUỘC

VỊ TRÍ TRƯỞNG BAN TỔ CHỨC CHIẾN DỊCH QUAN HỆ CÔNG CHÚNG 69

VỊ TRÍ TRƯỞNG BAN TỔ CHỨC CUỘC THI NÓI TRONG CÂU LẠC BỘ 70

VỊ TRÍ TRƯỞNG BAN TỔ CHỨC MỘT SỰ KIỆN ĐẶC BIỆT CÂU LẠC BỘ 70

VỊ TRÍ CHỦ BÚT BẢN TIN HOẶC PHỤ TRÁCH TRANG MẠNG CÂU LẠC BỘ 71

GIÚP TỔ CHỨC CUỘC THI NÓI TRONG CÂU LẠC BỘ (DỰ ÁN 6) 71

GIÚP TỔ CHỨC MỘT CHIẾN DỊCH THÀNH VIÊN HOẶC CUỘC THI CHO CÂU LẠC BỘ (DỰ

PHỤC VỤ TRONG HỘI ĐỒNG HƯỚNG DẪN CHO DỰ ÁN LÃNH ĐẠO HIỆU QUẢ CAO (DỰ

Bạn có thể trở thành một trong số những nhà lãnh đạo vĩ đại trong kinh doanh hoặc chính trị, hoặctrở thành người tạo động lực cho những người khác làm việc với nhau để đạt mục tiêu chung Dù làtrường hợp nào, các dự án trong cuốn Lãnh đạo thành thạo này cũng sẽ cung cấp cho bạn cơ hội đểxây dựng các kĩ năng lãnh đạo bằng cách tham gia những buổi sinh hoạt Toastmasters dưới nhữngvai trò khác nhau Hoàn tất các dự án trong cuốn giáo trình này, bạn sẽ học cách lắng nghe, tư duyphản biện, lập kế hoạch, tổ chức, quản lý thời gian, hướng dẫn, tạo động lực, cố vấn và xây dựng độinhóm.

CÁCH SỬ DỤNG CUỐN SÁCH

Mỗi một dự án trong 10 dự án của quyển giáo trình này tập trung vào một kĩ năng lãnh đạo khácnhau Mỗi dự án gồm 2 phần: phần giới thiệu tóm tắt về kĩ năng và phần bài thực hành để bạn có cơhội luyện tập và học hỏi kĩ năng này Đối với hầu hết các dự án, bạn có thể chọn trong danh sách cácvai trò luân phiên của buổi sinh hoạt để thực hiện; những dự án khác có thể yêu cầu bạn giúp đỡ câulạc bộ theo những cách khác nữa (Không chỉ giới hạn trong việc tham gia các buổi sinh hoạt) Nhìnchung, các vai trò đều giúp bạn học được các kĩ năng qua mỗi buổi sinh hoạt, nhưng sẽ có một sốvai trò đem lại trải nghiệm học hỏi mạnh mẽ hơn các vai trò khác Bạn không cần hoàn thành các dự

án theo thứ tự nhưng bạn sẽ hưởng lợi ích tốt nhất từ chương trình khi bạn làm như vậy

Khi thực hiện các dự án trong chương trình này, hãy nhớ kĩ:

● Bạn chỉ nhận được tín chỉ cho 1 vai trò trong 1 buổi sinh hoạt Ví dụ, nếu bạn làm người đánhgiá bài thuyết trình và người sửa lỗi ngữ pháp, bạn chỉ có thể lấy tín chỉ cho 1 trong 2 vai trònày, không phải cả 2

● Có một số vai trò đáp ứng yêu cầu của nhiều dự án, nhưng bạn không được nhận tín chỉ chotất cả dự án với 1 vai trò trong 1 buổi sinh hoạt như vậy Ví dụ, Có 4 dự án trong quyển giáotrình này đều yêu cầu bạn làm Người nhận xét bài thuyết trình, nhưng trong 1 buổi sinh hoạt

mà bạn đóng vai trò này, bạn chỉ được ghi nhận là đạt 1 tín chỉ của 1 dự án, không phải là 4tín chỉ cho 4 dự án khác nhau

