TAI LIEU TAP HUAN 2012

Nội dung tập huấn Chương 1: Chức năng của giáo viên chủ nhiệm lớp Hoạt động 1: GVCNL là người thay thế Hiệu trưởng quản lý và GD toàn diện tập thể HS một lớp học Hoạt động 2: GVCNL là cầ[r]

HỖ TRỢ GIÁO VIÊN TẬP SỰ THPT

CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

Ở TRƯỜNG THPT

+ Lập được kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp

+ Tập huấn lại cho giáo viên ở địa phương về công tác CNL

- Mục tiêu về thái độ: Có tình yêu nghề; yêu con người Tích cực và

nhiệt tình hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Nội dung tập huấn

Chương 1: Chức năng của giáo viên chủ nhiệm lớp

Hoạt động 1: GVCNL là người thay thế Hiệu trưởng quản lý và GD toàn diện tập

thể HS một lớp học

Hoạt động 2: GVCNL là cầu nối giữa BGH, tập thể sư phạm nhà trường, GV bộ

môn với tập thể HS lớp chủ nhiệm

Hoạt động 3: GVCNL là cố vấn cho cho hoạt động tự quản của HS lớp chủ

Chương 2: Nội dung và phương pháp công tác của GVCNL

Hoạt động 1: Nội dung công tác của GVCNL

Hoạt động 2: Phương pháp giáo dục của GVCNL

Hoạt động 3: GVCNL với nội dung xây dựng trường học thân thiện HS tích cực Hoạt động 4: GVCNL với PPGD kỷ luật tích cực và xây dựng mô hình lớp học yêu thương

Chương 3: Yêu cầu về phẩm chất và năng lực

Hoạt động 1: Phẩm chất cần thiết của GVCNL

Hoạt động 2: Năng lực của GVCVNL

Chương 1 (TMo1): CHỨC NĂNG CỦA GVCNL Ở

TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Mục tiêu

- Mục tiêu về tri thức: Hiểu được các chức năng của giáo

viên chủ nhiệm lớp và thực tiễn giáo dục phổ thông nói chung và công tác chủ nhiệm lớp nói riêng

- Mục tiêu về kỹ năng: Có các kỹ năng quản lý, giáo dục

học sinh, tư vấn hướng dẫn học sinh tự quản, tiếp nhận

và xử lý thông tin, huy động nguồn lực để giáo dục học sinh và kỹ năng đánh giá kết quả học tập rèn luyện của tập thể học sinh và của từng học sinh

- Mục tiêu về thái độ: Tích cực thực hiện hiệu quả chức

năng, nhiệm vụ được giao

Nội dung:

Hoạt động 1: GVCNL là người thay thế Hiệu

trưởng quản lý và GD toàn diện tập thể HS một lớp học

Hoạt động 2: GVCNL là cầu nối giữa BGH, tập thể

sư phạm nhà trường, GV bộ môn với tập thể HS lớp chủ nhiệm

Hoạt động 3: GVCNL là cố vấn cho cho hoạt động

tự quản của HS lớp chủ nhiệm

Hoạt động 4: GVCNL là người phối hợp các lực

lượng xã hội để GDHS lớp chủ nhiệm

Hoạt động 5: GVCNL là người đánh giá kết quả

học tập, rèn luyện của HS lớp chủ nhiệm

HOẠT ĐỘNG 1: GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP LÀ NGƯỜI THAY THẾ HIỆU TRƯỞNG QUẢN LÝ VÀ GIÁO DỤC TOÀN DIỆN TẬP THỂ HỌC SINH

+ Trình bày kết quả làm việc nhóm

+ Phát tài liệu phát tay

+ Tổng kết hoạt động

TÀI LIỆU PHÁT TAY

- GVCNL là người thay thế hiệu trưởng quản lý và giáo dục toàn diện tập thể HS một lớp học

- Là chức năng kép Bao gồm:

+ Nắm vững đặc điểm của từng HS và của tập thể HS

+ Nắm vững nhiệm vụ kế hoạch GD của nhà trường, trên cơ sở đó so sánh đối chiếu với khả năng thực hiện của tập thể HS lớp chủ nhiệm

và cụ thể hóa thành chương trình hành động

- Để thực hiện tốt chức năng trên đòi hỏi GVCNL phải:

+ Hiểu HS lớp chủ nhiệm, nắm vững đặc điểm của từng HS và đặc điểm của tập thể HS, nắm vững những diễn biến thay đổi của từng HS

+ Nắm vững mục tiêu, nhiệm vụ kế hoạch hoạt động GD của nhà

trường

+ Nắm vững tiềm năng của từng tổ chức GD trong và ngoài trường để

có biện pháp khai thác, huy động nguồn lực phục vụ GD và QLHS lớp chủ nhiệm

- Ý nghĩa: Thực hiện tốt chức năng quản lý giáo dục, toàn diện tập thể

HS một lớp học giúp GV gắn bó với HS, tạo niềm tin ở HS và gia

đình HS và thực sự là người trợ giúp HS trong mọi hoạt động.

