Phát huy nội lực, kết hợp ngoại lực trong cách mạng là một trong những bài học kinh nghiệp lớn trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với cách mạng nước ta. Trong đó nội lực có vai trò quyết định đối với sự phát triển đất nước. Phát huy, sử dụng tốt nội lực mới thu hút tốt ngoại lực. Phát huy tốt nội lực sẽ không lệ thuộc vào các yếu tố bên ngoài sẽ chủ động, tự chủ trong xây dựng, hoạch định về đường lối chiến lược kinh tế –xã hội . phát huy nội lực mới bảo đảm được độc lập tự chủ về kinh tế và thực hiện hội nhập kinh tế quốc tế thành công .
Trang 1ĐẢNG VẬN DỤNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM PHÁT HUY NỘI LỰC
VÀ NGOẠI LỰC TRONG QUÁ TRÌNH LÃNH ĐẠO VỀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ TRONG GIAI ĐOẠN CÁCH MẠNG HIỆN NAY
Phát huy nội lực, kết hợp ngoại lực trong cách mạng là một trongnhững bài học kinh nghiệp lớn trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Đảngđối với cách mạng nước ta Trong đó nội lực có vai trò quyết định đối với sựphát triển đất nước Phát huy, sử dụng tốt nội lực mới thu hút tốt ngoại lực.Phát huy tốt nội lực sẽ không lệ thuộc vào các yếu tố bên ngoài sẽ chủ động,
tự chủ trong xây dựng, hoạch định về đường lối chiến lược kinh tế –xã hội phát huy nội lực mới bảo đảm được độc lập tự chủ về kinh tế và thực hiệnhội nhập kinh tế quốc tế thành công phát huy nội lực trước hết phát huynguồn lực con người, nguồn lực của toàn dân tộc, khai thác có hiệu quảnguồn tài nguyên và sử dụng tốt nhất các nguồn lực của nhà nước Điều đó
có ý nghĩa quyết định là phải có chính sách phù hợp để phát huy tối đa vềvật chất, trí tuệ và tinh thần của toàn dân, của các thành phần kinh tế, đặcbiệt là kinh tế tư nhân – một nguồn lực giàu tiềm năng của dân tộc ta để gópphần quan trọng giải quyết việc làm, đẩy nhanh và nâng cao hiệu quả pháttriển kinh tế xã hội Ngoại lực có vai trò quan trọng đối với sự phát triển Kếthợp tốt nội lực và ngoại lực sẽ tạo thành sức mạnh tổng hợp xây dựng đấtnước Ngoại lực bao gồm cả vốn , tri thức, công nghệ, kỷ năng quản lý và thịtrường … Bổ sung cho nội lực, tạo thêm điều kiện để huy động và sử dụngnội lực có hiệu quả hơn Trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập kinh tếquốc tế ngoại lực càng trở nên quan trọng Một nước đang phát triển ở trình
độ thấp như nước ta, muốn vươn lên theo kịp các nước, không thể coi nhẹviệc thu hút sử dụng tốt nhất ngoại lực Muốn phát huy tốt ngoại lực, phải cómột chiến lược phù hợp và môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh, trướchết là một hệ thống thể chế, chính sách đồng bộ, một nền hành chính minh
Trang 2bạch hiệu lực hiệu quả Kết hợp nội lực và ngoại lực trong quá trình cáchmạng, đây là một bài học mà Đảng ta tổng kết trong quá trình lãnh đạo cáchmạng Việt Nam và đã đưa cách mạng Việt Nam thành công sự nghiệp giảihóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Ngàynay Đảng luôn quán triệt và vận dụng sáng tạo bài học kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế phát huynội lực tranh thủ ngoại lực trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước, hội nhập kinh tế quốc tế là một tất yếu khách quan
Trong cương lĩnh đầu tiên đảng ta đã xác định Cách mạng ViệtNam là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản thế giới Theo quanđiểm đó, trong hai cuộc kháng chiến chống pháp và chống mỹ, Đảng luônđứng vững trên lập trường giai cấp công nhân để duy trì sự kết hợp sức mạnhdân tộc và sức mạnh thời đại nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp để chiếnthắng kẻ thù Khi Miền Nam hoàn toàn giải phóng cả nước thống nhất Đảng
