Kiểm tra bài cũ:- Phép t ơng phản là việc tạo ra nh ng hành động, nh ng việc tạo ra nh ng hành động, nh ng ững hành động, những ững hành động, những ững hành động, những ững hành động,
Trang 1Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô
giáo về dự tiết học Ngữ Văn - Lớp 7A
Trang 2Kiểm tra bài cũ:
- Phép t ơng phản là việc tạo ra nh ng hành động, nh ng việc tạo ra nh ng hành động, nh ng ững hành động, những ững hành động, những ững hành động, những ững hành động, những cảnh t ợng, nh ng tính cách trái ng ợc nhau để qua đó làm ững hành động, những
cảnh t ợng, nh ng tính cách trái ng ợc nhau để qua đó làm ững hành động, những
nổi bật một ý t ởng hoặc t t ởng chính của tác phẩm.
- Phép tăng cấp là lần l ợt đ a thêm các chi tiết và chi tiết sau phải tăng tiến hơn chi tiết tr ớc, qua đó làm rõ thêm bản chất của một sự việc, một hiện t ợng muốn nói.
Khung cảnh hộ đê diễn ra trong thời gian khắc
nghiệt, âm thanh rùng rợn, cảnh t ợng nhốn nháo
2 Cảnh nhân dân hộ đê đ ợc hiện lên nh thế nào ?
1 Thế nào là phép t ơng phản và tăng cấp ?
Trang 3Tiết 112: Sống chết mặc bay (tiết 2)
Khái quát quang cảnh trong đỡnh
V trị tr ớ : Trong đỡnh cao và v ng chãi, đê ững chãi, đê
vỡ cũng không sao ? Trong lỳc dõn đang
hộ đờ, nhốn nhỏo, căng thẳng, thỡ quan ở đõu ?
? Trong đỡnh gồm
những thành phần nào? Đang làm gỡ?
Thành phần :
Quan phủ, chánh tổng và nha lại
- > đang đánh bài (tổ tôm)
Trang 4Tiết 112: V n bản: Ăn bản: Sống chết mặc bay (tiết 2)
Khái quát quang cảnh trong đỡnh
Không khí: Tĩnh mịch, nghiêm trang, nhàn
nhã, đ ờng bệ, nguy nga
? Khụng khớ quang
c ả nh trong đỡnh được miờu t ả như thế nào ?
? Cảnh đánh bài trong đỡnh đ ợc miêu tả nh ra sao?
ung dung, êm ái, khi c ời, khi nói vui vẻ
dịu dàng.
Trang 5Tiết 112: V n bản: Ăn bản: Sống chết mặc bay (tiết 2)
Chân dung bọn quan lại
- Dáng vẻ, cử chỉ : ngồi uy nghi, chễm
chện, gọi ng ời hầu gãĩ, quạt, gọi điếu đóm,
ngồi khểnh vuốt râu, xơi bát yến, rung đùi,
mắt mải trông đĩa nọc.
? Hỡnh ảnh nổi bật, trung tâm, trong
đỡnh là ai?
? Tỡm những chi tiết
miêu tả dáng vẻ, cử chỉ của quan phủ.
* Quan phủ
Trang 6Tiết 112: Văn bản: Sống chết mặc bay (tiết 2)
Chõn dung bọn quan lại
-Đồ dùng :
+ Toàn bằng vàng, bạc, ngà
+ Bát yến hấp đ ờng phèn
> xa hoa quí phái
? Liệt kờ những đồ dựng sinh hoạt củ a quan phủ trong khi hộ đờ.
? Em đánh giá nh thế nào về nh ữ ng thứ đồ dùng ấy?
Trang 7Tiết 112: Văn bản: Sống chết mặc bay (tiết 2)
Chõn dung bọn quan lại
- Ngụn ngữ : ngắn, cộc lốc, vụ học,
hỏch dịch, độc đoỏn.
? Để làm rừ hơn nữa tớnh cỏch quan phủ, tỏc giả đặc biệt chỳ trọng đến ngụn ngữ đối thoại của nhõn vật này
Hóy tỡm những đoạn đối thoại ấy.
