Rừng tràm ở An Giang là kiểu rừng có những cây thẳng đứng cao từ 15-20m , có khi đạt tới 25m, xen kẻ lẻ một số cây gừa, mật cật, tràm sẻ, cà dăm…, tầng dưới hợp bởi các cây mua, sậy, để,[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG
KHOA SƯ PHẠM
HỌ VÀ TÊN: TRẦN ĐỖ TƯỜNG KHANH
LỚP: DH12GT.
MSSV: DGT111181.
BÀI THU HOẠCH CHUYẾN ĐI THỰC TẾ TP.HCM – ĐA LẠT
GVTĐ: ThS PHẠM THỊ CẨM VÂN
AN GIANG, ngày 24 tháng 01 năm 2013
Trang 2
Tục ngữ có câu:
“Học phải đi đôi với hành”
Nên vừa qua lớp DH12GT vừa có chuyến đi thực tế khám phá những vùng đất lạ từ thành phố Hồ Chí Minh thành phố mang tên Bác rồi ra tận Đà Lạt xứ sở của sương mù Sau khi vừa hoàn thành kỳ thi đầy gian nan vất vả, dưới sự hướng dẫn nhiệt tình của giáo viên
bộ môn, lớp chúng tôi đã có chuyến đi rất vui vẻ, đầy ắp những kỉ niệm nhưng không kém phần thú vị, bên cạnh đó chúng tôi cũng đã học hỏi được rất nhiều kiến thức mới lạ bổ sung thêm kho tàng kiến thức của mỗi chúng tôi Chuyến thực địa đầu tiên của lớp chúng tôi bắt đầu vào rạng sáng ngày 6/1/2013 và kết thúc ngày 11/1/2013, đi qua địa điểm tham quan: địa đạo Củ Chi, ở thành phố Hồ Chí Minh tham quan: Bảo tàng Chứng tích Chiến Tranh, di tích lịch sử Dinh Độc Lập, Thảo Cầm Viên, ở Đà Lạt tham quan thác Datanla, vườn hoa Thành phố, Phòng trưng bày hoa sấy nghệ thuật, Thung lũng tình yêu, Dinh Bảo Đại, Thiền viện Trúc Lâm, đỉnh LangBiang, chợ Đà Lạt
Với mục đích, yêu cầu tham quan: hoàn thành kế hoạch học phần và nguyên tắc giáo dục: học đi đôi với hành, lý luận đi đôi với thực tiễn
Địa điểm đầu tiên khi tôi và các bạn đến là Địa đạo Củ Chi Địa đạo Củ Chi là một
hệ thống phòng thủ trong lòng đất ở huyện Củ Chi, cách Thành phố Hồ Chí Minh 70 km về hướng tây-bắc Hệ thống này được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đào trong thời kỳ Chiến tranh Đông Dương và Chiến tranh Việt Nam Hệ thống địa đạo bao gồm bệnh xá, nhiều phòng ở, nhà bếp, kho chứa, phòng làm việc, hệ thống đường ngầm dưới lòng đất Hệ thống địa đạo dài khoảng 200 km và có các hệ thống thông hơi vào các vị trí các bụi cây Địa đạo Củ Chi được xây dựng trên vùng đất được mệnh danh là "đất thép", nằm ở điểm cuối Đường mòn Hồ Chí Minh Trong Chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã sử dụng hệ thống địa đạo này để tấn công Sài Gòn
Địa đạo Củ Chi là cách gọi chung của các hệ thống địa đạo khác nhau, được hình thành từ khoảng thời gian 1946-1948, trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp Thời gian này, quân dân hai xã Tân Phú Trung và Phước Vĩnh An đã đào những đoạn hầm ngắn, cấu trúc đơn giản dùng để ẩn nấp, cất giấu tài liệu, vũ khí Cũng có ý kiến cho rằng việc đào địa đạo khởi đầu do dân cư khu vực này tự phát thực hiện vào năm 1948.™