ta lãnh đạo toàn thể dân tộc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng vàbảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội Chủ nghĩa Đảng đã phát huy sức mạnh tổnghợp về yếu tố chính trị tinh thần, về tài nguyên thiên nhiên và nguồn nhânlực, kinh nghiệm bước đầu qua 20 năm xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miềnBắc; đồng thời tranh thủ mọi nguồn lực bên ngoài sự giúp đỡ của các nước xãhội chủ nghĩa để xây dựng đất nước.Trong công cuộc đổi mới đất nướcĐảng tiếp tục gương cao ngọn cờ hoà bình, độc lập dân tộc với chủ nghĩa xãhội, kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc
tế vô sản, giữ vững độc lập tự chủ, tăng cường hợp tác quốc tế, ra sức làmnhiệm vụ dân tộc và làm tròn nhiệm vụ dân tộc và làm tốt nhiệm vụ quốc tếđối ới nhân trên thế giới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI Đảng ta xácđịnh: “ ra sức kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, phấn đấu giữvững hoà bình ở Đông Dương, góp phần tích cực giữ vững hoà bình ở đông
Trang 3Nam á và trên thế giới, tăng cường đặc biệt giữ ba nước Đông dương, tăngcương quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện với Liên Xô và các nước trongcộng đồng xã hội chủ nghĩa, tranh thủ điều kiện quốc tế thuận lợi cho sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc, đồng thời tích cực cựcgóp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hoà bình, độclập dân tộc dân chủ và chủ nghĩa xã hội”3 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứVII Đảng ta tiếp tục khẳng định: “ Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnhquốc thời đại, sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc tế ngày nay trướccuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hoà bình độc lập dân tộc, dân chủ vàtiến bộ xã hội trước sự phát triển như vũ bảo của cuộc cách mạng khoa học vàcông nghệ hiện đại và quá trình quốc tế hoá mạnh mạnh mẽ nền kinh tế thếgiới, càng hải kết hợp chặt chẻ các yếu tố dân tộc với yếu tố quốc tế , yếu tốtruyền thống với yếu tố hiện đại để đưa đất nước tiến lên”1 Theo quan điểm
đó đảng đã lãnh đạo cách mạng thu được nhiều thành tựu quan trọng trên tất
cả các lĩnh vực; về kinh tế đã đẩy nhanh phát triển kinh tế hoàn thành vượtmức nhiều mục tiêu chủ yếu; đã tạo được một số chuyển biến tích cực vềmặt xã hội; giữ vững được ổn định chính trị , cũng cố quốc phòng an ninh;thực hiện có kết quả một số đổi mới quan trọng về hệ thống chính trị; pháttriển mạnh mẽ quan hệ đối ngoại, phá thế bị bao vây cấm vận, tham gia tíchcực vào đời sống cộng đồng quốc tế , năng động trong đường lối đối ngoại,độc lập tự chủ đa phương hoa đa dạng hoá, khôi phục và mở rộng quan hệhữu nghị, hợp tác nhiều mặt với Trung Quốc; Tăng cường quan hệ hữu nghị,hợp tác với các nước láng giềng, và các nước truyền thống như Liên BangNga các nước cộng đồng các quốc gia độc lập và các nước đông âu, các nướccông nghiệp phát triển, bình thường hoá với Mỹ, thiết lập quan hệ các nước
3
lần thứ VII, Nxb CTQG, H2005, trang 311-312
Trang 4không liên kết, các tổ chức quốc tế và khu vực Phát huy và mở rộng quan hệđối ngoại là một nhân tố quan trọng góp phần giữ vững hoà bình, phá thế bịbao vây cấm vận cải thiện và nâng cao vị thế của nước ta trên thế giới, tạomôi trường thuận lợi cho việc xây dựng và bảo vệ đất nước Đó cũng là sựđóng góp tích cực của nhân dân ta vào sự nghiệp chung của nhân dân trên thếgiới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Thực tế đã chothấy trong năm năm 1991 –1995 nhịp độ tăng bình quan hằng năm về tổngsản phẩm trong nước (GDP) đạt 8,2%( kế hoạch là 5,5 - 6,5%) về sản xuấtcông nghiệp là 13,3% sản xuất nông nghiệp 4,5%, kim ngạch xuất khẩu 20%.
