- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm - Địa điểm: Trong đình, cao, tã, nước dâng cao, đê núng thế vững chãi - Không khí: Nghiêm trang - Không khí: Nhốn nháo… - Hình ảnh người dân: Đội mưa, lội [r]
Trang 1Hãy cho biết thế nào
là phép tương phản
và tăng cấp ?
Trang 2- Phép tương phản là việc tạo ra
những hành động, những cảnh tượng, những tính cách trái ngược nhau để qua đó làm nổi bật một ý tưởng hoặc
tư tưởng chính của tác phẩm.
- Phép tăng cấp là lần lượt đưa thêm
các chi tiết và chi tiết sau phải tăng tiến hơn chi tiết trước, qua đó làm rõ thêm bản chất của một sự việc, một hiện tượng muốn nói.
Trang 41 Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình
a Cảnh ngoài đê
Tieát 107 –
V¨n b¶n:
Ph¹m Duy Tèn
I Giới thiệu chung
II Đọc - hiểu văn bản
Trang 6- Thời gian: Lúc nửa đêm.
- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm
tã, nước dâng cao, đê núng
thế…
- Không khí: Nhốn nháo…
- Hình ảnh dân phu: Đội mưa, lội
bùn,ướt như chuột lột, mệt lử…
I Giới thiệu chung
II Đọc - hiểu văn bản
Trang 7
Thưa rằng : Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn Thưa rằng : Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn
năm trăm thước…Trong đình đèn thắp sáng trưng ; nha lệ lính tráng, kẻ hầu người hạ, đi lại rộn ràng Trên sập, mới
kê ở gian giữa, có một người quan phụ mẫu, uy nghi chễm chện ngồi Tay trái dựa gối xếp, chân phải duỗi thẳng ra,
để cho tên người nhà quỳ ở dưới đất mà gãi Một tên lính
lệ đứng bên, cầm cái quạt lông, chốc chốc sẽ phẩy Tên nữa đứng khoanh tay, chực hầu điếu đóm Bên cạnh ngài mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm,
khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong
ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao đuôi ngà, nào
ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông
Trang 8- Thời gian: Lúc nửa đêm.
- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm
tã, nước dâng cao, đê núng thế…
- Không khí: Nhốn nháo…
- Hình ảnh người dân: Đội mưa,
lội bùn,ướt như chuột lột, mệt lử.
Trang 9Không khí trong đình được miêu tả như thế nào ?
Trang 10- Thời gian: Lúc nửa đêm.
- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm
tã, nước dâng cao, đê núng thế
- Không khí: Nhốn nháo…
- Hình ảnh người dân: Đội mưa,
lội bùn, ướt như chuột lột, mệt lử…
Trang 11
Thưa rằng : Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn Thưa rằng : Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn
năm trăm thước…Trong đình đèn thắp sáng trưng ; nha lệ lính tráng, kẻ hầu người hạ, đi lại rộn ràng Trên sập, mới
kê ở gian giữa, có một người quan phụ mẫu, uy nghi chễm chện ngồi Tay trái dựa gối xếp, chân phải duỗi thẳng ra,
để cho tên người nhà quỳ ở dưới đất mà gãi Một tên lính
lệ đứng bên, cầm cái quạt lông, chốc chốc sẽ phẩy Tên nữa đứng khoanh tay, chực hầu điếu đóm Bên cạnh ngài mé
tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm,
khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong
ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao đuôi ngà, nào
ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông
Trang 12Qua bức tranh này, em hãy miêu tả tư thế
của quan phụ mẫu ?
Tay trái
dựa vào
gối xếp.
Chân phải duỗi thẳng ra,
để cho tên người nhà quỳ ở
dưới đất
mà gãi.
Ngồi uy nghi chễm chện.
Trang 13- Thời gian: Lúc nửa đêm.
- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm
tã, nước dâng cao, đê núng
thế…
- Không khí: Nhốn nháo…
- Hình ảnh dân phu: Đội mưa, lội
bùn, ướt như chuột lột, mệt lử.