Cư dân khu vực đã đào các hầm, địa đạo riêng lẻ để tránh các cuộc bố ráp càn quét của quân đội Pháp và để cung cấp nơi trú ẩn cho quân Việt Minh Mỗi làng xây một địa đạo riêng, sau đó do nhu cầu đi lại giữa địa đạo các làng xã, hệ thống địa đạo đã được nối liền nhau tạo thành một hệ thống địa đạo liên hoàn, phức tạp, về sau phát triển rộng ra nhiều nơi, nhất là 6 xã phía Bắc Củ Chi và cấu trúc các đoạn hầm, địa đạo được cải tiến trở thành nơi che giấu lực lượng, khi chiến đấu có thể liên lạc, hỗ trợ nhau Một vài kiểu bẫy của du kích Củ Chi:
Chông cánh cửa Chông kẹp nách
Trong thời gian 1961–1965, các xã phía Bắc Củ Chi đã hoàn thành tuyến địa đạo trục gọi là "xương sống", sau đó các đoàn thể, cơ quan, đơn vị phát triển địa đạo nhánh ăn thông với tuyến trục hình thành những địa đạo liên hoàn giữa các ấp, các xã và các vùng
Trang 3Bên trên mặt đất, quân dân Củ Chi còn đào cả một vành đai giao thông hào chằng chịt nối kết với địa đạo, lúc này địa đạo chiến đấu cũng được đào chia thành nhiều tầng, nhiều ngõ ngách Ngoài ra, bên trên địa đạo còn có rất nhiều ụ chiến đấu, bãi mìn, hố đinh, hầm chông được bố trí thành các cụm liên hoàn tạo ra trận địa vững chắc trong thế trận chiến tranh du kích, gọi là xã chiến đấu
Đến năm 1965, có khoảng 200 km địa đạo đã được đào Về quy mô, hệ thống địa đạo có tổng chiều dài toàn tuyến là trên 200 km, với 3 tầng sâu khác nhau, tầng trên cách mặt đất khoảng 3 m, tầng giữa cách mặt đất khoảng 6 m, tầng dưới cùng sâu hơn 12 m Lúc này, địa đạo không chỉ còn là nơi trú ẩn mà đã trở thành nơi sinh sống, cứu thương, hội họp, kho chứa vũ khí
Địa đạo được đào trên một khu vực đất sét pha đá ong nên có độ bền cao, ít bị sụt lở
Hệ thống địa đạo nằm sâu dưới lòng đất, có thể chịu được sức công phá của các loại bom tấn lớn nhất của quân đội Mỹ Không khí được lấy vào địa đạo thông qua các lỗ thông hơi Các khu vực khác nhau của địa đạo có thể được cô lập khi cần
Ðường hầm sâu dưới đất từ 3 - 8m, chiều cao chỉ đủ cho một người đi lom khom Căn hầm đầu tiên ở ngay bìa rừng có giếng ngầm cung cấp nguồn nước uống và sinh hoạt cho toàn khu vực địa đạo Hệ thống địa đạo gồm 3 tầng, từ đường "xương sống" toả ra vô số nhánh dài, nhánh ngắn ăn thông nhau, có nhánh trổ ra tận sông Sài Gòn Tầng một cách mặt đất 3m, chống được đạn pháo và sức nặng của xe tăng, xe bọc thép
Tầng 2 cách mặt đất 5m, có thể chống được bom cỡ nhỏ Còn tầng cuối cùng cách mặt đất 8-10m Ðường lên xuống giữa các tầng hầm được bố trí bằng các nắp hầm bí mật Bên trên nguỵ trang kín đáo, nhìn như những ụ mối đùn, dọc đường hầm có lỗ thông hơi Liên hoàn với địa đạo có các hầm rộng để nghỉ ngơi, có nơi dự trữ vũ khí, lương thực, có giếng nước, có bếp Hoàng Cầm, có hầm chỉ huy, hầm giải phẫu Còn có cả hầm lớn, mái lợp thoáng mát, nguỵ trang khéo léo để xem phim, văn nghệ
Cuộc sống dưới địa đạo thiếu ánh sáng, ẩm ướt và nóng bức và điều kiện vệ sinh kém nên hầu như đa số những người sống ở địa đạo đều bị ký sinh trùng, bạc da và các bệnh về xương Ngoài ra, việc thiếu thốn lương thực, thực phẩm và nhu yếu phẩm cũng là vấn đề lớn nhất của cư dân địa đạo
Chế vũ khí - vót chông Chế tạo vũ khí Bếp Hoàng Cầm