TỰ ĐÁNH GIÁ:

Bài tập 1: Để quản lý, giáo dục toàn diện học sinh một lớp học giáo

viên chủ nhiệm phải tiến hành những nội dung công việc nào sau đây:

a) Nắm đặc điểm học sinh và diễn biến thay đổi của học sinh

b) Nắm nhiệm vụ kế hoạch hoạt động của nhà trường, của lớp

c) Xây dựng chương trình hành động của tập thể học sinh lớp chủ

nhiệm

d) Biến kế hoạch hoạt động của lớp chủ nhiệm thành hành động tự

giác thực hiện của học sinh và tập thể học sinh.

e) Tất cả những nội dung trên

Bài tập 2: Theo bạn để nắm đặc điểm học sinh lớp chủ nhiệm giáo

viên có thể dựa vào những nguồn thông tin nào?

Bài tập số 3: Quản lý giáo dục toàn diện học sinh có phải là chức

năng

kép không? Bạn hãy phân tích ý nghĩa của chức năng quản lý, giáo

dục toàn diện tập thể học sinh một lớp học.

HOẠT ĐỘNG 2: GVCNL LÀ CẦU NỐI GIỮA BAN GIÁM HIỆU, TẬP THỂ SƯ PHẠM NHÀ TRƯỜNG, GIÁO VIÊN

BỘ MÔN VỚI TẬP THỂ HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM

TÀI LIỆU PHÁT TAY

GVCNL phải thực hiện tốt chức năng cầu nối giữa BGH, GV bộ môn, tập thể các nhà sư phạm với tập thể HS lớp chủ nhiệm Bởi + Với tư cách là đại diện cho tập thể sư phạm nhà trường, GVCNL phổ biến, truyền đạt tới tập thể HS, từng cá nhân HS mọi chủ

trương, nhiệm vụ, kế hoạch hoạt động của nhà trường không chỉ bằng mệnh lệnh mà còn bằng sự cảm hóa, bằng sự thuyết phục, bằng chính uy tín và nhân cách của GVCNL.

+ Với tư cách là người đại diện cho tập thể HS lớp chủ nhiệm,

GVCNL có nhiệm vụ bênh vực và bảo vệ mọi quyền lợi chính đáng của HS và tập thể HS

+ Với tư cách là người đại diện cho cả hai phía GVCNL phải tiếp nhận thông tin với tư cách là nhà sư phạm, đồng thời có trách

nhiệm giữ gìn và bảo vệ uy tín cho đồng nghiệp, thực hiện tốt các nhiệm vụ GDHS.

Làm tốt chức năng cầu nối, GVCNL tạo được mối quan hệ thân thiện trong tập thể sư phạm và quan hệ thân thiện với tập thể HS

* Tự đánh giá:

Câu hỏi số 1: Để thực hiện chức năng cố vấn, giáo viên chủ nhiệm là người đại diện cho những lực lượng nào sau đây:

a Đại diện cho tập thể sư phạm

b Đại diện cho ban giám hiệu

c Đại diện cho tập thể học sinh

d Đại diện cho tập thể các nhà sư phạm và tập thể học

sinh lớp chủ nhiệm

Câu hỏi số 2: Với tư cách là đại diện cho tập thể các nhà

sư phạm giáo viên chủ nhiệm lớp phải làm gì?

Câu 3: Với tư cách là đại diện cho tập thể học sinh lớp chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm lớp phải làm gì?

Câu 4: Với tư cách là đại diện cho cả hai phía, giáo viên chủ nhiệm lớp phải làm gì?