? Em đánh giá nh thế nào về thứ ngụn
ng ữ ấy?
Trang 8Ch©n dung bän quan l¹i
? Qua dáng ngồi, cách nói,
đồ dùng và kẻ
hầu, ng êi h¹ của tên quan phủ em
có thể hiểu gì về lối sống của
quan ?
=> Lối sống của quan rất xa hoa, quí phái, hoàn toàn trái
ngược với cuộc sống lầm than, khổ cực của nhân dân.
Trang 9Chân dung bọn quan lại
? Thỏi độ của quan phủ khi
cú ng ời nhắc : “dễ có khi đờ
vỡ” ?
- Cau mặt gắt: Mặc kệ Tiếp
tục say s a với ván bài
? Thái độ của quan phủ khi
có ng ời dân xông vào cấp báo tin đê vỡ ?
-> Điềm nhiên thờ ơ, vô trách nhiệm, vô l ơng tâm.
- Cáu gắt, dọa cách cổ, bỏ tù Đổ trách nhiệm cho cấp d ới, cho dân, rồi lại tiếp tục dồn hết tâm trí vào ván bài sắp ù to
Trang 10Chân dung bọn quan lại
? Khi quan ù ván bài to nhất cũng là lúc đê vỡ, dân trôi Thái
độ của quan lúc này nh thế nào?
? Em có suy nghĩ gỡ về niềm vui ấy của quan phủ?
“ù! Thông tôm chi chi
nảy!” Vui mừng tột đỉnh
khi ù ván bài to nhất.
-> Niềm vui vô l ơng tâm, phi nhân tính.
Trang 11Tiết 112: V n bản: Ăn bản: Sống chết mặc bay (tiết 2)
Chân dung bọn quan lại
? Chân dung quan phủ giờ đây đã rõ nét cả nhân hỡnh
và nhân tính Vậy bức chân dung đó hiện lên đầy đủ nh thế nào?
=> Quan phủ là kẻ ăn chơi xa hoa, hách dịch, thờ ơ, tàn nhẫn,
ham mê bài bạc, vô trách nhiệm.
Trang 12Tiết 112: V n bản: Ăn bản: Sống chết mặc bay (tiết 2)
Chân dung bọn quan lại
thái độ của quan phủ
là vậy, còn thái độ của bọn nha lại, lính
Trang 13Dân phu hộ đê
* Thời gian, địa điểm : Gần một giờ đêm,
trên khúc đê đã bị thẩm lậu.
thổi vô hồi, tiếng người xao xác gọi nhau
hộ đê
* Cảnh tượng:
- Mưa tầm tã trút xuống, nước sông cuồn
cuộn.
- Hàng trăm nghìn con người kẻ thuổng,
cuốc, đội đất, vác tre bì bõm dưới bùn
lầy; gội gió tắm mưa như đàn sâu lũ
kiến
- Đê bắt đầu vỡ, tiếng người kêu rầm rĩ,
một người nhà quê mình mẩy lấm láp,
quấn áo ướt đầm, tất tả xông vào bẩm
quan
* Thái độ: Hết sức giữ gìn, trăm lo nghìn
sợ Bất lực trước sức trời
* Thời gian, địa điểm: Gần một giờ đêm, trong đình vững chãi, đê vỡ cũng
ko sao.
* Không khí: Tĩnh mịch, trang nghiêm.
* Cảnh tượng:
- Đèn thắp sáng trưng, nha lệ, lính tráng, kẻ hầu người hạ đi lại rộn ràng
- Trên sập, quan phụ mẫu uy nghi chễm chện ngồi, xơi bát yến, vuốt râu, rung đùi, mắt đang mải trông đĩa nọc
- Nghe báo đê vỡ, quan lớn đỏ mặt tía tai, quay ra quát mắng, đe doạ cách cổ,
bỏ tù người báo tin vẫn say sưa với ván bài sắp ù to
* Thái độ: Điềm nhiên hưởng lạc, ung dung êm ái , khi cười khi nói vui vẻ dịu dàng, say sưa với ván bài, vui sướng tột
độ khi được ù to.