…kết quả cho thấy chu trương mở rộng quan hệ đối ngoại thu hút đầu tưtranh thủ nguồn lực bên ngoài không những để phát triển kinh tế đơn thuần
mà còn tiếp thu khoa học công nghệ của các nước tiên tiến để không ngừng
để tiếp tục nghiên cứu để phục vụ cho nền kinh tế thị trường có sự quản lýcủa nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đại hội đại biểu toàn quốclần thứ IX Đảng ta tiếp tục khẳng định : “ đổi mới phải kết hợp sức mạnh dântộc và sức mạnh thời đại”2, Đến đại hội đảng toàn quốc lần thứ X Đảng tiếptục khẳng định “Phát huy cao độ nội lực, đồng thời ra sức tranh thủ ngoạilực, kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong điều kiện mới.Phát huy nội lực xem đó là nhân tố quyết định đối với sự phát triển; đồngthời coi trọng huy động các nguồn ngoại lực, thông qua hội nhập và hợp tácquốc tế, tranh thủ các nguồn lực bên ngoài để phát huy nội lực tốt hơn, nhằmtạo sức mạnh tổng hợp để phát triển đất nhanh và bền vững, trên cơ sở giữvững độc lập dân tộc và định hướng xã hội chủ nghĩa”3 Để thực hiện mụctiêu mà đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X khẳng định “Phát huy sứcmạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, huy động và sử
lần thứ IX, Nxb CTQG, H 2005, trang 632
Trang 5dụng tốt mọi nguồn lực cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; pháttriển văn hoá; thực hiện và công bằng xã hội; tăng cường quốc phòng và anninh, mở rộng quan hệ đối ngoại; chủ động và hội nhập kinh tế quốc tế; giữvững và ổn định chính trị – xã hội, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kémphát triển; tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nướccông nghiệp theo hướng hiện đại”4.Để thực hiện mục tiêu đó trước hết Đảngphải quán triệt sâu sắc bài học kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thờiđại, từ đó tranh thủ mọi nguồn lực trong nước như sức lao động, Vốn, tàinguyên, công nghệ trong đó phát huy nguồn lực con người là vấn đề cơbản Đồng thời, Đảng chủ trương mở rộng quan hệ đối ngoại tiếp thu nhữngtinh hoa của nhân loại , chủ động chuẩn bị mọi mặt cần và đủ cho hội nhậpkinh tế quốc tế Đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước phát triểnnền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát huy tối đa nội lựctrong quá trình hội nhập, nghĩa là phải xây dựng một nền kinh tế độc lập tựchủ, trong điều kiện toàn cầu hoá kinh tế nhưng phải trên cơ sở quan điểm củaĐảng xác định xây dựng kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm trong thời kỳ côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là nhiệm vụ chiến lược kinh tế trong thời
kỳ mới Như vậy nội lực theo quan điểm của đảng ta là: nguồn lực bên trongcủa một quốc gia dân tộc cả về con người, vị thế về địa địa lý và nguồn tàinguyên, khoáng sản, vốn, công nghệ, và chế độ chính trị, truyền thống cáchmạng của Đảng truyền thống đấu tranh để giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc Nội lực có vị trí, vai trò rất quan trọng, nó quyết định đối với sự phát triển củamỗi quốc gia dân tộc Muốn phát huy nội lực mới thu hút và sử dụng có hiệuquả ngoại lực Bởi khi nội lực được phát huy sẽ đảm bảo được độc lập tựchủ về đường lối, về chính sách trong phát triển kinh tế xã hội mới nâng cao
vị thế của đất nước trên trường quốc tế Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay
Trang 6khi coi phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm do đó Đảng và nhà nước taphải xây dựng các nền tảng đồng bộ cho phát triển kinh tế và hội nhập kinh tếquốc tế thành công Cần phải Phát huy nội lực trước hết là phát huy nguồn lựccon người Việt Nam với yêu cầu ngày càng cao, hình thành cơ bản và vậnhành thông suốt, có hiệu quả các thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa với vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước Khai thác xây dựngtiềm lực kinh tế xây dựng cơ sở vật chất có hiệu quả nguồn tài nguyênthiên nhiên và sử dụng tốt các nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Đồng thời phải xây dựng một hệ thốngchính sách phù hợp để phát huy tối đa về vật chất, trí tuệ, tài năng và tinhthần của mọi cấp mọi ngành mọi thành phần kinh tế trong đó phát huy vaitrò chủ đạo của nền kinh tế nhà nước.