HOẠT ĐỘNG 3: GVCNL LÀ CỐ VẤN CHO HOẠT ĐỘNG

TỰ QUẢN CỦA TẬP THỂ HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM

Thời gian 30 phút

Tiến trình

+ Nghiên cứu tình huống

+ Làm việc nhóm

+ Trình bày kết quả làm việc nhóm

+ Phát tài liệu phát tay

+ Tổng kết hoạt động

TÀI LIỆU PHÁT TAY

- Cố vấn: Người chuyên sâu và giỏi một lĩnh vực nào đó,

được cá nhân hay tổ chức hỏi ý kiến để tham khảo trong điều hành và quản lý về lĩnh vực đó

- Cố vấn là không làm thay HS trong mọi hoạt động

GVCNL hướng dẫn, tư vấn cho HS trong mọi hoạt động nhằm phát huy vai trò tự chủ của HS trong quá trình hoạt động, biến quá trình GD thành quá trình tự

GD của tập thể HS và của từng cá nhân HS

- Để làm tốt chức năng cố vấn, GVCNL cần xây dựng tập

thể HS đoàn kết, thống nhất vì mục đích hoạt động chung, xây dựng và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ lớp, cán bộ Đoàn, Đội, đồng thời GVCNL phải

có kỹ năng hướng dẫn, tư vấn vv…

* Tự đánh giá:

Câu 1: Chức năng cố vấn của giáo viên chủ nhiệm lớp là:

a Tổ chức hoạt động cho học sinh

b Hướng dẫn học sinh tổ chức hoạt động tự quản

c Giúp đỡ học sinh, tham gia cùng học sinh và thực hiện

giúp học sinh những công việc cần thiết

d Tư vấn, hướng dẫn học sinh trong các hoạt động tự

HOẠT ĐỘNG 4: GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP LÀ NGƯỜI PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI ĐỂ

GIÁO DỤC HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM

Thời gian 30 phút

Tiến trình

+ Nghiên cứu tình huống

+ Làm việc nhóm

+ Trình bày kết quả làm việc nhóm

+ Phát tài liệu phát tay

+ Tổng kết hoạt động

TÀI LIỆU PHÁT TAY

- Sự hình thành nhân cách của HS diễn ra ở mọi nơi, mọi lúc.

- Để đảm bảo tính MĐ liên tục và hệ thống, với vai trò chủ đạo, mang

tính quyết định tới sự hình thành và phát triển nhân cách của HS

- GVCNL là cầu nối chuyển tải những chủ trương, nhiệm vụ, GD của nhà trường, những thông tin phản ánh kết quả phấn đấu, rèn luyện,

tu dưỡng của mỗi HS tới PHHS, tới các tổ chức và đoàn thể xã hội

để nâng cao nhận thức về trách nhiệm của họ đối với thế hệ trẻ

- Thông qua việc phối hợp các lực lượng GD, GVCNL huy động

nguồn lực GD, thống nhất về MT, ND, chương trình, biện pháp tác động GD nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp.

- Những chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước

cũng sẽ được GVCNL triển khai tới mỗi HS trong lớp, làm cho hoạt động của lớp, của mỗi HS hoà nhập vào sự phát triển chung của địa phương và xã hội.

- GVCNL còn là người đại diện cho quyền lợi của HS trong lớp, phản ánh những nguyện vọng, nhu cầu của người học với Hội đồng GD, với Hiệu trưởng và các tổ chức xã hội ngoài trường một cách

thường xuyên, đảm bảo giải quyết kịp thời nguyện vọng chính đáng của các em.

Cùng suy ngẫm

Thực tế Thầy, Cô đã làm thế nào để phối hợp được các lực lượng xã hội cùng tham gia vào công tác GDHS? Minh chứng

bằng VD cụ thể?

HOẠT ĐỘNG 5: GVCNL LÀ NGƯỜI ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP, RÈN LUYỆN CỦA HỌC SINH LỚP

+ Trình bày kết quả làm việc nhóm

+ Phát tài liệu phát tay

+ Tổng kết hoạt động

TÀI LIỆU PHÁT TAY

- GVCNL hơn ai hết trong Hội đồng GD là người theo sát từng bước phát triển của mỗi HS và của cả lớp Vì thế, bên cạnh việc nâng cao vai trò tự quản, tự rèn luyện của HS, để kịp thời điều chỉnh, uốn nắn những lệch lạc, động viên khích lệ một cách khách quan những

hoạt động nhiều vẻ của HS, GV cần theo sát, kiểm tra, nhắc nhở và đánh giá đúng mức các kết quả hoạt động của các em nhằm đạt tới mục tiêu cần thiết

- Để đảm bảo đưa ra được những nhận định, đánh giá đúng mức, khách quan, có tính GD phù hợp với từng HS, từng kiểu loại hình

GD , GVCN cần có sự liên kết, phối hợp với tổ chức Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh, với đội ngũ cán bộ tự quản của lớp, Hội cha mẹ HS,

GV bộ môn dạy ở lớp mình trong quá trình thu thập và xử lí thông tin

- Mặt khác, để cho sự đánh giá tránh khỏi những yếu tố chủ quan, mặc cảm, định kiến về phía GVCN và cả về phía HS, tuỳ theo từng hoạt động GD, GVCN cần xây dựng được chuẩn đánh giá phù hợp,

có được thông tin từ nhiều nguồn (tự đánh giá, ở nhóm, ở tổ, ở lớp,

ở tổ chức Đoàn TNCS …).