Khi bạn hoàn tất một dự án, người đánh giá kĩ năng lãnh đạo sẽ cho bạn phản hồi Cũng giống

như người đánh giá bài thuyết trình, người đánh giá kĩ năng lãnh đạo có thể là bất cứ thành viên nàocủa CLB, và người đó sẽ đưa ra những ý kiến cá nhân về phần hoạt động của bạn trong vai trò lãnhđạo, xác định những mặt mạnh cũng như đưa ra những gợi ý cải thiện cho bạn

RẤT NHIỀU GIẢI THƯỞNG

Một khi bạn hoàn tất 10 dự án trong chương trình này và điền vào đơn đăng kí hoàn thành chươngtrình, bạn sẽ được giải Nhà lãnh đạo thành thạo Tổ chức Toastmasters Quốc tế sẽ gửi giấy chứngnhận cho cấp trên của bạn để thông báo về thành tích của bạn

Nhưng đó mới chỉ là bắt đầu Toastmasters đề xuất hai hướng đi để phát triển kĩ năng cho bạn Khibạn tham gia vào Con đường Giao tiếp để nâng cao các kĩ năng thuyết trình, bạn được ghi nhậntheo những danh hiệu như Người giao tiếp thành thạo, Người giao tiếp chuyên sâu hạng Đồng,Người giao tiếp chuyên sâu hạng Bạc, và Người giao tiếp chuyên sâu hạng Vàng Khi bạn tham giavào Con đường Lãnh đạo, bạn sẽ được ghi nhận lần lượt ở các vai trò Nhà lãnh đạo thành thạo, Nhàlãnh đạo cấp cao hạng Đồng, và Nhà lãnh đạo cấp cao hạng Bạc Hai hướng đi này không độc lậpvới nhau Bạn có thể hoàn tất chương trình theo tốc độ của riêng bạn và bạn có thể theo đuổi cả 2

hướng đi cùng lúc, tức là vừa sử dụng giáo trình Lãnh đạo thành thạo, vừa theo giáo trình Giao tiếpthành thạo và loạt cẩm nang chương trình Giao tiếp Chuyên sâu.

Danh hiệu cuối cùng là Toastmaster Xuất Sắc (Distinguished Toastmaster) được trao cho người đãthực hiện cả hai và nhận được Danh hiệu Người giao tiếp cấp cao hạng Vàng và Nhà lãnh đạo cấpcao hạng Bạc

TÔI BẮT ĐẦU THẾ NÀO?

1 Tìm một người cố vấn từ Phó Chủ tịch Đào tạo Một thành viên kinh nghiệm đi trước sẽ

giúp bạn trong những bài thực hành đầu tiên và trả lời bất cứ câu hỏi nào mà bạn có khi bạnbắt đầu thực hiện chương trình đào tạo của Toastmaster

2 Nhờ Phó chủ tịch Đào tạo sắp xếp vai trò trong buổi sinh hoạt đầu tiên cho bạn Bạn

càng sớm tham gia vào câu lạc bộ bao nhiêu, bạn học càng nhanh bấy nhiêu Hãy hỏi PhóChủ tịch Đào tạo để giúp bạn định hướng trong CLB Suốt trong quá trình định hướng này,Phó Chủ tịch Đào tạo sẽ giải thích cho bạn về cách CLB vận hành, các cơ hội học tập màCLB mang đến cho bạn và trách nhiệm của bạn khi là một thành viên Bạn sẽ thảo luận vềmục đích của mình và làm thế nào CLB có thể giúp bạn đạt được điều đó

3 Chuẩn bị cho vai trò luân phiên đầu tiên trong buổi sinh hoạt Làm việc với người cố vấn

để chuẩn bị cho vai trò đầu tiên của mình, hãy làm theo những hướng dẫn của dự án tronggiáo trình Chuẩn bị sẽ giúp bạn vượt qua bất cứ sự căng thẳng nào và trở thành nhà lãnhđạo giỏi hơn

4 Hãy mang theo cuốn Lãnh đạo thành thạo tới tất cả các buổi sinh hoạt Hoàn thành các

vai trò là cách để bạn trở thành một Toastmaster, và bạn sẽ đạt được danh hiệu Người lãnhđạo thành thạo trong khoảng thời gian ngắn hơn nếu bạn thu được các tín chỉ cho mỗi vai tròbạn hoàn tất Nếu bạn không được sắp xếp trước vào một vai trò nào trong buổi sinh hoạt,bạn vẫn có thể được đề nghị nếu có ai đó vắng mặt