Sự tấn công của quân đội Mỹ và các đồng minh vào địa đạo: Quân đội Mỹ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa đã liên tục tấn công vào hệ thống địa đạo bằng đủ phương tiện: bom, bơm nước vào địa đạo, hơi ngạt nhưng do hệ thống địa đạo được thiết kế có thể cô lập từng phần nên bị hư hại không nhiều Quân đội Mỹ đã áp dụng nhiều biện pháp để phát hiện các cửa vào (được ngụy trang) và phát hiện các cửa thông gió (thường được đặt giữa các bụi cây) Biện pháp hữu hiệu nhất là sử dụng chó nghiệp vụ Ban đầu có một số cửa vào
và lỗ thông gió bị chó nghiệp vụ phát hiện do chó ngửi được hơi người Tuy nhiên, sau đó, những người ở dưới địa đạo đã dùng xà phòng của Mỹ đặt ở cửa hầm và cửa thông gió nên chó nghiệp vụ không thể phát hiện ra
Ngày nay, địa đạo Củ Chi còn khoảng 120 km được bảo vệ và đã trở thành một điểm
du lịch hấp dẫn cho du khách đến thăm Thành phố Hồ Chí Minh Du khách, đặc biệt là cựu
Trang 4chiến binh, thường chọn điểm thăm quan này khi đến thăm Thành phố Hồ Chí Minh Du khách được trải nghiệm cuộc sống dưới địa đạo như những cư dân thực thụ trước đây (được thăm quan, ăn uống những món ăn của cư dân địa đạo trước đây)
Ngoài ra, địa đạo Tân Phú Trung (còn gọi là địa đạo Cây Da tại ấp Cây Da, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi) cũng đã được chuẩn bị xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa
Bây giờ đến đây, hình ảnh của “đất thép thành đồng” Củ Chi trong thời kỳ kháng chiến như phần nào được tái hiện qua các tượng anh lính giải phóng quân đội mũ tai bèo, phụ nữ mặc áo bà ba đen, quàng khăn rằng và đi dép lốp, ở bên trong những bụi cây, ở mỗi khúc quanh trong khu địa đạo Đến địa đạo Củ Chi, ai cũng sẽ phải khâm phục sự thông minh của chiến sĩ ta khi sáng chế ra bếp “Hoàng Cầm” Một sáng kiến về thiết kế phục vụ công tác hậu cần rất độc đáo, nhờ bếp này mà người chiến sĩ “anh nuôi” Hoàng Cầm có thể nấu ăn cho các đồng đội mà không sợ địch phát hiện vì đã có một hệ thống dẫn khói mà không phải ai cũng có thể làm được và suy nghĩ ra Ở đây, chúng tôi được ăn “đặc sản” của những năm tháng gian khổ đó Như câu nói ai thường nhắc trong thời chiến tranh là “Muối trường kỳ, mì kháng chiến” Ngày xưa, chiến sĩ ta không đủ gạo, thiếu cơm phải ăn độn từng củ khoai mì thay cho cơm từ năm này qua tháng nọ Vậy mà, y chí chiến đấu đánh giặc thật kiên cường, thật mạnh mẽ
Địa đạo là kỳ quan độc nhất vô nhị dài 250km chạy ngoắt ngoéo trong lòng đất, đặc biệt được làm từ dụng cụ thô sơ là lưỡi cuốc và chiếc xe xúc đất Biết vậy chúng ta mới thấy rằng sự bền bỉ, kiên cường và lòng yêu nước mãnh liệt của chiến sĩ ta Đúng như câu
nói “Có sức người sỏi đá cũng thành cơm” Đường hầm sâu dưới đất 3-8m, chiều cao chỉ
đủ một người đi lom khom Hãy một lần chui vào địa đạo Củ Chi, ta sẽ cảm nhận rõ chiều sâu thăm thẳm của lòng căm thù, y chí bất khuất của “vùng đất thép” và sẽ hiểu vì sao một nước Việt Nam nhỏ bé lại chiến thắng một nước lớn và giàu có như Hoa Kỳ Ta sẽ hiểu vì sao Củ Chi mảnh đất nghèo khó lại đương đầu ròng rã suốt 20 năm với một đội quân thiện
chiến, vũ khí tối tân mà vẫn giành thắng lợi.