* Tự đánh giá

1 Giáo viên chủ nhiệm lớp cần phải quán triệt nguyên tắc nào trong đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh?

2 Để đánh giá kết quả học tạp, rèn luyện của học sinh,

giáo viên chủ nhiệm lớp cần dựa vào những nguồn

thông tin nào ? Nêu các công cụ sử dụng trong đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh lớp chủ nhiệm?

Chương 2 (TMo2): Nội dung và phương

pháp công tác của GVCNL

Mục tiêu:

- Mục tiêu về tri thức: Nêu và phân tích các nội

dung, phương pháp công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông.

- Mục tiêu về kỹ năng: Thực hiện, vận dụng, lựa

chọn các nội dung, phương pháp giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm.

- Mục tiêu thái độ: có thái độ tích cực trong vận

dụng kiến thức, kỹ năng làm công tác chủ nhiệm lớp.

- Hướng dẫn học viên nghiên cứu tài liệu.

2 Phương tiện dạy học

+ Giấy khổ A0, A4, bút dạ

+ Máy chiếu, bảng, phấn

Hoạt động 1: Nội dung công tác của

giáo viên chủ nhiệm lớp

Thời gian 30 phút

Tiến trình

+ Bài tập

+ Làm việc nhóm (mỗi nhóm trả lời 01 câu hỏi)

+ Trình bày kết quả làm việc nhóm

+ Phát tài liệu phát tay

+ Tổng kết hoạt động

TÀI LIỆU PHÁT TAY

Nội dung công tác chủ nhiệm lớp

1 Quán triệt, nắm vững đường lối, nguyên lý, chính

sách GD của Đảng và Nhà nước để trên cơ sở đó vận dụng vào việc tổ chức hoạt động GD cho HS.

2 Nghiên cứu, nắm vững hệ thống LLGD nói chung và

bổ sung thường xuyên tri thức GD hiện đại, cập

nhật, làm chỗ dựa cho HĐGD trong thực tiễn Đây là công việc thường xuyên, rất cần thiết của GVCNL nhằm củng cố, bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp

vụ một cách có hệ thống, liên tục, là cơ sở cho quá trình hình thành tay nghề và nghệ thuật sư phạm.

3 Nắm vững quy chế, điều lệ nhà trường PT, MTGD

của trường PT, của khối lớp về kế hoạch, chương trình hoạt động của nhà trường trong năm học và

mỗi học kì.

4 Lập kế hoạch, nội dung công tác CNL - đây là nhiệm vụ trung tâm của GVCNL nhằm tổ chức có hiệu quả các

HĐGDHS lớp chủ nhiệm được nhà trường giao phó

5 - Tổ chức liên kết sức mạnh GD tổng hợp của các bộ

phận sư phạm trong trường cũng như các tổ chức đoàn thể, xã hội, những doanh nghiệp sản xuất, những cơ sở văn hoá ngoài trường nhằm tạo nên môi trường GD lành mạnh, liên tục, khép kín tác động tới sự hình thành nhân cách của

- Thực hiện báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất đối với

hiệu trưởng về tình hình GDHS lớp chủ nhiệm

6 Xây dựng và phát triển tập thể học sinh

7 Thực hiện nội dung GD toàn diện đối với tập thể HS lớp chủ nhiệm

* Tự đánh giá:

1.Hãy nêu nội dung và các biện pháp tìm hiểu đặc điểm học sinh và gia đình học sinh Giải thích vì sao cần phải nắm vững đặc điểm của tập thể

Hoạt động 2: Phương pháp giáo dục của

giáo viên chủ nhiệm lớp

Thời gian 30 phút

Tiến trình

+ Nghiên cứu tình huống

+ Làm việc nhóm (mỗi nhóm trả lời 01 câu hỏi)

+ Trình bày kết quả làm việc nhóm

+ Phát tài liệu phát tay

+ Tổng kết hoạt động

TÀI LIỆU PHÁT TAY

Các phương pháp GD của GVCNL

1) Phương pháp tác động trực tiếp( phương pháp giáo dục cá

biệt, phương pháp tác động tay đôi).