SỬ DỤNG BẢNG THEO DÕI QUÁ TRÌNH HOÀN THÀNH DỰ ÁN

Bảng theo dõi quá trình hoàn thành dự án này nằm ở cuối của cuốn cẩm nang nhằm 2 mục đích: Nó

là nguồn đối chiếu các yêu cầu của dự án theo chương trình Lãnh đạo thành thạo, và là cách màPhó Chủ tịch Đào tạo kí xác nhận khi bạn hoàn thành mỗi dự án Khi bạn hoàn tất cả 10 dự án trongcuốn cẩm nang này, gửi một bản sao của bảng theo dõi cùng với Đơn đăng kí danh hiệu Người Lãnhđạo thành thạo tới Trụ sở Quốc tế để nhận Chứng nhận Người lãnh đạo Thành thạo (Chi tiết củahướng dẫn cách đệ trình đơn đăng kí của bạn tới Trụ sở Quốc tế được đề cập trong Cách đăng kíDanh hiệu Nhà lãnh đạo Thành thạo (Văn bản 1227)

ĐỌC KĨ TRƯỚC KHI BẮT ĐẦU

Hãy đọc thật cẩn thận mỗi dự án trước khi bạn bắt tay vào thực hiện

● Đánh giá khả năng lắng nghe của bạn.

● Xác định và áp dụng những kĩ năng lắng nghe hiệu quả

Lắng nghe là một kĩ năng lãnh đạo quan trọng Nhờ lắng nghe chăm chú, bạn có thể thu thập thôngtin, xác nhận và làm rõ các vấn đề, ra các quyết định, và giải quyết mâu thuẫn

Kĩ năng lắng nghe của một nhà lãnh đạo đóng vai trò chính trong xây dựng đội nhóm Các nhà lãnhđạo phải có khả năng kết nối với đội của mình, thể hiện mối quan tâm tới cá nhân họ cũng như đóng

góp của họ Mối liên kết này được bồi đắp nhờ khả năng lắng nghe những điều các thành viên nghĩ,lắng nghe kế hoạch của họ và cả những ý tưởng của họ nữa Khi họ tin rằng bạn đang lắng nghemình, các thành viên sẽ cảm thấy mình quan trọng và được tôn trọng Đổi lại, họ tin tưởng và tôntrọng bạn và sẽ thể hiện tốt nhất khả năng của họ.

BẠN NGHE GIỎI ĐẾN ĐÂU?

Để đánh giá khả năng nghe hiện tại của bạn, hãy đánh dấu mức độ thường xuyên mà bạn thực sựlàm những điều sau Sau khi bạn hoàn tất dự án, hãy làm lại bài tập này để đo sự tiến bộ của bạn

Luôn luôn

Đôi khi Không

bao giờ

Tôi tập trung sự chú ý của mình vào người nói và không nghĩ

Tôi không thể hiện mình biết trước điều đối phương sắp nói,

Tôi đợi đến khi đối phương nói hết mới bắt đầu đưa ra phản

Tôi nhìn vào mắt đối phương, gật đầu, và mỉm cười khi lắng

Tôi không làm việc khác khi đối phương đang nói chuyện với

Tôi lắng nghe cẩn thận cả khi tôi không đồng ý với điều đó 3 2 1

Khi đối phương nói hết, tôi tóm tắt lại những điều đó để chắc

Tôi sẽ hỏi nếu tôi không chắc chắn về điều gì đó mà đối

Cách tính điểm: Khoanh tròn các điểm tương ứng với câu trả lời của bạn Từ 22-24 điểm, chúc

mừng bạn Bạn là một người lắng nghe tuyệt vời Từ 17-21 điểm, các kĩ năng của bạn tốt, nhưng sẽcần chú ý hơn Từ 16 điểm trở xuống, đã đến lúc cải thiện kĩ năng này của bạn rồi

2 Duy trì giao tiếp bằng mắt Tạo cho người nói cảm giác được chú ý toàn diện.

3 Chú ý ngôn ngữ cơ thể Thư giãn Không khoanh tay, hay vắt chân và kiềm chế việc gõ nhịp

ngón tay hoặc tạo ra những dáng vẻ lo lắng Thay vào đó, rướn người về phía người nói, gậtđầu và mỉm cười khi thích hợp