Trang 14TiÕt 112: Sèng chÕt mÆc bay (tiÕt 2)
- V¸n bµi ï mçi lóc mét to.
- Đam mª ngµy cµng lín
ngµy mét nhÉn t©m, niÒm vui mçi lóc mét phi nh©n tÝnh.
Trang 15Cảnh quan phủ đi hộ đê “ ”
Cảnh quan phủ đi hộ đê “ ” Cảnh ng ời dân đang hộ đê
Phép t ơng phản với tăng cấp đ ợc kết hợp khéo léo đã khắc hoạ bản chất vô l ơng tâm của quan phụ mẫu tr ớc sinh mạng của
dân Đồng thời phơi bày nỗi thống khổ của nhân dân lao động
d ới xã hội thực dân phong kiến.
Em hãy nh n xét về tác dụng của nghệ thuật t ơng phản và tận xét về tác dụng của nghệ thuật tương phản và t ăng cấp trong việc khắc hoạ bản chất của quan phụ mẫu?
Trang 16- Ngôn ngữ kể chuyện kết hợp miêu tả, biểu cảm và
bình luận.
- Ngôn ngữ đối thoại đặc sắc.
Cùng với việc kết hợp nghệ thuật tương phản và tăng cấp, thì nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ của tác giả cũng góp phần tạo nên giá trị tố cáo sâu sắc cho tác phẩm.
Ngoµi phÐp t ¬ng ph¶n vµ tăng cÊp, em cã nhËn xÐt gì
vÒ nghÖ thuËt sö dông ng«n ngữ cña t¸c gi¶ ?
NghÖ thuËt sö dông ng«n ngữ Êy cã t¸c dông gì?
Trang 17Cảnh quan phủ đi hộ đê “ ”
Cảnh quan phủ đi hộ đê “ ” Cảnh ng ời dân đang hộ đê
Hỡnh ảnh bọn quan lại, tay chõn của chớnh quyền do thực dõn Phỏp dựng lờn hầu hết là những kẻ vụ lương tõm, chỉ biết lấy việc đục khoột của dõn làm mục đớch Bọn chỳng chẳng bao giờ lo cho dõn, luụn bỏ họ trong cảnh thiờn tai, hạn hỏn, đúi rột
Tỏc giả đứng về phớa dõn đen, thương cảm trước cảnh sống vất
vả, khổ cực của họ
Truyện đó phản ảnh thực trạng gỡ của xó hội Việt Nam thời Phỏp thuộc ?
Trang 18Cảnh quan phủ đi hộ đê “ ”
Cảnh quan phủ đi hộ đê “ ” Cảnh ng ời dân đang hộ đê
Sống chết mặc bay là tác phẩm có giá trị hiện thực và nhân
đạo sâu sắc Em hãy chỉ rõ hai giá trị đó ?
Trang 19Truyện phơi bày cuộc sống cơ cực của ng ời dân
và lên án tố cáo thói vô trách nhiệm, phi nhân tính củabọn quan lại
Nhà văn bày tỏ sự phẫn nộ tr ớc thái độ vô trách nhiệm của bọn quan lại và niềm cảm th ơng sâu sắc với nỗi cơ cực của ng ời dân
Trang 20Ngày nay, nhà nước ta đã quan tâm đến việc đắp đê chống lụt, bảo vệ đê điều như thế nào?
Trang 21Một khúc đê Sông Hồng ngày nay
Trang 22Vựa lúa đồng bằng sông Hồng.
Trang 23C¶nh ngµy mïa
Trang 24Hướng dẫn học bài:
- Đọc, kể tóm tắt lại truyện
- Nắm nội dung và nghệ thuật của truyện.
- Viết đoạn văn ngắn phát biểu cảm nghĩ của em về hình tượng tên quan phủ trong truyện.
- Chuẩn bị: Cách làm bài văn lập luận giải thích
+ Đọc kĩ đề bài SGK
+ Tìm hiểu các bước làm bài văn lập luận giải thích