- Không khí: Nghiêm trang Nghiêm trang.
- Quan phụ mẫu: uy nghi, uy nghi,
chễm chện ngồi…
Trang 14
Thưa rằng : Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn Thưa rằng : Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn
năm trăm thước…Trong đình đèn thắp sáng trưng ; nha lệ lính tráng, kẻ hầu người hạ, đi lại rộn ràng Trên sập, mới
kê ở gian giữa, có một người quan phụ mẫu, uy nghi chễm chện ngồi Tay trái dựa gối xếp, chân phải duỗi thẳng ra,
để cho tên người nhà quỳ ở dưới đất mà gãi Một tên lính
lệ đứng bên, cầm cái quạt lông, chốc chốc sẽ phẩy Tên nữa đứng khoanh tay, chực hầu điếu đóm Bên cạnh ngài mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm,
khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong
ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao đuôi ngà, nào
ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông
trông mà thích mắt.
Qua đoạn văn, các em cho biết đồ dùng sinh hoạt của
quan đi hộ đê là gì ?
bát yến hấp đường phèn khay khảm
tráp đồi mồi trầu vàng, cau đậu, rễ tía, ống thuốc bạc đồng hồ vàng dao đuôi ngà
ống vôi chạm
ống vôi chạm ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông
Trang 15- Thời gian: Lúc nửa đêm.
- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm
tã, nước dâng cao, đê núng
thế…
- Không khí: Nhốn nháo…
- Hình ảnh người dân: Đội mưa,
lội bùn, ướt như chuột lột, mệt lả
- Không khí: Nghiêm trang Nghiêm trang.
- Quan phụ mẫu: Uy nghi, Uy nghi,
chễm chện ngồi…
- Đồ dùng: Bát yến, tráp đồi mồi, cau đậu, rễ tía…
Trang 16…Thỉnh thoảng nghe tiếng quan phụ mẫu gọi :
“Điếu, mày” ; tiếng tên lính thưa : “Dạ” ; tiếng thầy đề hỏi : “Bẩm, bốc” ; tiếng quan lớn truyền : “Ừ” Kẻ
này : “Bát sách ! Ăn” Người kia : “Thất văn…Phỗng”, lúc mau, lúc khoan, ung dung êm ái, khi cười, khi nói vui vẻ, dịu dàng Thật là tôn kính, xứng đáng với một vì phúc tinh.
Ấy đó, quan phụ mẫu cùng với nha lại đương vui
cuộc tổ tôm ở trong đình ấy…
Trong khi dân chúng đi hộ đê thì quan phụ
mẫu làm gì trong đình?
đương vui cuộc tổ tôm
Trang 17- Thời gian: Lúc nửa đêm.
- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm
tã, nước dâng cao, đê núng thế…
- Không khí: Nhốn nháo…
- Hình ảnh người dân: Đội mưa,
lội bùn, ướt như lột, mệt lử…
- Không khí: Nghiêm trang Nghiêm trang.
- Quan phụ mẫu: Ung dung, Ung dung,
chễm chện ngồi…
- Đồ dùng: Bát yến, tráp đồi mồi, cau đậu, rễ tía…
- Việc làm: Đánh tổ tôm.
Trang 18…Thỉnh thoảng nghe tiếng quan phụ mẫu gọi : “Điếu, mày” ; tiếng tên lính thưa : “Dạ” ; tiếng thầy đề hỏi : “Bẩm, bốc” ; tiếng quan lớn truyền : “Ừ” Kẻ này : “Bát sách ! Ăn” Người kia : “Thất văn…Phỗng”, lúc mau, lúc khoan, ung dung êm ái, khi cười, khi nói vui vẻ, dịu
dàng Thật là tôn kính, xứng đáng với một vì phúc tinh.