- Bản chất: Là những tác động trực diện giữa GVCNL đến từng

HS sao cho phù hợp với đặc điểm của HS đó về tần số và

cường độ tác động.

- Phương thức tác động: GVCNL có thể tác động bằng mệnh lệnh, bằng thuyết phục, bằng nêu gương hoặc có thể cưỡng bức vv…buộc HS phải thực hiện những yêu cầu do GVCN đề ra.

- Hiệu quả GD: Thường mang lại hiệu quả GD tức thời.

- Điều kiện để phương pháp đạt hiệu quả:

+ GVCN phải là người có uy tín đối với học sinh.

+ GV phải đo được mức độ thể hiện trong hành vi của HS để có quyết định tác động phù hợp.

2 Phương pháp tác động gián tiếp( Phương pháp tác động song

song; Phương pháp giáo dục trong tập thể bằng tập thể)

- Bản chất: GVCNL tác động đến HS cần tác động thông qua một lực lượng GD thứ ba (đội ngũ tự quản; bạn bè; dư luận lành

mạnh trong tập thể HS; người có uy tín cao đối với HS cần tác động).

- Phương thức: Thông qua lực lượng có uy tín đối với HS hoặc dư luận lành mạnh của tập thể lớp để tác động đến HS cần tác

động Tuỳ mục đích và tính chất GD, GVCNL có thể sử dụng

phạm vi rộng, hẹp của lực lượng thứ ba cho thích hợp Ví dụ

cán bộ tổ, cán bộ lớp, cả tổ, cả lớp, cán bộ đội, cán bộ đoàn, cả chi đội, cả chi đoàn v.v)

- Hiệu quả GD: Thường toả tác dụng GD rộng và có tác dụng khá bền vững.

- Điều kiện để phương pháp đạt hiệu quả:

+ Tập thể HS phải là tập thể vững mạnh ( tập thể HS tiên tiến).

+ GVCNL phải là người có khả năng duy trì và phát triển tập thể

HS lớp chủ nhiệm không ngừng lớn mạnh.

3) Phương pháp "bùng nổ" sư phạm

- Bản chất: Là PP tác động trực tiếp nhưng sử dụng với cường

độ mạnh và bất ngờ vào quá trình hưng phấn hay ức chế của

- Điều kiện để phương pháp đạt hiệu quả:

+ GVCNL biết chớp thời cơ để bùng nổ.

+ GVCNL biết tạo ra thời cơ để bùng nổ

+ GV phải giữ kín mục đích sư phạm đối với HS được tác động + GVCNL phải là người có nghệ thuật sư phạm cao.

- Lưu ý: “Bùng nổ”sư phạm là phương pháp giáo dục rất mạo hiểm vì thế cần thận trọng khi sử dụng.

* Tự đánh giá:

1 So sánh phương pháp tác động trực tiếp với phương

pháp tác động song song

2 Trình bày bản chất của phương pháp “bùng nổ sư

phạm” và lấy ví dụ minh họa trong hoạt động thực tế chủ nhiệm lớp

3 Cùng suy ngẫm

Hoạt động 3: Giáo viên chủ nhiệm lớp với nội dung xây dựng trường học thân

+ Trình bày kết quả làm việc nhóm

+ Phát tài liệu phát tay

+ Tổng kết hoạt động

TÀI LIỆU PHÁT TAY

1- Khái niệm: Trường học thân thiện là trường học có môi trường học tập

an toàn, thân thiện, đáp ứng mọi nhu cầu của người học, hoạt động giáo dục, dạy học của nhà trường có chất lượng tốt và thu hút được

sự quan tâm của toàn xã hội

2- Nội dung:

- Xây dựng tập thể HS đoàn kết thân ái, tự quản có hiệu quả, phát huy tính tích cực chủ động của mọi HS trong các hoạt động dạy học và hoạt động GD do GVCN và giáo viên bộ môn tổ chức

- Xây dựng môi trường văn hoá lớp học thân thiện cởi mở chia sẻ đoàn kết, học hỏi, bài trí không gian lớp học đẹp phù hợp với lứa tuổi

- Xây dựng văn hoá học hỏi trong môi trường lớp học

- Tổ chức tốt hoạt động học tập, phát huy năng lực tự học của mỗi HS, phát động các phong trào thi đua học tốt, rèn luyện tốt Hình thành

năng lực tự quản trong học tập năng lực tự học thường xuyên và phát triển năng lực tự đánh giá cho mỗi HS nhằm giúp các em tự điều

chỉnh quá trình hình thành phát triển nhân cách của mình