Chúng tôi trở về thành phố, kết thúc chuyến đi với bao nhiêu cảm xúc, niềm yêu
thương, kính trọng và khâm phục vô bờ của thế hệ trẻ Việt Nam “Đừng hỏi Tổ Quốc đã làm gì cho ta, mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ Quốc hôm nay” Trên đường về, tôi thầm hứa
sẽ cống hiến hết sức mình cho Tổ Quốc, cho cuộc sống Là một nhân viên y tế, tôi nhận thức sâu sắc về sự nghiệp chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, đem một phần nhỏ công sức của mình góp phần cho đất nước ngày càng giàu đẹp và hoàn thiện hơn, để xứng đáng với những gì mà ông cha ta cũng như bao lớp người và các chiến sĩ đã nằm xuống để hy sinh cho đất nước, cho chúng ta có ngày hôm nay
Ngày hôm sau chúng tôi đi tham quan Bảo tàng Chứng tích chiến tranh Bảo tàng
chứng tích chiến tranh được thành lập ngày 4/9/1975, hiện là thành viên của hệ thống Bảo tàng Việt Nam, hệ thống Bảo tàng Vì hòa bình thế giới và Hội đồng Bảo tàng Thế giới Bảo tàng chuyên nghiên cứu, sưu tầm , bảo quản và trưng bày về chứng tích tội ác và hậu quả của các cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Bảo tàng Chứng tích chiến tranh trưng bày một số hiện vật, hình ảnh trong Chiến tranh Việt Nam với các chủ đề: lính Mỹ tàn sát, tra tấn, tù đày dân, rải chất độc hóa học, rải bom phá hoại miền Bắc Các hiện vật như máy bay, đại bác, xe tăng, máy chém và hai ngăn "chuồng cọp" được xây dựng đúng kích thước như ở nhà tù Côn Đảo
Trang 5Lối vào bảo tàng Chứng tích chiến tranh
Có các phòng trưng bày về: Chiến tranh biên giới Tây Nam, chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc, vấn đề quần đảo Trường Sa, âm mưu của các thế lực thù địch
Bên ngoài, bảo tàng có những gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm văn hóa dân tộc Việt Nam, phòng rối nước Việt Nam
Bảo tàng hiện có 8 chuyên đề trưng bày thường xuyên, nhiều bộ triển lãm lưu động khác để phục vụ công chúng trong và ngoài nước Bảo tàng còn thường xuyên tổ chức tiếp đón các chính khách, các đoàn khách hòa bình, hữu nghị, tổ chức giao lưu giữa khách tham quan với các nhân chứng chiến tranh Với hơn 500.000 lượt khách tham quan hàng năm, Bảo tàng đã trở thành một trong những địa điểm văn hóa – du lịch có sức thu hút cao đối với công chúng trong và ngoài nước
Chúng tôi, lần đầu vào thăm Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, nhìn những hình ảnh
và hiện vật lịch sử, tự dưng tôi có cảm giác mình đã quá may mắn vì đã được sống trong hoà bình May mắn vì không phải chạy loạn, không phải nhìn thấy xác người thân phơi ở ngoài đồng trống Không phải nghẹn ngào nhìn ngọn lửa ngùn ngụt thiêu rụi nhà cửa, xóm làng mình Khó có thể tìm thấy được ngôn từ, hình ảnh nào để diễn tả được hết những đau thương, mất mát và sự tàn bạo, khủng khiếp của chiến tranh của 35 năm trước trong lịch sử dân tộc Bảo tàng chứng tích chiến tranh cũng chỉ là nơi lưu giữ một phần rất nhỏ lát cắt lịch sử, của đau thương đó Dù vậy, có đến đây, có tận mắt thấy được cảm nhận và được sờ vào những hiện vật là những chiếc xe tăng, máy bay ném bom, súng đạn, vũ khí từng gieo tang thương cho nhân dân ta thì lại càng thấy mình may mắn hơn Tôi dường như vẫn không thể nén được cảm xúc thương cảm và xót xa của mình đối với những nạn nhân vô tội trong chiến tranh Có lẽ khi đứng trước những chứng tích đau thương của dân tộc ai cũng như chúng tôi: Nghẹn ngào, xót xa và đau cái nỗi đau một thời mất nước, một thời khổ nhục dưới bàn tay tàn bạo của những kẻ xâm lược