4 Nghe những ý chính và hiểu tổng thể Tìm kiếm và ghi nhớ những ý chính của người nói.

Ví dụ, nếu người nói đang trình bày về lý do trễ hạn dự án, hãy lắng nghe kĩ càng từng lý do

cụ thể của người ta

5 Nhắc lại những gì người nói đã đưa ra Thể hiện là bạn đang nắm bắt được những gì anh

ấy/cô ấy nói và để đối phương làm rõ nếu lỡ như bạn có bắt thiếu ý nào đó trong phần nóicủa đối phương Ví dụ, “Nếu tôi hiểu đúng, lý do chính của việc trễ hạn là sự thay đổi về thiếtkế.”

6 Đặt câu hỏi Xác nhận bạn đã hiểu và lấy thêm thông tin: “Tại sao thiết kế trước đó lại không

phù hợp?”, “Chi phí thay đổi thiết kế là bao nhiêu?”

7 Đánh giá Khi đối phương nói xong, nghĩ kĩ về những điều họ nói trước khi phản hồi.

BÀI THỰC HÀNH

Áp dụng thái độ của một người lắng nghe tốt hơn bằng cách làm 3 vai trò trong những vai trò sauđây (mỗi vai trò được thực hiện trong một buổi sinh hoạt khác nhau)

● Người đánh giá bài thuyết trình

● Người trình bày (phần) phản ứng nhanh

● Người đếm từ thừa

● Người sửa lỗi ngữ pháp

HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ CHO KĨ NĂNG LẮNG NGHE

Lưu ý cho người đánh giá: Hãy đọc kĩ dự án trước buổi sinh hoạt Đưa ra các bình luận và đề xuất

cụ thể về biểu hiện của người thực hiện vai trò, tập trung vào thông tin được cung cấp trong dự ánnày Nếu bất cứ khía cạnh nào của vai trò được thể hiện ngoài buổi sinh hoạt, tiến hành phỏng vấn

để thu thập các chi tiết bạn cần để có được bản đánh giá hoàn chỉnh

VỊ TRÍ ĐÁNH GIÁ BÀI THUYẾT TRÌNH

(Viết tắt SE)

Người đánh giá _Ngày

Nổi bật

Trung bình

Cần luyện tập

SE gắn kết với người nói, giao tiếp bằng mắt và biểu đạt

SE thực sự chú ý hoàn toàn vào người nói và không làm bất

cứ hoạt động nào khác khi người nói đang trình bày 3 2 1

SE tóm tắt nội dung của bài trình bày và/hoặc nhắc lại được

các cụm từ khóa từ phần trình bày trong đánh giá của anh

Cần luyện tập

TTS hướng toàn bộ sự chú ý của mình tới người Đặt câu

hỏi (phần) Phản ứng nhanh và không làm gì khác khi

Hãy xem thái độ của TTS như một người lắng nghe Ngôn ngữ cơ thể của TTS có chỉ rõ rằng cô/anh

ấy đang nghe người Đặt câu hỏi phần phản ứng nhanh khi chủ đề được đưa ra không? Câu trả lờicủa TTS thể hiện cô ấy hiểu chủ đề như thế nào?

Cần luyện tập

AC dồn toàn bộ sự chú ý của cô ấy/anh ấy vào những

người thuyết trình và không làm bất cứ nhiệm vụ nào

khác trong khi những người thuyết trình đang nói 3 2 1

Bản tổng kết của AC có thể hiện cô ấy lắng nghe chủ

Ngôn ngữ cơ thể của AC cho thấy rất rõ ràng cô ấy/anh

ấy đã lắng nghe những người thuyết trình suốt buổi sinh

Hãy xem thái độ của AC như một người lắng nghe Dấu hiệu ngôn ngữ cơ thể nào, AC đã biểu đạtthể hiện rằng cô ấy/anh ấy đang lắng nghe? Còn những thái độ lắng nghe nào khác mà AC đã thểhiện trong suốt buổi sinh hoạt?