Nội lực là yếu tố quyết định của sự phát triển của đất nước , nhưngđồng thời phải kết hợp chặt chẽ các nguồn lực bên ngoài sự giúp đỡ của cácbạn bè trên thế giới (ngoại lực) Theo chủ nghĩa Mác –Lênin thì “Vô sản tất
cả các nước và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại”, như vậy giai cấp vô sảnmới có tạo ra sức mạnh, mới có khả năng chiến thắng kẻ thù Trong quátrình tìm đường cứu nước, Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cáchmạng Việt Nam là một bộ phận trong cách mạng thế giới, ai làm cách mạngtrên thế giới đều là đồng chí của dân Việt Nam cả ” khi bàn về phát huynội lực Hồ Chí Minh luôn căn dặn phải chủ động, tự lực tự cường khôngđược trong chờ ỷ lại “Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờdân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”.5 Nhưng Ngườicũng chỉ rõ cách mạng Việt Nam muốn giành thắng lợi phải biết đoàn kết,tranh thủ sự giúp đỡ của quốc tế
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 6, Nxb CTQG, H.2002, tr.522.
Trang 7Ngoại lực, là sự giúp đỡ, hợp tác, chuyển giao của nước ngoài cho mộtquốc gia dân tộc bao gồm vốn, tri thức, công nghệ, khoa học kỷ thuật, kỹnăng quản lý và thị trường…Ngoại lực có vai trò quan trọng đối với sự pháttriển của đất nước, nó bổ sung tăng cường sức mạnh nội lực, tạo thêm điềukiện tốt để huy động và sử dụng nội lực có hiệu quả cao hơn Đây là mối quan
hệ biện chứng giữa yếu tố bên trong và yếu tố bên ngoài, giữa trong nước vàquốc tế, giữa dân tộc và thời đại
Trên cơ sở đó, vừa tranh thủ, tận dụng được sự ủng hộ, giúp đỡ củaquốc tế về vốn, công nghệ, trình độ quản lý phương thức sản xuất, chính sáchthu hút nhân tài vật lực nhưng phải giữ vững ổn định chính trị- xã hội, củng
cố quốc phòng kết hợp phát triển kinh tế , giữ vững an ninh quốc gia đảmbảo cho kinh tế phát triển vững chắc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IXcủa đảng xác định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2001 đến
2010 nhằm “ đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt vềđời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng để đến năm 2020nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại.Nguồn lực con người, năng lực khoa học công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lựckinh tế, quốc phòng, an ninh được tăng cường ; thể chế kinh tế thị trường xãhội chủ nghĩa được hình thành về cơ bản vị thế nước ta trên trường quốc tếđược nâng cao.”6
Như vậy mục tiêu mà đảng ta xây dựng là một xã hội dân giàu, nước mạnh
xã hội công bằng, dân chủ văn minh Để thực hiện được mục tiêu đó chúng taphải tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá đát nước, xây dựng nền kinh tếthị trường theo định hướng chủ nghĩa xã hội đồng thời Gắn chặt xây dựng nềnkinh tế độc lập tự chủ chủ động hội nhập kinh tế quốc tế Đây là là những vấn
lần thứ IX, Nxb CTQG, H2005, trang 638
Trang 8đề cơ bản có mối quan hệ biện chứng với nhau trong đó độc lập tự chủ pháthuy nội lực để phát triển về kinh tế tạo cơ sở cho hội nhập kinh tế quốc tế cóhiệu quả tạo điều kiện cần thiết để xây dựng kinh tế độc lập tự chủ Ngày naygắn chặt việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ với chủ động hội nhập kinh
tế quốc tế đây là vấn đề cơ bản trong khi tham gia hội nhập toàn cầu hoákinh tế, và toàn cầu hoá
Toàn cầu hoá mà cốt lỏi là toàn cầu hoá kinh tế, là chỉ hoạt động kinh
tế của một nước đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia, từ đó làm cho hoạt độngkinh tế và vận hành kinh tế có nội dung và ý nghĩa quốc tế Xét về thể chếkinh tế, đó là kinh tế mở cửa ra bên ngoài vừa xuất khẩu vừa nhập khẩu, tức