Có thể nói, Bảo tàng chứng tích chiến tranh đã hoàn thành cái sứ mệnh vừa là bảo tàng, vừa là cái cầu nối giữa quá khứ với hiện tại Cầu nối giữa những người vốn là kẻ thù nay trở thành những người bạn của nhau Và đây cũng là nơi giữ cho ngọn lửa cách mạng trong tim luôn bừng sáng
Trang 6
Có đến đây, có tận mắt thấy được những tư liệu, hiện vật, những thước phim chân thực ghi lại chứng tích tội ác và hậu quả chiến tranh mà các thế lực xâm lược đã trút xuống Viêt Nam, mới cảm nhận được thế nào là đau đớn, là xót xa đến tột cùng trước nỗi đau mất nước của cả dân tộc Tàn bạo và độc ác, giày xéo và đày đọa, bóc lột và giết chóc, máu và
vũ khí, xác người và mất nước đấy chính là những gì hàng vạn, hàng triệu con người Việt Nam nhận được từ bậc "khai hoá" như Pháp và Mỹ
Địa điểm tiếp theo mà chúng tôi đi là Dinh Độc lập Dinh Độc Lập mới được khởi
công xây dựng ngày 1 tháng 7 năm 1962, khánh thành ngày 31/10/1966, trên nền của Dinh Toàn quyển Đông Dương (do người Pháp thiết kế vào năm 1968) Công trình xây dựng trong khuôn viên rộng 12 hécta gồm 4 tầng chính, 1 sân thượng, 2 gác lửng, tầng trệt
và 2 đoạn tầng hầm và một sân thượng cho máy bay trực thăng đáp xuống thep đề án thiết
kế của Kiến trúc sư Ngô Việt Thụ - khôi nguyên giải thưởng La Mã Hơn 100 căn phòng của Dinh được trang trí theo phong cách khác nhau tùy theo mục đích sử dụng bao gồm các phòng khánh tiết, phòng họp hội đồng nội các, phòng làm việc của Tổng Thống và của Phó Tổng Thống, phòng trình ủy nhiệm thư, phòng đại yến, v.v chưa kể các phần khác như hồ sen bán nguyệt hai bên thềm đi vào chánh điện, bao lơn, hành lang
Trang 7Mặt tiền Dinh Norodom thời Pháp thuộc năm 1873 Dinh cao 26m, tọa lạc trong khuôn viên rộng 12 ha rợp bóng cây Bên ngoài hàng rào phía trước và phía sau Dinh là 2 công viên cây xanh Giữa những năm 1960, đây là công trình có quy mô lớn nhất miền Nam và có chi phí xây dựng cao nhất (150.000 lượng vàng) Các hệ thống phụ trợ bên trong Dinh hiện đại: điều hòa không khí, phòng chống cháy, thông tin liên lạc, nhà kho Tầng hầm chịu được oanh kích của bom lớn và pháo Mặt tiền của Dinh được trang trí cách điệu các đốt mành trúc phỏng theo phong cách các bức mành tại các ngôi nhà Việt và họa tiết các ngôi chùa cổ tại Việt Nam Các phòng của Dinh được trang trí nhiều tác phẩm non sông cẩm tú, tranh sơn mài, tranh sơn dầu
Sau khi khánh thành, Dinh Độc Lập là nơi ở và làm việc của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu từ tháng 10/1967 đến ngày 21/4/1975 Ngày 30/4/1975, khi
xe tăng quân Giải phóng húc đổ cổng Dinh Độc Lập, Tổng thống cuối củng của Việt Nam Cộng hòa là Dương Văn Minh phải tuyên bố đầu hàng vô điều kiện chính quyền cách mạng
Quân giải phóng đánh chiếm Dinh Độc lập ngày 30/4/1975 Tháng 11/1975, Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất hai kiền Nam – Bắc diễn