Cần luyện tập

G thể hiện những kĩ năng lắng nghe của mình thông qua

việc lặp lại những cụm từ người thuyết trình đã dùng khi

G ghi chú các ví dụ mà Từ Của Ngày hoặc biến thể của nó

đã được sử dụng chính xác trong buổi sinh hoạt 3 2 1

G thể hiện sự nhạy bén trong suốt buổi sinh hoạt Cô

ấy/anh ấy cho thấy luôn để ý đúng, nhận biết, và làm rõ

Hãy xem thái độ của AC như một người lắng nghe G có nhận biết và lặp lại các cụm từ khóa đượcngười thuyết trình sử dụng không? Thái độ cụ thể nào thể hiện rằng cô ấy/anh ấy lắng nghe Từ CủaNgày và các cách dùng ngữ pháp đặc biệt?

DỰ ÁN 2: TƯ DUY PHẢN BIỆN

TÓM TẮT TỔNG QUAN

Nhà lãnh đạo tập hợp các thông tin, sau đó phân tích, diễn dịch, và thấu hiểu chúng trước khi phảnứng Người có tư duy phản biện cá nhân sẽ đặt câu hỏi cho những gì họ đọc và nghe Sau đó, họ sẽxem xét chất lượng thông tin và sử dụng lập luận logic để có kết luận Những người có tư duy phảnbiện sẽ ra quyết định tốt hơn

MỤC TIÊU

● Đánh giá khả năng tư duy phản biện của bạn

● Xác định và áp dụng cách thực hành tư duy phản biện thành công

Một nhà lãnh đạo thành công sẽ tập hợp các thông tin, sau đó cẩn thân phận tích, diễn dịch và thấuhiểu chúng trước khi phản ứng Quá trình này gọi là tư duy phản biện Tư duy phản biệt chính làcách tiếp cận các vấn đề, các câu hỏi, các công việc.

BẠN TƯ DUY PHẢN BIỆN GIỎI ĐẾN ĐÂU?

Để đánh giá kĩ năng tư duy phản biện, hãy đánh dấu mức độ thường xuyên mà bạn thực sự làmnhững điều sau Sau khi bạn hoàn tất dự án, hãy làm lại bài tập này để đo sự tiến bộ của bạn

Luôn luôn

Đôi khi Không

bao giờ

Khi đối mặt với một vấn đề, tôi dành thời gian tập hợp thông

Tôi đặt nhiều câu hỏi để thu thập thêm thông tin 3 2 1

Tôi kiểm tra các niềm tin, những phỏng đoán và các ý kiến

Tôi kiềm chế phán xét hoặc ra quyết định cho đến khi tôi đã

Tôi cố gắng nhìn vào những giá trị thực sự trong quan điểm

Tôi thích thú tìm ra những giải pháp mới cho các vấn đề 3 2 1

Tính điểm: Khoanh tròn câu trả lời của bạn Từ 17-18 điểm, chúc mừng bạn Tư duy phản biện của

bạn rất tuyệt vời Từ 12 - 16 điểm, kĩ năng của bạn có vẻ tốt nhưng cần chú ý thêm Từ 11 điểm trởxuống, đã đến lúc cải thiện kĩ năng này của bạn rồi

TƯ DUY PHẢN BIỆN

Những người có tư duy phản biện nghi vấn những gì họ đọc và nghe Họ cân nhắc chất lượng, giátrị, cả những sai sót của một ý tưởng và có thể phân biệt được giữa thực tế khách quan và ý kiếnchủ quan Họ lập luận logic và phân tích để đưa ra kết luận Những người có tư duy phản biện cânnhắc thông tin bằng nhiều cách:

● Họ diễn giải ý nghĩa của những kinh nghiệm, những tình huống, các dữ liệu, và cả những

phán xét Những người có tư duy phản biện có thể diễn đạt lại các ý tưởng của người khác,nhận ra cảm xúc của một người khi nhìn vào mặt người đó, hoặc hiểu được ý nghĩa của một

đồ thị hay biểu đồ

● Họ xác định và phân tích những liên kết giữa các sự kiện, các phát biểu, các khái niệm và

các tình huống Ví dụ, họ có thể nhận ra sự khác và giống nhau của hai bản tường trình củacùng một sự kiện

● Họ xác đinh độ đáng tin cậy của một phát biểu, một mô tả, một diễn giải và một phán xét

dựa trên mức độ lập luận logic của các bằng chứng hỗ trợ cho kết luận được rút ra đó