Ấy đó, quan phụ mẫu cùng với nha lại
đương vui cuộc tổ tôm ở trong đình ấy…
Khung cảnh đánh tổ tôm được tác giả miêu
tả như thế nào ?
Từ những chi tiết, hình ảnh đã phân tích, em có nhận xét gì về lối sống và bản chất của quan phụ mẫu ?
lúc mau, lúc khoan, ung dung êm ái, khi cười, khi nói vui vẻ, dịu
dàng
Trang 19- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm
tã, nước dâng cao, đê núng
thế…
- Không khí: Nhốn nháo…
- Hình ảnh người dân: Đội mưa,
lội bùn, ướt như chuột lột, mệt lử…
- Địa điểm: Trong đình, cao, vững
- Không khí: Nghiêm trang Nghiêm trang.
- Quan phụ mẫu: Ung dung, Ung dung,
chễm chện ngồi…
- Đồ dùng: Bát yến, tráp đồi mồi, cau đậu, rễ tía…
Xa hoa, vương giả.
- Việc làm: Đánh tổ tôm.
Thích hưởng lạc,
vô trách nhiệm.
Trang 20Qua nội dung của bảng so
sánh, hãy cho biết tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ? Tác dụng của biện pháp đó ?
Qua nội dung của bảng so
sánh, hãy cho biết tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ? Tác dụng của biện pháp đó ?
Trang 21Không khí trong đình Quang cảnh ngoài đê
> <
Trang 22- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm
tã, nước dâng cao, đê yếu thế…
- Không khí: Nhốn nháo…
- Hình ảnh người dân: Đội mưa,
lội bùn, ướt như chuột lột, mệt lả…
- Địa điểm: Trong đình, cao, vững
- Không khí: Nghiêm trang Nghiêm trang.
- Quan phụ mẫu: Ung dung, Ung dung,
chễm chện ngồi…
- Đồ dùng: Bát yến, tráp đồi mồi, cau đậu, rễ tía…
Xa hoa, vương giả.
- Việc làm: Đánh tổ tôm.
Thích hưởng lạc, tàn nhẫn,
vô trách nhiệm.
=> Tương phản Tương phản + miêu tả, biểu cảm, dùng từ láy + miêu tả, biểu cảm, dùng từ láy
=> Phản ánh sự đối lập giữa thảm cảnh của người dân
víi lèi sèng xa hoa, v ¬ng gi¶ cña quan phô mÉu
Trang 23II Tìm hiểu văn bản
1 Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình
Trang 241 Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình
2 Cảnh đê vỡ
a Sự tàn phá của thiên nhiên
TiÕt 107 -
Trang 25Ấy, trong khi quan lớn ù ván bài to như thế, thì khắp mọi nơi miền đó, nước tràn lênh láng, xoáy thành vực sâu, nhà cửa trôi băng, lúa má ngập hết ; kẻ sống không chỗ ở, kẻ
chết không nơi chôn, lênh đênh mặt nước,
chiếc bóng bơ vơ, tình cảnh thảm sầu, kể sao cho xiết !
Cảnh vỡ đê được tác giả miêu tả qua những
láng, xoáy thành vực sâu, nhà cửa trôi băng, lúa má ngập hết ; kẻ sống không chỗ ở, kẻ
chết không nơi chôn, lênh đênh mặt nước,
chiếc bóng bơ vơ
nước tràn lênh
Trang 261 Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình
Những câu văn miêu tả, biểu cảm ấy gợi ra
cảnh tượng như thế nào ?
Thê thảm, thương tâm.
TiÕt
107-V¨n b¶n:
Ph¹m Duy Tèn
Trang 271 Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình
Khi hay tin đê vỡ thì thái độ của nha lại và
thầy đề như thế nào ?
Thê thảm, thương tâm.
TiÕt 107
Trang 28Khi đê vỡ thì thái độ quan phụ mẫu như thế nào ?