là thực hiện cơ chế kinh tế thị trường mở cửa Toàn cầu hoá vừa là một kháiniệm chỉ phạm vi, tức là kinh tế của tuyệt đại đa số quốc gia được đưa vàotrong phạm vi đại thị trường thế giới, vừa là một khái niệm về trình độ, chỉnhững yếu tố kinh tế chủ yếu trên thế giới phải có năng lực và điều kiện để bốtrí trong phạm vi toàn cầu Mặc dù xác định một tiêu chuẩn lượng hoá chotoàn cầu hoá kinh tế là tương đối khó khăn, nhưng nhận thức về góc độ địnhtính, chí ít phải có ba tiêu chí sau đây: Một là thông tin hoá, hai là thị trườnghoá, ba là xuyên quốc gia hoá, lưu động tự do các yếu tố sản xuất Không có
ba tiêu chí trên, tức là không có giao thông cao tốc và kỹ thuật thông tin vệtinh phát triển làm cho hành tinh của chúng ta thu nhỏ lại thành “làng tráiđất”; không có thông tin hoá toàn cầu được hình thành do kỹ thuật máy tính
và Internet phát triển nhanh chống; không có tính bất khả kháng của quy luậtthị trường làm cho kinh tế toàn cầu thị trường hoá, không có sự lưu độngxuyên quốc gia của các yếu tố sản xuất như tư bản, kỹ thuật, sức lao động …,cũng như sự lưu động xuyên quốc gia trong phạm vi toàn cầu của tiền vốn do
sự phát triển của thị trường tài chính và chứng khoán tạo ra, thì căn bản khôngthể nói gì đến toàn cầu hoá kinh tế thế giới
Trang 9Toàn cầu hóa là một xu thế khách quan của sự phát triển sản xuất loàingười Lực lượng sản xuất xã hội loài người mấy năm qua kể từ cuộc cáchmạng công nghiệp, đã trải qua ba giai đoạn phát triển lớn, từ xã hội hoá sảnxuất phát triển đến quốc tế hoá sản xuất, ngày nay lại tiến thêm một bước pháttriển theo hướng toàn cầu hoá kinh tế Thế kỷ trước, sau khi hoàn thành cáchmạng công nghiệp, đã từng bước thực hiện xã hội hoá sản xuất Sau chiếntranh thế giới thứ hai, xã hội hoá sản xuất lại tiến thêm một bước phát triểntheo hướng quốc tế hoá, chuyên môn hoá và hợp tác sản xuất, làm cho sảnphẩm “nhãn hiệu đa quốc gia” ngày càng nhiều Sự phát triển nhanh chốngcủa quốc tế hoá sản xuất là do xuất hiện của rất nhiều ngành công nghiệp mới,với yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao, một doanh nghiệp, một quốc gia khôngthể chiếm ưu thế đồng đều trong mọi lĩnh vực kỹ thuật do vậy phải tiến hànhsản xuất hợp tác xuyên quốc gia để tập trung cái mạnh của các doanh nghiệp,các quốc gia, nâng cao trình độ kỹ thuật và chất lượng sản phẩm Ngoài ra,hợp tác xuyên quốc gia cũng có lợi cho việc giải quyết nguồn vốn khổng lồ và
mỡ rộng thi trường tiêu thụ Vì vậy mấy chục năm gần đây các công ty xuyênphát triển nhanh chống Đến năm 1997 có hơn 53.000 công ty xuyên quốc giatoàn cầu, xuất khẩu hàng năm đạt hàng nghìn tỷ USD, chiếm 1/3 kim ngạchxuất khẩu thị trường thế giới, hiện nay cùng với sự phát triển của máy tính, kỹthuật thông tin vệ tinh, mạng thông tin toàn cầu, sự lưu động vốn quốc tế tăngnhanh, kinh tế thế giới không chỉ hạn chế trong phân công quốc tế và hợp tácquốc tế các lĩnh vực sản xuất, mà các lĩnh vực khác đều nhanh chống tiến tớitoàn cầu hoá Toàn cầu hóa, sự phát triển của cách mạng khoa học công nghệ,của kinh tế tri thức, hội nhập kinh tế là những quá trình đang nảy sinh và pháttriển ở các nước tư bản phát triển và hiện đang lan ra toàn cầu, lôi cuốn mọiquốc gia dân tộc trên thế giới, kể cả các nước xã hội chủ nghĩa còn lại Toàncầu hóa về kinh tế là sự điều chỉnh và thích ứng với sản xuất tư bản chủ