ra tại Dinh Độc Lập Nơi này được đặc cách xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 77A/VHQĐ ngày 25/6/1976 của Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) của chính quyền Việt Nam hiện nay Dinh Độc Lập được Thủ tướng Chính phủ nước CHXHCN Việt nam ký quyết định xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt ngày 12/8/2009
Buổi chiều chúng tôi đi tham quan ở Thảo Cầm viên Sài Gòn Tháng 3/1864 Vườn Bách
Thảo Sài Gòn được khởi công xây dựng trên diện tích 12 hecta của khu đất hoang nằm cạnh sông Rạch Lăng – phía đông-bắc Sài Gòn Với vị giám đốc đầu tiên là ông J.B Louis Pierre
Kể từ năm 1956 được đổi tên thành Thảo Cầm Viên Sài Gòn Hei6n ney Thảo Cầm Viên đang trưng bày bộ sưu tập động vật gần 1.000 cá thể thuộc 120 loài, trong đó có nhiều loài thú quý hiếm của thế giới và Việt Nam Bộ sưu tập thực vật hơn 3.000 cây xanh, trong đó
có nhiều cây cổ thụ tuổi thọ trên dưới 100 năm và nhiều loại xương rồng, phong lan, kiểng
cổ, bonsai có giá trị và đang được bổ sung thêm
Trang 8Cho nên tuy ở chốn thị thành, nhưng không khí ở đây khá trong lành với tiếng thú, tiếng chim muông cùng vô vàn cây xanh, hoa đẹp Hơn thế nữa, Thảo Cầm Viên còn có vai trò giáo dục, bảo tồn và nghiên cứu
Hiện nay, Thảo Cầm Viên Sài Gòn có quan hệ với nhiều tổ chức quốc tế như: Hiệp hội các Vườn thú Đông Nam Á (SEAZA), Liên đoàn Thế giới Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên (IUNC), Hiệp hội Giáo dục Bảo tồn các Vườn thú trên Thế giới
(IZEA)
Rời khỏi thành phố Hồ Chí Minh chúng tôi lên đường đi Đà Lạt Đón tiếp chúng tôi
là những rừng thông bạt ngàn, một loài cây đặc trưng cho xứ sở sương mù này
Một góc Đà Lạt
Từ lâu nay, Đà Lạt luôn là niềm khát vọng tìm hiểu, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, các nhà đầu tư trong, ngoài nước và chúng tôi cũng không ngoại lệ Chẳng hạn như nhà thơ Hoàng Kim viết về Đà Lạt:
Đà Lạt của mình muôn sắc hoa tươi Hương thơm ngát khi đêm về lặng lẽ Những bước chân trên cỏ miền dịu nhẹ Giữa ngàn thông một Đà Lạt rất riêng
Trang 9Một thành phố nằm lưng chừng giữa những rừng thông xanh biếc, bạt ngàn và những quả đồi nhấp nhô trùng điệp nối tiếp nhau, chạy tít tắt từ Tây sang Đông Những dòng thác gầm réo suốt ngày đêm Hàng ngàn biệt thự khi ẩn, khi hiện giữa những hàng mimosa hoa vàng, hàng lệ liễu thướt tha như những dãi lụa Những vườn hồng đủ sắc màu: vàng, đỏ, hồng, nhung… Những con đường uốn lượn quanh co như bồng bềnh trong sương khói Tháp bưu điện vút lên giữa bầu trời xanh thẳm, tỏa ánh sáng rực rỡ lung linh khi hoàng hôn
buôn xuống tựa như một “tiểu Eiffel”, gợi cho du khách niềm tin rằng mình đang lạc trong
một thành phố nào đó của châu Âu Nhưng giữa cảnh sắc phương Tây ấy lại xuất hiện những mái chùa hiền hòa sau những hàng thông xanh ngắt hay soi mình trên mặt hồ yên vắng Hoa sứ trắng ngát tỏa hương thanh thanh xui khách trần tưởng mình đang đi trên những nẻo đường cổ tích… mấy nét chấm phá trên làm cho người ta hình dung ngay đến khung cảnh thiên nhiên của thành phố Đà Lạt
Đà Lạt theo lời kể của nhiều người thì Đà Lạt là tên gọi theo tiếng của một dân tộc ở