- Đê vỡ rồi ! Đê vỡ rồi, thời ông cách cổ
chúng mày, thời ông bỏ tù chúng mày ! Có
biết không ? Lính đâu ? Sao bay dám để cho
nó chạy xồng xộc vào đây như vậy ? Không còn phép tắc gì nữa à ?
- Dạ, bẩm…
- Đuổi cổ có ra !
chúng mày, thời ông bỏ tù chúng mày
nó chạy xồng xộc vào đây như vậy
Đuổi cổ có ra
thời ông cách cổ Sao bay dám để cho
Trang 291 Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình
Thê thảm, thương tâm.
- Quan phụ mẫu: điềm nhiên
TiÕt 107
Trang 30Quan lớn vỗ tay xuống sập kêu to :
- Đây rồi…Thế chứ lại !
Rồi ngài vội vàng xòe bài, miệng vừa cười vừa nói:
- Ù ! Thông tôm, chi chi nảy ! Điếu mày !
Tìm chi tiết miêu tả hành động của quan phụ mẫu ?
xòe bài, miệng vừa cười vừa nói
Trang 31trôi, lúa ngập không chỗ
ở, không nơi chôn…!
Thê thảm, thương tâm.
- Quan phụ mẫu: điềm nhiên
- Hành động:
Vỗ tayXòe bài
…Cười …nói
Trang 32trôi, lúa ngập không chỗ
ở, không nơi chôn…!
Thê thảm, thương tâm.
- Quan phụ mẫu: điềm nhiên
- Hành động:
Vỗ tayXòe bài
…Cười …nói
Những hành động này cho thấy quan đang
trong tâm trạng như thế nào?
Trang 33Thê thảm, thương tâm.
- Quan phụ mẫu: điềm nhiên
- Hành động:
Vỗ tayXòe bài
…Cười …nói
Sung sướng vì thắng lớn
Qua bảng phân tích, hãy cho biết tác giả sử
dụng biện pháp nghệ thuật gì ?
lang dạ thú của quan phụ mẫu.
Trang 34I Giới thiệu chung
II Đoc – hiểu văn bản
và tăng cấp trong nghệ thuật, Sống chết mặc bay
đã lên án gay gắt tên quan phủ “lòng lang dạ thú”
và bày tỏ niềm cảm thương trước cảnh “nghìn sầu muôn thảm” của nhân dân do thiên tai và cũng do thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền gây nên
Trang 35Hiện tượng lũ lụt ngày nay có còn không? Lũ lụt thường xẩy
Trang 37Giá trị ………… của tác phẩm “Sống chết mặc bay” là: Phản ánh sự đối lập giữa cuộc sống và sinh mạng của nhân dân với cuộc sống của bạn quan lại
mà kẻ đứng đầu ở đây là tên quan phủ “ lòng lang dạ thú”.
Giá trị ………… của tác phẩm “Sống chết mặc bay” là: Thể hiện niềm cảm thương của tác giả trước cuộc sống lầm than cơ cực của người dân do thiên tai
và thái độ vô trách nhiệm của bọn cầm quyền đưa đến.
Câu 1: Hãy dùng hai từ
Câu 1: Hãy dùng hai từ hiện thực, nhân đạo hiện thực, nhân đạo để
điền vào chỗ trống cho thích hợp:
hiện thực
nhân đạo
Trang 39Những hình thức ngôn ngữ đã được vận dụng trong truyện “Sống chết mặc bay” là
gì ? Hãy trả lời câu hỏi trên bằng cách đánh dấu theo bảng thống kê sau đây:
Sai rồi, không nhận được quà đâu
Hoan
hô, bạn đã trả lời đúng
Trang 40DÆn dß
- Häc bµi.
- Hoµn thµnh phÇn luyÖn tËp.
- §äc vµ so¹n bµi : Nh÷ng trß lè hay lµ Va-ren vµ
Phan Béi Ch©u.
Trang 41BµI HäC §ÕN §¢Y Lµ KÕT THóC.
XIN TR¢N TRäNG C¶M ¥N!