Trang 10nghĩa, phù hợp với sự xã hội hóa cao độ của lực lượng sản xuất xã hội, đangdiễn ra trong lòng các nước Toàn cầu hóa, thực tế đang tạo ra cho các nướckém phát triển và đang phát triển cơ hội mới để đi lên phía trước nhanh hơn.Với toàn cầu hóa kinh tế “khu vực trung tâm” cần một sự phát triển nào đócủa “ngoại vi”, trở thành thị trường hàng hóa và dịch vụ, tiếp nhận đầu tư phùhợp với quy mô cơ cấu và chất lượng của nền kinh tế ở trung tâm Chính điềunày cắt nghĩa vì sao trong những thập niên gần đây việc lưu thông trao đổihàng hóa dịch vụ, chuyển giao công nghệ lại nhộn nhịp giữa các nước pháttriển với các nước đang phát triển Bối cảnh phát triển của thế giới đương đạicho thấy, bất cứ quốc gia nào, không phân biệt trình độ phát triển, chỉ có thểphát triển thuận lợi trong một môi trường mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế.Toàn cầu hoá xuất hiện như là một xu thế tất yếu của phát triển kinh tế mỗiquốc gia và các dân tộc trên thế giới Toàn cầu hoá xu thế khách quan, nó như
là một “dòng chảy” của thời đại mà không một quốc gia nào có thể ngoảnhmặt làm ngơ với dòng chảy đó Nó đã và đang tác động mạnh mẽ tới mọi mặtcủa đời sống kinh tế - chính trị - văn hóa - xã hội thế giới mà hệ quả rất phứctạp, có cả mặt tích cực và cả mặt tiêu cực, mang lại những cơ hội lớn đồngthời đặt ra nhiều thách thức mới cho các quốc gia dân tộc
Nó là một xu thế khách quan, có những tác động sâu sắc và toàn diệntới các nước và toàn bộ quan hệ quốc tế Quá trình này sẽ tiếp tục phát triển
và có ảnh hưởng lớn tới tương lai của nhân loại Toàn cầu hóa (kinh tế) là quátrình phát triển ở mức cao của các quan hệ kinh tế quốc tế, được biểu hiện chủyếu thông qua sự gia tăng mạnh mẽ các dòng lưu chuyển của hàng hóa, dịch
vụ, vốn, công nghệ và nhân công giữa các nước; và là sự hình thành, pháttriển của các thiết chế, tổ chức quốc tế nhằm điều tiết, quản lý các dòng lưuchuyển quốc tế này Do vậy, toàn cầu hóa cũng có nghĩa là quá trình xóa bỏcác rào cản đối với sự lưu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, vốn, công
Trang 11nghệ và nhân công giữa các nước, làm cho các thị trường quốc gia mất dầnbiên giới, hình thành những thị trường khu vực chung và tiến tới hình thànhmột thị trường thống nhất trên toàn cầu Nhìn ở góc độ phân công lao động thì
có thể nói, toàn cầu hóa thực chất là sự phát triển cao và mở rộng quá trìnhphân công lao động trên phạm vi các khu vực và toàn thế giới Để phát triểntrong bối cảnh như vậy, hội nhập kinh tế quốc tế trở thành một đòi hỏi khôngthể né tránh đối với các nước
Đây là con đường đi phù hợp với xu thế toàn cầu hóa, cho phép cácnước tận dụng được các cơ hội và điều kiện thuận lợi mà quá trình toàn cầuhóa tạo ra để phát triển Tuy nhiên, toàn cầu hóa cũng gây ra nhiều khó khăn,thách thức lớn cho tất cả các nước, nhất là các nước đang phát triển Vì lợi íchtrước hết của chính mình, hầu hết các nước đều đã và đang tích cực hội nhậpkinh tế quốc tế Đứng ngoài xu thế này sẽ không những không tận dụng đượccác cơ hội và điều kiện thuận lợi cho phát triển, mà còn tự tước đi khả năngđối phó với những thách thức do quá trình toàn cầu hóa đặt ra cho tất cả cácnước, bất kể có tham gia hay không, thông qua sự hợp tác giữa các thành viêntrong những cơ chế liên kết kinh tế rất đa dạng
Nhận thức rõ xu thế phát triển khách quan đó, Đảng ta chủ trương tíchcực tiến hành đổi mới đất nước và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế Về thựcchất, hội nhập kinh tế quốc tế là sự kết hợp nội lực với ngoại lực, kết hợp sứcmạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại nhằm mục tiêu bảo vệ lợi ích củadân tộc, phát triển kinh tế đất nước, góp phần đẩy nhanh công nghiệp hóa,hiện đại hóa, thực hiện dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vănminh Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế trong những năm qua đã thu đượcnhiều kết quả tích cực góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xãhội của nước ta Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi mà chúng ta đã tậndụng được - thông qua việc tham gia vào xu thế toàn cầu hóa, nền kinh tế