đây, có nghĩa là dòng suối của người Lạt và cũng là nơi cư trú của bộ tộc Lạt Họ là những người đã phát hiện ra vùng đất này Tuy nhiên, vùng đất đầy tiềm năng này chưa được chú
ý đến, cho đến khi người Pháp đặt ách đô hộ lên nước ta thì những tiềm năng to lớn của
vùng đất mới được khơi dậy bởi bác sĩ người Pháp Alexander Yersin, ông đã khám phá ra
Đà Lạt vào năm 1893 và cũng từ đó Đà Lạt được xây dựng và trở thành trung tâm du lịch
và nghĩ mát cho đến tận bây giờ
Đã từ lâu, môi trường sinh thái Đà Lạt được xem là điều kiện lý tưởng cho các loài
hoa sinh sôi nảy nở làm đẹp cho đời Cách ví von Đà Lạt là "thành phố hoa", "thành phố mai anh đào"… xét cho cùng là bắt nguồn từ những điều kiện về khí hậu và thổ nhưỡng của vùng đất Nam Tây Nguyên Trước hết chính nhờ vào địa hình đồi núi chập chùng và “ngự trị” ở độ cao 1500m so với mặt nước biển nên Đà Lạt đã được tạo hóa ban cho một khí hậu
tuyệt vời mà hiếm nơi nào trên đất nước ta có được Khí hậu mang đặc tính của miền ôn đới nhiệt độ trung bình cả năm 18–21 °C, nhiệt độ cao nhất chưa bao giờ quá 30 °C và thấp nhất không dưới 5 °C Đà Lạt có hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, mùa nắng từ tháng 11 đến tháng 4 Mùa hè thường có mưa vào buổi chiều, đôi khi có mưa đá, lượng mưa trung bình năm là 1562 mm và độ ẩm 82% Đà Lạt không bao giờ có bão, chỉ có gió lớn do ảnh hưởng bão từ biển thổi vào vì sườn đông không có núi che chắn Ngoài ra,
Đà Lạt còn có những hiện tượng thời tiết lạ so với các nơi khác như; sương mù, dông, mưa
đá và sương muối Mỗi năm ở Đà Lạt sương mù xuất hiện khoảng 80 ngày tập trung vào các tháng 2, 3, 4, 5 với mặt độ trung bình từ 6 đến 16 ngày/tháng Các tháng còn lại cùng có sương mù xuất hiện nhưng không đáng kể có lẽ chính vì vậy nên du khách đã tặng cho Đà
Lạt một danh hiệu khá độc đáo “thành phố sương mù” Nhìn chung, khí hậu Đà Lạt tuy
mang những đặc điểm chung nhất của khí hậu cận nhiệt đới gió mùa, song lại có đặc điểm riêng của vùng cao nguyên nên khá ôn hòa Nói về mặt nhiệt độ thì rõ ràng thấp hơn so với nhiều nơi trong cả nước Với khí hậu này, với nhiều yếu tố khác về địa hình và môi trường, chứng tỏ Đà Lạt đã có đủ điều kiện để xây dựng thành một thành phố và sản xuất các loại rau hoa, cây đặc sản ôn đới mà không nơi nào ở Việt Nam sánh được
Còn về thỗ nhưỡng và địa chất ở Đà Lạt thì ở đây quá trình phong hóa và tạo đất diễn ra tương đối mạnh mẽ trong một thời gian dài nên để lại một lớp phong hóa khá dày
Đất ở Đà Lạt chia ra làm nhiều nhóm bao gồm: Feralit nâu đỏ, đây là loại đất tốt nhất rất
thích hợp với các loại cây công nghiệp như; trà, ca phê, loại đất này tìm thấy ở các khu vực
như: Van Thanh, Cam Ly, Xuân Thọ… Thứ hai là nhóm đất feralit vàng đỏ, chiếm 90%
diện tích toàn thành phố Ở những nơi đất bị trôi rửa mạnh, tầng mạch mỏng và có độ chua rất cao Đất feralit vàng đỏ, có độ phì thấp đến trung bình thấy xuất hiện nhiều ở các vùng như: Mỹ Lộc, Kim Thạch, Tùng Lâm, Xuân Trường,….là loại đất thích hợp với cây hoa,
Trang 10atiso, rau các loại và cây ăn quả Nhóm đất thứ ba là feralit mùn vàng đỏ, diện tích của nhóm đất này tương đối ít, chỉ có ở những vùng còn rừng che phủ