● Họ kết luận (infer) bằng cách đặt giả thiết và suy luận (deducing) từ kết quả của dữ liệu hoặc

sự kiện Ví dụ, họ dùng cách lập luận để nhận định kết quả tất yếu của hành động trước khitiến tiếp

LÀM SAO ĐỂ TƯ DUY PHẢN BIỆN

● Nạp thông tin Thu thập thông tin từ nhiều nguồn Internet, sách vở, báo kì, nhật báo, báo

chí, video, CD đều là những nguồn thông tin tốt Tham khảo ý kiến từ đồng nghiệp và nhânviên khác cũng hữu ích

● Kiềm chế việc ra quyết định quá sớm Đảm bảo rằng bạn đã có đủ thông tin thực tế và có

thời gian suy nghĩ về những thông tin này Các quyết định nhanh chóng có thể dẫn đến nhiềuhối tiếc

● Giữ cho tâm trí cởi mở Bạn có thể tìm thấy thông tin có thể thay đổi góc nhìn của bạn về

vấn đề hiện hữu

● Đặt câu hỏi Đừng phỏng đoán Các câu hỏi thăm dò sử dụng “tại sao” hoặc “làm thế nào”

giúp bạn có được nhiều thông tin hơn “Tại sao bạn lại tin đây chính là nguyên nhân?”, “Hệthống này làm việc như thế nào?”

● Thành thực với bản thân mình Thừa nhận các định kiến của bản thân và đừng để chúng

ảnh hưởng

● So sánh giữa ý kiến chủ quan và thực tế khách quan Hãy thận trọng khi đặt nặng các chủ

kiến hơn các dữ kiện thực tế Một ai đó có thể kể bạn nghe là họ rất quan tâm đến lời đề nghị,nhưng các lý do của họ có thể chỉ dựa trên cảm quan cá nhân hơn là dữ kiện thực tế

● Kiên định Cả quá trình này cần thời gian, và bạn sẽ gặp nhiều khó khăn Đừng bỏ cuộc.

● Có tổ chức Phân loại các thông tin bạn thu thập và chia ra các tiêu chí để đánh giá Viết

những điểm hoặc những thứ quan trọng ra để bạn có thể sục sạo kĩ hơn

● Cân nhắc và phân tích tất cả các ý kiến Đây là phần quan trọng nhất của tư duy phản biện.

Chỉ sau khi phân tích các chủ kiến, bạn mới chắc chắn được cái nào là tốt nhất

BÀI THỰC HÀNH

Áp dụng các phương cách tư duy phản biện thực tiễn được thảo luận trong dự án này bằng cách làm

3 vai trò trong những vai trò sau đây (mỗi vai trò được thực hiện trong một buổi sinh hoạt khác nhau)

● Người đánh giá bài thuyết trình

● Người kiểm tra ngữ pháp

● Người đánh giá tổng quát chương trình

HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ CHO KĨ NĂNG TƯ DUY PHẢN BIỆN

Lưu ý cho người đánh giá: Hãy đọc kĩ dự án trước buổi sinh hoạt Đưa ra các bình luận và đề xuất

cụ thể về biểu hiện của người thực hiện vai trò, tập trung vào thông tin được cung cấp trong dự ánnày Nếu bất cứ khía cạnh nào của vai trò được thể hiện ngoài buổi sinh hoạt, tiến hành phỏng vấn

để thu thập các chi tiết bạn cần để có được bản đánh giá hoàn chỉnh

VỊ TRÍ ĐÁNH GIÁ BÀI THUYẾT TRÌNH

(Viết tắt SE)

Người đánh giá _Ngày

Nổi bật

Trung bình

Cần luyện tập

SE chứng tỏ mình hiểu các ý trong bài trình bày của người

Phần đánh giá bài thuyết trình của SE được tổ chức tốt 3 2 1

SE thể hiện mình nhìn thấu được cảm nhận của người

thuyết trình về đề tài của bài thuyết trình 3 2 1

Hãy đánh giá những kĩ năng thực hành của tư duy phản biện mà SE đã sử dụng SE đã chứng tỏ sựhiểu biết về các ý trong bài trình bày như thế nào? SE hé lộ thế nào về cách mà cô ấy/anh ấy đã làm

để nhìn thấu được quan điểm của người thuyết trình? SE đã phân tích bài thuyết trình hay phongcách thuyết trình của diễn giả hay chưa?

Cần luyện tập