Cũng với khí hậu và thỗ nhưỡng như vậy đã đem đến nét độc đáo cho thiên nhiên của khu vực này Rừng ở Đà Lạt bao gồm rừng lá kim, rừng hổn giao, trảng cỏ và bụi rậm Rừng lá kim với cây thông ba lá chiếm đa số, thông có mặt khắp nơi từ cửa ngõ vào thành phố, đến những quả đồi tròn trịa nối tiếp nhau tưởng như là vô tận thông vây quanh các biệt thự, thông rợp bóng trên nhiều ngã đường uốn lượn quanh co và ẩn hiện trong sương núi Chính nhờ nguồn tài nguyên rừng phong phú như vậy, lại ở trên một độ cao hợp lý nên
Đà Lạt mới có một khí hậu ôn hòa và có nguồn không khí tốt lành, tọa điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch
Thành phố Đà Lạt có 25.646ha đất lâm nghiệp Theo quan điểm hệ sinh thái của GSTS Thái Văn Trừng, Đà Lạt có 4 kiểu rừng chính:
- Rừng kín thường xanh mưa ẩm, á nhiệt đới, núi thấp
- Rừng kín hỗn hợp cây lá rộng - lá kim, ẩm á nhiệt đới, núi thấp
- Rừng thưa cây lá kim hơi khô, á nhiệt đới, núi thấp
- Rừng thưa cây lá kim hơi khô, nhiệt đới
Hai kiểu rừng kín có tác dụng phòng hộ tốt hơn 2 kiểu rừng thưa, nhưng diện tích lại chỉ bằng 1/7 diện tích rừng thưa
Hai kiểu rừng kín có nhiều loài cây quý hiếm, nhưng số lượng cá thể không đáng
kể so với rừng ở các huyện khác trong tỉnh và các tỉnh khác trong nước ta
Do tác động của con người, các kiểu rừng này biến động, có thể được cải thiện tốt lên, có khi bị thoái hóa hình thành các kiểu phụ thứ sinh hay bị hủy diệt
Ở Đà Lạt, tính đa dạng sinh học của thảm thực vật rừng đã bị suy giảm
Tuy Đà Lạt có 4 kiểu rừng nhưng tổng thể chỉ có kiểu rừng thông là bao trùm cả Ngay diện tích rừng thông 3 lá có cấu trúc hỗn giao theo tầng, bền vững cũng chỉ còn ở một số khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt, chiếm dưới 5%, còn chủ yếu hiện nay là cấu trúc một tầng, trên mặt đất chỉ có thảm cỏ
Do quá trình đô thị hóa, nhiều diện tích rừng quanh khu vực dân cư bị thu hẹp lại, một số danh thắng như: thác Cam Ly, hồ Than Thở, Thung lũng Tình Yêu, không còn hoang vu như xưa
Về thực vật thủy sinh thì trong các ao hồ ở Đà Lạt, thực vật thuỷ sinh chỉ còn lại một
số lượng nhỏ nhưng cũng có ích trong nuôi cá nước ngọt
Thực vật nổi trên mặt nước gồm có các loài bèo: bèo ong, bèo hoa dâu, bèo tấm, bèo Tây (lục bình), sen, súng, trang,
Thực vật nằm trong nước có các loài rong: rong nhám, rong đuôi chồn, rong đuôi chó, rong mái chèo
Thực vật phù du (phytoplankton) có các loài tảo: tảo silic, tảo lam, tảo lục, tảo giáp, tảo mắt
Sự phát triển của các quần hệ tảo trong các hồ biến thiên theo từng mùa vụ Trong các tháng 2, 3, 4, loài chiếm ưu thế là tảo lam (Merismopedia) và các loài tảo lục thuộc các chi Scenedesmus, Tetraedon, Crucigenia, Astinastrum Tảo silic chủ yếu là Melosira, còn các loài khác phát triển ít hơn
Thực vật phù du là mồi ngon của các loài cá Cá không ăn tảo lam vì mùi hôi nhưng rất thích tảo lục, nhất là cá mè trắng
Năm 1898, Trạm Nông nghiệp được thiết lập ở Dankia
Trong báo cáo ngày 15-12-1901, kỹ sư A D’André - Thanh tra Nông nghiệp, Trạm trưởng Trạm Nông nghiệp Lang Biang - cho biết trạm có diện tích 16,6706 ha, trồng thử nghiệm một số loài rau ôn đới: măng tây, cà tím, xà lách, xà lách xon, cải bắp (các giống